Document · PDF

Programmabegroting 2026-2029.def

Raad 27 oktober 2025, gemeente AmelandBij agendapunt: Voorstel inzake de Programmabegroting gemeente Ameland 2026-202921.415 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Programmabegroting 2026-2029

Inhoudsopgave Inhoudsopgave................................................................................................................................................. 3 Programmabegroting ....................................................................................................................................... 5 Samenstelling van het bestuur .......................................................................................................................... 7 Inleiding ............................................................................................................................................................. 9 Programma 1 Bestuur .................................................................................................................................... 11 Bestuur ............................................................................................................................................................ 12 Openbare orde en veiligheid ........................................................................................................................... 15 Programma 2 Sociaal Domein ........................................................................................................................

17 Algemene voorzieningen ................................................................................................................................. 18 Maatschappelijke ondersteuning (Wmo) ........................................................................................................ 21 Jeugdwet ......................................................................................................................................................... 23 Participatiewet ................................................................................................................................................ 24 Sportevenementen .......................................................................................................................................... 26 Musea en culturele voorzieningen .................................................................................................................. 27 Programma 3 Onderwijs................................................................................................................................. 29 Openbaar primair en voortgezet onderwijs .................................................................................................... 30 Lokaal onderwijsbeleid ....................................................................................................................................

33 Programma 4 Fysieke Leefomgeving .............................................................................................................. 37 Infrastructuur .................................................................................................................................................. 38 Openbare ruimte ............................................................................................................................................. 41 Afval en milieu ................................................................................................................................................. 43 Ruimtelijke ordening ....................................................................................................................................... 44 Programma 5 Economie ................................................................................................................................. 49 Toerisme .......................................................................................................................................................... 50 Overige sectoren .............................................................................................................................................

51 Programma 6 Duurzaamheid .......................................................................................................................... 53 Energietransitie ............................................................................................................................................... 54 Programma 7 Volkshuisvesting ...................................................................................................................... 57 Gemeentelijk Woningbedrijf Ameland ............................................................................................................ 58 Volkshuisvestingbeleid .................................................................................................................................... 60 Overhead ....................................................................................................................................................... 61 Dekkingsmiddelen .......................................................................................................................................... 63 Gemeentefonds ...............................................................................................................................................

64 Belastingen ...................................................................................................................................................... 65 Retributies ....................................................................................................................................................... 67 Huren en pachten ............................................................................................................................................ 68

Overige inkomsten en uitgaven ....................................................................................................................... 69 Paragrafen ..................................................................................................................................................... 71 Paragraaf 1 Lokale heffingen ........................................................................................................................... 72 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing.................................................................................. 79 Paragraaf 3 Grondbeleid ................................................................................................................................. 85 Paragraaf 4 Onderhoud kapitaalgoederen ...................................................................................................... 89 Paragraaf 5 Financiering .................................................................................................................................. 97 Paragraaf 6 Bedrijfsvoering ........................................................................................................................... 101 Paragraaf 7 Verbonden partijen ....................................................................................................................

105 Financiële begroting ..................................................................................................................................... 121 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ..................................................................................... 123 Financieel overzicht baten en lasten ............................................................................................................. 127 Balans ............................................................................................................................................................ 131 EMU-Saldo ..................................................................................................................................................... 139 Bijlagen ........................................................................................................................................................ 141

Programmabegroting

Samenstelling van het bestuur Burgemeester (Tytsy Willemsma) • Openbare Orde en Veiligheid • Algemene en Bestuurlijke zaken • Dagelijks Bestuur De Waddeneilanden • Personeel en Organisatie • Dienstverlening • Voorlichting en Communicatie • Financiën • Handhaving • Onderwijs • Veerverbinding

Wethouder Theo Faber (AmelandÉén) • • • • • • • •

Huisvesting Gemeentelijk Woningbedrijf Ruimtelijke Ordening en Vergunningen Grondzaken Economie, Recreatie en Toerisme Infrastructuur en Vervoer Algemeen Bestuur De Waddeneilanden Locoburgemeester

Wethouder Piet IJnsen (Algemeen Belang Ameland) • Duurzaamheid en Energietransitie • Werk en Inkomen • Sociaal Domein • Gezondheid, Welzijn en Sport • Jeugd en Jongeren • Cultuur • Milieu • Landbouw en Natuur • Water en Kustbescherming • Algemeen Bestuur De Waddeneilanden • 2e Locoburgemeester

Secretaris-directeur Iwan Valk • Secretaris college van burgemeester en wethouders • Directeur ambtelijke organisatie

Inleiding Indeling begroting en begrotingssystematiek Raadsagenda 2022-2025 Eind april 2022 is de Raadsagenda 2022-2025 door de gemeenteraad vastgesteld. Deze geeft een overzichtelijk beeld van de opgaven, ambities en kansen op Ameland voor die periode. Hoewel de raadsperiode eindigt in maart 2026 en er een nieuwe Raadsagenda zal (kunnen) komen, wordt in deze Programmabegroting verwezen naar de betreffende raadsagendapunten uit de Raadsagenda 2022-2025. Besluit begroting en verantwoording (BBV) In het BBV zijn de verslaggevingsvoorschriften opgenomen voor provincies en gemeenten. Het gaat hier om regels voor de indeling van begrotingsdocumenten (en voor jaarverslaggeving), voor waardering, activering en afschrijven, voor het gebruik van hoofdstukken en taakvelden, hoe moet worden omgegaan met rente en overhead en dergelijke. De voorliggende programmabegroting 2026 – 2029 is opgesteld met inachtneming van deze voorschriften. Overhead Om de raad meer inzicht te geven in de totale kosten van overhead voor de gehele organisatie en ook meer zeggenschap te geven over die kosten, wordt voorgeschreven dat in het programmaplan een apart overzicht wordt opgenomen van de kosten van overhead. In de programma’s zelf worden alleen de kosten opgenomen die betrekking hebben op het primaire proces.

De definitie van overheadkosten is in het BBV aangegeven en in een notitie Overhead van de Commissie BBV is nog eens verduidelijkt welke kosten wel en niet tot overhead worden gerekend. De overheadkosten worden uitgedrukt in een percentage van alle overige kosten, wat leidt tot een opslagpercentage van 28,91% op alle gemaakte kosten (2025: 25,20%). Een uitzondering op deze systematiek vormt het Gemeentelijk Woningbedrijf, waaraan vanuit bedrijfseconomische overwegingen een genormeerd bedrag wordt toegerekend.

Relatie met activiteitenbegroting en autorisatieniveau programmabegroting De gemeenteraad stelt deze programmabegroting vast, waarbij de vaststelling geldt op het niveau van ‘activiteitengroepen’. De raad stelt, met andere woorden, financiële middelen beschikbaar voor bijvoorbeeld de activiteitengroep Infrastructuur (als onderdeel van het programma Fysieke leefomgeving). Het college krijgt van de raad de financiële middelen om de doelstellingen voor de activiteitengroep ‘Infrastructuur’ te realiseren. In de activiteitenbegroting verdeelt het college deze middelen over de onderliggende activiteiten zoals wegen, bermen, gladheidsbestrijding, etc. Het college stelt een “Activiteitenbegroting” vast, ingedeeld in voorgeschreven hoofdstukken, taakvelden, activiteiten en grootboekrekeningen. Binnen het totaalbudget, zoals dat geldt voor bijvoorbeeld de genoemde activiteitengroep Infrastructuur, kan het college middelen op een alternatieve wijze besteden, wanneer dat noodzakelijk is voor de realisatie van de door de raad aangegeven doelen en maatschappelijke effecten.

