Jaarverslag RMC Leerplicht 2021 - 2022 definitief.pdf

Jaarverslag

LEERPLICHT RMC 2021 | 2022

Ameland Dantumadiel Harlingen Leeuwarden Noardeast-Fryslân Schiermonnikoog Terschelling Vlieland Waadhoeke

Voorwoord

Jij hoort erbij en ik mis je als je er niet bent Hierbij ontvangt u het regionaal jaarverslag van het schooljaar 2021 – 2022 van de RMC regio Friesland Noord en leerplicht van de gemeenten Ameland, Dantumadiel, Harlingen, Leeuwarden, Noardeast-Fryslan, Schiermonnikoog, Terschelling, Vlieland, Waadhoeke.

Kinderen kunnen zich maximaal ontwikkelen en eventuele problemen worden in een vroeg stadium opgepakt. De RMC regio Friesland Noord wil samen met het onderwijs zoveel mogelijk inzetten op een methodische aanpak schoolverzuim (MAS). En de inzet voor kwetsbare jongeren op meerdere leefdomeinen te vergroten vanuit RMC.

Een schooljaar waarin leerlingen en studenten te maken hebben gehad met de naweeën van corona. Zoals hybride onderwijs, onrust in de maatschappij en of thuissituatie. Dit heeft zijn weerklank op de jeugd gehad. Het aantal meldingen van schoolverzuim en de uitvalcijfers zijn gestegen. De school heeft steeds vaker Leerplicht tijdig betrokken bij complexe casuïstiek. Bij deze casuïstiek is er intensieve betrokkenheid van meerdere partijen. Het bundelen van krachten tussen ouders, onderwijs, zorg en gemeente is van groot belang. Het doel is er voor zorgen dat er bij thuiszitters of uitval vroegtijdig ondersteuning is. Het motto moet zijn dat kinderen zich maximaal ontwikkelen en eventuele problemen in een vroeg stadium zijn opgepakt. Aanwezigheidsbeleid in plaats van verzuimbeleid is de wetswijziging die dit ondersteunt. We willen inzetten op het registeren van alle soorten verzuim en een nog meer methodische aanpak van schoolverzuim. Van belang is fysiek onderwijs, binding, contact en het welzijn van kinderen en jongeren. Een goede band tussen kind en school. De nadruk ligt op je welkom voelen, gezien worden en je goed voelen op school.

Ameland Dantumadiel Harlingen Leeuwarden Noardeast-Fryslân Schiermonnikoog Terschelling Vlieland Waadhoeke

Leerplicht en kwalificatieplicht Preventieve meldingen Er is steeds meer complexe casuïstiek. Het aantal preventieve verzuimmeldingen is hierdoor toegenomen. Om verzuim op te lossen er meer betrokkenheid van leerplicht. De samenwerking in de scholen is hiermee versterkt. Hulpverlening is vaak ook al noodzakelijk.

Intensieve betrokkenheid van meerdere partijen zorgt er voor dat een passend traject voor het kind/jongere volgt. Vaak gericht op een onderwijs en zorg arrangement. Bij deze casussen is niet (altijd) een verzuimmelding aan de orde.

Toename vrijstellingen Er zijn meer vrijstellingen voor leerplicht afgegeven. Dit is ook een landelijke trend. Steeds meer kinderen kunnen in het onderwijssysteem niet meekomen. Problematiek is complex en er is geen onderwijsperspectief. Kinderen hebben moeite het ‘leren’ weer op te pakken na twee jaar Corona. Onderwijs en leerplicht hebben afspraken gemaakt om de procedure van de vrijstellingen te verbeteren. Bij een verzoek tot vrijstelling is altijd

het Samenwerkingsverband primair/voortgezet onderwijs betrokken en onderzoekt de mogelijkheid tot onderwijs. De afgegeven vrijstellingen worden gemonitord, om zo een nadere analyse van de vrijstellingen te maken. Hoofdvraag is of de vrijstelling nodig is als er een passend onderwijs-zorgarrangement voor handen was geweest.

Onderverdeling vrijstellingen De toename van het aantal vrijstellingen is onder te verdelen in artikel 5 Leerplichtwet: - 5a (lichamelijke en psychische redenen) - 5b (vanwege geloofsovertuiging geen onderwijs) - 5c (in buitenland onderwijs) Bij vrijstellingen 5a is er altijd overleg met ouders/betrokken hulppartijen/gebieds- en wijkteams/Samenwerkingsverband/laatste school van inschrijving over de vrijstelling. Ook zijn onderwijs /zorgarrangementen nodig voor leerlingen om onderwijs te kunnen volgen.

