Welstandsnota 2016 deelgebied 4 en 9

DEELGEBIED 4 RECENTE EN TOEKOMSTIGE DORPSUITBREIDINGEN Gebiedsbeschrijving Ruimte De recente dorpsuitbreidingen zijn gerealiseerd na 1995, volgens een vooraf vastgesteld beeldkwaliteitplan. Deze woonbuurten betreffen de noordoostzijde van Hollum en de zuidoostzijde van Nes, de uitbreiding in Ballum aan De Stringen/Smitteweg, de ‘locatie Polet’ in Nes, uitbreidingslocaties Nes-oost, de Tuun en de uitbreidingslocaties in Buren welke op deze wijze zijn gerealiseerd. Kenmerkend is het voortborduren op de ‘typisch Amelander’ kenmerken van de bebouwing in de beschermde dorpsgezichten en daarmee het versterken van de eigen identiteit van de dorpen. Deze lijn zal ook voor de in de nabije toekomst te realiseren uitbreidingen (bijvoorbeeld in Buren aan de noordwestzijde) worden gehanteerd. Plaatsing Woningen zijn vrijstaand, soms halfvrijstaand gebouwd in een halfopen tot open bebouwingsbeeld. Woningen zijn geplaatst in de rooilijn. De richting varieert maar is meestal haaks op de weg. Hoofdvorm Woningen bestaan uit één bouwlaag met een kap en zijn middelgroot van omvang. De kap bestaat uit een zadeldak of een schilddak. De vormbehandeling is daarmee kantig tot hoofdzakelijk kantig. De massa-opbouw is enkelvoudig en incidenteel, zoals op straathoeken, samengesteld. Aanzichten Er is sprake van individuele woningontwerpen, waarbij de compositie en geleding variëren.

Raamopeningen zijn veelal verticaal gericht. Voorgevels zijn vlak, zonder veel reliëf in de vorm van loggia’s, erkers of uitstekende balkons. Veel woningen zijn voorzien van een gemetselde schoorsteen. Opmaak Gevels zijn opgebouwd uit metselwerk waarbij flexibiliteit in de kleurstelling kan worden geboden. Daken zijn gedekt met gebakken keramisch rode dan wel donkere pannen of betonpannen met het formaat van een gebakken pan. Incidenteel is sprake van houten topgevels. Schilderwerk is meestal wit en groen. Veel woningen zijn voorzien van ‘Amelander details’ zoals waterlijsten en een roeden verdeling in de ramen. Diversen Het materiaal van op- en inritten is afgestemd op de straat, de breedte is meestal bescheiden. Waardering Er is een positieve waardering voor de versterking van de identiteit van de Amelander dorpen en de sterke samenhang in het bebouwingsbeeld. Beleidsintentie Het beleid voor deze gebieden is reeds ingezet met de vaststelling van onder andere het bestemmingsplan voor Hollum en het Beeldambitieplan Ameland. Hier is de lijn uitgezet dat bebouwing in de dorpsuitbreidingen dient te geschieden volgens de typisch Amelander bebouwingskenmerken zoals deze zijn te vinden in de Beschermde Dorpsgezichten. De architectuur, het materiaal- en kleurgebruik is daarbij gericht op de onderlinge samenhang per straatwand.

Dit houdt overigens niet in dat het kopiëren van de oorspronkelijke dorpsbebouwing wordt voorgeschreven. Het is niet de bedoeling dat bij nieuwbouw persé boerenvlechtwerk, waterlijsten en roeden moeten worden toegepast. Ruimtelijke samenhang kan ook worden bereikt door, met inachtneming van een aantal kenmerken van de historische bebouwing, ruimte te bieden aan een eigentijdse manier van bouwen. Het beleid is geconcretiseerd door aan te geven of een afzonderlijk criterium strikt dient te worden gehandhaafd/gerespecteerd (Hr) of dat enige ruimte voor incidentele wijzigingen (Iw) aanwezig is. Welstandscriteria Bij incidentele verbouwing, verandering en/of vervanging en nieuwbouw van gebouwen in de recente en toekomstige dorpsuitbreidingen gelden de volgende welstandscriteria: Plaatsing - er is sprake van een halfopen tot open bebouwingsbeeld (Iw); - in randsituaties wordt de bouw van uitsluitend vrijstaande woningen voorgestaan (Hr); - woningen zijn geplaatst in de rooilijn (Iw);

-

de richting van de kap is haaks op de weg (Iw).

