Raadsvoorstel garantstelling lening Energiepark Ballumerbocht, jan. 2024

Voorstel Cluster

: Financiën

Portefeuillehouder : Leo Pieter Stoel Onderwerp

Nummer

:

Datum vergadering

:

: Garantstelling lening Energiepark Ballumerbocht

Voorgesteld besluit 1. 2.

De deelname in de bouw van Energiepark Ballumerbocht expliciet aanmerken als onderdeel van de publieke taak van gemeente Ameland; Vooruitlopend op de aanpassing van het Treasurystatuut, in afwijking van artikel 3, lid 1 een garantstelling verlenen voor een door Energiepark Ballumerbocht aan te trekken geldlening.

Beoogd effect Garantstelling voor aan te trekken geldlening van Energiepark Ballumerbocht. Achtergrondinformatie Algemeen De drie partijen, Amelander Energie Coöperatie (AEC), Wetterskip Fryslan en Gemeente Ameland, hebben besloten een zonnepark te realiseren in de Ballumerbocht, in combinatie met een ‘batterij’ om stroom te kunnen opslaan. De gemeenteraad heeft op 29 november 2021 hiervoor een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld van € 45.000 en een krediet van € 100.000 om deel te nemen als aandeelhouder. Volgens de businesscase (BC) van het toekomstige zonnepark met batterij bedraagt de totale investering ongeveer € 4,8 miljoen. Voor de financiering van dit bedrag wordt uitgegaan van € 300.000 aandelenkapitaal (de drie deelnemende partijen elk € 100.000) en een langlopende lening van € 4,5 miljoen. Er wordt uitgegaan van een aan te trekken langlopende geldlening van € 4,5 miljoen, via een externe financier, waarschijnlijk een bank (BNG, Rabobank, Waterschapsbank, etc.). Hoewel de risico’s volgens de BC vrij overzichtelijk zijn, zal een externe financier hier zelf een inschatting van maken en het rentetarief daarop baseren. Eventuele garantstellingen, of een hoger aandelenkapitaal (of agio zoals bij eerste zonnepark) zullen leiden tot een lagere risico-opslag in het aangeboden rentetarief.

Externe financiering en betrokkenheid deelnemende partijen Door het Wetterskip is aangegeven dat men voorstander is van een gedeelde garantstelling voor de verplichtingen uit hoofde van de aan te trekken geldlening. Als tweede deelnemer ziet men gemeente Ameland, en over de AEC is geconcludeerd dat het niet realistisch is dat deze partij zich garant stelt. Wettelijk kader voor garantstelling gemeenten De Wet financiering decentrale overheden geeft aan dat een gemeente uitsluitend ten behoeve van de uitoefening van de publieke taak leningen mag aangaan, middelen mag uitzetten of garanties verlenen (met enkele uitzonderingen, maar die zijn hier niet relevant). Wat onder de ‘publieke taak’ wordt verstaan, bepaalt de gemeenteraad. Gelet op de duurzaamheidsambities van gemeente Ameland, lijkt het heel goed mogelijk om de realisatie van een tweede zonnepark als publieke taak te bestempelen.

Treasurystatuut gemeente Ameland Volgens artikel 3, lid 1 van het treasurystatuut van gemeente Ameland verstrekt gemeente Ameland geen garanties aan derden uit hoofde van haar ‘publieke taak’. Garantstelling voor de aan te trekken geldlening door het nieuwe zonnepark (de nieuwe vennootschap) is derhalve niet mogelijk. Het treasurystatuut is echter vastgesteld door de raad van gemeente Ameland. De raad is derhalve ook bevoegd om de eigen regels aan te passen en artikel 3 dusdanig aan te passen dat er onder voorwaarden wel de mogelijkheid is om garanties te verstrekken voor activiteiten die tot de publieke taak worden gerekend. Hierbij lijkt het gewenst dat er volgens die voorwaarden onder meer sprake is van een ‘enigszins geobjectiveerde risico-inschatting’ van een activiteit/project, op basis waarvan dergelijke besluitvorming mogelijk is. De raad kan daarnaast besluiten dat de deelname in de bouw van een tweede zonnepark onderdeel is van de publieke taak van gemeente Ameland. Er van uitgaande dat de risico’s van garantstelling voor de aan te trekken geldlening door het zonnepark te overzien zijn, zijn partijen er bij gebaat om een lager rentetarief te realiseren van een externe financier. Daarbij lijkt het logisch dat het gerealiseerde rentevoordeel ten gunste komt van de twee partijen die garant staan, als beloning voor het gedragen risico.