Uitgangspunten financiële begroting De Programmabegroting 2026 – 2029 volgt de uitgangspunten van de vastgestelde Kadernota 2025. Het nieuwe beleid dat hierin is verwerkt, is als bijlage opgenomen bij deze begroting. Vaststelling van deze begroting betekent dat er budgetten beschikbaar zijn voor deze nieuwe beleidsvoornemens. Indien plannen nog nadere inhoudelijke uitwerking en beraadslaging vragen, komen deze plannen, met bijbehorende kredietaanvraag, nog specifiek in de raad aan de orde. Na verwerking van het bovenstaande zijn de begrotingssaldi van de meerjarenbegroting 2026 – 2029 als volgt: Saldi meerjarenbegroting 2026 - 2029 2026

2027

2028

2029

Meerjarenbegroting 2026 - 2029

695.744

502.818

21.822

64.637

Totaal

695.744

502.818

21.822

64.637

Programma 1 Bestuur Ameland staat voor duurzaam, ondernemend en sociaal. Na de verkiezingen in 2022 zijn er verschillende sessies geweest met vertegenwoordigers van alle partijen. Dit heeft geleid tot een zo breed mogelijk gedragen raadsagenda 2022-2025. De raadsagenda geeft de hoofdlijnen weer van het voorgenomen beleid voor de raadsperiode 2022-2025. De raadsperiode eindigt in maart 2026, wat betekent dat tijdens het begrotingsjaar 2026 nieuwe bestuurlijke wensen en prioriteiten bepaald zullen worden voor de jaren 2026-2030 door de nieuwe gemeenteraad. Dit zijn de tien meest belangrijke en omvangrijke opgaven en thema’s uit de raadsagenda: 1) Leefbaarheid en duurzaamheid lopen als rode draad door alle beleidsterreinen 2) Energietransitie alle gebouwen op Ameland naar fossielvrije energie 3) Veerverbinding betrouwbaar en toekomstbestendig (*gemeente heeft hier geen beslissingsbevoegdheid) 4) Welzijnswerk (toekomst)vraag van burgers is leidend, niet de organisatie, effectievere besteding van middelen 5) Toerisme en vervoer nieuw beleid is in ontwikkeling en staat in het teken van ‘dempen van de drukte’ 6) Sociale en reguliere huisvesting afmaken lopende projecten, ontwikkelen van nieuwe praktische plannen 7) Ouderenhuisvesting De Stelp start nieuwbouw begin 2023 8) Personeelshuisvesting een gezamenlijke kijk op toekomstbestendige huisvesting van werkenden op Ameland 9)

Omgevingswet de invoering van de omgevingswet legt een (onzichtbaar) groot beslag op organisatie en bestuur 10) (On)voorzien stikstof, corona, vluchtelingenopvang, enz. (nieuwe) ontwikkelingen kunnen ineens zeer urgent zijn. Samen willen we werken aan een aantrekkelijk en toegankelijk eiland, het behoud van natuurwaarden, een houdbare economische ontwikkeling en een vitale gemeenschap waarbinnen jongeren en ouderen zich op hun plaats voelen. De activiteitengroepen die bij dit programma horen:

•

Bestuur

•

Openbare orde en veiligheid

Bestuur Wat willen we bereiken Willen we als bestuur in complexe omstandigheden stappen voorwaarts blijven zetten, dan helpt het om naast de gebruikelijke ‘wat?’ en ‘hoe?’ vraag ook vaker de ‘waarom?’ vraag met elkaar - en betrokkenen scherp te krijgen. Het is belangrijk gaandeweg te proberen het onderscheid te zien tussen enerzijds korte termijn crisissen, incidenten en problemen en anderzijds wat we voor ons eiland willen bereiken op de lange termijn. We hopen de opgebouwde open en constructieve houding tussen raad, college en organisatie voort te zetten. In ons handelen en ons beleid staat het belang van de Amelander gemeenschap centraal. We bekijken branche breed per vraagstuk of er een rol voor de gemeente is weggelegd en op welke manier de gemeente dit projectmatig met specialisme en capaciteit kan ondersteunen, conform raadsagendapunt 6.5. Daarnaast is de bestuurlijke zelfstandigheid van het eiland een cruciaal uitgangspunt. Samenwerking blijft belangrijk, zowel met andere Waddengemeenten als op nationaal en internationaal niveau. We zoeken samenwerking met andere gemeenten of regio’s wanneer dat effectief en/of efficiënt is. Raadsagendapunten in dit programma: 1.10 – 6.5 – 7.1 – 7.2 – 7.3

Wat gaan we daarvoor doen • • • •

• •

• • • •

•

Het college en de raad bespreken periodiek de belangrijke dossiers; In Waddenverband werken we blijvend samen, met als belangrijk doel behoud en versterking van de leefbaarheid op de eilanden (7.3); We voeren op dit moment het gesprek over het eilander beleid, waar de uitgangspunten simpel en doeltreffend een belangrijke rol spelen (7.2); We investeren blijvend in onze organisatie.Door opleiding en training van medewerkers, trainees en raadsleden, investering in werkplek, software en informatiebeveiliging en investering in goede arbeidsomstandigheden blijft de organisatie voortdurend in ontwikkeling; De gemeente investeert in mensen. Door goed management, goede arbeidsvoorwaarden en inhoudelijk interessant werk is de gemeente een aantrekkelijke werkgever; De gemeente investeert in goed werkgeverschap.

Door middel van een talentenpool, het opleiden van trainees, uitwisselingen met andere organisaties, gerichte arbeidsmarktbenadering en een goede gesprekkencyclus met alle werknemers positioneert Ameland zich als een aantrekkelijke werkgever; De gemeente investeert in extra formatie, zodat de omvangrijke opgaven en thema’s uit de raadsagenda gerealiseerd kunnen worden; Met het Waddenprogramma bekijken we welke projecten vanuit de Regiodeal op Ameland vorm gaan krijgen; Noodzakelijk onderhoud kunstcollectie Ameland vindt plaats; Uitvoering geven aan participatie (betrekken van burgers) door bijvoorbeeld de Dorpsontwikkelingsmaatschappij (DOM), dorpscontactfunctionarissen en verplichte onderdelen bij sociaal domein en de Omgevingswet; We werken de nieuwe raadsleden in en werven een nieuwe burgemeester voor de komende (raads-)periode.

Wat mag het kosten Exploitatie

Jaarrekening 2024

Prognose 2025

2026

2027

2028

2029

Lasten 600100 Raad en raadscomissies

214.975

222.688

248.763

236.020

242.464

249.102

600105 Burgemeester en wethouders

511.313

496.164

436.065

446.746

457.747

469.078

600106 Burgemeester (administratief)

600107 Voormalig politiek ambtsdragers (administratief)

600110 Ambtswoning burgemeester

55.504

64.767

58.943

58.849

62.255

57.661

600115 Commissie bezwaar

4.210

6.250

600120 Samenwerkings- en belangenorganisaties

28.638

34.200

600125 De Waddeneilanden

241.633

270.846

257.220

267.170

277.568

292.434

600126 De Waddeneilanden, dienstvelening

83.752

97.231

127.053

600129 Regiokassier

23.749

23.822

600130 (Inter)nationale samenwerking

600135 Raadsgriffier

126.286

153.119

144.975

150.940

155.067

159.319

600140 Rekenkamer gemeenteraad

10.000

10.500

600145 Programbegroting en jaarverslag

51.261

42.500

600151 Auditcommissie

855

1.000

600200 Burgerlijke stand

36.165

58.019

58.586

600205 Bevolkingsadministratie

55.935

64.027

64.959

600210 Rij- en reisdocumenten

96.651

63.866

64.525

600215 Verkiezingen

7.222

9.800

25.800

9.800

600230 Leges rij- en reisdocumenten

600231 Leges bevolkingsadministratie

653005 Bijzondere subsidies: Ontwikkelingshulp, etc

5.472

7.280

7.498

7.723

7.955

654015 Archiefbewaarplaatsen

22.426

22.000

1.552.297

1.648.007

1.634.660

1.632.644

1.668.252

1.700.745

Totaal Lasten

Baten 600105 Burgemeester en wethouders

600106 Burgemeester (administratief)

600110 Ambtswoning burgemeester

18.132

18.200

600125 De Waddeneilanden

600126 De Waddeneilanden, dienstvelening

140.610

140.624

166.035

600230 Leges rij- en reisdocumenten

61.069

50.000

35.000

600231 Leges bevolkingsadministratie

5.597

5.000

4.000

600232 Leges burgerlijke stand

16.345

19.000

600130 (Inter)nationale samenwerking

Totaal Baten Gerealiseerd resultaat

241.754

232.824

242.235

-1.310.544

-1.415.183

-1.392.425

-1.390.409

-1.426.017

-1.458.510

Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • Participatievisie (2023); • Inspraak- en participatieverordening Ameland (2023); • Verordening Adviescommissie bezwaarschriften (2021); • Organisatiestatuut Gemeente Ameland (2021).

