Raadsinformatiebrief 2025-045 Addendum bij raamovereenkomst doordecentralisatie onderwijshuisvesting, 22 april 2025

Raadsinformatiebrief 2025-045 Van Aan

Burgemeester en wethouders Gemeenteraad

Opsteller

Marjet van Wageningen Onno Hoekstra

Datum Portefeuillehouder(s) Zaaknummer

22 april 2025 Aboyaakoub-Akkouh 2002649

Titel Addendum bij raamovereenkomst doordecentralisatie onderwijshuisvesting

Kennisnemen van Het addendum bij de raamovereenkomst doordecentralisatie onderwijshuisvesting waarin de beleidswensen en technische correcties uit de herijking 2019-2022 zijn verwerkt.

Aanleiding Sinds 2019 zijn schoolbesturen in Amersfoort zelf verantwoordelijk voor de bouw van nieuwe schoolgebouwen. Hiervoor zijn twee coöperaties opgericht: Samenfoort PO en Samenfoort VO. De gemaakte afspraken worden iedere vier jaar herijkt. In deze herijking bespreken we de voortgang van de bouw van scholen, de investeringsplannen en de uitvoering van de zorgplicht voor de onderwijshuisvesting met Samenfoort. Samenfoort heeft in 2022 het eerste herijkingsrapport opgeleverd. In deze herijking zijn een aantal beleidswensen en technische correcties opgenomen. Deze beleidswensen en technische correcties hebben geleid tot het opstellen van een addendum bij de raamovereenkomst doordecentralisatie onderwijshuisvesting (vanaf nu genoemd raamovereenkomst). De eerste beleidswens is het realiseren van multifunctionaliteit bij nieuwe schoolgebouwen. De intentie om multifunctionaliteit, zoals jeugdhulp, kinderopvang, sport, welzijn, in nieuwbouw van scholen mogelijk te maken is opgenomen in de Visie op de onderwijshuisvesting 2013 en het Integraal Huisvestingsplan 2015 (bijlagen bij de raamovereenkomst). Deze intentie staat ook in het coalitieakkoord 2022-2026, waarin is opgenomen: “We zetten in op multifunctionele onderwijsgebouwen in het primair en voortgezet onderwijs, waar onderwijs en aanpalende functies (bijvoorbeeld zorg of opvang) in één gebouw terecht kunnen.

We realiseren Integrale Kindcentra (IKC) zodat een gezamenlijke visie op het jonge kind neergezet kan worden en ook om de overgang naar de basisschool te vergemakkelijken.” De tweede beleidswens is het benadrukken van het belang van ventilatie, luchtkwaliteit en duurzaamheid in bestaande schoolgebouwen. Hiernaast worden een aantal technische correcties gedaan in de raamovereenkomst.

Kernboodschap Met deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de inhoud van het addendum. Het addendum is het resultaat van de gesprekken die wij met Samenfoort hebben gevoerd. In de commissie Sociaal van 13 mei bespreken we graag met u de inhoud van het addendum, waaronder het toevoegen van multifunctionaliteit op de reeds doorgedecentraliseerde verantwoordelijkheid voor onderwijshuisvesting van Samenfoort. Het addendum: - Verwerkt de inhoud van de herijking 2019-2022. - Is een aanvulling op de bestaande raamovereenkomst en maakt het voor schoolbesturen mogelijk om onder voorwaarden naast onderwijsmeters ook te bouwen voor multifunctionaliteit. - Brengt onder de aandacht dat de gemeente aan individuele schoolbesturen en de coöperaties de mogelijkheid kan bieden om een aanvraag in te dienen bij de gemeente voor garantstelling voor ventilatie, luchtkwaliteit en duurzaamheid. - Verwerkt een aantal technische correcties in de raamovereenkomst. Het tekenen van het addendum bij de bestaande raamovereenkomst is een bevoegdheid van het college van burgemeester en wethouders. Naast het addendum krijgt u van ons na de zomer 2025

1

een raadsvoorstel waarin wij u voorstellen het treasury statuut van de gemeente te wijzigen. Hiermee vragen we de raad het mandaat voor het verlenen van garantstellingen voor het bouwen van multifunctionaliteit bij schoolgebouwen te verleggen naar het college van b&w (zie verderop bij Consequenties).

