Kaderbrief 2027-2030
Tekst van het document
Kaderbrief 2027-2030 Gemeente Amersfoort
12 mei 2026
Inhoudsopgave
Inleiding ................................................................................................................. 4 Leeswijzer ............................................................................................................... 5 Hoofdstuk 2 Financieel meerjarenbeeld ............................................................................ 6 1. Meerjarenbegroting 2026-2029 .......................................................................... 6 2. Septembercirculaire 2025 ................................................................................ 7 3. Overige ontwikkelingen................................................................................... 7 4. Resumerend financieel beeld vóór kaderbrief mutaties ............................................. 9 5. Financieel beeld Kaderbrief 2027-2030 ................................................................ 9 7. Uitgangspunten voor de nieuwe begroting ........................................................... 13 8. Financiële doorkijk naar 2035 ......................................................................... 13 Bijlage 1 Autonome ontwikkelingen ............................................................................... 14 Programma 1 Omgeving ....................................................................................
15 1.1 Energietransitie ........................................................................................ 15 1.2 Grondexploitatie en Ruimtelijke Ordening ......................................................... 15 1.3 Wonen ................................................................................................... 19 1.4 Mobiliteit ................................................................................................ 19 Programma 2 Sociaal ....................................................................................... 21 2.1 Zorg, ondersteuning, inclusie en vluchtelingen ................................................... 21 2.2 Werk en Inkomen ...................................................................................... 21 2.3 Onderwijs en Sport & Bewegen ...................................................................... 22 Programma 3 Bedrijvigheid ............................................................................... 24 3.1 Economie ................................................................................................ 24 3.2 Kunst, Cultuur en evenementen ..................................................................... 24 3.3 Handhaving .............................................................................................
24 3.4 Sociale en fysieke veiligheid ......................................................................... 24 3.5 Stedelijk beheer, milieu en dierenwelzijn ......................................................... 25 Programma 4 Bestuur ...................................................................................... 27 4.1 Dienstverlening ......................................................................................... 27 4.2 Bestuur en regionale samenwerking ................................................................. 27
4.3 Bedrijfsvoering ......................................................................................... 28 Programma 5 Algemene dekkingsmiddelen ............................................................. 28 5.1 Financiën en belastingen ............................................................................. 28
Inleiding De gemeenteraad ontvangt jaarlijks van het college een voorstel met de financiële kaders en de hoofdlijnen van het beleid voor de komende jaren. Dit is vastgelegd in de Amersfoortse financiële verordening. In de meeste jaren gebeurt dit via een kadernota, waarin zowel de financiële uitgangspunten als beleidsvoornemens worden gepresenteerd. Dit jaar is echter anders vanwege de gemeenteraadsverkiezingen en de vorming van een nieuw college. Daarom ontvangt u dit jaar een beleidsarme kaderbrief. Hierin zijn de financiële kaders en uitgangspunten opgenomen, evenals de autonome ontwikkelingen. Dit is conform bijlage 3: financiën van het informatiepakket dat op 1 april aan uw raad is aangeboden. Nieuwe beleidskeuzes maken geen onderdeel uit van de kaderbrief. De afweging met betrekking tot de beleidsvoornemens voor de komende jaren bereiken u via het coalitieakkoord. Dit akkoord wordt samen met de uitkomsten uit de meicirculaire 2026 concreter financieel vertaald in de meerjarenbegroting 2027-2030 en uitgewerkt in een collegeprogramma. Het meerjarenbeeld komt tot stand in een tijd van grote geopolitieke ontwikkelingen zoals recent de oorlog in Iran. Deze ontwikkelingen hebben hun weerslag op de Nederlandse economie en zijn ook financieel voelbaar voor inwoners.
Dit is een onzekerheid die nu (nog) niet zichtbaar is in ons financieel meerjarenbeeld, maar wel invloed heeft op de gemeente en inwoners. Bijvoorbeeld als het gaat om wat mensen aan het einde van de maand overhouden in hun portemonnee (denk aan gestegen benzineprijzen) of de prijzen en beschikbaarheid van bouwmaterialen.
Pagina 4
Leeswijzer In deze kaderbrief stellen we u op de hoogte van het financieel meerjarenperspectief en de inhoudelijke en technische uitgangspunten voor de Begroting 2027-2030. In het eerste hoofdstuk geven wij het financiële beeld weer zoals dat er nu uitziet, inclusief de diverse kaderbrief ontwikkelingen. Ook gaan wij in op de financiële opgave en de onzekerheden die het financiële beeld de komende tijd mogelijk gaan beïnvloeden. In bijlage 1 staan de onvermijdelijke ontwikkelingen per programma met toelichtingen per ontwikkeling.
Pagina 5
Hoofdstuk 2 Financieel meerjarenbeeld Het beeld van de beschikbare financiële ruimte voor de komende jaren is opgenomen in onderstaande tabellen. Dit is gebaseerd op de vastgestelde meerjarenbegroting 2026-2029, de gemeentefondscirculaires (september- en decembercirculaire 2025) en bestuurlijke besluiten nadien. Dat zijn feitelijkheden, die hieronder worden opgesomd. Tegelijkertijd zijn er een aantal keuzes te maken over hoe om te gaan met bepaalde ontwikkelingen die de gemeentefinanciën raken. Deze keuzes worden toegelicht, waar mogelijk met een inschatting van de financiële gevolgen, maar zijn niet in de tabellen verwerkt. Uitgegaan is van het huidige beleid. In de volgende onderdelen gaan we in op de beschikbare financiële ruimte.
1. Meerjarenbegroting 2026-2029 In onderstaande tabel is het financiële meerjarenbeeld op basis van de vastgestelde begroting 20262029 (van 11 november 2025).
2026
2027 4,0
2028 2,8
2029 -0,5
2030 7,3
waarvan incidenteel
-7,7
-3,8
-3,6
-1,2
waarvan structureel
11,6
6,7
3,0
8,5
Weerstandsratio
2,2
2,3
2,5
2,6
1. Begrotingssaldo vastgestelde begroting 2026-2029 incl. aangenomen moties en amendementen en toevoeging jaarschijf 2030
De vastgestelde begroting 2026-2029 sloot met een tekort van € 4,5 miljoen in de jaarschijf 2026. De jaarschijven 2027 en 2028 lieten een overschot zien en de jaarschijf 2029 een klein tekort. Als we het begrotingssaldo opdelen in een structurele en incidentele component, dan zien we dat het structurele saldo in alle jaarschijven positief uitvalt. Incidenteel komen we echter in alle vier de jaren geld tekort. Per saldo leidde dit tot een financieel beeld bij de begroting 2026 dat structureel sluitend is in de periode 2026-2029. Het is daarbij goed rekenschap te geven van een aantal keuzes die in deze begroting zijn verwerkt en de onzekerheden die er financieel gezien nog zijn in de komende jaren. • In de begroting is vanaf 2027 een stelpost onderuitputting opgenomen van structureel € 7 miljoen. Dit naar aanleiding van de motie om in de begrotingen voortaan rekening te houden met het feit dat er onderuitputting optreedt. De provincie heeft in haar brief met een oordeel over de begroting aangegeven het begrotingssaldo vanaf 2027 te corrigeren voor de stelpost, waarmee naar het oordeel van de provincie de jaarschijven 2028 en 2029 nog niet reëel en structureel sluitend zijn. •
Op 23 september 2025 heeft de raad ingestemd met het raadsvoorstel Adviezen Gelote Burgerraad Afval. Het college heeft daarom in de begroting 2026-2029 besloten ombuigingsmaatregel BH13.1 een jaar uit te stellen. Dit betrof de maatregel ‘Invoeren Diftar vanaf 2027 i.c.m. kostendekkende tarieven milieubrengstation en ophalen grofvuil en tuinafval vanaf 2026’. Voor 2027 en verder is de ombuigingsmaatregel technisch verwerkt. Dit betekent dat voor de begroting 2027 een keus gemaakt moet zijn, anders leidt dit tot een tegenvaller van ruim € 1 miljoen in 2027. Voor 2028 en verder is de ingeboekte ombuiging ca. € 2,1 miljoen structureel.