Openbare orde en veiligheid Wat willen we bereiken Ameland is een gemeente waar iedereen zich prettig, veilig en beschermd voelt. Toezicht en handhaving is nodig voor een veilige en leefbare gemeente. In de raadsagenda is dit vertaald onder punt 1.9 en punt 1.10. Op een toeristisch eiland als Ameland komen regelmatig veel mensen bij elkaar. Er zijn dan ook afspraken nodig over onder meer het gebruik van de soms beperkte ruimtes, het houden van evenementen, openingstijden, het gebruik van voorzieningen en het terugdringen van (geluids)overlast. Ook op het gebied van een aantal specifieke kwesties, bijvoorbeeld scheepvaart ten noorden van Ameland, ontwikkelingen rondom opvang vluchtelingen en de oorlog in Oekraïne blijft aandacht noodzakelijk. Gelet op de eilandsituatie is het belangrijk dat de verschillende hulpdiensten in noodsituaties snel en gecoördineerd worden ingezet. Iedereen moet immers kunnen vertrouwen op adequate hulp bij ongelukken en calamiteiten. Raadsagendapunten binnen deze activiteitengroep: 1.9 – 1.10 – 6.3

Wat gaan we daarvoor doen • • • • •

Uitvoering geven aan de betreffende jaarschijf van het Integraal Veiligheidsplan 2025-2028; Opstellen jaarplan voor de volgende jaarschijf van het Integraal Veiligheidsplan 2025 – 2028; Uitvoering geven aan de betreffende jaarschijf van het VTH-beleid 2025 - 2028; Opstellen jaarplan voor de volgende jaarschijf van het VTH-Beleid 2025 - 2028 (onderdeel toezicht en handhaving); Contacten onderhouden met de Veiligheidsregio Fryslân(inclusief het reageren op begroting en jaarrekening), Politie, Ambulance, SIGMA, RIEC en andere partijen.

Wat mag het kosten Exploitatie

Jaarrekening 2024

Prognose 2025

2026

2027

2028

2029

Lasten 611000 Crisisbeheersing en brandweer

59.949

57.298

57.972

57.930

57.892

57.850

611005 Huisvesting brandweer

45.331

70.825

70.548

56.721

52.960

53.212

611010 Brandpreventie

733.083

769.060

834.693

861.505

891.598

861.786

611015 Crisisbeheersing

52.167

27.917

30.424

32.118

34.173

32.262

611020 Sigma-team (crisisbeheersing)

16.402

22.450

612000 Vergunningen horeca, APV en kansspelen (lasten)

129.982

167.572

189.191

612010 Overige beschermende maatregelen/openbare orde

1.691

2.500

800

1.038.606

1.117.621

1.206.078

1.220.715

1.249.064

1.217.551

611005 Huisvesting brandweer

58.499

58.100

Gerealiseerd resultaat

-980.107

-1.059.521

-1.147.978

-1.162.615

-1.190.964

-1.159.451

Totaal Lasten Baten

Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • Integraal Veiligheidsplan Ameland 2025-2028 (2025); • Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Ameland (2024); • Preventie en handhavingsplan alcohol Gemeente Ameland 2022-2026 (2022); • VTH-Beleid 2025-2028 (2025).

Programma 2 Sociaal Domein Iedereen doet mee. Binnen het sociaal domein heeft de gemeente brede verantwoordelijkheden in de zorg en ondersteuning aan inwoners (op gebied van zorg, gezondheid, ontwikkeling, participatie, zelfredzaamheid, werk & inkomen en jeugdhulp). De taken en verantwoordelijkheden zijn vastgelegd in de wetten: Wet maatschappelijke ondersteuning, Participatiewet, Jeugdwet, Wet publieke gezondheid, Wet gemeentelijke schuldhulpverlening en Wet inburgering. In de ruime, integrale zin van het woord vallen onder ‘sociaal domein’ ook alle aanverwante taken. Zoals handhaving bij leerplicht, het voorkomen van vroegtijdig schoolverlaten, leerlingenvervoer, asielopvang & inburgering, de reguliere en bijzondere bijstand, (jeugd)gezondheidzorg, sport, cultuur, kinderopvang en welzijnswerk. De gemeente wil deze taken zo doeltreffend mogelijk uitvoeren en zorgen voor meer samenhang en maatwerk in het aanbod van zorg en ondersteuning voor de inwoners. De activiteitengroepen die bij dit programma horen:

•

Algemene voorzieningen

•

Maatschappelijke ondersteuning (Wmo)

•

Jeugwet

•

Participatiewet

•

Sportevenementen

•

Musea en culturele evenementen

Algemene voorzieningen Wat willen we bereiken Met basis-, of algemene voorzieningen wil de gemeente bereiken dat (groepen) inwoners vanuit de eigen vraag laagdrempelig kunnen deelnemen aan en gebruik maken van gemeenschappelijke voorzieningen die ondersteunen bij maatschappelijke deelname, ontwikkeling, zelfredzaamheid en participatie op Ameland. Het gaat om voorzieningen als bibliotheekwerk, peuteropvang, (jeugd)gezondheidszorg, sportvoorzieningen, schuldhulpverlening, maatschappelijk werk, welzijnswerk, dorpshuizen, museaal werk, etc. De inzet van algemene voorzieningen kenmerkt zich door een combinatie van professionals en vrijwilligers en kan de inwoners ondersteuning bieden bij een hulpvraag en/of het meedoen in de samenleving. De inzet heeft een preventieve werking en is voorliggend aan de inzet van individuele, geïndiceerde, hulp/ondersteuning/zorg (in de tweede lijn). De inzet en het faciliteren van algemene voorzieningen heeft een koppeling met de onderwerpen: Nieuwbouw Ambla, inclusieve samenleving, toekomstbestendige organisatie en uitvoering welzijnswerk, IKC-vorming, preventief armoedebeleid en beleid/strategie maatschappelijk vastgoed zoals opgenomen in de Raadsagenda 2022-2025. Verder zijn de acties gepland uit het Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein zoals dat door het college is/wordt vastgesteld en met de raad gedeeld.