Terugkeer naar school is altijd het doel waardoor een verlenging van vrijstelling soms niet nodig is. Meer ouders doen ook een beroep op vrijstelling 5b (richting onderwijs). Bij een aanvraag voor vrijstelling op basis van artikel 5 onder b, zijn er voor de gemeenten nauwelijks tot geen argumenten om de aanvraag af te wijzen. Bv. bij thuisonderwijs. En er zijn meer jongeren die onderwijs volgen in het buitenland (5c).

MAS (Methodische aanpak schoolverzuim) De methodische aanpak schoolverzuim begint met een adequaat verzuimbeleid op school. Belangrijk is een goed werkend registratiesysteem, gesprekken met de jongere/ouders, bespreking /afstemming in het ZAT (zorgadviesteam) en doorverwijzing naar hulpverlening. De MAS start

bij de verzuimmelding die de school via DUO doet bij leerplicht. De school informeert de leerplichtambtenaar over de eerdere acties om het verzuim te stoppen. De leerplichtambtenaar start een onderzoek en neemt het initiatief voor een adequaat vervolg op de melding. De leerplichtambtenaar vervult vaak de schakelrol.

Ameland Dantumadiel Harlingen Leeuwarden Noardeast-Fryslân Schiermonnikoog Terschelling Vlieland Waadhoeke

Multidisciplinaire overleggen De leerplichtambtenaar is aanwezig bij de MDO’s (Multi disciplinaire overleggen) en dynamische actie teams (DAT) in het primair en voortgezet onderwijs. De leerplichtambtenaar maakt op het voorgezet onderwijs deel uit van het zorgstructuur (School als vindplaats). Leerplicht snel inschakelen en niet wachten tot het schoolverzuim oploopt kan grotere problemen voorkomen. Deze nauwe samenwerking komt ook

tot uiting in de toename van het aantal verzuimmeldingen en preventieve aanpak. De leerplichtambtenaar vervult de schakelrol voor gecoördineerde en optimale inzet van alle betrokken ketenpartners. Dit is ook van belang vanwege wachtlijsten in de jeugdzorg.

Thuiszittersaanpak Met de Samenwerkingsverbanden primair en voortgezet onderwijs en het MBO zijn afspraken met betrekking tot thuiszittende leerlingen. Doel is thuiszittende leerlingen sneller in beeld te krijgen en zo voorkomen dat leerlingen uit beeld raken. Aandachtspunt is daarbij de zieke leerling. De ervaring leert dat zieke leerlingen vaak de thuiszitters van de toekomst zijn. Zo snel mogelijk wordt er actie ingezet zodat kinderen/jongeren weer in een passend traject zitten.

Binnen het VO is er het OPDC met Start-Up en Back-Up voorziening. Op het MBO zijn zorgteams actief op thuiszitten te voorkomen. Er is ook inzet op onderwijs en zorgarrangementen. Het PO kent geen thuiszittersvoorziening. Het contact met schooldirecteuren is wel intensiever geworden bij kinderen met complexe problematiek.

Opvallende ontwikkelingen leerplicht PO en VO •

•

•

•

•

Het aantal leerplichtigen en kwalificatieplichtigen is dit schooljaar toegenomen met 896. Deze toename komt deels door het aantal kinderen wat uit Oekraïne in Nederland onderwijs volgt. Door de toename van het aantal leerplichtigen zijn ook het aantal meldingen toegenomen. Scholen zijn nauwkeuriger bezig met het voorkomen van schoolverzuim en melden hierdoor ook meer. Leerplicht wordt vaker betrokken bij complexe problematiek. De leerplichtambtenaar is intensiever en langer bij een casus betrokken. Vooral bij complexe thuissituaties en onderwijs/zorgarrangementen. De methodische aanpak schoolverzuim (MAS) heeft een positieve uitwerking om

•

•

•

•

meldingen van scholen voor verzuim strakker op te pakken. Subsidieregeling WEL in ontwikkeling: Het doel is om kinderen en jongeren die op dit moment niet ingeschreven staan op een school, te helpen de afstand tot onderwijs te verkleinen en hen te steunen in hun ontwikkeling. Jongeren stoppen vaker met het VO en stromen af bv naar het MBO. Leren is een grotere uitdaging geworden. Het VSO kent een enorme toename van leerlingen. Er is sprake van een Volverklaring. Er is een toename van verzuimmeldingen. Scholen zijn actief bezig met de aanwezigheidsregistratie en tijdige melding van verzuim.