Pagina 6
•
Op dit moment loopt een traject rond de herziening van de verdeling van de algemene uitkering van het gemeentefonds. Bedoeling is dat dit per 1 januari 2027 ingaat; de effecten worden bekendgemaakt in de meicirculaire 2026. Het is nog onduidelijk welke herverdeeleffecten hiermee gepaard gaan en wat dit betekent voor Amersfoort.
•
Er is nog onzekerheid is over de middelen voor jeugdzorg vanaf 2028. Naar huidig inzicht moet vanaf 2028 structureel bespaard worden op de jeugdzorg. Als het Rijk op basis van het tweede advies van de Deskundigencommissie Jeugdzorg (‘Van Ark 2’) gemeenten onvoldoende tegemoet komt om uitvoering te kunnen geven aan de Hervormingsagenda, dan leidt dit tot een extra besparingsopgave of een tegenvaller in de meerjarenbegroting. Ook in Amersfoort zijn de uitdagingen op het gebied van de Jeugdzorg dan in financiële zin groot.
2. Septembercirculaire 2025 2026 2. Septembercirculaire 2025 Accresontwikkeling Landelijke groei/krimp Overig Totaal septembercirculaire 2025
2027
2028
2029
2030
-1,1 -0,3 0,0
-1,3 -0,3 0,0
-1,6 -0,3 0,0
-2,7 -0,5 0,0
-1,3
-1,6
-1,9
-3,2
Na het aanbieden van de begroting 2026-2029 is de septembercirculaire 2025 van het gemeentefonds verschenen. Deze heeft, naast de taakmutaties die op programmaniveau zijn verwerkt, een negatief effect op ons financieel meerjarenbeeld. Oorzaak hiervan is een negatieve bijstelling van het accres door een lagere BBP groei dan eerder verwacht. Ook heeft BZK in de septembercirculaire een aantal verdeelmaatstaven geactualiseerd. Omdat wij onze aantallen alleen actualiseren bij de meicirculaire, leidt deze technische aanpassing tot een nadeel in de jaren 2027 en verder. De decembercirculaire 2025 heeft geen impact op de accresontwikkeling.
3. Overige ontwikkelingen 2026
2027
2028
2029
2030
0,0 -0,7 p.m. 0,0 0,0 p.m. p.m. 0,0
0,0 0,0 p.m. 0,0 0,0 p.m. p.m. 0,0
0,0 0,0 p.m. 0,0 0,0 p.m. p.m. 0,0
0,0 0,0 p.m. -1,0 -1,5 p.m. p.m. -2,5
-0,7
0,0
0,0
-5,0
3. (Eigen) financiële ontwikkelingen na vastgestelde begroting 2026-2029 Incidenteel beschikbare rekeningresultaat 2025 na bestemming
12,9
Structureel effect jaarstukken 2025 Raadsbesluiten na vaststellen begroting 2026-2029 Trendmatige verhoging belastingen Kapitaallasten investeringen 2030 e.v. Stelpost RISA 2029 e.v. Loon- en prijsontwikkeling 2027 Areaalontwikkeling 2026 Onvermijdelijke ontwikkelingen 2029 e.v. (inschatting) Totaal (eigen) financiële ontwikkelingen na vastgestelde begroting 2026-2029
-0,5
Pagina 7
Na het vaststellen van de meerjarenbegroting 2026-2029 en de verwerking van de septembercirculaire 2025, zijn er nog een aantal relevante financiële ontwikkelingen. •
Het incidenteel beschikbaar rekeningresultaat na bestemming. De jaarrekening 2025 kent een positief rekeningresultaat van € 33,2 miljoen. Rekening houdend met de bedragen die ons College aan uw Raad heeft voorgesteld om over te hevelen naar 2026 of latere jaren of te storten in reserves, zou er een bedrag van € 13,1 miljoen gestort kunnen worden in de saldireserve. Dit bedrag komt primair ten gunste van de saldireserve en heeft zodoende een positieve invloed op de omvang van de weerstandsratio. Die stijgt daardoor.
•
De jaarrekening 2025 kent diverse mee- en tegenvallers. Deze zijn grotendeels incidenteel van aard. Er zijn ook structurele effecten die doorwerken naar latere jaren. Deze tegenvallers zijn onderdeel van de autonome ontwikkelingen die in deze Kaderbrief zijn meegenomen.
•
Na het vaststellen van de begroting 2026-2029 zijn er besluiten genomen met een financieel nadeel in 2026 en 2027. Dit heeft te maken met de besluitvorming over de Herinrichting Groengordel Rustenburg, wat leidt tot een nadeel in 2026 van € 400.000 en in 2027 van € 650.000. Daarnaast zijn er besluiten genomen over dekking in de Kaderbrief 2027 voor het in stand houden van de Jongerenraad en over de vergoeding van raadsleden en voor niet partijpolitieke opleidingen en loopbaanoriëntatie voor raads- en commissieleden. Dit gaat om € 23.500 respectievelijk € 52.600 structureel vanaf 2027.
•
Het indexeren van de belastingopbrengsten is nu nog op PM gezet, omdat deze extra opbrengst mede ter dekking is van de loon- en prijsontwikkeling. We brengen deze in beeld na het doorrekenen van de meicirculaire van het gemeentefonds en na verwerking van de keuzes in het Coalitieakkoord.
•
In de Begroting 2026-2029 waren voor de jaarschijf 2029 vervangingsinvesteringen openbare ruimte en ICT opgenomen die een effect hebben qua kapitaallasten op de jaarschijf 2030. Dat effect bedraagt ongeveer € 1,0 miljoen structureel (nadelig).
•
In de Begroting 2025-2028 zijn we begonnen om ruimte te creëren ten behoeve van de investeringen die samenhangen met de groei van onze stad (de Ruimtelijke investeringsstrategie Amersfoort, RISA). Die leidt in 2030 tot een extra benodigd bedrag van € 1,5 miljoen.
•
De inflatie is al meerdere jaren hoog. De Nederlandsche Bank en ook het Centraal Planbureau (CPB) verwachtten dat die stijging zich zou stabiliseren en in 2026 zou dalen. Door de recente geopolitieke ontwikkelingen is dit echter onzeker en is het niet ondenkbaar dat de inflatie weer gaat stijgen. Het CPB raamt de prijsmutatie van het Bruto Binnenlands Product voor 2027 op 2,5% (bron Centraal Economisch Plan 2027). Met dat percentage wordt naar verwachting ook het gemeentefonds bijgesteld qua loon- en prijsontwikkeling. We hebben dus feitelijk dat percentage om ook intern te gebruiken als loon/prijsindex. We nemen dit mee in de doorrekening van de meicirculaire van het gemeentefonds.
•
We groeien als gemeente Amersfoort. Die groei kost geld, maar levert deels ook geld op. Hoeveel dat oplevert, is ook afhankelijk van hoe hard de rest van het land groeit. Een beeld daarvan hebben we bij de meicirculaire van het gemeentefonds.
•
We houden sinds de Kadernota 2025 al rekening met een bedrag aan structurele onvermijdelijke ontwikkelingen die jaarlijks (en dus cumulatief) op ons af komen en die beslag leggen op de financiële ruimte. Dit is geschat op € 2,5 miljoen cumulatief per jaar. Aangezien de groei van het gemeentefonds nu groeit met de bbp-ontwikkeling uit het verleden, waarbij we een beperkte vergoeding krijgen voor de loon- en prijsontwikkelingen, betekent dit dat er minder ruimte is in de groei van het gemeentefonds om onvermijdelijke ontwikkelingen voor de komende jaren uit te dekken. In 2030 komt er een nieuwe jaarschijf
Pagina 8
bij de begroting en moeten we dus weer rekening houden met het feit dat we voor € 2,5 miljoen aan structurele onvermijdelijke ontwikkelingen moeten opvangen in dat jaar.