Hoofdvorm - Hoofdgebouwen bestaan uit één bouwlaag met kap, tenzij op grond van het bestemmingsplan anders is toegestaan (Hr); - hoofdgebouwen zijn middelgroot van omvang (Iw); - de kap bestaat uit een zadeldak of een schilddak (Iw); - lessenaarsdaken en wolfseinden komen niet voor (Hr); - de vormbehandeling is kantig tot hoofdzakelijk kantig (Iw); - de massa-opbouw is enkelvoudig (Iw); - op daartoe geëigende plekken, zoals straathoeken, is sprake van een samengesteld volume (Hr); Aanzichten - hoofdgebouwen zijn gericht op de openbare straatruimte (Hr); - er is sprake van individuele ontwerpen, waarbij de compositie en geleding variëren (Hr); - voorgevels zijn vlak, zonder veel reliëf in de vorm van loggia’s, erkers of uitstekende balkons (Iw); - in hoeksituaties is extra aandacht voor architectuur tot uiting komend in een tweezijdige oriëntatie op de openbare ruimte (Hr); - zowel plat afgedekte als aangesleepte dakkapellen komen voor. De omvang van dakkapellen is in een juiste verhouding tot het dakvlak (Hr).

De uitvoering van dakkapellen kan in een vlak model of vanuit de nok worden geconstrueerd; Opmaak - gevels zijn opgebouwd uit metselwerk (gele steen) (Hr); - eventueel worden gevels gedeeltelijk voorzien van houten gevelvlakken (of alternatieven in andere materialen zoals kunststof of staal mits ze dezelfde uitstraling hebben) (Iw); - daken zijn gedekt met rode keramische c.q. natuurrode gebakken pannen (geen hoogglans) of betonpannen met het formaat van een gebakken pan (Hr); - de detaillering is zorgvuldig (Hr).; - grootschalige zinken en koperen daken worden niet toegestaan. (Hr); - bij toepassing van zink of koper als dakbedekking is alleen de gepatineerde versie toegestaan (Hr). Aanbouwen en bijgebouwen - aanbouwen en bijgebouwen zijn ondergeschikt aan de hoofdmassa, staan op groter afstand van de weg, minimaal 3 meter achter de voorgevel van het hoofdgebouw, en hebben een nokhoogte die minimaal 1 meter lager ligt dan die van het hoofdgebouw (Hr). Als de aanbouw binnen het bouwvlak voor hoofdgebouwen valt moet worden gebouwd binnen het bouwvlak zoals dat in het bestemmingsplan is aangegeven; - het kleur- en materiaalgebruik van bijgebouwen moet worden afgestemd op het hoofdgebouw (Hr).

Diversen - het materiaal van op- en inritten is afgestemd op de straat, de breedte is meestal bescheiden; - zo mogelijk toepassen van streekeigen beplanting voor de tuinen; - toepassen van typisch Amelander erfafscheidingen (heg, Amelander lattenhek).