Ameland Dantumadiel Harlingen Leeuwarden Noardeast-Fryslân Schiermonnikoog Terschelling Vlieland Waadhoeke

•

•

•

•

•

Er is een toename van het aantal langdurige acties van leerplicht (preventief en bij verzuimmeldingen) bij complexe situaties. Wachttijden in de hulpverlening geeft meer problemen voor jongeren. Dit geeft meer stagnatie in onderwijs en meer verzuim en afstroom in het onderwijs. Dit vraagt meer inzet vanuit leerplicht om de juiste ondersteuning te kunnen bieden. Een sluitende aanpak van jeugd/gebiedsteams en leerplicht is nog meer nodig. Er zijn meer vrijstellingen afgegeven. Steeds meer kinderen kunnen niet meekomen in het huidige onderwijssysteem. De problematiek is te complex en een onderwijsperspectief is lastig. Het aantal vrijstellingen vanwege thuisonderwijs stijgt. Waarborgen voor thuisonderwijs zijn er nog niet voldoende.

•

•

•

•

• •

Er is veel onrust onder jongeren en dit uit zich ook in een toename van oa bedreigingen. Er is veel ondersteuning nodig voor jongeren op scholen. De coronapandemie heeft veel impact gehad op de jongeren. Het leren en weer normaal naar school gaan vraagt veel van hen. Vooral complexe thuissituaties zijn onderliggend. De uitvoering vanuit de methodische aanpak schoolverzuim (MAS) heeft een positieve uitwerking op het aantal verzuimmeldingen. Scholen zijn actief bezig met de aanwezigheidsregistratie en verzuimmeldingen. De verzuimaanpak en thuiszittersaanpak hebben blijvende aanpak nodig. Extra inzet op leerplicht PO en VO onderwijs (vanuit NPO gelden) in de gemeente Leeuwarden.

Opvallende ontwikkelingen leerplicht en kwalificatieplicht MBO • • • •

•

•

• • •

Het verzuim en uitval in het mbo onderwijs neemt verder toe De mbo scholen hebben de interne zorgstructuur zonder externe bureaus georganiseerd (met de inzet van onder andere hbo studenten en de expertise van ketenpartners) De meldingen zijn het afgelopen schooljaar toegenomen. Er is meer aandacht op de MBO scholen voor de verzuimaanpak. Bij verzuimgesprekken is de aandacht vooral gericht op het contact houden met de student, goede communicatie tussen school en student. In verbinding blijven met de school is belangrijk voor de jongere. De verzuimspreekuren op de scholen zijn weer live Verzuim is vaak gerelateerd aan onderliggende psychische problematiek, zorgen over de juiste studiekeuze of problematiek zoals schulden of verslaving. Er is een toename van problemen met motivatie en concentratie bij jongeren. Er is een constructief overleg tussen leerplicht en de MBO scholen. En een goede verbinding met de zorgstructuren van de MBO scholen. Er zijn korte lijnen en afspraken. De samenwerking en verbinding met het JET en de wijk en gebiedsteams verder verstevigen. Extra inzet van fte voor de MBO leerplicht

Ameland Dantumadiel Harlingen Leeuwarden Noardeast-Fryslân Schiermonnikoog Terschelling Vlieland Waadhoeke

RMC en VSV aanpak Terugblik op het schooljaar 2021/2022 De aanpak voorkomen voortijdig schoolverlaters (vsv) is het afgelopen schooljaar gericht op verbinden en verstevigen van de bestaande structuren. Maatwerk als uitgangspunt om de begeleiding van jongeren zoveel mogelijk te organiseren. De maatregelen Stay in School, Take the next Step en Back to School zijn vooral gericht op preventie. De inzet is gericht op ondersteunen van jongeren tijdens school om een vervolgstap zo goed mogelijk te ondersteunen.

Er zijn vier werkgroepen om deze programma’s met elkaar te verbinden gericht op het verlagen van de vsv cijfers. Dit zijn: 1. Rebound, 2. ASS, 3. Overstapcoach vo/mbo, 4. Route arbeid vso en pro en entree

Stay in school De maatregel Stay in School is er om uitval te voorkomen uit het onderwijs en jongeren te ondersteunen die dreigen uit te vallen. De inzet is gericht op jongeren te begeleiden naar een vervolgstap school, werk, participatie of zorg als school (tijdelijk) niet mogelijk is:

•

• •

• •

Uitvoering door de VO en MBO scholen is gericht op begeleiden van overbelaste jongeren en wegnemen van belemmeringen om het reguliere programma op school te volgen.