4. Resumerend financieel beeld vóór kaderbrief mutaties
2026
(bedragen x€1 mln.) 2029 2030 -0,5 7,3
2027 4,0
2028 2,8
waarvan incidenteel
-7,7
-3,8
-3,6
-1,2
waarvan structureel
11,6
6,7
3,0
8,5
Weerstandsratio
2,2
2,3
2,5
2,6
-1,3
-1,6
-1,9
-3,2
-0,7
0,0
0,0
-5,0
2,0
1,3
-2,4
-1,0
waarvan incidenteel
-7,7
-3,8
-3,6
-1,2
waarvan structureel
9,6
5,1
1,2
0,2
Weerstandsratio
2,5
2,5
2,9
2,8
1. Begrotingssaldo vastgestelde begroting 2026-2029 incl. aangenomen moties en amendementen en toevoeging jaarschijf 2030
2. Septembercirculaire 2025 (Eigen) financiële ontwikkelingen na vastgestelde 3a. begroting 2026-2029 3b. Incidenteel beschikbare rekeningresultaat 2025 na bestemming Financieel meerjarenperspectief 2027-2030 exclusief Aanvragen Kaderbrief 2027-2030
12,9
Per saldo leidt dit tot een financieel beeld dat structureel ongunstiger is ten opzichte van de begroting 2026-2029. Dit komt met name door de wijzigingen uit de septembercirculaire 2025, die structureel lagere accressen laat zien. Daarnaast liggen er nog een aantal te ontwikkelen grondexploitaties in het verschiet en hangt het risico boven de markt dat de loon/prijsbijstelling die we via het gemeentefonds ontvangen (2,5%) onvoldoende is om onze eigen gestegen lonen en prijzen mee te betalen. Ook is er onzekerheid over de stelpost onderuitputting, de invulling van ombuigingsmaatregel ‘Invoeren Diftar vanaf 2027 i.c.m. kostendekkende tarieven milieubrengstation en ophalen grofvuil en tuinafval vanaf 2026’ en onduidelijkheid over de nieuwe verdeling van het gemeentefonds per 2027. Dit betekent dat hoewel de begroting structureel sluitend is, er wel een aantal risico’s zijn.
5. Financieel beeld Kaderbrief 2027-2030 Autonome ontwikkelingen zijn ontwikkelingen die ons overkomen. Daar hebben we als gemeente weinig tot geen invloed op. Een voorbeeld daarvan is nieuwe wetgeving die we uit moeten voeren of de vervangingsinvesteringen die we de komende jaren moeten doen. In het meerjarenbeeld is al rekening gehouden met een stelpost voor autonome ontwikkelingen van € 2,5 miljoen (jaarschijf 2027); dit betekent dat zolang de autonome ontwikkelingen minder zijn dan € 2,5 miljoen, dit een positief effect heeft op het meerjarenbeeld. Pagina 9
De strikt aan de criteria voor autonome ontwikkelingen getoetste voorstellen – onontkoombaar, onuitstelbaar en onvoorzien - bedragen ongeveer € 3,5 miljoen in 2027 en een iets lager bedrag in de jaren 2028-2030. Daarnaast zijn er ontwikkelingen die incidenteel van aard zijn. Het gaat in dat geval om bijna € 5 miljoen in 2027, aflopend naar € 0,5 miljoen in jaren daarna.
2027
2028
(bedragen x€1 mln.) 2029 2030
Autonome ontwikkelingen: Structureel
2,5 -3,4
2,5 -3,1
2,5 -2,2
2,5 -2,6
Autonome ontwikkelingen: Incidenteel Totaal Kaderbrief 2027-2030
-4,9 -5,8
-0,9 -1,6
-0,8 -0,4
-0,5 -0,6
Kaderbrief 2027-2030 Stelpost Onvermijdelijke Ontwikkelingen
2026
Uitgaande van het financiële beeld zoals hierboven geschetst samen met de kaderbrief ontwikkelingen ontstaat het volgende financiële plaatje:
Financieel meerjarenperspectief 2027-2030 exclusief Aanvragen Kaderbrief 2027-2030
2,0
1,3
-2,4
-1,0
waarvan incidenteel
-7,7
-3,8
-3,6
-1,2
waarvan structureel
9,6
5,1
1,2
0,2
Weerstandsratio
2,5
2,5
2,9
2,8
Ontwikkelingen Kaderbrief 2027-2030
-5,8
-1,6
-0,4
-0,6
Saldo Kaderbrief 2027-2030
-3,8
-0,3
-2,9
-1,6
waarvan incidenteel
-12,6
-4,8
-4,3
-1,7
waarvan structureel
8,7
4,4
1,5
0,1
Weerstandsratio
2,4
2,3
2,7
2,6
Na deze ontwikkelingen resteert een meerjarenbeeld met elk jaar een tekort, maar dat tot en met 2030 wel structureel sluitend is. De weerstandsratio voldoet alle vier de jaarschijven aan de norm van de bandbreedte tussen de 1,2 en 1,5 en ligt daar zelfs ruim boven. Bij deze cijfers geeft ons College nog wel een aantal waarschuwingen. Zoals in onderdeel 2.1 is aangegeven kent het meerjarenbeeld een aantal onzekerheden. Dit betreft onder meer de stelpost onderuitputting van structureel € 7 miljoen, waarvan de provincie heeft aangegeven de begroting daarmee te corrigeren. Ook is er onzekerheid over de inkomsten uit het gemeentefonds (accressen) en specifiek de middelen voor Jeugd. Tot slot is er in dit meerjarenbeeld nog geen rekening gehouden met nieuwe opgaven en/of ambities. Zodra die er zijn en budgettair effect hebben, zal het financiële beeld er voor de komende jaren een stuk minder positief uit zien. Ontwikkelingen na verschijnen Kaderbrief Jaarlijks ontvangen wij vanuit het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een mei-, september- en decembercirculaire. In die circulaires informeert het ministerie de gemeenten over de ontwikkeling van de middelen die de gemeenten van het Rijk kunnen verwachten via de algemene uitkering uit het gemeentefonds, naar aanleiding van de groei of krimp van de economie, Pagina 10
maar ook naar aanleiding van taken die gemeenten erbij krijgen of niet meer uit hoeven te voeren: de ‘taakmutaties’. In het beeld zoals geschetst in deze Kaderbrief is geen rekening gehouden met de effecten van de meicirculaire van het gemeentefonds. Die verwachten we in de loop van de maand mei (vaak eind mei). Dit jaar is deze extra van belang omdat daarin ook de nu bekende effecten van het landelijke Coalitieakkoord en de effecten van de nieuwe verdeling van het gemeentefonds, in zijn opgenomen. Op basis van de meicirculaire ontstaat een beeld van de ontwikkelingen van het gemeentefonds, hoe die zich verhoudt tot onze eigen ramingen van de loon/prijsstijgingen en ontwikkelingen van de groei van de stad. Zodra we de meicirculaire doorgerekend hebben en de (financiële) gevolgen voor Amersfoort bekend zijn, presenteren we uw Raad een geactualiseerd financieel beeld aan en leggen we dit aan de raad voor via een raadsvoorstel. De effecten van de meicirculaire worden meegenomen bij het opstellen van de meerjarenbegroting 2027-2030. Financiële gevolgen landelijk coalitieakkoord Op 30 januari hebben D66, VVD en CDA het landelijke coalitieakkoord ‘Aan de slag’ gepresenteerd. Het nieuwe coalitieakkoord heeft ook financiële gevolgen voor de gemeentefinanciën.