Raadsagendapunten in deze activiteitengroep: 4.1 – 4.2 – 4.3 – 4.4 – 4.5 – 4.7 – 7.6

Wat gaan we daarvoor doen •

•

• •

• • • •

Inzetten op Veilig & Kansrijk Opgroeien en Ontwikkelen, Gezondheid & Vitaliteit, Maatschappelijke Ondersteuning & Participatie, Werk & Zekerheid en overige zaken die de aandacht verdienen (4.1, 4.2, 4.3, 4.4, 4.5, 4.7, 7.6). Dit op basis van het eind 2025 geactualiseerde Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein; De aanpak middelengebruik onder jongeren verder ontwikkelen. Dit onder regie van de gemeentelijk regisseur aanpak middelengebruik en in samenwerking met Sociaal Werk Ameland, scholen, GGD/Jeugdgezondheidszorg, ouders, dorpshuizen, politie, Verslavingszorg en andere partijen (4.3); Evalueren en aanpassen van de regelgeving rond subsidieverlening en het interne proces van subsidieverlening beoordelen op mogelijkheden tot efficiencyverbetering. Dit in samenhang met accommodatiebeleid en historische ‘dienstverlening in natura’; Aan Bibliotheken Noord Fryslân voor Ameland subsidie verlenen voor activiteiten, gericht op de vernieuwing van de ‘bibliotheekwet’ (Wsob). Met aanvullend op de bestaande dienstverlening extra aandacht voor de Programmalijnen Basisvaardigheden (aanpak laaggeletterdheid), Educatie (scholen), Leven Lang Ontwikkelen en Versterking organisatie (4.4); Heroverwegen ‘beleidsboom’ Sociaal Domein.

Beoogd wordt een integrale lokale overkoepelende Kadernota Sociaal Domein, met een beperkt aantal verordeningen, zo weinig mogelijk beleidsregels en zo min mogelijk aanvullend beleid; Samenwerkingsafspraken maken met Sociaal Werk Ameland en KwadrantGroep over een integraal aanbod (integrale ‘opvangvoorziening’) voor dagbesteding, inclusief sociale activering, op (bestaande) locaties in de verschillende dorpen; Bevorderen van de actieve, inhoudelijke samenwerking tussen de kinderopvang en de basisscholen voor IKC-vorming en voor (een plan ten behoeve van) de doorgaande leerlijn (4.6); Via opdrachten aan samenwerkingspartners (o.a. Sociaal Werk Ameland en GGD Fryslân) de beschikbare middelen vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord (SPUK-GALA) en Integraal Zorg Akkoord (SPUK-FrIZA) gericht inzetten. Dit op basis van de Friese Preventieaanpak en de ketenaanpakken voor onder andere Kansrijke Start, gezonde leefstijl en aanpak middelengebruik/Opgroeien in Kansrijke Omgeving;

• •

Implementeren van het strategisch plan maatschappelijk vastgoed (accommodatiebeleid) en starten met de uitvoering (7.6); Naar aanleiding van het amendement bij de Kadernota 2025 is een bedrag van € 600.000 opgenomen voor een kunst/grasveld of multifunctioneel veld. Hiervoor wordt nog een raadsvoorstel aangeboden met een kredietaanvraag.

Wat mag het kosten Exploitatie

Jaarrekening 2024

Prognose 2025

2026

2027

2028

2029

Lasten 643045 Peuterspeelzalen

90.621

90.860

91.002

651000 Sportbeleid en activering algemeen

8.393

11.645

11.904

12.122

12.347

651010 Buurtsportcoaches

651015 Regeling sportakkoord

945

652000 Accommodaties sport (kosten)

299.282

300.962

404.070

270.009

898.773

272.532

652010 Groene sportvelden en terreinen (kosten)

118.796

176.640

222.596

180.591

179.743

178.829

250

520

536

552

568

157.216

261.487

253.931

158.549

163.306

653010 Vormings- en ontwikkelingswerk 656000 Bibliotheekvoorziening 656005 Lokale omroep

440

2.794

3.336

661000 Samenkracht en burgerparticipatie

193.176

201.601

207.988

210.424

210.511

210.398

661015 Sociaalcultureel werk

129.900

67.265

41.560

661016 Administratie Sociaal Cultureel Werk

5.878

8.382

661017 Sociaal Werk

741.781

837.850

852.840

935.335

930.505

900.505

661020 Buurt- en Clubhuizen

27.000

22.246

26.845

67.567

35.297

34.297

661025 Jeugdbeleid

661040 Mantelzorg / vrijwilligersbeleid

4.945

5.000

661045 WMO overig

282.686

10.122.867

8.998

9.268

9.546

661050 Noodopvang vluchtelingen

43.019

9.000

2.104.327

12.119.118

2.139.606

1.994.316

2.590.495

1.932.226

Totaal Lasten

Baten 643045 Peuterspeelzalen

64.000

129.000

65.000

651000 Sportbeleid en activering algemeen

651010 Buurtsportcoaches

652000 Accommodaties sport (kosten)

35.421

39.685

656000 Bibliotheekvoorziening

3.539

12.039

661016 Administratie Sociaal Cultureel Werk

5.072

661017 Sociaal Werk

10.000

20.000

661025 Jeugdbeleid

661045 WMO overig

2.710.000

661050 Noodopvang vluchtelingen

41.840

Totaal Baten

159.872

2.910.724

65.000

-1.944.456

-9.208.394

-2.074.606

-1.929.316

-2.525.495

-1.867.226

661015 Sociaalcultureel werk

Gerealiseerd resultaat

Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • Beleidskader Sociaal Domein Regio Noordoost-Friesland (2023); • Nota Gezondheidsbeleid Friese Waddeneilanden 2022-2026 (2022); • Nota Schuldhulpverlening gemeente Ameland (2019); • Visie Toekomstbestendig Welzijnswerk Ameland (2021); • Algemene Subsidieverordening gemeente Ameland (2019); • Verordening Bekostiging leerlingenvervoer Ameland (2022); • Verordening Toelage uitwonende studerenden gemeente Ameland (2016); • Verordening Aanvullende vergoeding OV chip kaart studenten Ameland (2016).

Maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Wat willen we bereiken Inwoners van Ameland, ook inwoners met beperkingen, kunnen zo lang mogelijk zelfstandig wonen en deelnemen aan de samenleving en sociale activiteiten. Wanneer inwoners in hun dagelijks functioneren problemen ervaren, biedt de gemeente via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) hulp in de vorm van bijvoorbeeld woningaanpassingen, hulpmiddelen, vervoersvoorzieningen, begeleiding/dagopvang en huishoudelijk hulp. Een belangrijk uitgangspunt hierbij is zelfredzaamheid, de toepassing van het eigen netwerk en het gebruik van algemene voorzieningen. Op het moment dat dit onvoldoende is, kunnen aanvullend individuele voorzieningen worden ingezet. De inzet van maatschappelijke ondersteuning heeft een koppeling met het onderwerp begeleid wonen zoals opgenomen in de Raadsagenda 2022-2025. Verder zijn de acties gepland uit het geactualiseerde Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein (jaarschijf 2026) zoals door het college in 2025 vast te stellen en met de raad te delen. Raadsagendapunten binnen deze activiteitengroep: 4.2

Wat gaan we daarvoor doen •

Vervolg geven aan traject Begeleid en beschermd wonen op basis van het adviesrapport tweede fase (4.2).

Wat mag het kosten Exploitatie

Jaarrekening 2024

Prognose 2025

2026

2027

2028

2029

Lasten 662010 Eerstelijns WMO en Jeugd (tm 2022)

662100 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo

5.000

666001 Hulpmiddelen en diensten (Wmo)

284.000

287.000

290.000

667111 Huishoudelijke hulp (Wmo)

260.000

667121 Begeleiding Wmo

75.000

667130 Dagbesteding (Wmo)

50.000

667140 Overige maatwerkarrangementen (Wmo)

11.000

668110 Beschermd wonen (WMO)

-15.000

668120 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo)

5.000

669100 Coördinatie en beleid Wmo

84.752

671000 Openbare gezondheidszorg

90.460

101.711

29.000

671010 Jeugdgezondheidszorg

190.786

207.622

220.198

227.180

235.667

227.784

Totaal Lasten

281.246

1.069.085

942.198

952.180

960.667

952.784

Baten 667111 Huishoudelijke hulp (Wmo)

22.000

5.000

671000 Openbare gezondheidszorg

211.451

102.261

Totaal Baten

211.451

124.261

5.000

Gerealiseerd resultaat

-69.795

-944.824

-937.198

-947.180

-955.667

-947.784

Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen •

Verordening Wet maatschappelijke ondersteuning gemeente Ameland 2024.

