Beantwoording feitelijke vragen over externe veiligheid Wind op Isselt

Feitelijke vragen bij Externe veiligheid Wind op Isselt (commissie Bedrijvigheid 10 juni 2026) Programma: 1.1 Energietransitie Zaaknummer: 565651 Vragensteller (fractie)

nr.

Vraag

Antwoord

Joyce Huurman (VVD)

1.

Zijn de werkenden bij Smit en Zoon ook meegenomen in het aantal omwonenden en hoeveel zijn dit er dagelijks?

Vanuit het oogpunt van externe veiligheid wordt gekeken naar alle aanwezige personen in de omgeving van de activiteit die risico’s voor de omgeving veroorzaakt. Het aantal werknemers bij Smit & Zoon wordt niet betrokken bij de beoordeling van het plaatsgebonden risico, maar is wel meegenomen in de aanvaardbaarheidstoets vanwege een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Hierbij zijn we uitgegaan van het aantal personen bij Smit & Zoon zoals opgenomen in de BAG populatieservice. Dit zijn 62,6 personen overdag voor alle gebouwen bij Smit & Zoon, verdeeld over de gebouwen 1, 3 en 29. Een deel van de personen is aanwezig binnen de 10-6 per jaar plaatsgebonden risicocontour en geen van de personen is aanwezig binnen de 10-5 per jaar plaatsgebonden risicocontour. Zie ook onderstaande figuur voor de ligging van de plaatsgebonden risicocontouren over Smit & Zoon.

Pagina 1 van 9

Joyce Huurman (VVD)

2.

Pagina 11; hier wordt geciteerd uit een onderzoek van Onderzoek Waterschap Vallei en Veluwe. Dit onderzoek kan ik niet vinden. Kan dit worden bijgevoegd? Zo niet, hoe kan het dat dit dan onderdeel is van een ambtelijke analyse?

Het onderzoek is bijlage bij de Ontwerpvergunning, en daarmee onderdeel van de ambtelijke analyse. Het rapport staat ook bij de stukken van de commissievergadering van 10 juni 2026. De stukken van de ontwerpvergunning zijn met de raad gedeeld via collegebericht 2026-088. Ook zijn ze bijlagen bij het collegevoorstel en -besluit van 19 mei 2026.

Joyce Huurman (VVD)

3.

Veiligheidsregio Utrecht geeft in haar rapport een negatief advies over de noordelijke turbine. Als gemeente Amersfoort hier toch mee verder wil dan is het noodzakelijk om wat aanpassingen te doen. O.a. een blusinstallatie in de turbine, betrekken hulpdiensten etc.. De vergunning is aangevraagd. Hoe wordt het advies van de Veiligheidsregio verwerkt? En wie gaat de blusinstallatie betalen?

Het advies van de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) is in de Ontwerpvergunning verwerkt, op pagina 11. Hier staat: “Blussystemen in de gondel (zoals geopperd door de VRU) verplichten we niet omdat deze systemen niet altijd een brand kunnen beheersen, risico’s meebrengen voor werknemers die onderhoud aan de windturbine uitvoeren en niet bijdragen aan het beperken van de domino-effecten bij Smit & Zoon (zie paragraaf 5.4 rapport van Haskoning). Met de verplichting om tijdig de omgeving te waarschuwen zorgen we

Pagina 2 van 9

ervoor dat het gebied onder de gondel tijdig geëvacueerd kan worden.” Concreet heeft dit geleid tot het volgende voorschrift op p. 3 van de Ontwerpvergunning: “11. Uiterlijk drie maanden voor de start van de bouw van de windturbines moet aan het bevoegd gezag een communicatieplan aangeleverd worden ter goedkeuring. In dit plan dient het volgende verduidelijkt te zijn: Op welke wijze mogelijke problemen met een van de windturbines worden gesignaleerd; Hoe en binnen welk tijdsbestek bedrijven en personen, binnen de maximale werpafstand, geïnformeerd worden over deze gesignaleerde problemen; Welk handelingsperspectief er is voor deze bedrijven en personen afhankelijk van het gesignaleerde probleem; Op welke wijze de Veiligheidsregio Utrecht op de hoogte wordt gebracht. Iedere twee jaar wordt dit communicatieplan doorgesproken met de omgeving en indien nodig geactualiseerd en aangepast, dit kan op verzoek van het bevoegd gezag opgevraagd worden.” Joyce Huurman (VVD)

4.

In het advies van de Veiligheidsregio Utrecht wordt op pagina 2 gesproken over de stoffen die worden bewaard. De werknemers die dagelijks werken worden niet genoemd. Zijn deze meegenomen in het advies?