De Startnota van het nieuwe kabinet is opgenomen in de Voorjaarsnota 2026 van het kabinet; de concrete vertaling hiervan naar gemeenten vind plaats in de meicirculaire 2026. Zoals te doen gebruikelijk verwerken wij de meicirculaire van het gemeentefonds niet in de Kadernota of Kaderbrief, maar nemen we deze mee bij het opstellen van de nieuwe meerjarenbegroting. We geven hieronder een indicatie van de gevolgen van de Voorjaarsnota van het kabinet voor gemeenten, zodat deze informatie zo vroeg mogelijk voorhanden is. De wijzigingen betreffen onder meer: • Het accres van het gemeentefonds is geactualiseerd voor de macro-economische cijfers van het Centraal Economisch Plan (CEP) 2026; dit leidt tot een hoger prijsaccres 2026 en een kleine aanpassing van het volume accres vanaf 2027. •
De definitieve afrekening van het BTW-compensatiefonds over 2025 leidt tot een incidenteel nadeel in 2026. Het voordeel dat gemeente bij de septembercirculaire hebben ontvangen wordt naar beneden bijgesteld.
•
Het kabinet is voornemens om huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening binnen de Wmo te schrappen met ingang van 1 januari 2029. Voor de mensen die niet zelf hulp kunnen regelen, moet de gemeente daarin blijven voorzien. De beoogde besparing van € 1 miljard is taakstellend. Daarmee wordt het gemeentefonds naar beneden bijgesteld.
•
De invoering van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo wordt uitgesteld tot 1 januari 2028. De geplande correctie op het gemeentefonds in 2027 van incidenteel € 266 miljoen wordt daardoor teruggedraaid.
•
Gemeenten ontvangen in 2027 een decentralisatie-uitkering uitvoeringsmiddelen voor uitvoering van de klimaat- en energietaken. Tot en met 2025 ontvingen gemeenten dit in de vorm van een specifieke uitkering. Dit gaat in 2027 om € 671 miljoen.
•
Tot slot zijn tot nog toe enkele taakmutaties bekend.
De precieze impact van deze maatregelen voor de gemeente Amersfoort becijferen we zodra de meicirculaire bekend is. Over de gevolgen van de meicirculaire Gemeentefonds 2026 ontvangt u voor de behandeling van de Kaderbrief 2027-2030 nog een afzonderlijk raadsvoorstel.
Pagina 11
Pagina 12
7. Uitgangspunten voor de nieuwe begroting Vooruitlopend op de nieuwe Meerjarenbegroting 2027-2030 gaan we vooralsnog uit van de volgende uitgangspunten voor de jaarschijf 2027: • • • • •
Gemiddelde loon/prijsindex: 2,5% Trendmatige verhoging belastingen: 2,5% Rentepercentage: 0,75% Aantal inwoners: 163.900 Aantal woonruimten: 73.000
8. Financiële doorkijk naar 2035 Wanneer we het financiële beeld doortrekken naar 2035 zien we dat we de komende jaren extra kapitaallasten in onze begroting krijgen. Dat komt omdat we als Amersfoort de komende jaren blijven groeien qua inwoners (daar staan ook inkomsten tegenover). Dat betekent meer woningen, meer wegen, scholen, parken, etc. De kosten daarvan worden de komende 10 jaar geschat op honderden miljoenen euro’s, die een beslag op de begroting leggen van tientallen miljoenen euro’s aan kapitaallasten. Daarnaast blijven de vervangingsinvesteringen de komende jaren toenemen voor zowel de openbare ruimte als ook in het kader van de vervanging van maatschappelijk vastgoed, waaronder sportvoorzieningen. We schatten in dat voor vervangingsinvesteringen in onder meer de openbare ruimte € 1,0 miljoen structureel per jaar meer nodig. Dit betekent dus een jaarlijks oplopend structureel budgetbeslag. Met oplopende kapitaallasten vermindert onze flexibiliteit om in te spelen op onverwachte gebeurtenissen of nieuwe prioriteiten. Vanaf 2026 is ook jaarlijks structureel substantieel meer nodig voor vervangingsinvesteringen maatschappelijk vastgoed. Ook hier is sprake van een jaarlijks oplopend structureel budgetbeslag. Een deel van deze lasten doet zich voor in de periode na de volgende bestuursperiode (na 2030).
Wij hebben daar tot en met de jaarschijf 2029 zoveel als mogelijk al rekening mee gehouden in de laatste meerjarenbegroting en deze zullen ook terugkomen in de meerjarenbegroting 2027-2030 voor de jaarschijf 2030. Wel moet er rekening mee gehouden worden dat de komende jaren (na 2030) nog dekking nodig is voor al deze (oplopende) kapitaallasten in de begroting. Dat geldt ook voor de investeringen die de komende jaren voortkomen uit de Regionale Investeringsstrategie Amersfoort (RISA), zie daarvoor de factsheet RISA uit het informatiepakket.
Pagina 13
Bijlage 1 Autonome ontwikkelingen In deze bijlage presenteren wij de in deze kaderbrief opgenomen ontwikkelingen, inclusief een toelichting daarop. Eerst geven we de totalen per (deel)programma, vervolgens geven we per deelprogramma een toelichting daarop. Omschrijving
2027
2028
2029
2030
Programma 1 Omgeving
-4.049
-1.244
21
-545
1.2 Grondexploitatie en Ruimtelijke Ordening
-1.774
-954
166
-355
1.4 Mobiliteit
-2.275
-290
-145
-190
Programma 2 Sociaal
-2.851
-1.451
-1.451
-1.451
2.1 Zorg, ondersteuning, inclusie en vluchtelingen
-2.700
-1.300
-1.300
-1.300
2.3 Onderwijs en Sport & Bewegen
-151
-151
-151
-151
Programma 3 Bedrijvigheid
-882
-886
-1.001
-1.000
3.4 Sociale en fysieke veiligheid
-627
-627
-627
-627
3.5 Stedelijk beheer, milieu en dierenwelzijn
-255
-259
-374
-373
Programma 4 Bestuur
-510
-510
-510
-139
4.1 Dienstverlening
-510
-510
-510
-139
4.3 Bedrijfsvoering
0
0
0
0
-8.292
-4.091
-2.941
-3.136
TOTAAL
Pagina 14
Programma 1 Omgeving 1.1 Energietransitie Er zijn geen autonome ontwikkelingen voor dit deelprogramma.