Consequenties Met het aangaan van het addendum wordt het voor schoolbesturen mogelijk om integrale kindvoorzieningen te bouwen. De in 2019 gemaakte afspraken in de raamovereenkomst gaan alleen over de onderwijshuisvesting. Het voornemen om multifunctionaliteit in nieuwbouw van scholen mogelijk te maken is wel opgenomen in de bijlagen bij de raamovereenkomst. Dit voornemen staat ook in het coalitieakkoord 2022-2026. Daarnaast heeft de raad in de Commissie Sociaal van 12 juni 2023 de wens uitgesproken om integrale kindvoorzieningen te realiseren in Amersfoort. Met het addendum op de raamovereenkomst verruimen we de bevoegdheden van de coöperaties. In het addendum wordt multifunctionaliteit omschreven als vierkante meters voor onderwijsgerelateerde culturele, maatschappelijke, zorg of recreatieve doeleinden, inclusief kinderopvang. De coöperaties kunnen de investeringen voor multifunctionaliteit voorfinancieren door het aangaan van een lening. Hiervoor is een garantstelling door de gemeente aan de kredietverlener nodig. De gemeente verhoogd hiervoor het garantieplafond richting Samenfoort.

Het addendum benadrukt het belang van duurzame schoolgebouwen. De raad heeft op 9 juli 2024 ingestemd met het geven van een garantie richting de BNG voor de verduurzaming van de schoolgebouwen van Stichting Meerscholen. Ondanks dat deze constructie mogelijk is zonder instemming met het addendum, is ventilatie, luchtkwaliteit en duurzaamheid wel als artikel toegevoegd aan het addendum. Dit omdat gemeente en coöperaties met het addendum deze constructie onder de aandacht willen brengen bij de schoolbesturen.

Met het aangaan van het addendum worden technische correcties in de raamovereenkomst opgenomen. In de raamovereenkomst staan een aantal artikelen die gewijzigd moeten worden. Dit betreft onder andere de afspraken over aankoop van nieuwe gronden voor schoolgebouwen. De afspraken over aankoop van nieuwe gronden worden gewijzigd, omdat de raamovereenkomst in lijn moet worden gebracht met de rulingafspraken met de Belastingdienst die na het afsluiten van de raamovereenkomst zijn gemaakt. Door deze afspraak met de Belastingdienst zijn in tegenstelling tot de tekst in de raamovereenkomst geen gronden en bestaande schoolgebouwen overgegaan naar Samenfoort en hebben de coöperaties geen dekking gekregen voor de aankoop van nieuwe grond. De raamovereenkomst wordt met het addendum gewijzigd, zodat ook nieuwe gronden voor scholen in economisch eigendom van de gemeente blijven. Hiermee wordt eenheid in afspraken gecreëerd en hoeft geen nieuwe dekking voor de aankoop van gronden door Samenfoort gevonden te worden.

Duurzaamheid Het addendum draagt bij aan het realiseren van adequate en duurzame onderwijshuisvesting die voorbereid is op de toekomst. Hiermee realiseren we een gezonde leer-, leef- en werkomgeving voor kinderen, jongeren en medewerkers.

Financiën Het aangaan van het addendum is budgetneutraal voor de gemeente, en heeft geen gevolgen voor de bijdrage van de gemeente aan de coöperaties in het kader van de doordecentralisatie. Het addendum biedt de coöperaties de mogelijkheid om te bouwen voor vierkante meters voor multifunctionaliteit. Hiervoor dient echter wel voldoende dekking te zijn. Voor de extra financiering die benodigd is bij Samenfoort als gevolg van het bouwen van multifunctionaliteit zal de gemeente een garantstelling afgeven. Een aanvraag voor multifunctionaliteit gebeurt altijd op basis van een businesscase, waarbij de dekking van de kosten van de multifunctionaliteit niet gevonden kan worden in de middelen voor de doordecentralisatie van de zorgplicht onderwijshuisvesting. De financiële gevolgen en dekking worden in de businesscase opgenomen. De businesscases multifunctionaliteit staan los van het Integraal Huisvestingsplan. Zoals opgenomen in de risicoparagraaf hieronder, brengt het verstrekken van garanties risico’s met zich mee. De gemeente stelt zich tegenover derden garant. Indien de garantie ingeroepen wordt, leidt dat tot kosten. De gemeente heeft zich eveneens garant gesteld voor de overige leningen van de coöperaties bij de Bank Nederlandse Gemeenten.