De VRU is advies gevraagd over de externe veiligheidsrisico’s vanwege de windturbine. Dit gaat over het vrijkomen van gevaarlijke stoffen en de risico’s voor de omgeving. De risico’s voor de werknemers van Smit & Zoon zijn in het advies niet expliciet benoemd. Omdat Smit & Zoon een zogenaamde Seveso-inrichting is, moet het bedrijf precies weten welke gevaarlijke stoffen en scenario’s er zijn, welke maatregelen nodig zijn, wie waarvoor verantwoordelijk is, en dit vastleggen in duidelijke procedures, onderhoud, controles, opleidingen en noodplannen. Dit houdt ook in dat Smit & Zoon veranderingen, zoals een nieuwe windturbine in de buurt, opnieuw beoordelen en verwerken in instructies en oefeningen, zodat werknemers weten wat veilig werken is en wat zij moeten doen bij gevaar.

Joyce Huurman (VVD)

5.

In het advies van de Veiligheidsregio Utrecht wordt een gevolg voor het Meander genoemd bij een calamiteit. Wordt het Meander betrokken bij Wind op Isselt en zo ja, hoe worden zij

Uit de toetsing is gebleken dat “de QRA geen reëel beeld geeft van de externe veiligheidsrisico’s, waaronder het groepsrisico” (pagina 10 van de Ontwerpvergunning). Het is Pagina 3 van 9

Joyce Huurman (VVD)

6.

betrokken bij Wind op Isselt. Uiteraard specifiek vanwege de veiligheidsaspecten.

aannemelijk dat het mengscenario/dominoscenario niet realistisch is dan wel dat de effecten veel kleiner zijn, vergelijkbaar met de huidige situatie. Dit zorgt ervoor dat de effecten zich beperken tot industrieterrein Isselt en niet reiken tot aan het Meander ziekenhuis, Soesterkwartier of Hoogland. Er is geen contact geweest met het Meander ziekenhuis hierover.

In het advies van de Veiligheidsregio Utrecht staat vermeld dat bij brand in een windturbine, zowel noord als zuid, blussen geen mogelijkheid is maar alleen ontruimen. Komt er een protocol voor ontruimen? En hoe wordt dit per chemische stof opgesteld? Hoe worden de hulpdiensten en het Meander hierin betrokken?

In lijn met het advies van de VRU zijn in de Ontwerpvergunning voorschriften opgenomen over het “tijdig waarschuwen van de directe omgeving over problemen met de windturbine door de initiatiefnemer, waaronder brand of problemen met onderdelen van de windturbine” (p. 11 Ontwerpvergunning). Op p. 3 van de Ontwerpvergunning is het volgende voorschrift opgenomen: “11. Uiterlijk drie maanden voor de start van de bouw van de windturbines moet aan het bevoegd gezag een communicatieplan aangeleverd worden ter goedkeuring. In dit plan dient het volgende verduidelijkt te zijn: Op welke wijze mogelijke problemen met een van de windturbines worden gesignaleerd; Hoe en binnen welk tijdsbestek bedrijven en personen, binnen de maximale werpafstand, geïnformeerd worden over deze gesignaleerde problemen; Welk handelingsperspectief er is voor deze bedrijven en personen afhankelijk van het gesignaleerde probleem; Op welke wijze de Veiligheidsregio Utrecht op de hoogte wordt gebracht. Iedere twee jaar wordt dit communicatieplan doorgesproken met de omgeving en indien nodig geactualiseerd en aangepast, dit kan op verzoek van het bevoegd gezag opgevraagd worden.” Bij een brand in de turbine is het effectgebied maximaal 92,5 meter, de afstand van het scenario gondelfalen. Dit scenario heeft geen invloed op de bedrijfsvoering bij Smit & Zoon.

Joyce Huurman (VVD)

7.

ROM- Advies pagina 27:

Dit advies is verwerkt in de ontwerpvergunning.

Pagina 4 van 9

Joyce Huurman (VVD)

8.

Er wordt hier een voorstel gedaan van maximaal 3 minuten slagschaduw per woning en maximaal 1 uur per jaar per woning. Wordt dit advies opgevolgd?