1.2 Grondexploitatie en Ruimtelijke Ordening Omschrijving
2027
2028
2029
2030
I/S
Aanvulling dotatie onderhoudsvoorzieningen van cultureel vastgoed
-95
-95
-95
-95
Beheerbudget teruggave 3 onderwijspanden
-120
-120
-120
-120
I
Energiemonitoring verduurzaming gemeentelijk vastgoed
-40
-40
-40
-40
I
Juridische Procedures
-150
-150
-150
-150
S
Verhoging bijdrage VVE Meridiaan
-40
-40
-40
-40
I
Verhoging dotatie onderhoudsvoorzieningen MFA's
-675
-675
-675
-675
S
Verlenging van beheer Meridiaan
0
0
25
-50
I
-1.120
-1.120
-1.095
-1.170
Aanvullend krediet verduurzamen CBA Rusthof
0
-3
-46
-46
Afschrijvingslasten
0
0
-63
-63
S
Rentelasten
0
-3
-8
-8
S S
Beleid
Totaal Beleid
S
Investeringen
0
0
25
25
Jaar:
2028
Totaal bedrag:
1.600.000
Herrangschikken en aanvullend krediet verduurzaming gemeentelijk vastgoed
0
0
180
359
Afschrijvingslasten
0
0
160
320
S S
(Overige) exploitatielasten Overige investeringsinformatie
0
0
20
39
Jaar:
2030
Totaal bedrag:
12.152.000
Herrangschikken investeringskrediet VVI Maatschappelijk Vastgoed
0
248
1.207
581
Afschrijvingslasten
0
207
1.007
490
S
Rentelasten
0
41
200
92
S
Jaar:
2027
Totaal bedrag:
0
-654
-80
-80
-80
Rentelasten Overige investeringsinformatie
Overige investeringsinformatie
Pagina 15
Tijdelijke huisvesting verduurzamen en vervangen gemeentelijk vastgoed Afschrijvingslasten
0
-120
-120
-120
S
Rentelasten
0
-3
-2
-2
S
(Overige) exploitatielasten
-40
-80
-80
-80
I
Reserve storting
-614
0
0
0
I
0
123
122
122
S
Jaar:
2027
Totaal bedrag:
600.000
0
0
0
0
Overige investeringsinformatie
Jaar:
2030
Totaal bedrag:
2.028.000
Totaal Investeringen
-654
166
1.261
815
-1.774
-954
166
-355
Reserve onttrekking Overige investeringsinformatie
Vervanging kunstgrasvelden jaarschijf 2030
TOTAAL Toelichting Beleid
Aanvulling dotatie onderhoudsvoorzieningen van cultureel vastgoed Bij de hercontractering met SRO (januari 2024) is onder andere bepaald dat de onderhoudsvoorziening van twee culturele panden (Theater Flehite en Theater Lieve Vrouw) naar de gemeente worden overgeheveld. Inzake de culturele panden is binnen de gemeente op basis van het meerjarenonderhoudsplan een onderhoudsvoorziening gevormd. Voor de dotatie aan deze onderhoudsvoorziening is een hoger budget nodig dan de beschikbare middelen die ten tijde van de hercontractering hiervoor beschikbaar waren. Beheerbudget teruggave 3 onderwijspanden De verantwoordelijkheid voor onderwijshuisvesting is op grond van de relevante wetgeving zo verdeeld dat de onderhoudsplicht voor scholen ligt bij het desbetreffende schoolbestuur en dat de gemeente uit hoofde van de wettelijke zorgplicht verantwoordelijk is voor nieuwbouw en verbouw van schoolgebouwen op haar grondgebied. Hiertoe heeft Samenfoort een overeenkomst afgesloten met de gemeente Amersfoort (raamovereenkomst DDC). Binnen deze overeenkomst is overeengekomen dat in het geval een pand blijvend niet zal worden gebruikt voor onderwijs, Samenfoort het gebruik van deze panden kan opzeggen en de panden terugkomen bij de gemeente. Voor 2027 verwachten we dat drie panden worden overgedragen aan de gemeente.
De gemeente zal daardoor de komende jaren beheerlasten voor deze panden gaan maken. Dit budget is benodigd voor het tijdelijk beheren van deze panden totdat er een toekomstvisie helder is. Energiemonitoring verduurzaming gemeentelijk vastgoed In 2022 is een aanbesteding strategie uitgewerkt voor de realisatie van de routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed. Hierbij is onderscheid gemaakt in 3 fasen: bouwteam, uitvoering en prestatietermijn. Ten tijde van de aanbesteding is de fase van prestatietermijn niet nader uitgewerkt. Deze prestatietermijn bestaat uit onderhoud en monitoring gedurende drie jaar na oplevering, welke door de hoofdaannemer worden uitgevoerd. Bij de start van het project is met dergelijke exploitatielasten geen rekening gehouden.
Pagina 16
Juridische Procedures De gemeente krijgt bij particuliere ruimtelijke initiatieven steeds vaker te maken met bezwaar- en beroepsprocedures bij de rechtbank en de Raad van State nadat een plan door de gemeenteraad is vastgesteld. Dit hangt samen met het toenemende aantal particuliere initiatieven en de groeiende juridische complexiteit van deze plannen, die veelal binnenstedelijk plaatsvinden en daarmee directe gevolgen hebben voor de leefomgeving van inwoners. Deze procedures leiden tot extra kosten voor onder andere de inzet van een planologisch jurist, projectleider en vakinhoudelijke adviseurs. Op grond van de wetgeving kunnen deze kosten niet worden verhaald op de initiatiefnemers. Door de toename van het aantal procedures ontstaan structureel extra lasten waarvoor binnen het bestaande budget geen ruimte is. De procedures zijn onvermijdelijk, omdat bezwaar en beroep een wettelijk onderdeel vormen van de besluitvorming rond bestemmingsplannen. De stijging van het aantal en de omvang van deze procedures was niet voorzien bij het opstellen van eerdere begrotingen en leidt daardoor tot hogere kosten dan verwacht. Daarnaast zijn deze kosten onuitstelbaar, omdat zij direct ontstaan zodra een procedure wordt gestart en zonder aanvullend budget leiden tot druk op het reguliere budget en andere werkzaamheden.
Daarom wordt voorgesteld om voor de komende jaren een stelpost van € 150.000 per jaar beschikbaar te stellen voor juridische en ambtelijke kosten als gevolg van bezwaar- en beroepsprocedures bij particuliere ruimtelijke initiatieven. Verhoging bijdrage VVE Meridiaan In 2025 heeft de gemeente een zestal panden bij de winkelstrip Meridiaan in eigendom verkregen. Eind 2025 is door de VVE Meridiaan besloten dat de jaarlijkse bijdrage voor alle eigenaren worden verhoogd, zodat er groot onderhoud kan worden uitgevoerd. De gemeente is een van de eigenaren en krijgt dus te maken met hogere lasten. Verhoging dotatie onderhoudsvoorzieningen MFA's Alle MFA’s (Eemhuis, Icoon, De Zonneparel, De Laak en de Bron) zijn reeds jaren in eigendom van de gemeente en de gebouwen dienen worden te onderhouden. Ten behoeve van deze panden is in het verleden een meerjarenonderhoudsvoorziening gevormd. Deze onderhoudsvoorziening is gebaseerd op een onderliggend meerjarenonderhoudsplan (MJOP) voor dit object. SRO Amersfoort B.V. zorgt ervoor dat de gemeentelijke objecten minimaal een conditiescore 3 behouden (conform NEN 2767). Eens per drie jaar wordt een conditiemeting uitgevoerd. Op basis hiervan stelt SRO een herziend MJOP op. Uit analyse is gebleken dat de benodigde middelen niet meer toereikend zijn vanwege prijsstijgingen in onderhoud, materiaal en materieel.
Daarnaast kende het vorige MJOP kende een prijspeil van 2019 (en is dit geactualiseerd naar een recent prijspeil). Dit budget is nodig voor de dotatie aan de onderhoudsvoorziening op basis van het geactualiseerde MJOP voor deze vijf panden.
Verlenging van beheer Meridiaan In 2025 heeft de gemeente een zestal panden bij de winkelstrip Meridiaan in eigendom verkregen. In de begroting 2026-2029 is budget opgenomen voor de beheerlasten (jaarlijks 75.000 euro) en verhuuropbrengsten (jaarlijks 25.000 euro). We voegen nu de middelen toe voor de jaarlaag 2030 en nemen daarnaast ook nog budget op inzake de verhuuropbrengsten van 2029 (die in huidige begroting nog niet opgenomen stonden). Investeringen Aanvullend krediet verduurzamen CBA Rusthof Het betreft een aanvullend krediet voor de verduurzaming van de drie Rijksmonumenten van de oudbouw op Rusthof en deze gasloos te maken. Het betreft een unieke casus waar door gebruik te maken van de restwarmte van de oven, 80% CO₂ besparing gerealiseerd kan worden (38.716 kgCO₂). Dit is nog zonder gebruik te maken van zonnepanelen. Er wordt gemiddeld voor 17.440 m³ aan gas verbruikt in de oudbouw, dat is ruim 2x zoveel als referentiepanden. We verwachten met deze investering jaarlijks een bedrag van € 25.000 aan energiebesparing te realiseren.