Argumenten 1.1 De raad is het bevoegde orgaan om de publieke taak te definiëren De Wet financiering decentrale overheden geeft aan dat een gemeente uitsluitend ten behoeve van de uitoefening van de publieke taak leningen mag aangaan, middelen mag uitzetten of garanties verlenen. Wat onder de publieke taak wordt verstaan, is niet in de wet vastgelegd. Gemeenten zijn hierin dus redelijk autonoom en de vastgestelde begroting geeft al een aardige indicatie van hetgeen gemeente Ameland als activiteiten in het kader van haar publieke taak ziet. In deze begroting is onder meer het zonnepark op het vliegveld opgenomen en in de meerjarenbegroting wordt rekening gehouden met deelname in het Energiepark Ballumerbocht. Daarmee lijken deze onderwerpen onderdeel te zijn van de publieke taak van gemeente Ameland. Om echter mogelijke misverstanden te voorkomen, is het verstandig om nog eens expliciet te bevestigen dat deelname in dit nieuwe Energiepark onderdeel uitmaakt van de publieke taak van gemeente Ameland. 2.1 Het huidige treasurystatuut verbiedt een dergelijke garantstelling Volgens artikel 3, lid 1 van het treasurystatuut verstrekt de gemeente geen garanties aan derden uit hoofde van haar publieke taak. Hoewel gemeente Ameland één van de aandeelhouders is in de nieuw op te richten BV, is die organisatie formeel toch te beschouwen als ‘een derde’.

Om de garantstelling te verlenen, dient dan ook te worden afgeweken van dit statuut. 2.2 De raad is bevoegd om van het treasurystatuut af te wijken Het is de bevoegdheid van de raad om het treasurystatuut vast te stellen, dus ook om daarvan af te wijken. 2.3 Het treasurystatuut dient te worden aangepast Het statuut is in 2002 vastgesteld. Omdat diverse termen en begrippen zijn verouderd, is een bijstelling en modernisering gewenst. Daarin passen ook nieuwe uitgangspunten voor eventuele garantstellingen. 2.4 Wetterskip Fryslan verleent ook een garantstelling Medeaandeelhouder Wetterskip Fryslan is voornemens om mee garant te staan voor deze nieuwe geldlening van het Energiepark. In ambtelijk en bestuurlijk vooroverleg is hierover uitgebreid van gedachten gewisseld.

2.5 Garantstelling levert per saldo een rentevoordeel op Uit informele informatie van onder meer de BNG blijkt de garantstelling een rentevoordeel op te leveren van 1,0% á 1,5%. Op een hoofdsom van € 4,5 miljoen is dit in het eerste jaar een voordeel van € 45.000 á € 67.500. Wanneer dit voordeel door het Energiepark wordt uitgekeerd aan de beide risicodragers, betekent dit voor gemeente Ameland in het begin een opbrengst tussen de € 22.500 en € 33.750. 2.6 Garantstelling betekent dat er een risico ontstaat Voor de exploitatie van Energiepark Ballumerbocht wordt het financiële risico als laag ingeschat. De ervaring met het zonnepark op het vliegveld bevestigt deze gedachtegang, want de financiële resultaten daar zijn tot dusver aanmerkelijk beter dan begroot. Omdat de toekomst echter tot allerlei onverwachte gebeurtenissen en effecten kan leiden, is het goed om toch ook oog te hebben voor dit risico. Kosten en dekking Met de garantstelling zijn geen directe kosten gemoeid. Voor het Energiepark is er sprake van een lagere rente dan zonder deze garantstelling zou zijn verschuldigd. Omdat het hiermee samenhangende risico wordt gedragen door twee van de drie aandeelhouders, is het gerechtvaardigd dat dit voordeel ten gunste komt van die twee aandeelhouders en niet als bate in de exploitatie van de BV wordt opgenomen.

Voor gemeente Ameland betekent dit een bate in het eerste jaar tussen de € 22.500 en € 33.750. jaarlijks neemt dit bedrag af door aflossingen op de lening door het Energiepark.

Het college van burgemeester en wethouders,

Leo Pieter Stoel burgemeester

Iwan Valk secretaris-directeur

Besluit Cluster

: Financiën

Portefeuillehouder : Leo Pieter Stoel Onderwerp

Nummer

:

Datum vergadering

:

: Garantstelling lening Energiepark Ballumerbocht

De raad van de gemeente Ameland, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, d.d. 23 januari 2024; besluit

1. 2.

De deelname in de bouw van Energiepark Ballumerbocht expliciet aan te merken als onderdeel van de publieke taak van gemeente Ameland; Vooruitlopend op de aanpassing van het Treasurystatuut, in afwijking van artikel 3, lid 1 een garantstelling te verlenen voor een door Energiepark Ballumerbocht aan te trekken geldlening.

Ballum,

Leo Pieter Stoel voorzitter

Jacqueline Metz griffier