DEELGEBIED 9 RECREATIEVE VOORZIENINGEN Gebiedsbeschrijving Ruimte Deze gebieden betreffen de grootschalige appartementen-complexen zoals de Amelander Kaap, hotel Noordzee en omgeving, Ostrea, Ameland State, en het Amelander Paradijs. Daarnaast gaat het ook om de ‘centrumvoorzieningen’ op de diverse recreatieterreinen zoals op Roosdunen (met uitzondering van het gebouw op Duinoord). Het betreft in de meeste gevallen relatief grootschalige bebou-wing langs of in de nabijheid van de wegen richting het strand. Ook hotel Hofker (in het dorp Nes) valt in dit gebied. De gebouwen dateren uit de 2e helft van de vorige eeuw. Plaatsing Gebouwen staan meestal vrij in de ruimte of op enige afstand van de weg. Het bebouwingsbeeld is open door de vrije ligging of halfopen tot gesloten in het geval van een groepering van gebouwen zoals langs de Standweg in Nes. De richting van de gebouwen varieert. Hoofdvorm De panden zijn groot tot zeer groot en hebben meestal een kantige vormbehandeling, incidenteel vloeiend. De massa-opbouw is samengesteld, incidenteel kantig. Centrum-gebouwen bestaan uit 1 bouwlaag met een kap. De overige (appartementen)gebouwen bestaan uit twee of drie bouwlagen, meestal met een kap en soms met een terug liggende daklaag. Aanzichten Door de vrije ligging is meestal sprake van een alzijdige oriëntatie op het omliggende landschap.

De compositie varieert, maar is meestal evenwichtig. De geleding is meestal horizontaal. Opmaak Gebouwen zijn opgetrokken uit metselwerk (vaak geel) of hout. De kap is meestal voorzien van dakpannen. Het kleurgebruik is meestal gedekt, met soms opvallende accenten. Waardering Een aantal gebouwen van grote schaal mist de aansluiting op de overige kleinschalige eilander bebouwing. Over het algemeen is de uitstraling echter wel goed verzorgd. Waar sprake is van een sterke geleding van het bouwvolume en een toepassing van natuurlijke materialen (zoals de Amelander Kaap) is sprake van een positieve waardering. Beleidsintentie In principe is de bestaande situatie maatgevend, alleen binnen het bestaande, huidige bouwvlak. Bij grootschalige veranderingen (sloop/herbouw) van deze nieuw te bouwen objecten is het noodzakelijk de gewenste beeldkwaliteit in een afzonderlijke set met welstandscriteria vast te leggen, welke aan de raad zal worden voorgelegd. Het beleid is geconcretiseerd door aan te geven of een afzonderlijk criterium strikt dient te worden gehandhaafd/gerespecteerd (Hr) of dat enige ruimte voor incidentele wijzigingen (Iw) aanwezig is.

Welstandscriteria Plaatsing gebouwen staan vrij in de ruimte en op enige afstand van de weg (Iw); het bebouwingsbeeld is open door de vrije ligging of halfopen tot gesloten in het geval van een groepering van gebouwen zoals langs de Standweg in Nes (Iw); de richting van de gebouwen varieert (Hr). Hoofdvorm de relatieve omvang is groot tot zeer groot (Hr); de vormbehandeling is kantig (Iw); de massa-opbouw is samengesteld (Iw); centrumgebouwen bestaan meestal uit 1 bouwlaag met een kap (Hr); de overige (appartementen)gebouwen bestaan uit twee of drie bouwlagen met een kap of een terug liggende daklaag (Hr); bij zeer grote bouwmassa’s is sprake van een geleding in kleinere eenheden (Hr).

Aanzichten gebouwen hebben een alzijdige oriëntatie op het omliggende landschap (Hr); de compositie is evenwichtig (Hr); de geleding is horizontaal (Iw). Opmaak gebouwen zijn opgetrokken uit metselwerk (geel of rood) of hout (vergrijsd) (Hr); de kap is voorzien van dakpannen (bij voorkeur zwart, voor ‘centrumgebouwen’ rood) (Iw); het kleurgebruik is gedekt (Iw); grootschalige zinken en koperen daken worden niet toegestaan (Hr); bij toepassing van zink of koper als dakbedekking is alleen de gepatineerde versie toegestaan (Hr). Reclame De welstandscriteria die ten aanzien van reclame, terrassen en dergelijke gelden, zijn opgenomen in bijlage 2 (Nota Reclamebeleid gemeente Ameland 2010) en bijlage 3 (Nota Terrassenbeleid gemeente Ameland 2011). Zonnepanelen of –collectoren De welstandscriteria die ten aanzien van zonnepanelen of –collectoren gelden, zijn opgenomen in hoofdstuk 6 Objectgerichte criteria sub. 6.7 Zonnepanelen of –collectoren.