In de Ontwerpvergunning is een voorschrift opgenomen over slagschaduw op pagina 2: “7. De windturbines veroorzaken maximaal 3 minuten per dag en maximaal 1 uur per jaar slagschaduw in een verblijfsruimte van een slagschaduwgevoelig gebouw conform de stukken behorende bij dit besluit. Daartoe dienen de windturbines te worden voorzien van een automatische stilstandsvoorziening die de windturbines afschakelt;”

ROM- Advies pagina 31: Er wordt gesproken over toename plaatsgebonden risicocontouren bij Smit& Zoon als gevolg van de windturbines. Als er geen aanvullende maatregelen worden genomen aan de windturbines dan worden de normwaarden uit Besluit Kwaliteit Leefomgeving overschreden. Door de mast te verstevigen en door de nieuwe rekenregels die ingaan in 2027 wordt het risicocontour nog steeds verhoogd maar blijft het binnen de norm. Concreet; lopen mensen die binnen 2x tiphoogte wonen of zelfs werken bij Smit&Zoon geen gevaar meer? Of wordt met ‘binnen de norm’ bedoeld dat het aantal slachtoffers acceptabel is?

2x tiphoogte verwijst naar de afstandsnorm die voorgesteld wordt in het Ontwerpbesluit windturbines leefomgeving, die stelt dat in de omtrek van 2x tiphoogte van een windturbines geen kwetsbare gebouwen aanwezig mogen zijn, tenzij er sprake is van een groot maatschappelijk of economisch belang. Deze afstandsnorm is aanvullend op de normen op het gebied van geluid, slagschaduw en externe veiligheid. Het ROM advies waar naar gerefereerd wordt, gaat over externe veiligheid. Daarin wordt niet gewerkt met ‘2x tiphoogte’. In externe veiligheid wordt getoetst op een plaatsgebonden risico-contour (PR contour). Deze heeft een andere, berekende omvang. Met ‘binnen de norm’ wordt hier bedoeld dat voldaan wordt aan de eisen die vanuit het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) worden gesteld aan het plaatsgebonden risico.

Joyce Huurman (VVD)

9.

Veiligheidsregio pagina 51: Op pagina 2 van het voorstel adviseert de Veiligheidsregio om gebouw 1 en gebouw 29 beiden aan te duiden als kwetsbaar gebouw. Is dit advies opgevolgd?

Nee, op de gebouwen van Smit & Zoon is artikel 5.5 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) van toepassing. Dit artikel bepaalt dat gebouwen die behoren tot een bedrijf dat zelf externe veiligheidsrisico’s voor de omgeving veroorzaakt, niet worden betrokken bij de toetsing aan het plaatsgebonden risico.

Joyce Huurman (VVD)

10.

Veiligheidsregio pagina 51: Op pagina 3 van het voorstel adviseert de Veiligheidsregio om op een 24/7 basisinformatie te verstrekken aan de alarmcentrale van de brandweer om de bevolking, ziekenhuis en omwonenden tijdig te waarschuwen en vervolghandelingen

Ja, dit advies wordt gevolgd. In lijn met het advies van de VRU zijn in de Ontwerpvergunning voorschriften opgenomen over het “tijdig waarschuwen van de directe omgeving over problemen met de windturbine door de initiatiefnemer, waaronder brand of problemen met onderdelen van de windturbine” (p. 11 Ontwerpvergunning). Pagina 5 van 9

te doen. Wordt dit advies opgevolgd en hoe worden de instanties en met name het ziekenhuis hierin meegenomen?

Op p. 3 van de Ontwerpvergunning is het volgende voorschrift opgenomen: “11. Uiterlijk drie maanden voor de start van de bouw van de windturbines moet aan het bevoegd gezag een communicatieplan aangeleverd worden ter goedkeuring. In dit plan dient het volgende verduidelijkt te zijn: Op welke wijze mogelijke problemen met een van de windturbines worden gesignaleerd; Hoe en binnen welk tijdsbestek bedrijven en personen, binnen de maximale werpafstand, geïnformeerd worden over deze gesignaleerde problemen; Welk handelingsperspectief er is voor deze bedrijven en personen afhankelijk van het gesignaleerde probleem; Op welke wijze de Veiligheidsregio Utrecht op de hoogte wordt gebracht. Iedere twee jaar wordt dit communicatieplan doorgesproken met de omgeving en indien nodig geactualiseerd en aangepast, dit kan op verzoek van het bevoegd gezag opgevraagd worden.”

Joyce Huurman (VVD)

11.