Pagina 17
Herrangschikken en aanvullend krediet verduurzaming gemeentelijk vastgoed Sinds 2022 is gestart met de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed. De eerste 2 jaar zijn slechts beperkt kosten gemaakt en is een overschot van het beschikbare krediet ontstaan. Dit overschot schuift steeds door. Wij stellen daarom voor nu om richting komende jaren een herverdeling toe te passen: dit resulteert in het verschuiven van € 4 miljoen gereserveerd in respectievelijk 2028 en 2029 ten gunste van € 8 miljoen in 2030. Daarnaast is inmiddels duidelijk dat inzake dit project ook bijdragen derden gerealiseerd zullen worden, hier is tot op heden in de begroting nog geen rekening mee gehouden. De verwachte bijdragen derden (vanaf 2027) zijn daarom ook in deze aanvraag opgenomen. Daarnaast stellen wij voor om het benodigde budget voor 2030 aan het investeringsprogramma toe te voegen. Dit budget is gebaseerd op de Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed. Zie onderstaand voor nadere specificatie per onderdeel. 2027 Herverdelen beschikbaar krediet
2028
2029
2030
€ -4.000
€ -4.000
€ 8.000
Totaal
In verband met verwachte bijdragen derden: bruto krediet (A)
€ 1.550
€ 1.281
€ 1.015
€ 2.306
€ 6.152
bijdragen derden (B)
€ -1.550
€ -1.281
€ -1.015
€ -2.306
€ -6.152
€ 6.000
€ 6.000
saldo / netto krediet (A-/-B) Benodigde budget 2030 o.b.v. Routekaart
Herrangschikken investeringskrediet VVI Maatschappelijk Vastgoed In de huidige begroting 2026 tot en met 2029 is zijn investeringskredieten inzake Vervangingsinvesteringen Maatschappelijk Vastgoed (VVI) opgenomen. Bij het bepalen van de nu in de begroting opgenomen bedragen is het gehele investeringsbedrag in het desbetreffende startjaar gezet. In de praktijk worden de kosten verspreid over meerdere jaren, de meeste kosten worden bijvoorbeeld gemaakt in het jaar na de start van een project. Om het beschikbare krediet op jaarbasis meer in lijn te brengen met de verwachte realisatie wordt voorgesteld om een herverdeling toe te passen. Tijdelijke huisvesting verduurzamen en vervangen gemeentelijk vastgoed De Raad heeft opdracht gegeven om tot 2030 66 gebouwen te verduurzamen. In 2023 zijn aannemers gecontracteerd en in 2024 zijn de eerste gebouwen gasloos en energiebesparend opgeleverd. Tot nu toe is dat gebeurd terwijl het gebouw in gebruik bleef door uitvoering zoveel mogelijk in vakantieperiodes te plannen of gebruik naar andere ruimtes binnen het gebouw te laten plaatsvinden. Echter staan voor 2027 een aantal locaties op de planning (waaronder kinderdagverblijven en sportruimtes) waarvoor dat niet mogelijk is. Het is noodzakelijk tijdens deze projecten de huurders op een andere locatie te huisvesten.
Dit voorstel ziet toe op een investering om een locatie geschikt te maken inclusief bouwkundige aanpassingen, plankosten, terreininrichting en vergunningskosten. Daarnaast is ook budget nodig voor aanpalende exploitatiekosten, zoals verhuiskosten en opslagkosten.
Pagina 18
Vervanging kunstgrasvelden jaarschijf 2030 Kunstgrasvelden moeten worden vervangen omdat ze na verloop van tijd niet meer voldoen aan technische, sporttechnische en veiligheidsnormen. Velden die worden gebruikt voor officiële competities moeten periodiek worden gekeurd. Als een veld niet meer voldoet aan de norm, mag het niet meer voor competitie worden gebruikt. SRO voert de keuringen uit in samenwerking met een geselecteerde partij. Voor 2030 staan de locaties CJVV (één veld), AFC Quick (één veld) en AMHC (twee velden) op de planning. Dit voorstel ziet toe op de investeringen voor deze vervangingen.
1.3 Wonen Er zijn geen autonome ontwikkelingen voor dit deelprogramma.
1.4 Mobiliteit Omschrijving
2027
2028
2029
2030
I/S
-2.000
0
0
0
I
-275
-290
-145
-190
I
Totaal Beleid
-2.275
-290
-145
-190
TOTAAL
-2.275
-290
-145
-190
Beleid Ondergrondse fietskelder Stationsplein (zuidzijde) Verkeersmodel: Gereedschapskist op orde
Toelichting Beleid Ondergrondse fietskelder Stationsplein (zuidzijde) Sinds 2017 wordt gewerkt aan de herontwikkeling van het stationsgebied (programma Stadshart). Onderdeel hiervan is de uitbreiding van de fietsparkeercapaciteit onder het Stationsplein, geïnitieerd door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) om het fietsgebruik in het voor- en natransport van de trein te stimuleren. ProRail realiseert deze uitbreiding in het kader van het Actieplan Fietsparkeren. De financiering vindt plaats via cofinanciering: maximaal 50% vanuit IenW en 50% vanuit gemeente en ProRail gezamenlijk, waarbij gemeente en ProRail ieder de helft van de werkelijke kosten dragen. Bij station Amersfoort Centraal is een tekort aan fietsparkeerplaatsen vastgesteld. Daarom wordt een bewaakte ondergrondse fietsenstalling met circa 2.600 plaatsen gerealiseerd. Na oplevering vervallen de bovengrondse parkeerplaatsen op het Stationsplein, terwijl de stalling onder ‘De Conducteur’ behouden blijft. Aansluitend wordt het plein opnieuw ingericht met nadruk op vergroening en kwaliteit. Financiën en planning Het budget is in 2018 vastgesteld (programma’s Beter Benutten en Verder). De aanbesteding vond plaats in Q1 2025, oplevering is voorzien in Q2 2028.
Door het ontbreken van indexatie ontstaat een tekort, met name door gestegen bouwkosten en hogere uitgaven voor projectmanagement, verkeersmaatregelen en handhaving. Voortgang en risico’s
Pagina 19
Het project is in uitvoering. Stopzetting of uitstel leidt tot verdere kostenstijging en aanhoudend tekort aan fietsparkeerplaatsen. Daarnaast kan dit de samenwerking met ProRail, als eigenaar van de stalling, onder druk zetten. Verkeersmodel: Gereedschapskist op orde De gemeente Amersfoort ontwikkelt samen met regiogemeenten een nieuw regionaal statisch verkeersmodel, dat naar verwachting eind 2026 beschikbaar komt. Dit model is een essentieel instrument voor het uitvoeren van wettelijke taken, zoals het opstellen van de Basis Geluid Emissie (BGE)-kaart, en voor het leveren van verkeersgegevens ten behoeve van ruimtelijke plannen en vergunningverlening. Daarnaast ondersteunt het model de onderbouwing van keuzes binnen de woningbouwopgave en de mobiliteitstransitie. Voor een goede toepassing is aanvullend een dynamisch verkeersmodel nodig. Dit biedt het benodigde detailniveau voor complexe vraagstukken binnen het Omgevingsprogramma Mobiliteit, zoals de herinrichting van de Stadsring en de inpassing van woningbouw met hogere dichtheden. Ook is jaarlijkse actualisatie van verkeersdata via tellingen noodzakelijk, conform regionale afspraken. De structurele kosten voor beheer, onderhoud, licenties, regionale bijdragen en regulier verkeersonderzoek bedragen circa € 0,9 miljoen per jaar vanaf 2027. Deze middelen zijn nodig om het verkeersmodel actueel en betrouwbaar te houden.
Zonder tijdige beschikbaarheid van deze middelen ontstaat achterstand in het beheer van het model. Dit brengt risico’s met zich mee voor het voldoen aan wettelijke verplichtingen en regionale afspraken, en kan de juridische houdbaarheid van ruimtelijke besluiten onder druk zetten.
