Agendapunt rekenkameronderzoek Inburgering 1 juli 2026

Agendapunt Titel Commissie Datum Van Portefeuillehouder Programma Soort bijeenkomst Reden van aanbieding Inhoud

Van de raadsleden wordt gevraagd

Rekenkameronderzoek Inburgering Sociaal 1 juli 2026 Presidium N. Aboyaakoub-Akkouh Ambtelijk contact

Zaaknr.

568080

M. van Engen (033 469 40 65) 2.1 Zorg, ondersteuning, inclusie en vluchtelingen Voorbereiding besluit (oordeelsvorming) De rekenkamer heeft het rapport ‘Inburgering onder één dak – De kracht van de Amersfoortse inburgeringsaanpak’ aangeboden aan de raad. Sinds 2022 zijn gemeenten verantwoordelijk voor het begeleiden van nieuwkomers: van taallessen en maatschappelijke ondersteuning tot het vinden van werk. In Amersfoort gebeurt dit via de ‘Amersfoortse Inburgeringsaanpak’, grotendeels uitgevoerd door Integratiewerk. De eerste groep inburgeraars rondt nu hun traject af. Dat maakte dit volgens de rekenkamer hét moment om te kijken hoe het beleid in de praktijk uitpakt. Het onderzoek zoomde in op drie punten: leerroutes, begeleiding en toeleiding naar werk. Daarbij is niet alleen gekeken naar cijfers, maar ook naar ervaringen van beleidsmakers, uitvoerders en inburgeraars zelf. Uit het onderzoek komt dat de gemeente Amersfoort nieuwkomers op veel punten goed ondersteunt bij hun verplichte inburgering. Vooral de persoonlijke begeleiding door Integratiewerk en de speciale jongerenroute worden positief beoordeeld. Tegelijkertijd ziet de Rekenkamer Amersfoort verbeterpunten in de monitoring, de begeleiding richting werk en de nazorg voor kwetsbare groepen.

Zich uit te spreken over de beslispunten in het raadsvoorstel: 1.de aanbevelingen zoals geformuleerd in het rekenkamerrapport ‘Inburgering onder één dak – De kracht van de Amersfoortse inburgeringsaanpak’ over te nemen, hierna opgesomd: 1. Geef actieve invulling aan de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad ten aanzien van de uitvoering van de Wi2021. a. Organiseer structureel periodieke werkbezoeken en vraag gerichte thematische voortgangsupdates op. b. Vraag daarnaast om systematische benchmarking met vergelijkbare gemeenten, om inzicht te krijgen in prestaties, aanpakken en leerpunten. Dit versterkt het inhoudelijke gesprek over resultaten, kwaliteit en doelmatigheid van het inburgeringsbeleid. 2. Versterk de monitoring rondom inburgering, zodat beter inzicht ontstaat in voortgang, knelpunten en effectiviteit en betrek de gemeenteraad actief bij de voortgang. a. Maak jaarlijks inzichtelijk hoeveel inburgeraars vertraging oplopen, wat de oorzaken zijn en welke interventies aantoonbaar bijdragen aan verbetering. Ontwikkel indicatoren die zichtbaar maken waar trajecten vertragen, bijvoorbeeld op het gebied van dualiteit, participatieplekken, taalontwikkeling en werkfitheid. Door inhoudelijke rapportages te verdiepen wordt ook de informatievoorziening aan de gemeenteraad versterkt. 3. Formuleer beleidsdoelstellingen volgens de SMART-methodiek en

reflecteer in het beleid op de consequenties van het uitbesteden van de regierol aan Integratiewerk. a. Werk beleidsdoelstellingen van het Amersfoortse inburgeringsbeleid concreet en toetsbaar uit volgens de SMART-methodiek. Maak daarbij duidelijk wat de gemeente wil bereiken, voor welke doelgroepen, binnen welke termijn en hoe succes wordt gemeten. Beschrijf daarnaast expliciet hoe deze gemeentelijke doelstellingen zich verhouden tot de (sub)doelstellingen van de Wet inburgering 2021, zodat inzichtelijk wordt op welke onderdelen Amersfoort aansluit bij, aanvullend is op of afwijkt van het wettelijke kader. b. Maak beleidskeuzes over uitbesteding expliciet en weeg consequenties af. Benoem en onderbouw in beleidsdocumenten expliciet de keuze om de uitvoering van kernonderdelen van de Wi2021 (zoals de Brede Intake, het PIP en de monitoring) uit te besteden aan Integratiewerk. Ga daarbij expliciet in op de mogelijke gevolgen van deze keuze voor de gemeentelijke regierol, de afstand tot de uitvoering en de sturingsmogelijkheden van de gemeente. Maak inzichtelijk hoe de gemeente, ondanks uitbesteding, invulling geeft aan haar wettelijke verantwoordelijkheid voor regie en toezicht. 4. Versterk sturing op werk & dualiteit a.

Ontwikkel een gemeentebreed werkfit-afwegingskader om verschillen in interpretatie tussen Integratiewerk en de afdeling Arbeidsintegratie van de gemeente weg te nemen. b. Borg dat werk- en praktijkervaring structureel vanaf de start van het traject worden ingebouwd. c. Monitor systematisch waar dualiteit niet van de grond komt (door taalniveau, kinderopvang, beschikbaarheid van plekken) en stuur bij. d. Overweeg ook gezinsmigranten ondersteuning te bieden richting werk. Zet voor gezinsmigranten dienstverlening vanuit de gemeente in voor niet-uitkeringsgerechtigden in het kader van de Participatiewet. e. Breid het formele aanbod uit door B2-voorbereidingslessen te financieren, zodat doorleren niet afhankelijk is van aparte aanvragen en een zo groot mogelijke groep inburgeraars een baan ‘op niveau’ kan krijgen. 5. Zorg voor voldoende en passend participatieaanbod a. Richt structurele, laagdrempelige participatie- en werkervaringsplekken in, vooral voor Z-route-deelnemers, om risico’s op termijnoverschrijding te beperken. b. Werk met werkgevers en maatschappelijke organisaties aan het verlagen van taaldrempels, zodat dualiteit realistischer uitvoerbaar wordt. 6. Verbeter doorverwijzing en samenwerking in de keten a.

Leg structurele samenwerkingsafspraken vast tussen Integratiewerk, wijkteams, Indebuurt033, werkgeversservicepunt en andere partners, zodat ondersteuning na de inburgering niet afhankelijk blijft van één partij.

b.

Vervolg Bijbehorende documenten Achtergronddocumenten

Maak het mogelijk dat gezinsmigranten eerder en breder worden ondersteund dan alleen op taal, en voorkom dat begeleiding te vroeg wegvalt. Zorg daarbij voor goede doorverwijzing van gezinsmigranten. 7. Richt structurele nazorg in voor inburgeraars a. Identificeer groepen met risico op uitval na het traject (met name Z-route) en richt een systematische nazorg- en doorverwijzingsstructuur in naar reguliere ondersteuning. b. Leg bestuurlijk vast wie verantwoordelijk is voor opvolging na afronding van de inburgering, zodat niemand uit beeld raakt. 2. de aanbevelingen voor uitvoering in handen te stellen van het college. Na besluitvorming uitvoering aanbevelingen door college. Jaarlijkse monitoring van uitvoering van de aangenomen aanbevelingen. Rapport rekenkameronderzoek Inburgering Amersfoort Infographic rekenkameronderzoek Inburgering Amersfoort Bestuurlijke reactie rekenkameronderzoek Inburgering Amersfoort