Risicoparagraaf Het verstrekken van garanties brengt risico met zich mee op een kostenpost.

2

Het risico dat er door Samenfoort aanspraak wordt gedaan op de garantstelling wordt door het toevoegen van multifunctionaliteit groter. Dit risico ondervangen we door het aangaan van een businesscase voorafgaand aan iedere afspraak m.b.t. multifunctionaliteit. In deze businesscase worden afspraken gemaakt over onder andere zekerheden en (leegstands)risico’s. Samenfoort gaat geen aparte garantstelling aan voor multifunctionaliteit, maar heeft slechts één garantie plafond waaronder alle projecten vallen. Het eventueel in gebreke blijven van een individuele partij, zal als onderdeel van de gehele garantstelling een minimaal effect hebben. Het investeren in extra meters brengt een leegstandsrisico met zich mee. Uit de businesscases voor multifunctionaliteit die door de coöperaties worden ingediend volgen mogelijk (financiële) risico’s voor de gemeente, zoals het leegstandsrisico in meters voor multifunctionaliteit in schoolgebouwen. Het leegstandsrisico wordt per aanvraag in kaart gebracht, afgewogen en tussen gemeente en coöperaties vastgelegd wie het leegstandsrisico draagt.

Communicatieboodschap In 2019 zijn er afspraken gemaakt tussen de gemeente en schoolbesturen dat de schoolbesturen zelf verantwoordelijk zijn voor de nieuwbouw van onderwijsgebouwen. Deze afspraken zijn vastgelegd in een raamovereenkomst. Er komt nu een toevoeging (addendum) op deze overeenkomst. Hiermee wordt het voor scholen mogelijk om multifunctionele en duurzame onderwijsgebouwen te bouwen, waar onderwijs en aanpalende functies (bijvoorbeeld zorg of opvang) in één gebouw terecht kunnen.

Participatie a. Starten voor de start De inhoud van het addendum is afgestemd en in co-creatie opgesteld met de coöperaties Samenfoort PO en VO.

b. Samenwerken De doordecentralisatie van de uitvoering van de zorgplicht voor de onderwijshuisvesting is een overeenkomst tussen de gemeente en vrijwel alle schoolbesturen van het rijksbekostigd primairen voorgezet onderwijs in Amersfoort. De samenwerkende schoolbesturen hebben zich georganiseerd in de onderwijscoöperaties Samenfoort PO en Samenfoort VO. Volgens de afspraken in de raamovereenkomst worden deze afspraken iedere vier jaar herijkt en de uitkomsten, indien nodig, verwerkt in de raamovereenkomst. De beleidswensen en technische correcties uit de herijking 2022 worden verwerkt met instemming op het addendum.

Vervolgstappen •

• •

Op 13 mei wordt in de commissie Sociaal een toelichting gegeven en kunnen raadsleden in gesprek gaan over het addendum met het college. De wethouder en de schoolbesturen ondertekenen het addendum. Het raadsvoorstel over het wijziging van het treasurystatuut voor het verstrekken van garantie voor toevoegen multifunctionaliteit aan nieuwe schoolgebouwen wordt later dit jaar ter besluitvorming voorgelegd aan de raad.

Bijlagen: • • • • • • • • •

Addendum bij de raamovereenkomst doordecentralisatie Raamovereenkomst doordecentralisatie onderwijshuisvesting Herzien Treasury statuut Samenfoort Bijlage E-1 Uitvoeringsovereenkomst PO Bijlage E-2 Uitvoeringsovereenkomst VO Bijlage Q – Lijst van begrippen en bijbehorende betekenis Bijlage R – 20020711 Samenfoort-Gemeente Amersfoort Voortgang en herijking 2019-2022 incl. bijlage GET Bijlage S – Transponeringstabel WVO 2020 Bijlage T – Situatiebeschrijving gebruik Tollenslaan 2 door AnnoNu

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Amersfoort, de secretaris, de burgemeester,

3