Veiligheidsregio pagina 53: Op pagina 5 t/m 9 van het voorstel wordt er een toelichting gegeven bij de adviespunten. In deze toelichting wordt een andere visie gegeven op onderzoeksrapporten van anderen. De Veiligheidsregio ziet meer risico’s en ook met grotere gevolgen. Bijvoorbeeld op pagina 6: Voor alle tanks wordt gesteld dat na het getroffen worden door een turbineblad de gehele inhoud netjes in de separate opvangbakken onder de tanks stroomt en daar blijft. Naar opvatting van de veiligheidsregio zullen ook deze muurtjes van de opvangbakken bij een inslag van de turbinebladen grotendeels weggeslagen worden. Een vermenging en mogelijke reactie tussen de diverse inhouden van de tanks zal dan volgen. Aanmeldnotitie MER-beoordeling blz. 21 en 22 weerspreekt dit. Wie heeft hierin nu gelijk?

Op basis van de toetsing, waar ook de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (vergunningverlener Smit & Zoon) is betrokken, concludeert het college dat de scenario’s in de QRA te conservatief zijn. De VRU baseert zich in het advies op de QRA bij de aanvraag. Het advies van Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied en Haskoning zijn van een latere datum en zijn daardoor niet betrokken bij het advies van de VRU.

Joyce Huurman (VVD)

12.

Royal Haskoning pagina 70 en 71. Er staat een overzicht met een aantal panden en redenen waarom deze panden wel of niet worden meegenomen in de

Voor de beoordeling van externe veiligheid is 2x tiphoogte niet relevant. De plaatsgebonden risicocontouren zijn de belangrijkste risicomaat waar voor de windturbines naar wordt gekeken. In het rapport van Haskoning is aangegeven welke gebouwen aanwezig zijn binnen de 10-6 per jaar Pagina 6 van 9

risicocontouren omdat ze wel of niet (beperkt) kwetsbaar gebouw zijn. Hoeveel personen zijn overdag in een werkweek aanwezig binnen 2x tiphoogte van de Noorder Windturbine en hoeveel in de nacht/avond en weekend? Graag hetzelfde ook voor de Zuider Windturbine.

plaatsgebonden risicocontour en de personen die daarbinnen aanwezig zijn.

Joyce Huurman (VVD)

13.

Royal Haskoning Is er binnen het rapport van Haskoning ook rekening gehouden met de toegekende vergunning aan Smit & Zoon voor uitbreiding. En als dit niet zo is, wat betekent dit dan voor de risicoanalyse?

Ja, er is rekening gehouden met de vergunde situatie.

Joyce Huurman (VVD)

14.

Royal Haskoning Pagina 81: Gondelfalen. Hierin staat dat impactzone bij gondelfalen circa 92,50 meter is. Smit & Zoon ligt op 120 meter afstand. De marge van 27,50 zou voldoende zijn. Wat wordt de impact als die marge niet voldoende is?

De locatie van de windturbine, het formaat gondel en de lengte van de bladen bepalen de afstand tot waar maximale effecten optreden vanwege het scenario gondelfalen. Deze gegevens volgen uit de aanvraag en zijn daarmee een gegeven. De marge kan op basis van deze aanvraag niet veranderen, waardoor speculeren op mogelijke effecten niet relevant is voor deze aanvraag.

Joyce Huurman (VVD)

15.

Royal Haskoning Pagina 81: Mastfalen = catastrofaal falen vanwege de ligging van Smit & Zoon. Zou dit falen ook catastrofaal zijn als de Noordertribune niet naast Smit & Zoon zou worden geplaatst.

Onder ‘catastrofaal falen’ wordt verstaan dat als een installatie met gevaarlijke stoffen, bijvoorbeeld een opslagtank of een reactor, wordt geraakt door een windturbine en daarbij de inhoud van de installatie volledig vrijkomt. Catastrofaal falen kan alleen voorkomen binnen 1 keer tiphoogte van een windturbine, voor zover binnen dat gebied installaties met gevaarlijke stoffen aanwezig zijn. Haskoning nuanceert dit in paragraaf 4.3.1 van hun rapport, waarbij ze aangeven dat de installaties van Smit & Zoon bij mastfalen alleen kunnen worden geraakt door een blad van de windturbine. Catastrofaal falen kan mogelijk optreden bij de opslagtanks bij Smit & Zoon buiten op het terrein, als deze door een deel van het blad bij de flensverbinding (de verbinding tussen de rotor en de bladen) worden geraakt, maar niet als de installaties worden geraakt door delen van het rotorblad. Haskoning concludeert hieruit dat bij de tankauto geen sprake zal zijn van catastrofaal falen. Het verplaatsen van de windturbine kan catastrofaal falen voorkomen, maar Pagina 7 van 9

verplaatsen lijkt geen invloed te hebben op de mengscenario’s, aangezien uit paragraaf 4.3.1 blijkt dat niet alle installaties die nodig zijn voor het mengscenario gelijktijdig catastrofaal zullen falen. Joyce Huurman (VVD)

16.