Reboundvoorzieningen VO en MBO, maatwerkvoorzieningen en specifieke aandacht voor jongeren met Autisme spectrum stoornis(ASS) problematiek . Specifiek is de Fierschool ism het Friesland College in onze rmc regio. School en gemeenten werken samen in de programma’s School als Werkplaats, School als Vindplaats (VO en MBO), time out (samenwerkingsverband VO). Het samenwerkingsverband VO brengt samen met de scholen en ketenpartners de thuiszitters systematisch in beeld. We bieden een intensieve aanpak. Hierbij maken we een verbinding met de onderwijs/zorgarrangementen.

Ameland Dantumadiel Harlingen Leeuwarden Noardeast-Fryslân Schiermonnikoog Terschelling Vlieland Waadhoeke

Take the next step De maatregel Take the next Step is er om risicojongeren bij de overstap van school naar school, school naar werk, vanuit uitkering naar school en school naar zorg/dagbesteding te ondersteunen. Doel is de overstap zo soepel mogelijk te maken. • De doelgroep oud- en werkende Vsv-ers is in beeld en RMC monitort en begeleidt de jongeren. Jongeren die niet naar school of aan het werk kunnen, komen in aanmerking voor een participatietraject of zorgaanbod van de gemeente.

•

Alle jongeren in een kwetsbare positie (uitstroom vanuit Pro, Vso en Entree onderwijs zonder startkwalificatie) worden tijdens het laatste schooljaar besproken met de gemeente. Het doel is het vergroten van de kansen op werk (bv. met loonkostensubsidie of beschut werk) of participatietraject. Het Werkstart overleg met meerdere gemeenten en scholen van de RMC regio Friesland Noord is gericht op een eenduidige aanpak van school naar werk.

•

Het consultatieteam is er als een school of gemeente handelingsverlegen is in de begeleiding van een jongere. Dit team (RMC, P-wet, GGZ, zorgcoördinatoren MBO, verslavingszorg, samenwerkingsverband VO) is er om advies te geven voor een vervolgtraject met de jongere. Dit kan ook zijn een traject bij de MBO Rebound of bij het Buro. RMC voert NOA testen uit om het bindend studieadvies voor jongeren vanuit de Participatiewet in beeld te brengen. RMC is aanwezig bij exitgesprekken met jongeren op het MBO Entree onderwijs. Het doel is een goede aansluiting met de arbeidsmarkt of Participatiewet als geen vervolgonderwijs mogelijk is.

Back to school De maatregel Back to school is de maatregel voor de reguliere taak van RMC. • Een preventieve aanpak samen met de scholen (bv. zitting in scholenteams) en aansluiting met wijkteams en hulpverlening.

•

•

Ameland Dantumadiel Harlingen Leeuwarden Noardeast-Fryslân Schiermonnikoog Terschelling Vlieland Waadhoeke

Aandachtspunten RMC

• -

-

• • •

• • • • • • • • • •

De vsv cijfers blijven stijgen. Redenen hiervoor zijn divers zoals: De nasleep van corona vraagt veel van jongeren. De overstap van vo naar mbo is voor sommige jongeren (ondanks diploma vo) alsnog teveel gevraagd. De uitval is met name op het mbo. We zien veel jongeren die uitvallen wegens keuzestress, psychische problematiek, jongeren die aan het werk gaan, jongeren die studie uitstellen oa vanwege studiefinanciering, jongeren stellen hoge verwachtingen aan zichzelf/studie en haken af. De uitval in het voortgezet onderwijs is niet gestegen. Wel zien we veel meer verzuimmeldingen en meervoudige problematiek. De thuiszittersaanpak is georganiseerd vanuit leerplicht en het samenwerkingsverband VO. Veel jongeren nemen een tussenjaar om te gaan werken vanwege een aantrekkende arbeidsmarkt en mogelijk ook door de basisbeurs vanaf 1 januari 2023. Gevolg aan het werk op tijdelijke contracten zonder diploma (vaak net 18 jaar) Is het allemaal na corona weer meer normaal en zijn scholen nu weer eerder geneigd studenten uit te schrijven? Waar eerst vaker het voordeel van de twijfel werd gegeven. Er zijn lange wachtlijsten binnen de hulpverlening Het Consultatieteam heeft veel minder aanmeldingen, de meeste aanmeldingen betreft melding bij Rebound. Er is wel meer anonieme casuïstiek in het consultatieteam besproken.