Jeugdwet Wat willen we bereiken Jongeren op Ameland groeien veilig en gezond op tot volwassenen. Voor het opgroeien en ontwikkelen van jongeren is een sterke samenleving nodig. De opvoeding vindt plaats binnen de gezinnen, het onderwijs en in de buurt. Wanneer door omstandigheden onvoldoende sprake is van een gezonde en veilige ontwikkeling, kan basishulp worden geboden via huisarts, jeugdgezondheidszorg, maatschappelijk werk, welzijnswerk, of het gebiedsteam. Wanneer deze lichte ondersteuning niet volstaat, wordt gespecialiseerde jeugdhulp ingezet. Verder zijn de acties gepland uit het geactualiseerde Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein (jaarschijf 2026) zoals door het college in 2025 vast te stellen en met de raad te delen. Raadsagendapunten binnen deze activiteitengroep: 4.3

Wat gaan we daarvoor doen •

Met de basisscholen afspraken maken over de inzet van jeugdhulp in het basisonderwijs (4.3).

Wat mag het kosten Exploitatie

Jaarrekening 2024

Prognose 2025

2026

2027

2028

2029

Lasten 662200 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen jeugd

20.000

667261 Jeugdhulp begeleiding

76.209

667510 Jeugdhulp ambulant lokaal

50.000

667520 Jeugdhulp ambulant regionaal

227.500

667620 Jeugdhulp met verblijf regionaal

17.500

667910 PGB Wmo

45.000

667920 PGB Jeugd

35.000

668210 Jeugdbescherming

105.000

668220 Jeugdreclassering

10.000

669200 Coördinatie en beleid jeugd

41.072

Totaal Lasten

76.209

551.072

510.000

Gerealiseerd resultaat

-76.209

-551.072

-510.000

Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • Friese Regiovisie Jeugdhulp 2023-2026 (2023); • Verordening Jeugdhulp Ameland (eind 2025 vast te stellen).

Participatiewet Wat willen we bereiken Inwoners nemen naar hun mogelijkheden deel aan het arbeidsproces. Wanneer mensen niet zelfstandig in staat zijn om het wettelijk minimumloon te verdienen, biedt de gemeente via de Participatiewet ondersteuning. Bij voorkeur wordt getracht om mensen regulier werk te bieden. Wanneer dit niet lukt, worden extra instrumenten ingezet. Inwoners die moeten rondkomen van een laag inkomen en niet in eigen onderhoud kunnen voorzien, kunnen financiële steun ontvangen in de vorm van bijvoorbeeld bijzondere bijstand of kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. Ter voorkoming van en begeleiding bij financiële problemen wordt financieel advies gegeven. Verder zijn de acties gepland uit het geactualiseerde Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein (jaarschijf 2026) zoals door het college in 2025 vast te stellen en met de raad te delen. Raadsagendapunten binnen deze activiteitengroep: 4.7

Wat gaan we daarvoor doen • •

Uitvoeren van (extra) minimaregelingen op basis van evaluatie en actualisatie in 2025 (4.7); Extra inzet op financieel hulpverleners en jobcoach (4.7).

Wat mag het kosten Exploitatie

Jaarrekening 2024

Prognose 2025

2026

2027

2028

2029

Lasten 663000 Inkomensvoorzieningen

36.276

43.528

46.868

663010 Inkomensvoorziening participatiewet

57.363

75.000

663020 Besluit bijstand zelfstandigen

1.410

663025 Loonkostensubsidies op grond van participatiewet

189.347

195.000

6.000

136.150

3.000

23.000

663040 Overige voorzieningen

3.125

5.000

663045 Schuldhulpverlening

3.786

663046 Schuldhulpverlening

23.354

20.000

663060 Kwijtschelding afvalstoffen- en rioolheffing

1.524

2.800

664000 Begeleide participatie

815

3.353

3.403

664005 Sociale werkvoorziening

214.736

258.096

265.684

273.500

281.553

288.144

665000 Arbeidsparticipatie

8.334

7.823

7.941

665010 Participatiebudget

43.380

60.000

Totaal Lasten

719.601

679.600

710.696

718.512

726.565

733.156

663030 Bijzondere bijstand 663035 Gemeentelijk minimabeleid

Baten 663010 Inkomensvoorziening participatiewet

303.555

304.000

300.000

663035 Gemeentelijk minimabeleid

825

Totaal Baten

304.380

304.000

300.000

Gerealiseerd resultaat

-415.221

-375.600

-410.696

-418.512

-426.565

-433.156

Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • Re-integratieverordening gemeente Ameland 2024; • Afstemmingsverordening Participatiewet, Ioaw en Ioaz gemeente Ameland 2024; • Verordening Tegenprestatie participatiewet, Ioaw en Ioaz gemeente Ameland 2024; • Verordening Individuele Inkomenstoeslag gemeente Ameland 2024.

Sportevenementen Wat willen we bereiken De gemeente voert het beleid rond sportevenementen uit. Het gaat om evenementen die passen bij Ameland wat betreft de beleving van het eiland, de economie en de betrokkenheid van eilanders. Wat gaan we daarvoor doen • •

Sportevenementen op Ameland faciliteren/stimuleren via subsidie; De beleidsregel sportevenementen en culturele evenementen is/wordt actief geëvalueerd.

Wat mag het kosten Exploitatie

Jaarrekening 2024

Prognose 2025

2026

2027

2028

2029

Lasten 651005 Ondersteuning sportevenementen

7.446

14.560

14.997

15.447

15.910

Gerealiseerd resultaat

-7.446

-14.560

-14.997

-15.447

-15.910

Musea en culturele voorzieningen Wat willen we bereiken Met de activiteitengroep musea en culturele voorzieningen streven we behoud en expositie van het specifieke eilander cultuurhistorisch erfgoed en natuurlijke waarden na. Stichting Amelander Musea (STAM) exploiteert een aantal musea in gebouwen die in erfpacht door de gemeente zijn overgedragen. Via de musea worden exposities gehouden, excursies en activiteiten georganiseerd en worden de eilander scholen betrokken. De Musea vormen een belangrijk onderdeel van het toeristische aanbod op het eiland. Onder het cultuurhistorisch erfgoed vallen ook historische kerken, begraafplaatsen en dergelijke. Daarnaast is de STAM nadrukkelijk betrokken bij onderzoeken naar en het behoud van de flora, fauna en de natuur op Ameland. Ook biedt de STAM werkmogelijkheden aan inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt, en mogelijkheden om hen ‘mee te laten doen’. Wat gaan we daarvoor doen • • •

Culturele evenementen op Ameland faciliteren/stimuleren via subsidie; De subsidie aan de STAM wordt jaarlijks verleend en verantwoord; De beleidsregel sportevenementen en culturele evenementen is/wordt actief geëvalueerd.