Pagina 102: De toename van het toxische aandachtsgebied ten gevolge van de dominoscenarios is volledig toe te schrijven aan de weersomstandigheden F 1, 5 en D 1, 5. Wanneer deze weersomstandigheden buitenbeschouwing worden gelaten zijn de aandachtsgebieden gelijk aan de aandachtsgebieden zonder dominoscenario’s. Waarom zou je de weersomstandigheden buiten beeld laten en hoe realistisch is de uitkomst dan nog?

Omdat de windturbine bij windstil weer niet op deze wijze faalt. Als het niet waait, draait de windturbine niet en zal een blad of een deel ervan er niet ‘af vliegen’. Het niet meenemen van windstil weer geeft daardoor een realistischer beeld van de mogelijke effecten van de windturbine op Smit & Zoon.

Tom van Lamoen (Amersfoort voor Vrijheid)

17.

Is het in het Royal HaskoningDHV-rapport genoemde gebouw 25 nog steeds planologisch toegestaan binnen de PR 10⁻⁵contour?

Ja. Gebouwen die worden aangemerkt als ‘overige functie’ worden vanuit het oogpunt van externe veiligheid niet aangewezen als zeer kwetsbaar, kwetsbaar of beperkt kwetsbaar gebouw en vallen daarmee buiten de toetsing op externe veiligheid.

Tom van Lamoen (Amersfoort voor Vrijheid)

18.

Welke gebruiksfunctie heeft gebouw 25 volgens de actuele vergunning- en planstatus?

Overige gebruiksfunctie. Gebouw 25 is een technische ruimte ten behoeve van een aquathermie installatie vergund in 2022. Dit is een ‘overige gebruiksfunctie’. Het betreft hier een onbemande technische ruimte van 25m x 30m op het terrein van de RWZI te Amersfoort. Bediening van de installatie vindt plaats op afstand.

Tom van Lamoen (Amersfoort voor Vrijheid)

19.

Is gebouw 25 expliciet uitgesloten van gebruik als kwetsbaar of beperkt kwetsbaar gebouw?

Ja, het gebouw wordt gebruikt in overeenstemming met de vergunning. Hierin is conform aanvraag vastgelegd dat het een overige gebruiksfunctie betreft. Daarmee is het geen kwetsbaar of beperkt kwetsbaar gebouw en kan het ook niet als zodanig op basis van de vergunning worden gebruikt.

Tom van Lamoen (Amersfoort voor Vrijheid)

20.

Op welke juridische regeling is die uitsluiting gebaseerd?

In bijlage VI van het Besluit kwaliteit leefomgeving staat benoemd wanneer een gebouw zeer kwetsbaar, kwetsbaar of beperkt kwetsbaar is. Dit is gekoppeld aan de gebruiksfunctie van het gebouw. Overige gebruiksfuncties worden hier niet genoemd. Pagina 8 van 9

Mogelijk is de indruk ontstaan dat het gebouw beoordeeld moet worden als industriefunctie wat wel een (beperkt) kwetsbaar gebouw kan zijn. In Bijlage VI van het Besluit kwaliteit leefomgeving staat deze functie wel benoemd, maar overige functies niet. Voor de definitie van industriefunctie wordt verwezen naar het Besluit kwaliteit leefomgeving, Bijlage I. In deze bijlage is de definitie opgenomen van industriefunctie, maar ook van overige functie. Hieruit volgt dat overige functie iets anders is dan industriefunctie en daarmee op basis van het Besluit kwaliteit leefomgeving niet aangemerkt kan worden als een beperkt kwetsbaar gebouw. Tom van Lamoen (Amersfoort voor Vrijheid)

21.

Is het voorbereidingsbesluit van februari 2026 opgesteld naar aanleiding van de constatering van Royal HaskoningDHV over gebouw 25?

Nee, want het rapport van RoyalHaskoning DHV is van 20 maart 2026. Het voorbereidingsbesluit is genomen op 19 februari 2026.

Tom van Lamoen (Amersfoort voor Vrijheid)

22.

Valt gebouw 25 binnen het geografische bereik van het voorbereidingsbesluit?

Ja, maar dat is niet relevant want het voorbereidingsbesluit is niet van toepassing op gebouwen met een overige gebruiksfunctie. Bovendien gaat het voorbereidingsbesluit over eventuele nieuwe aanvragen voor een omgevingsvergunning, niet over de bestaande reeds vergunde situatie.

Pagina 9 van 9