Er zijn nieuwe organisaties in het consultatieteam gestart in het schooljaar 2021/2022; orthopedagoog van het samenwerkingsverband vo, psycholoog van de GGZ en de zorgcoördinator van Aeres. De stijging van het aantal voortijdig schoolverlaters is ook dit schooljaar van toepassing. Kenmerkend zijn de schoolverlaters met meervoudige problematiek en jongeren met keuzestress. Veel jongeren zijn al in beeld bij de hulpverlening wanneer zij exit gaan of aangemeld worden bij het consultatieteam. Het RMC heeft veel contactmomenten met de jongere. Dit om vinger aan de pols te houden bij overdracht. Dit zijn cruciale momenten. Bij entree is opgevallen dat er veel kwetsbare leerlingen zijn ( die zich niet goed zelfstandig kunnen redden in verder/vervolgtraject) Bij sommige wijk- gebiedsteams en GGZ instellingen zijn lange wachtlijsten. Jongeren kunnen hier niet snel terecht. En er wordt veel uitgegaan van de hulpvraag van de jongere. Aansluiting op route werk vergroten door inzet van twee accountmanagers werk voor jongeren Preventiever werken met de scholen om schooluitval te voorkomen Vizier op school werkproces en afspraken met mbo onderwijs Aansluiting op Fryslan werkt en samenwerking met andere rmc regio’s Friesland.

Ameland Dantumadiel Harlingen Leeuwarden Noardeast-Fryslân Schiermonnikoog Terschelling Vlieland Waadhoeke

Extra acties en ontwikkelpunten: •

•

•

•

• • • •

•

Uitbreiding consultatieteam met medewerker GGZ en samenwerkingsverband VO Fryslan Noard Inzet van een accountmanager werk specifiek voor jongeren. Er is een Werkstart overleg (route arbeid voor pro, vso en entree doelgroep) in de sub regio Leeuwarden en de dienst sozawe Noard West Fryslan. Er is een overleg in de gemeenten Noard East Fryslan en Dantumadiel, PRO Dokkum en school de Wingerd voor deze doelgroep In de gemeente Noard East Fryslan is er extra aandacht voor verbetering dienstverlening Jongeren in een Kwetsbare Posities. Inzet van RMC traject coördinatoren bij verzuim Entree opleidingen MBO om preventievere aanpak voor voortijdig schoolverlaten te organiseren. Uitbreiding leerplichtambtenaren MBO vanwege toename verzuimmeldingen. Extra inzet op jobcoaching Jongeren in een kwetsbare positie Intensievere samenwerking met onderwijs bij exits MBO onderwijs. Programma Vizier op School in Leeuwarden (intensievere samenwerking met MBO om de route naar school vanuit Participatiewet beter te organiseren) Fryslan Werkt! Impuls Baankansen voor Pro, VSO en Entree onderwijs koppelen aan uitvoering gemeenten.

•

•

•

Provinciale werkgroep Jeugdwerkloosheid Fryslan Werkt! (lifecoaching Leeuwarden Oost) Samenvoeging thuiszittersoverleg met beleidsoverleg RMC/VSV om de aanpak gericht op samenwerking gemeenten, jeugdzorg & onderwijs te verbinden via het OOGO De vsv uitval in de gemeente Leeuwarden is het hoogste van de gemeenten. Dit komt deels door de stadse problematiek en vraagt extra inzet. Lifecoaching als extra inzet organiseren.

Aanbevelingen: •

•

•

•

De stijging van het aantal vsv cijfers vraagt nog meer een sluitend netwerk tussen po, vo en mbo en ook in samenwerking met de gemeenten. Een gezamenlijke opdracht en werkagenda voor een regionaal OOGO (gericht op samenwerking gemeenten/jeugdzorg & onderwijs) Specifieke aandacht en inzet op het mbo om de vsv uitval te voorkomen Specifieke preventieve inzet in de gemeente Leeuwarden om het aantal voortijdig schoolverlaters omlaag te brengen.

Ameland Dantumadiel Harlingen Leeuwarden Noardeast-Fryslân Schiermonnikoog Terschelling Vlieland Waadhoeke

De cijfers

Ameland Dantumadiel Harlingen Leeuwarden Noardeast-Fryslân Schiermonnikoog Terschelling Vlieland Waadhoeke

Factsheet

Ameland Dantumadiel Harlingen Leeuwarden Noardeast-Fryslân Schiermonnikoog Terschelling Vlieland Waadhoeke