Wat mag het kosten Exploitatie

Jaarrekening 2024

Prognose 2025

2026

2027

2028

2029

Lasten 653000 Culturele voorzieningen

50.553

80.127

56.708

58.138

59.611

654005 Musea (incl. molens en vuurtoren)

431.876

395.999

402.370

441.057

487.377

407.013

683020 Torens

16.874

15.976

32.302

18.802

20.402

22.702

Totaal Lasten

499.303

492.102

491.379

517.997

567.389

489.325

653000 Culturele voorzieningen

654005 Musea (incl. molens en vuurtoren)

5.325

Baten

683020 Torens Totaal Baten

5.325

Gerealiseerd resultaat

-493.978

-492.102

-491.379

-517.997

-567.389

-489.325

Programma 3 Onderwijs De Amelander jeugd kennis en vaardigheden aanreiken en laten vergaren om zich te ontwikkelen en voor te bereiden op hun deelname aan de samenleving De gemeente wil zoveel mogelijk leerlingen op het eiland onderwijs aan kunnen bieden, afgestemd op hun niveau. Dit geldt zowel voor het primair als het voortgezet onderwijs. Het voortgezet onderwijs wordt op vmbo-niveau aangeboden. De eerste drie leerjaren kunnen ook op havo en vwo niveau worden gevolgd. De activiteitengroepen die bij dit programma horen:

•

Openbaar primair en voortgezet onderwijs

•

Lokaal onderwijsbeleid

Openbaar primair en voortgezet onderwijs Wat willen we bereiken We willen het openbaar primair - en het openbaar voortgezet onderwijs faciliteren. Voor het voortgezet onderwijs betekent dat het bieden van administratieve en beleidsmatige ondersteuning. Voor het openbaar basisonderwijs betekent dat uitvoering gaan geven aan de besluitvorming van de gemeenteraad met betrekking tot de nieuwe rol na de bestuurlijke fusie en de bestuurlijke verzelfstandiging van het openbaar basisonderwijs. De kwaliteit van het onderwijs heeft grote invloed op de toekomst van onze jeugd. De verantwoordelijkheid daarvoor ligt op basis van de wettelijke taak bij de ouders, de leerlingen, de schoolbesturen en de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Dit sluit aan bij punt 4.6 uit de raadsagenda. Raadsagendapunten binnen deze activiteitengroep: 4.6, 7.6

Wat gaan we daarvoor doen • • • • •

•

Uitvoering geven aan het door de gemeenteraad genomen besluit over de bestuurlijke fusie van het basisonderwijs op West Ameland en de verzelfstandiging van het openbaar basisonderwijs; Het openbaar basisonderwijs ontvlechten uit de gemeentelijke organisatie. We zijn gestopt met de ambtelijke ondersteuning op het gebied van financiën, personeel & organisatie en onderhoudsbeheer; deze lijn trekken we door naar 2026; Administratieve en beleidsmatige ondersteuning bieden aan het voortgezet onderwijs; Administratie uitvoeren van het openbaar voortgezet onderwijs; Het intern toezicht op het openbaar voortgezet onderwijs uitvoeren, uitbreiden en verbeteren. De door de gemeenteraad vastgestelde documenten (toezichtkaders en reglementen) met betrekking tot het toezicht zijn hierbij de leidraad. Na de gemeenteraadsverkiezingen zullen we aandacht besteden aan de benoeming en professionalisering van eventuele nieuwe leden van de commissie intern toezicht; We houden in nauw overleg met de accountant voor het onderwijs (Aksos) aandacht voor een goed en tijdig proces met betrekking tot de totstandkoming van het jaarverslag voor het voortgezet onderwijs. Verbeterpunten uit het accountsverslag 2024 nemen we over en verbeteringen zetten we door richting het jaarverslag 2025; Een punt van aandacht voor de komende jaren is de toekomstige Governance (bestuur, processen, toezicht etc.) van de BWS.

De vraag die daarbij beantwoord moet worden is welke bestuursvorm en welke structuur noodzakelijk is om op de lange termijn kwalitatief goed voortgezet onderwijs op het eiland te waarborgen. Interne gesprekken hierover zijn gestart na het inspectiebezoek en het hebben voldaan aan de herstelopdrachten van de inspectie. Deze gesprekken zijn vervolgd in de tweede helft van 2025 en het voornemen is nog te maken keuzes vroeg in de volgende bestuursperiode vast te leggen.

Wat mag het kosten Exploitatie

Jaarrekening 2024

Prognose 2025

2026

2027

2028

2029

Lasten 641000 Exploitatie basisonderwijs

1.173.195

641003 Bestuurscommissie OPO

13.192

641005 Gem. ondersteuning openbaar basisonderwijs

22.788

16.041

16.742

641006 Administratie openbaar basisonderwijs

33.108

31.293

641010 Gem. ondersteuning bijzonder basisonderwijs

2.485.640

1.988.300

643005 Gemeentelijke ondersteuning voortgezet onderwijs

12.642

6.147

9.642

643006 Administratie voortgezet onderwijs

26.778

32.131

31.139

Totaal Lasten

3.767.343

2.073.911

2.045.824

1.173.195

641005 Gem. ondersteuning openbaar basisonderwijs

641006 Administratie openbaar basisonderwijs

14.037

2.485.640

1.988.300

643005 Gemeentelijke ondersteuning voortgezet onderwijs

643006 Administratie voortgezet onderwijs

14.037

14.038

Totaal Baten

3.686.910

2.002.338

Gerealiseerd resultaat

-80.434

-71.573

-43.486

643000 Exploitatie voortgezet onderwijs

Baten 641000 Exploitatie basisonderwijs

643000 Exploitatie voortgezet onderwijs

Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • Verordening commissie intern toezicht openbaar onderwijs (2022); • Reglement intern toezicht BWS (2023); • Kwaliteitszorg BWS (2023); • Toezichtkader BWS (2023).

Lokaal onderwijsbeleid Wat willen we bereiken De eilander jeugd mogelijkheden bieden zich te ontplooien tot zelfstandige burgers, zodat ze in sociaal economisch en maatschappelijk opzicht op een goede wijze in de samenleving kunnen functioneren. Wat gaan we daarvoor doen •

• • •

• •

Preventief uitvoeren van de leerplicht; we leveren een bijdrage om absoluut – en relatief verzuim alsmede voortijdig schoolverlaten zoveel mogelijk te voorkomen. Als dit zich dan toch voordoet, proberen we een zo goed en passend mogelijk vervolg voor de leerling te vinden. Voor het waarborgen van de kwaliteit en de continuïteit van de leerplichttaken zijn we een meerjarige dienstverleningsovereenkomst met Leeuwarden aangegaan. We gaan deze overeenkomst implementeren; Stimuleren van de samenwerking tussen besturen en directies van de scholen voor primair en voortgezet onderwijs; Ondersteunen en adviseren van directies, schoolbesturen en gemeenten van andere Waddeneilanden. Onder andere door de DVO lokaal onderwijs beleid “de Friese Waddeneilanden” uit te voeren; Uitvoeren van de verordening leerlingenvervoer. Een belangrijk aandachtspunt hierbij voor de komende periode is het leerlingenvervoer op het traject Ameland – Holwerd v.v. voor leerlingen die onder deze verordening vallen. Het doel is om het leerlingenvervoer in de nabije toekomst via een stabiele dienstregeling, veilig plaats te laten vinden met een zo aansluitend mogelijke reis.

We integreren de nieuw aan te schaffen snelboot in het leerlingenvervoer, afhankelijk van de (nieuwe) dienstregeling; Uitvoeren van diverse financiële regelingen voor uitwonende studerenden; Uitvoeren van het vastgestelde onderwijsachterstandenbeleid en de subsidieregeling peuteropvang. Inclusief het behandelen van de aanbevelingen die destijds door de inspectie van het onderwijs zijn gedaan ten aanzien van de voor- en vroegschoolse educatie. We geven invulling aan de nieuwe werkwijze van de inspectie en geven invulling aan de wettelijke verplichting m.b.t. jaarlijks overleg en verantwoording; De actuele leerlingenprognose worden gebruikt voor het lokaal onderwijs beleid en zal ter beschikking worden gesteld aan de schoolbesturen van de scholen op het eiland; We zijn in overleg met partijen in het onderwijs en de opvang, om te verkennen hoe de toekomstige huisvesting (en eventuele IKC-vorming) er uit kan zien (7.6). Voor onderwijs en opvang in Hollum en Ballum is het perspectief duidelijk. Eind 2025 verwachten we besluiten te kunnen nemen over het definitieve accommodatiebeleid. In juli 2025 is het ontwerp accommodatiebeleid vastgesteld. Het onderwijs en de opvang in Nes- en Buren (met uitzondering van de BWS) maakt onderdeel uit van het participatieproces, dat is/zal worden gestart in het najaar van 2025.

