Bijlage 6 bij raadsinformatiebrief 2026-047 Reactie Amersfoort op internet consultatie Wetbijstand bij discriminatie

Reactie op internetconsultatie - Wet bijstand bij discriminatie Gemeenten zijn de sleutel tot een stabiel en stevig antidiscriminatiestelsel Gemeente Amersfoort is een inclusieve Stad. In onze stad is geen plaats voor discriminatie, racisme of uitsluiting in welke vorm dan ook. Wanneer inwoners hiermee geconfronteerd worden, moeten zij kunnen rekenen op een toegankelijke, betrouwbare en goed functionerende antidiscriminatievoorziening (hierna: ADV). Wij hebben de afgelopen jaren doelgericht geïnvesteerd in het versterken van onze ADV en in het vergroten van de bekendheid ervan onder onze inwoners. We hebben belangrijke stappen gezet met gerichte bewustwordingscampagnes, projecten zoals On the Road en door te investeren in en samen te werken met gemeenschappen in de stad. We hebben langdurig gebouwd aan sterke netwerken met professionals binnen het sociale domein en in de wijken. Deze inzet heeft geleid tot een solide lokale infrastructuur waarin partijen elkaar weten te vinden, signalen tijdig worden opgepikt en preventief wordt gehandeld. Preventie is voor ons geen bijzaak, maar een essentieel onderdeel van een effectieve aanpak van discriminatie. Tegen deze achtergrond steunt de gemeente Amersfoort de ambitie van het kabinet om te komen tot een krachtiger antidiscriminatiestelsel en een verbeterde dienstverlening aan melders.

Het streven om zowel de meldstructuur te versterken als breed in te zetten op het voorkomen van ongelijkheid, sluit aan bij onze visie en praktijk. Tegelijkertijd zien wij aanleiding om kritische kanttekeningen te plaatsen bij de voorgestelde uitwerking van deze ambitie. Een stabiel, robuust en toekomstbestendig stelsel is onmisbaar. Gemeenten spelen hierin een sleutelrol. Artikel 1 van de Grondwet garandeert gelijke behandeling, maar de realiteit laat zien dat deze belofte nog onvoldoende wordt waargemaakt. In Amersfoort constateren wij een zorgwekkende ontwikkeling: het aantal meldingen van discriminatie is in 2024 met 78% gestegen en in 2025 zelfs verdubbeld. Tegelijkertijd weten wij dat de meldingsbereidheid nog altijd laag is, wat betekent dat deze cijfers slechts het topje van de ijsberg vormen. Deze toename onderstreept de urgentie om discriminatie niet alleen te registreren, maar vooral actief te voorkomen en tegen te gaan. Het bevestigt dat een effectieve aanpak verder reikt dan het herinrichten van meldpunten. Het vraagt om structurele investeringen in bewustwording, onderwijs, gemeenschapsopbouw en het versterken van sociale cohesie. Gemeenten beschikken over cruciale kennis en positie Wij hebben zicht op wat er lokaal speelt, kennen de gemeenschappen, de sleutelpersonen en de context waarin discriminatie zich voordoet.

Hierdoor zijn wij bij uitstek in staat om maatwerk te leveren en preventieve interventies effectief in te zetten. Deze kracht moet expliciet erkend en benut worden binnen nieuwe stelsel. Daarom pleiten wij voor een duidelijke, wettelijk verankerde opdracht voor gemeenten, inclusief passende middelen en instrumenten. Deze opdracht dient zich

niet te beperken tot het faciliteren van meldvoorzieningen, maar moet nadrukkelijk ook betrekking hebben op preventie in de volle breedte. Alleen zo kan er sprake zijn van een samenhangende en effectieve aanpak. Bovendien achten wij het van groot belang dat deze opdracht uniform geldt voor alle gemeenten in Nederland. De bescherming tegen discriminatie mag niet afhankelijk zijn van de woonplaats van een inwoner. Iedere inwoner moet kunnen rekenen op een gelijkwaardig niveau van ondersteuning, preventie en opvolging, ongeacht waar de discriminatie plaatsvindt of wordt gemeld. Een krachtig antidiscriminatiestelsel vraagt om een heldere rolverdeling, structurele samenwerking tussen landelijke en lokale partijen en duurzame investeringen. Gemeenten zijn daarbij een onmisbare partner en regisseur op lokaal niveau. Alleen door deze rol serieus te nemen en adequaat te faciliteren, kunnen wij de gezamenlijke ambitie om discriminatie effectief te bestrijden en gelijke kansen te bevorderen daadwerkelijk realiseren samen.