Pagina 20
Programma 2 Sociaal 2.1 Zorg, ondersteuning, inclusie en vluchtelingen Omschrijving
2027
2028
2029
2030
I/S
Indexatie jeugd/wmo
-1.300
-1.300
-1.300
-1.300
S
MO tijdelijke plekken
-1.400
0
0
0
I
Totaal Beleid
-2.700
-1.300
-1.300
-1.300
TOTAAL
-2.700
-1.300
-1.300
-1.300
Beleid
Toelichting Beleid Indexatie jeugd/wmo Via de programmabegroting worden de budgetten voor Jeugd en WMO geïndexeerd met een percentage wat lager ligt dan de indexatie die wij contractueel met de hulpaanbieders hebben vastgelegd. Dit verschil is structureel van aard. MO tijdelijke plekken Door de planning van de verbouwing van de locatie Bergstraat en de sluiting van een andere opvanglocatie ontstaat vanaf 2026 druk op de beschikbare capaciteit. Hierdoor zullen circa 40 incidentele plekken moeten worden gerealiseerd om de continuïteit van zorg en opvang te waarborgen. De hiermee samenhangende incidentele kosten worden geraamd op € 1,4 miljoen in 2027.
2.2 Werk en Inkomen Er zijn geen autonome ontwikkelingen voor dit deelprogramma.
Pagina 21
2.3 Onderwijs en Sport & Bewegen Omschrijving
2027
2028
2029
2030
I/S
Exploitatiebijdrage Bosbad
-151
-151
-151
-151
S
Totaal Beleid
-151
-151
-151
-151
Beleid
Investeringen Huisvesting nieuwkomersonderwijs
0
0
0
0
Afschrijvingslasten
0
-94
-94
-94
S
Rentelasten
0
-14
-14
-14
S
Dekking
0
109
108
108
Jaar:
2027
Totaal bedrag:
2.894.000
0
0
0
0
-151
-151
-151
-151
Overige investeringsinformatie
Totaal Investeringen TOTAAL Toelichting Beleid Exploitatiebijdrage Bosbad
Voor het beheer en onderhoud van het Bosbad is in de nieuw opgezette MeerJarenOnderhoudsPlan (MJOP) een bedrag van € 335.294 per jaar nodig. Dit is een verhoging van de kosten van € 150.725 en wordt via de exploitatiebijdrage door SRO bij de gemeente in rekening gebracht. Deze verhoging komt voort uit de keuze van de Raad om bij de renovatie van het Bosbad in 2023 te kiezen voor de variant met behoud van het oorspronkelijke wateroppervlak. Het MJOP van het Bosbad is beoordeeld door de adviseurs van de afdeling Vastgoed. Hun oordeel is dat deze extra dotatie verantwoord en noodzakelijk is om het Bosbad open te kunnen houden.
Investeringen Huisvesting nieuwkomersonderwijs De gemeente Amersfoort is verantwoordelijk voor de huisvesting van het nieuwkomersonderwijs in het primair onderwijs (Wet primair onderwijs, artikel 193). Het nieuwkomersonderwijs is gehuisvest in een zogenaamde schoolwoning. Dit is een schoolgebouw wat als tijdelijke huisvesting is gebouwd, met de bedoeling om dit na het wegvallen van de onderwijsfunctie om te bouwen naar woningen. De huisvesting van het nieuwkomersonderwijs is door de groei van het aantal leerlingen te klein. Door ruimtegebrek is het nieuwkomersonderwijs nu met 2 groepen in een dislocatie in basisschool De Dubbelster gehuisvest. Door de uitbreiding van het aantal asielopvangplekken op basis van de spreidingswet zal het aantal leerlingen in het nieuwkomersonderwijs de komende jaren toenemen. Deze groei komt bovenop het reeds bestaande ruimtegebrek in de huidige huisvesting. De huidige huisvesting voldoet niet, zowel qua capaciteit (het aantal lokalen) als qua kwaliteit (frisse klasse B). Daarnaast schiet het schoolgebouw ook inhoudelijk tekort om goed onderwijs te kunnen faciliteren. Zo ontbreken onder meer een speellokaal en een lerarenkamer. Gezamenlijk met Samenfoort en de drie schoolbesturen die verantwoordelijk zijn voor het nieuwkomersonderwijs is een inventarisatie gedaan naar geschikte huisvesting. Hierbij is gekeken Pagina 22
naar welke schoolgebouwen (op termijn) beschikbaar komen, de capaciteit en de ligging in de stad van die schoolgebouwen Hieruit zijn een aantal voorkeursscenario’s gekomen. Deze scenario’s betreffen schoolgebouwen die zijn vrijgekomen nadat vanuit het Integraal Huisvestingsplan nieuwbouw is gerealiseerd. Om één van deze schoolgebouwen geschikt te maken voor het huisvesten van het nieuwkomersonderwijs is een investeringskrediet nodig voor renovatie.
Pagina 23
Programma 3 Bedrijvigheid 3.1 Economie Er zijn geen autonome ontwikkelingen voor dit deelprogramma.
3.2 Kunst, Cultuur en evenementen Er zijn geen autonome ontwikkelingen voor dit deelprogramma.
3.3 Handhaving Er zijn geen autonome ontwikkelingen voor dit deelprogramma.
3.4 Sociale en fysieke veiligheid Omschrijving
2027
2028
2029
2030
I/S
Veiligheidsregio Utrecht (VRU)
-627
-627
-627
-627
S
Totaal Beleid
-627
-627
-627
-627
TOTAAL
-627
-627
-627
-627
Beleid
Toelichting Beleid Veiligheidsregio Utrecht (VRU) De veiligheidsregio Utrecht (VRU) is een Gemeenschappelijke Regeling brandweerzorg, preventie en crisismanagement. In de Kadernota 2025-2028 is binnen de gemeente besloten tot een ombuigingsmaatregel op de Veiligheidsregio. Deze ombuiging leidde tot een verlaging van de bijdrage met € 500.000. De VRU zou zelf moeten komen met voorstellen om dit te realiseren. In verband met de beperkte zeggenschap van Gemeente Amersfoort binnen de Gemeenschappelijke regeling met 25 andere gemeenten, en door afhankelijkheid van de VRU voor het in kaart brengen van bezuinigingsmogelijkheden, werd de haalbaarheid van deze maatregel al onzeker geschat. Op 1 december 2025 is de Kadernota 2027 en de geactualiseerde Begroting 2026 van de VRU vastgesteld in het Algemeen Bestuur van de VRU. Hierin geven zij aan dat, na 14 jaar bezuinigen en het opvangen van nieuwe ontwikkelingen, het niet haalbaar is om een nullijn-scenario te hanteren of zelfs te bezuinigen, zonder in te boeten op brandweerzorg. De geactualiseerde begroting van de VRU laat dan ook een stijging zien van de benodigde bijdragen van gemeenten. Het huidige gemeentelijke budget is onvoldoende om deze bijdrage mee te dekken. Wij stellen voor hier structureel budget voor vrij te maken. Het gaat om een aanvullend jaarlijks bedrag van € 627.000.