Na afloop van dit proces wordt de raad van advies voorzien over de huisvesting van voorzieningen in het basisonderwijs en de opvang in Nes en Buren. Als het accommodatiebeleid definitief is vastgesteld en het participatieproces in Nes en Buren is afgerond, zal conform de (naar verwachting) toekomstige wettelijke verplichting een integraal huisvestingsplan onderwijs voor de gemeente Ameland worden gemaakt.

Wat mag het kosten Exploitatie

Jaarrekening 2024

Prognose 2025

2026

2027

2028

2029

Lasten 642000 Onderwijshuisvest. openbaar basisonderwijs Hollum

12.995

19.526

19.503

11.677

11.685

11.693

642005 Onderwijshuisvest. openbaar basisonderwijs Ballum

13.792

24.965

20.469

20.386

20.268

20.150

642010 Onderwijshuisvest. bijzonder basisonderwijs Hollum

12.445

20.279

20.233

17.654

17.536

17.418

642015 Onderwijshuisvesting bijzonder basisonderwijs NES

38.368

40.745

39.640

39.052

38.464

20.304

642020 Onderwijshuisvesting voortgezet onderwijs

237.306

241.165

233.681

231.116

228.517

225.916

643008 Gem. ondersteuning bijzonder basisonderwijs

14.898

12.100

643009 Lokaal onderwijsbeleid

13.692

56.249

56.325

643010 Onderwijsbegeleiding

47.751

49.900

643015 Samenwerking Waddenscholen Primair onderwijs

1.306

559

567

643020 WAD VO

643025 Toelage uitwonende studerenden

22.847

26.235

26.269

643027 Uitvoering verordening leerlingenvervoer

59.019

70.088

67.478

643030 Overige voorzieningen t.b.v. onderwijs

10.890

15.500

Totaal Lasten

485.308

577.310

561.663

548.024

544.610

523.619

Baten 642020 Onderwijshuisvesting voortgezet onderwijs

41.733

41.200

19.680

18.800

643015 Samenwerking Waddenscholen Primair onderwijs

492

2.500

643030 Overige voorzieningen t.b.v. onderwijs

557

400

Totaal Baten

62.463

62.900

Gerealiseerd resultaat

-422.846

-514.410

-498.763

-485.124

-481.710

-460.719

643009 Lokaal onderwijsbeleid 643010 Onderwijsbegeleiding

Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • Verordening bekostiging leerlingenvervoer (2022); • Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs (2021); • Verordening aanvullende vergoeding OV-chipkaart studenten (2016); • Verordening toelage uitwonende studerenden (2016); • Verordening overleg lokaal onderwijsbeleid (2009).

Programma 4 Fysieke Leefomgeving Ameland in fysiek opzicht netjes, schoon, heel en veilig houden. Op Ameland is het goed wonen, werken en recreëren. Met inachtneming van de belangen van onze burgers en gasten wil gemeente Ameland de bijzondere leefomgeving in stand houden en verder ontwikkelen. De activiteitengroepen die bij dit programma horen:

•

Infrastructuur

•

Openbare ruimte

•

Afval en milieu

•

Ruimtelijke ordening

Infrastructuur Wat willen we bereiken Gemeente Ameland is als eigenaar of (mede)beheerder verantwoordelijk voor de kwaliteit en staat van onderhoud van de infrastructurele voorzieningen. Voor de gemeentelijke infrastructuur streven we naar een behoud van het kwaliteitsniveau. Werkzaamheden zijn gebaseerd op actuele beheer- en onderhoudsplannen. Het nieuwe beheersplan voor zowel havens als wegen is in 2024 door de raad vastgesteld, conform punt 5.6 van de raadsagenda. Dit in combinatie met punt 1.2 van de raadsagenda om zo veel mogelijk koppelkansen te benutten met de revitalisatie en reconstructie 2.0 van dorpen en wijken. Hiervoor wordt een jaarlijkse planning opgesteld en uitgevoerd. Naast de werkzaamheden die voortvloeien uit deze plannen, zijn er incidentele ontwikkelingen die extra planvorming vragen. De vervoersvisie, raadsagendapunt 5.1, is opgesteld nadat het toeristisch beleid is vastgesteld. Tevens wordt ingezet op goede oplossingen voor de veerverbinding, zowel op de korte als de lange termijn om een betrouwbare veerverbinding te blijven nastreven. Dit sluit aan bij punt 5.2 en punt 5.3 van de raadsagenda. Wij blijven in gesprek met het Rijk en de regio over een lange termijn oplossingsrichting gericht op 2029, het jaar waarin de nieuwe concessieperiode start. Raadsagendapunten binnen deze activiteitengroep: 1.2 – 5.1 – 5.2 – 5.3 – 5.4 – 5.5 – 5.6

Wat gaan we daarvoor doen •

• • • • • •

Wij zetten ons ambtelijk en bestuurlijk in voor een goede verbinding met het vaste land op korte en lange termijn. Wij blijven in gesprek met de regio en het Rijk over de huidige en toekomstige veerdienst gericht op het jaar 2029 wanneer de nieuwe concessieperiode start (5.2 en 5.3); Er wordt gewerkt aan het verbeteren van de verkeersveiligheid van eerder vastgestelde knelpunten (5.5); Uitvoering geven aan het jaarplan van het beheersplan Wegen (5.6); Uitvoering geven aan het jaarplan van het beheersplan Havens; Uitvoeren van werkzaamheden volgend uit het Gemeentelijk Rioleringsplan, onder andere het verder afkoppelen en infiltreren van regenwater om het riool klimaatbestendig te maken; Het Gemeentelijk Rioleringsplan actualiseren; Het parkeerterrein aan de Westerlaan vergroten.

Wat mag het kosten Exploitatie

Jaarrekening 2024

Prognose 2025

2026

2027

2028

2029

Lasten 621000 Wegen, straten, pleinen en (fiets)paden 621005 Bermen

934.077

2.046.763

1.478.400

1.960.410

1.042.145

791.804

621010 Gladheidsbestrijding

5.616

10.000

621015 Openbare verlichting

88.632

125.022

123.617

122.798

121.979

121.160

621020 Abri's

780

400

621025 Verkeersmaatregelen

86.100

86.196

42.906

42.907

621035 Vliegveld (lasten)

201.582

252.251

315.153

236.600

236.511

235.756

621045 Watergangen

71.313

67.600

622000 Parkeerterreinen

13.350

13.143

32.775

39.071

34.519

33.994

623000 Passantenhaven (lasten)

268.411

260.050

247.709

431.880

233.343

231.531

624000 Veerdam (lasten)

140.170

183.992

171.755

222.251

167.073

164.968

624010 Losstoep Ballumerbocht (Lasten)

633000 Eigendommen (lasten)

14.050

605.079

108.708

228.525

426.341

568.823

633010 Exploitatie landerijen/gronden (lasten)

46.900

51.288

54.888

672000 Riolering

875.884

638.815

610.260

612.042

594.367

591.908

2.746.866

4.340.599

3.264.171

4.029.372

3.032.074

2.915.738

621025 Verkeersmaatregelen

11.289

621035 Vliegveld (lasten)

109.163

90.000

624000 Veerdam (lasten)

633010 Exploitatie landerijen/gronden (lasten)

Totaal Lasten Baten

672000 Riolering

350.909

16.000

Totaal Baten

471.361

106.000

Gerealiseerd resultaat

-2.275.505

-4.234.599

-3.158.171

-3.923.372

-2.926.074

-2.809.738

Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • Verordening op de afvoer van hemelwater en grondwater 2010; • Beleidsnota onderhoud wegen recreatieterreinen 2016; • Vervoersvisie 2023; • GRP Ameland 2020-2025; • Beheer- en onderhoudsplan wegen 2024; • Beheer- en onderhoudsplan havens 2024.

