Beantwoording feitelijke vragen bij Overdrachtsdocument RES Amersfoort

Feitelijke vragen bij Overdrachtsdocument RES Amersfoort Programmanummer: 1.1 Energietransitie Zaaknummer: Vragensteller (fractie)

nr.

Vraag

Antwoord

Angeliek NoortmanNieuwendijk (CDA)

1.

we hebben als Regio Amersfoort 0,5 TWH afgesproken. Is ooit verkend wat dit voor de zeven gemeentes afzonderlijk betekent? Anders gezegd, de gezamenlijke verplichting is duidelijk, maar wat is de verantwoordelijkheid per gemeente? En wat is er per gemeente tot nu toe bereikt?

Binnen de RES Amersfoort is er geen RES-opgave per gemeente vastgesteld. Wel is er op meerdere momenten aangegeven welke projecten gemeenten inbrengen. Met de brief van juli 2024, waar alle gemeenteraden via raadsbesluiten mee hebben ingestemd, gaven gemeenten aan welke bijdrage zij leveren aan de realisatie van het RES-bod. In de voortgangsrapportage uit juni 2025 is meer gedetailleerd de voortgang te zien. Op pagina 8 van het overdrachtsdocument is de meest actuele stand van zonnevelden en windenergie opgenomen. Er zijn nu drie gerealiseerde zonnevelden in onze regio: twee in Amersfoort en één in Eemnes. Verder is op dezelfde pagina ook een overzicht van de lopende zonneveldprojecten opgenomen. Naast Wind op Isselt zijn er geen lopende windprojecten in de regio.

Angeliek NoortmanNieuwendijk (CDA)

2.

In hoeverre is ruimte in nabijheid snel- en spoorwegen nog in te zetten voor zon en wind? Wat is de formele opstelling Rijkswaterstaat en ProRail?

Met Rijkswaterstaat zijn in de projecten OER A1 en OER A28 (Opwek Energie op Rijksgrond) de mogelijkheden van opwek met zon en wind langs de snelwegen rondom Amersfoort verkend. In december 2024 maakte het ministerie van Defensie bekend niet langer windturbines op haar grond langs de A28 te willen; de zon-potentie van OER A28 werd ondergebracht in het project OER A1. Inmiddels is bekend geworden dat de potentie van OER A1 onvoldoende is gebleken en dat het project wordt gestopt (zie Collegeberichten Beëindiging OER project A1 Utrecht Gemeente Amersfoort van 12 mei 2026).

Pagina 1 van 3

Prorail neemt sinds 2024 deel aan het OER-programma. Er is in dat kader geen initiatief genomen om een project in de regio Amersfoort op te starten. We weten dat er rondom spoorwegen op grond van Prorail in de regio geen geschikte locatie is voor windenergie. Angeliek NoortmanNieuwendijk (CDA)

3.

De wethouder heeft toegezegd om wind onderdeel te laten zijn van de energievraag in Bovenduist. Welke plannen zijn hieromtrent al ontwikkeld?

De wethouder heeft toegezegd dat onderzocht wordt of windenergie een mogelijke bijdrage kan leveren aan de oplossing. Er zijn nog geen concrete stappen gezet in de uitwerking van het energiesysteem. Na vaststelling van het ontwikkelkader (december 2025) heeft tot nu toe de focus gelegen op overdracht van de planontwikkeling aan het ontwikkelingsbedrijf Vathorst, het afronden van de samenwerkingsafspraken met Vathorst beheer en voor energie op de zoektocht met Stedin naar een tijdelijke oplossing voor de netcongestieproblematiek. De planning is om na de zomer verder onderzoek te doen naar het energiesysteem voor Bovenduist, waarbij onderzocht zal worden of windenergie een bijdrage kan leveren aan de oplossing.

Angeliek NoortmanNieuwendijk (CDA)

4.

In Amersfoort heeft ‘zon op dak’ een grote vlucht genomen. (Zowel bij bedrijven als bij particulieren.) In hoeverre kan ‘wind op dak’ en andere vormen van kleinschalige windopvang de RES-opdracht helpen vervullen?

De RES is primair gericht op grootschalige opwek van duurzame energie, uit wind en zon. Kleinschalige zon op dak (minder dan 15 kWp; minder dan 35 panelen) telt in principe niet mee voor het RES-bod, maar draagt natuurlijk wel bij aan meer duurzame energie. In het landelijke RES-bod (35 TWh) wordt uitgegaan van een ‘autonome groei’ van 7 TWh kleinschalige zon op dak. Zodra er met alle regio’s samen 35 TWh is gerealiseerd (ook als dat eerder is dan 2030), gaat alle zon op dak boven de autonome 7 TWh meetellen. Die extra terawatturen worden toegekend aan de afzonderlijke RES-regio’s op grond van daadwerkelijk gerealiseerde productie. Dit is op dit moment nog niet het geval. Kleine windmolens kunnen meetellen in het RES-bod wanneer deze een aansluiting van 15 KV of groter nodig hebben. Opwek met kleine windmolens op daken met een ashoogte van 1,5 meter levert een jaarproductie tot 1 MWh. Om aan het RES-bod te kunnen voldoen, heb je minstens 500.000 van dergelijke kleine windmolens nodig. Pagina 2 van 3

Een kleine (‘boerderij’-)molen van 15 KW (21 meter tiphoogte) levert zo'n 36,5 MWh/jaar en een grote van 5,6 MW (200-250 meter tiphoogte) zo'n 18.000 MWh/jaar. Voor de opbrengst van één grote windturbine heb je meer dan 500 kleine molens nodig. Angeliek NoortmanNieuwendijk (CDA)

5.

Vorig jaar heeft Nederland op dagen met veel zon en/of wind 14 TWH aan groene energie geëxporteerd naar België en Duitsland. In hoeverre leidt extra opwek van groene stroom in de RegioAmersfoort tot een verhoging van deze export?

Nederland is onderdeel van de Noordwest Europese energiemarkt. Dat betekent dat ons elektriciteitsnet verbonden is met de landen om ons heen. Dat is handig, want zo kunnen we op momenten dat wij meer stroom nodig hebben dan we produceren, deze stroom importeren, en wanneer wij meer opwekken dan nodig, kunnen we deze stroom exporteren. Tegenover meer export in 2025 stond ook een daling van de import van stroom (halvering in 10 jaar); afgelopen jaar was een zonnig jaar en er was meer productie vanuit wind op zee door de oplevering van nieuwe windparken op zee. Het gaat hier dus over timing. De nationale en regionale doelstellingen zijn gericht op het terugdringen van CO2-uitstoot van de totale elektriciteitsproductie, op elk moment van de dag. Daarom willen we zoveel mogelijk stroom uit duurzame bronnen (zon en wind) opwekken. De vraag naar elektriciteit zal toenemen in de toekomst en we willen steeds minder afhankelijk zijn van het buitenland voor onze energievoorziening. Ook is het waardevol om, ondanks eventuele (jaarlijkse) overschotten op landelijk niveau, op piekmomenten over lokale opwek te kunnen beschikken.

Pagina 3 van 3