Pagina 24
3.5 Stedelijk beheer, milieu en dierenwelzijn Omschrijving
2027
2028
2029
2030
I/S
Indexering contracten Openbare Ruimte
-255
-255
-255
-255
S
Totaal Beleid
-255
-255
-255
-255
Aanvullend krediet Renovatie Rijksmonument CBA
0
-4
-119
-118
Afschrijvingslasten
0
0
-108
-108
S
Rentelasten
0
-4
-11
-10
S
Jaar:
2027
Totaal bedrag:
2.160.000
0
0
0
0
Jaar:
2030
Totaal bedrag:
11.000.000
0
0
0
0
Jaar:
2030
Totaal bedrag:
6.772.000
0
-4
-119
-118
-255
-259
-374
-373
Beleid
Investeringen
Overige investeringsinformatie
Vervangingsinvestering Openbare Ruimte Overige investeringsinformatie
Vervangingsinvestering Riolering Overige investeringsinformatie
Totaal Investeringen TOTAAL
S
S
Toelichting Beleid Indexering contracten Openbare Ruimte De afgelopen jaren is er een sterke kostenstijging in de markt geweest. En nog steeds zijn op diverse lopende beheercontracten, zoals wijkonderhoudscontracten en de contracten voor wegonderhoud de toegepaste indexaties door de markt hoger dan de indexatie op de gemeentelijke begroting is geweest. Hierdoor ontbreekt de dekking in de begroting van een deel van de lopende contracten. De contracten voor wegonderhoud hebben bijvoorbeeld een werkelijke indexatie van 4.44% terwijl de gemeentelijke indexatie in de Begroting 2026 2,7% is. Door de grote omvang van deze contracten gaat dit om een substantieel bedrag. Met dit extra budget van € 255.000 zijn de budgetten voor de openbare ruimte op prijspeil 2026. Investeringen Aanvullend krediet Renovatie Rijksmonument CBA Het betreft een aanvullend krediet voor de restauratie en instandhouding van de monumentale oudbouw en de monumentale muur rond het Sovjet Ereveld op Rusthof (Kadernota 2025-2028). Dit zijn Rijksmonumenten, het onderhoud hiervan is een wettelijke verplichting. De kosten zijn exclusief het verduurzamen van de gebouwen. Het overgrote deel van de werkzaamheden betreft de buitenzijde van de panden en moet dringend aangepakt worden. Ook moet de muur rond het Sovjet Ereveld op Rusthof gerenoveerd worden.
Begrafenissen en crematies moeten wettelijk gezien doorgaan, waardoor er op onhandige tijden gewerkt moet worden en dat is kostenverhogend. Het project is zeker een jaar vertraagd. Dit zorgt ook voor extra kosten.
Pagina 25
Vervangingsinvestering Openbare Ruimte In juni 2021 is het 'Integraal beheerplan openbare ruimte 2022-2031' vastgesteld. Het plan beschrijft de beheerkwaliteit, het te beheren areaal en het daarvoor benodigde budget. Ten aanzien van de hiervoor benodigde vervangingsinvesteringen openbare ruimte moet jaarlijks een afweging worden gemaakt in de kadernota. Tot en met 2029 zijn de vervangingsinvesteringen beschikbaar gesteld. In de Kaderbrief 2027 nemen we de vervangingsinvestering op voor 2030. De aanleg van uitbreidingswijken is eenmalig gedekt, hiervoor is geen structureel budget beschikbaar voor vervangingen. De vervangingsinvesteringen zorgen voor middelen om versleten openbare ruimte in ouder wordende woonwijken te kunnen vervangen. De invulling van vervangingsinvesteringen wordt verantwoord in het jaarlijkse meerjarenuitvoeringsprogramma openbare ruimte. Vervangingsinvestering Riolering In 2021 is het Gemeentelijk Rioleringsplan Amersfoort 2021 (GRP) vastgesteld. Het GRP bevat een visiedeel met een looptijd van 2021-2031 en een programmaplan met gemeentelijke watertaken met een looptijd van 2021-2025. Aanvullend hierop is in november 2025 het programmaplan gemeentelijke watertaken 2026-2031 vastgesteld. Conform dit programmaplan bedragen de investeringen in 2030 € 6,772 miljoen. In de begroting 2027-2030 nemen we aanvullend de vervangingsinvestering voor 2030 op.
Conform het GRP zal de investering versneld worden afgeschreven vanuit de voorziening toekomstige vervangingsinvesteringen riolering art.44 lid 1. De investering zal niet leiden tot kapitaallasten en is dus budgettair neutraal.
Pagina 26
Programma 4 Bestuur 4.1 Dienstverlening Omschrijving
2027
2028
2029
2030
I/S
Capaciteit bouwinspecteurs en handhavingsjuristen op peil
-139
-139
-139
-139
S
Extra inzet producten burgerzaken
-371
-371
-371
0
Totaal Beleid
-510
-510
-510
-139
TOTAAL
-510
-510
-510
-139
Beleid
I
Toelichting Beleid Capaciteit bouwinspecteurs en handhavingsjuristen op peil Door in de invoering van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) is 1 fte aanvullende capaciteit benodigd van bouwinspecteurs en handhavingsjuristen. Ondanks dat het toezicht op de bouw op bouwwerken uit gevolgklasse 1 (voornamelijk woningen) door private partijen wordt uitgevoerd is vaak nog toezicht en handhaving achteraf noodzakelijk. De gemeente blijft namelijk verantwoordelijk voor de handhaving (artikel 18.2 Omgevingswet). Er is sprake van extra werk als gevolg van toenemend toezicht en handhaving van bouwwerken die onder de Wkb zijn gebouwd omdat deze niet goed worden opgeleverd; De raad heeft al in 2022 besloten om bouwmeldingen robuust te controleren en dit te dekken uit algemene middelen. https://amersfoort.raadsinformatie.nl/document/11175500/2/Raadsvoorstel%2Ben%2Bbesluit%2BVoorbereiding%2Blegesverordening%2BOmgevingswet%2Ben%2BWet%2Bkwaliteitsborging%2 Bvoor%2Bhet%2Bbouwen - search=%22wkb%22 Toezicht en handhaving en de daaraan gekoppelde inzet van bouwinspecteurs kan niet gedekt worden uit leges (die door naderende netcongestie op zichzelf ook al onder druk staan). De loonkosten bedragen voor 0,5 fte bouwinspecteur en 0,5 fte handhavingsjurist € 139.300 per jaar. Dit is inclusief de bijdrage aan de overhead.
Extra inzet producten burgerzaken In Kadernota 2026-2029 hebben we voor 4,5 fte (€350.000) voor 4 jaar incidenteel budget gekregen voor de reisdocumentenpiek t/m 2029. Deze inschatting baseren we op de cijfers van RvIG. Gaande de reisdocumentenpiek worden de cijfers bijgesteld (omdat dan het daadwerkelijk aantal aanvragers in beeld is). Het tekort in 2024 en 2025 was rond de € 1,0 miljoen omdat er extra inzet van personeel nodig was om de reisdocumentenpiek op te vangen. Op basis van het daadwerkelijk aantal van 2024 en 2025, gecombineerd met de cijfers van RvIG voor 2026 tot en met 2029, hebben we extra inzet van 3 fte nodig. Om de komende jaren aan alle aanvragen te voldoen, stellen wij een uitbreiding voor van 3 fte t/m 2029.
4.2 Bestuur en regionale samenwerking Er zijn geen autonome ontwikkelingen voor dit deelprogramma.
Pagina 27
4.3 Bedrijfsvoering Omschrijving
2027
2028
2029
2030
I/S
Investeringen 0
0
0
0
Jaar:
2030
Totaal bedrag:
1.868.542
Totaal Investeringen
0
0
0
0
TOTAAL
0
0
0
0
Vervangingsinvesteringen ICT Overige investeringsinformatie
S
Toelichting Investeringen Vervangingsinvesteringen ICT Jaarlijks moeten de geplande vervangingsinvesteringen ICT worden herijkt en bijgesteld, zodat we blijven voldoen aan wettelijke verplichtingen en opgaven en dat de bedrijfszekerheid geborgd blijft. Voor de vervanging van applicaties wordt een maximaal afschrijftermijn van 7 jaar gehanteerd. In 2030 gaat het onder meer om vervangingsinvesteringen voor het enterprise storage, netwerk backbone en de laptops.
Programma 5 Algemene dekkingsmiddelen 5.1 Financiën en belastingen Er zijn geen autonome ontwikkelingen voor dit deelprogramma.
Pagina 28