Klankbordgroep rekenkameronderzoek uitvoeringskracht

REKENKAMERONDERZOEK UITVOERINGSKRACHT De rekenkamer heeft in haar Jaarplan 2026 aangekondigd een onderzoek te willen doen naar uitvoeringskracht. Bij dit onderzoek wil de rekenkamer graag gebruik maken van een klankbordgroep vanuit de raad. Gezien het onderwerp van dit onderzoek is de rekenkamer via de commissie Bestuur op zoek naar een aantal raadsleden en/of buitengewoon fractieleden die in deze klankbordgroep zitting willen nemen.

Aanleiding onderzoek Gemeenten staan de afgelopen jaren onder toenemende druk om hun ambities daadwerkelijk te realiseren. Opgaven worden complexer, vragen vaker om een integrale en regionale aanpak en doen een groot beroep op de beschikbare capaciteit, kennis en middelen binnen de organisatie. Tegelijkertijd is sprake van krapte op de arbeidsmarkt, een aanzienlijk ziekteverzuim en toenemende afhankelijkheid van externe inhuur. Deze ontwikkelingen raken direct aan de uitvoeringskracht van gemeenten: het vermogen om beleid effectief en efficiënt om te zetten in concrete resultaten. Ook in Amersfoort is uitvoeringskracht een terugkerend aandachtspunt. De gemeenteraad heeft de afgelopen jaren meerdere malen gevraagd om inzicht in ziekteverzuim en aantal vacatures. Tijdens de jaarlijkse fractiebezoeken die de rekenkamer in het najaar van 2025 heeft afgelegd, bleek dat deze vraagstukken nog steeds leven bij verschillende fracties. Een aantal fracties vraagt zich af in hoeverre de organisatie in staat is om de door de raad vastgestelde ambities en doelen waar te maken. De raad vervult hierin een kaderstellende en controlerende rol. Om deze rol goed te kunnen invullen is inzicht nodig in de uitvoeringskracht van de organisatie, de oorzaken van eventuele knelpunten en de mogelijkheden om hierop bij te sturen.

Om deze reden heeft de Rekenkamer Amersfoort besloten om in 2026 een onderzoek uit te voeren naar de uitvoeringskracht van de gemeente Amersfoort.

Waarom een klankbordgroep? De rekenkamer is een hulptroep van de raad. Met de conclusies en aanbevelingen uit het onderzoek wil de rekenkamer de raad voeden met kennis zodat de raad haar kaderstellende en controlerende rol goed kan invullen. Hoewel de onafhankelijkheid het hoogste goed is van de rekenkamer, en de Wet versterking decentrale rekenkamers (die 1 januari 2024 is ingegaan) dit nog versterkt, betekent dit niet dat de rekenkamer los van de raad opereert. De rekenkamer vindt het belangrijk om onderzoek te doen dat actueel en relevant is. Daarom wil de rekenkamer graag bij nieuw onderzoek een klankbordgroep instellen waarin raadsleden zitting nemen die inhoudelijk op de hoogte zijn van het onderwerp.

Rol van de klankbordgroep De rol van de klankbordgroep zit met name aan de voorkant van het onderzoeksproces bij het ontwerp van de onderzoeksopzet. Het gaat hierbij om meedenken met de rekenkamer over de scope van het onderzoek en mogelijke onderzoeksvragen en reflecteren op het plan van aanpak. Hierdoor kan de rekenkamer het onderzoek beter laten aansluiten bij de wensen en behoeften van de raad. De rekenkamer houdt de klankbordgroep tijdens het onderzoek op de hoogte van de stand van zaken, maar na de start van het onderzoek heeft de klankbordgroep geen actieve rol meer.

Voorlopige bevindingen of conceptrapporten worden in zijn algemeenheid niet met de klankbordgroep gedeeld.

Proces en tijdsinvestering De rekenkamer formuleert een concept onderzoeksopzet met daarin de scope van het onderzoek en enkele deelvragen van het onderzoek. Deze onderzoeksopzet wordt aan de klankbordgroep voorgelegd. Op basis van de input van de klankbordgroep scherpt de rekenkamer de vragen indien nodig aan. Vervolgens selecteert de rekenkamer drie onderzoeksbureaus die worden uitgenodigd voor het houden van een pitch. Uit deze drie bureaus wordt één bureau gekozen dat het onderzoek gaat uitvoeren. Het gekozen bureau schrijft een plan van aanpak dat vervolgens ook wordt voorgelegd aan de klankbordgroep. Aan de klankbordgroep wordt gevraagd vooral te letten op of zij zaken mist in de onderzoeksaanpak en of er punten zijn waar de rekenkamer extra aandacht voor moet hebben in het onderzoek. Na deze sessie maakt de rekenkamer het plan van aanpak definitief en start het bureau met de uitvoering. Al met al bestaat deelname aan de klankbordgroep uit twee a drie sessies van een uur.