Openbare ruimte Wat willen we bereiken Goed beheer van openbare ruimte en aanwezige gemeentelijke voorzieningen heeft de blijvende aandacht. Verbeteren van de beeldkwaliteit van onder andere beschermde dorpsgezichten nemen we mee, conform punt 1.1 van de raadsagenda. Gemeente Ameland is verantwoordelijk voor het beheer van grote delen van de openbare ruimte op het eiland. Variërend van groen in de dorpen en speeltoestellen over het hele eiland, tot strandovergangen en recreatiegebieden zoals De Aanleg en De Vleijen. De gemeente wil een schone leefomgeving in stand houden, waarbij kleinschalig cultuurhistorisch medegebruik en toegankelijkheid van natuurgebieden de uitgangspunten zijn van het gemeentelijk beleid. Dit speelt in op punt 1.7 van de raadsagenda. Op het gebied van de natuur worden de meeste taken uitgevoerd door andere overheidsorganisaties en terrein beherende organisaties. Samenwerking en afstemming over het beheer met deze instanties vraagt een meer planmatige benadering. Onderwerpen als verantwoord recreatief gebruik, bescherming, onderhoud en herstel zijn daarbij belangrijke items, conform punt 1.8 van de raadsagenda. Raadagendapunten binnen deze activiteitengroep: 1.1 – 1.7 – 1.8

Wat gaan we daarvoor doen • • • • •

Het terrein van de Buitendienst efficiënter herinrichten en laten voldoen aan wet- en regelgeving; De Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) wordt opgesteld en ter besluitvorming aangeboden; Uitvoering geven aan het Meerjarenonderhoudsplan Sportvelden (periode 2025-2034); Het definitieve gebiedsplan De Vleijen wordt ter besluitvorming aangeboden en vervolgens wordt er gestart met de uitvoering; Er wordt een plan opgesteld om de 'B-speellocaties', volgens de vastgestelde visie, op te waarderen.

Wat mag het kosten Exploitatie

Jaarrekening 2024

Prognose 2025

2026

2027

2028

2029

Lasten 657000 Openbare ruimte en (openlucht)recreatie 657015 De Vleijen

1.068.760

1.825.673

1.684.691

1.575.097

1.609.610

1.585.442

657020 De Aanleg

657025 Strandrecrecreatie

485.384

532.685

526.912

488.450

488.364

488.185

675000 Begraafplaatsen

83.164

84.433

115.565

143.982

122.156

117.075

Totaal Lasten

1.637.308

2.442.791

2.327.168

2.207.529

2.220.131

2.190.703

136

100

-1.637.172

-2.442.691

-2.327.068

-2.207.429

-2.220.031

-2.190.603

Baten 675000 Begraafplaatsen Gerealiseerd resultaat

Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • •

Groenbeleidsplan (2021); Visie spelen op Ameland (2023).

Afval en milieu Wat willen we bereiken Bij de afvalinzameling willen we streven naar een adequate duurzame inzameling en verwerking. Hierbij is veel aandacht voor zwerfvuil. Wat gaan we daarvoor doen • •

Permanente aandacht voor de efficiëntie en verbetering van afvalinzameling en –verwerking; Het opstellen van een Beheer- en onderhoudsplan afvalinzameling & reiniging.

Wat mag het kosten Exploitatie

Jaarrekening 2024

Prognose 2025

2026

2027

2028

2029

Lasten 633020 Destructie

11.652

16.658

16.947

17.602

17.730

17.840

673000 Afvalinzameling algemeen

464.751

540.554

513.664

500.572

510.558

511.083

673005 Afvalinzameling oud papier

47.702

45.000

673015 Afvalinzameling dorpen en vakantieonderkomens

417.984

527.418

523.005

525.495

525.323

436.109

673030 Afvalinzameling bedrijven (incl. campings)

322.916

304.817

306.233

309.973

310.529

308.144

673040 Afvalinzameling glas

24.398

20.000

674000 Milieubeleid algemeen

314.920

383.952

387.908

674010 Ongediertebestrijding

19.257

30.823

31.241

32.332

32.546

32.729

1.623.581

1.869.222

1.843.997

1.838.882

1.849.595

1.758.813

673000 Afvalinzameling algemeen

154.864

142.000

102.000

673005 Afvalinzameling oud papier

48.717

35.000

673030 Afvalinzameling bedrijven (incl. campings)

4.026

5.400

673040 Afvalinzameling glas

10.639

8.800

674010 Ongediertebestrijding

783

600

Totaal Lasten Baten

Totaal Baten Gerealiseerd resultaat

219.029

191.800

151.800

-1.404.552

-1.677.422

-1.692.197

-1.687.082

-1.697.795

-1.607.013

Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen •

Afvalstoffenverordening Gemeente Ameland (2010).

Ruimtelijke ordening Wat willen we bereiken We willen een veilige, gezonde en leefbare gemeente waarin wonen, werken en leven goed is geregeld. Voldoende woningen voor de verschillende doelgroepen, bedrijven afgestemd op de omgeving en de vraag naar producten, en een leefomgeving waar het prettig vertoeven is. Het omgevingsplan, vergunningen, beschikbaarheid van woningen en het toezicht daarop zijn belangrijke instrumenten. Gestreefd wordt naar een goede toepassing van regels. Raadsagendapunten in deze activiteitengroep: 1.1 - 1.3 - 1.4 - 1.5 - 1.6 - 3.9 – 2.1

Wat gaan we daarvoor doen • •

•

• •

•

Voor 1 januari 2027 moet een omgevingsvisie zijn vastgesteld. In 2025 wordt de omgevingsvisie uitgewerkt. In 2026 wordt de omgevingsvisie ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad; Voor 2032 moet één omgevingsplan voor de gemeente Ameland worden vastgesteld. In 2025 is gestart met het opstellen van het Omgevingsplan Ameland. Het omgevingsplan komt mede tot stand met toepassing van deel-omgevingsplannen die samengevoegd worden tot één Omgevingsplan Ameland; Met betrekking tot het opstellen van de structuur voor het Omgevingsplan gemeente Ameland wordt er gebruik gemaakt van de pilot van het omzetten van het Bestemmingsplan Hollum naar een Deelomgevingsplan Hollum. Het Deelomgevingsplan Hollum is in een afrondende fase. In 2026 wordt dit ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad; Waarborging van de omgevingskwaliteit (ruimtelijke kwaliteit) wordt een onderdeel in de omgevingsvisie en het omgevingsplan. In het omgevingsplan worden omschrijvingen, regels en welstandscriteria opgenomen op basis van de vereisten in de Omgevingswet. Dit wordt uitgewerkt in 2026; In samenwerking met de provincie is de gemeente bezig met het opstellen en het verder uitwerken van de archeologische verwachtingskaart. In 2026 krijgt dit een vervolg.

Naar verwachting zal de definitieve vaststelling in 2027 plaats vinden; In het begrotingsjaar wordt een een besluit genomen over de aanwijzing van monumentale panden. Als een pand als gemeentelijk monument wordt/is aangewezen brengt dat voor de eigenaar verplichtingen met zich mee. Een herziening van de subsidieregels en verhoging van de subsidie kan voorgesteld worden; We komen met een vervolg op de inventarisatie van resterende bouwruimte bij verblijfsrecreatie (1.5);

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Ameland&id=a36930bb-df15-4211-9835-c454cc5c45dc