Jaarverslag Doorstroompunt en Leerplicht 2022 2023_

Jaarverslag Leerplicht en

2022 | 2023

1

Voorwoord

Jij hoort erbij en ik mis je als je er niet bent Hierbij ontvangt u het regionaal jaarverslag van het schooljaar 2022 – 2023 van de Doorstroom regio Friesland Noord en leerplicht van de gemeenten Ameland, Dantumadiel, Harlingen, Leeuwarden, Noardeast-Fryslan, Schiermonnikoog, Terschelling, Vlieland, Waadhoeke.

Vanuit leerplicht en het Doorstroompunt wordt alles gedaan om kinderen en jongeren in beeld te houden en leren mogelijk te maken. Regulier, of via een onderwijs-/zorg- of maatwerktraject als dit nodig is. Dit doen we samen met de kinderen/ jongeren, ouders, scholen en partners in het sociaal domein.

De naam RMC is per 1 mei 2023 veranderd in Doorstroompunt. De taken blijven hetzelfde. De uitvoering van de Leerplichtwet en het bestrijden van voortijdig schoolverlaten zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Er is een doorlopende aanpak voor 5- tot 23-jarigen waar leerplicht en kwalificatieplicht elkaar opvolgen. Preventief werken is hierbij van groot belang om uitval uit het onderwijs te voorkomen. Preventief werken begint bij het primair onderwijs, waar tijd en aandacht voor nodig is. De focus ligt nu vooral bij het voortgezet onderwijs. Hier komen namelijk de meeste verzuimmeldingen vandaan. In het MBO-onderwijs zien we de meeste uitval. De focus is gericht op ondersteuning van de jongeren bij een terugkeer naar school, onderwijs/zorg, werk of ondersteuning bij dagbesteding of hulpverlening. Het is van belang om de samenwerking van ouders, onderwijs, zorg en gemeente te blijven versterken. Het doel is zorgen dat alle kinderen en jongeren naar school kunnen gaan en dat er bij thuiszitters of uitval vroegtijdig ondersteuning is. Kinderen kunnen zich op die manier maximaal ontwikkelen en eventuele problemen worden in een vroeg stadium opgepakt. Is naar school gaan niet mogelijk? Dan wordt gezocht naar een alternatief.

2

Leerplicht en kwalificatieplicht Preventief werken is hierbij nodig. De focus is vooral gericht op het voortgezet onderwijs. Hier komen de meeste meldingen vandaan. Verloopt de samenwerking in de keten (onderwijs, leerplicht, jeugdzorg) goed? Dan kan dit een gunstig effect hebben op inzet van jeugdzorg. Meer gericht op preventie en leerrecht voor ieder kind en jongere.

Preventieve meldingen Het aantal preventieve meldingen (ook van geoorloofd verzuim bij ziekte of zorg) blijft toenemen. Er is vaak sprake van complexe problematiek waardoor veel inzet is door de leerplichtambtenaren. De leerplichtambtenaar is een actieve deelnemer in de onderwijs- en (jeugd)hulpverleningsketen. Hier wordt zoveel mogelijk gericht op het voorkomen van (preventie) schooluitval. De leerplichtambtenaar wordt betrokken bij casuïstiek en is gesprekspartner van scholen: de leerplichtambtenaar ondersteunt en adviseert de school om het verzuim te stoppen. De preventieve inzet van de leerplichtambtenaar kan bestaan uit: advies geven, meedenken over oplossingen, toetsen of wet- en regelgeving

Wat gaat goed? Het verbinden van de juiste partijen om schooluitval te voorkomen lukt steeds beter. Preventief werken is hierbij nodig. Focus is vooral gericht op het voortgezet onderwijs, omdat de meeste meldingen daar vandaan komen. Als de samenwerking in de keten (onderwijs, leerplicht, jeugdzorg) goed verloopt, kan dit een gunstig effect hebben op inzet van jeugdzorg. Meer gericht op preventie en leerrecht voor ieder kind en jongere.

wordt gevolgd of een bemiddelende rol spelen tussen ouder(s)/verzorger(s) en school. Bijvoorbeeld om voorkomen dat een leerling door ouder(s)/verzorger(s) wordt thuisgehouden, gaat verzuimen of wordt geschorst door de school. Het doel is vaak gericht op het verbinden van de juiste partijen om schooluitval te voorkomen.

Wat kan beter? De vroegtijdige signalering van systeemproblematiek en hierop acteren vanuit school, ouders en gemeente. Dit om verzuim, uitval en de inzet van jeugdzorg voor kinderen en jongeren te voorkomen.

Toename absoluut verzuim Gemeenten zien een stijging van het (langdurig) absoluut verzuim. Deze jongeren staan niet op een school ingeschreven. De stijging heeft deels te maken met de komst van Oekraïense vluchtelingen. Ook de wachtlijsten voor nieuwkomersklassen in het primair onderwijs (po) en voor de Internationale Schakelklassen en het gebrek aan plekken in het reguliere onderwijs zijn redenen voor de toename van het absoluut verzuim.

passende school te krijgen, of met ondersteuning en/of hulpverlening. Leerplicht is verantwoordelijk voor melding bij het samenwerkingsverband. De absoluut verzuimers worden elke twee weken gescreend en waar nodig uitgenodigd door de leerplichtambtenaar. Deze beoordeelt of er echt sprake is van absoluut verzuim. Is dit inderdaad zo? Dan probeert de leerplichtambtenaar het verzuim op te lossen.

Wat gaat goed? De leerplichtambtenaar bemiddelt tussen ouder(s)/verzorger(s)/leerling en scholen en/of de samenwerkingsverbanden, om de leerling op een

Wat kan beter? Preventieve aanpak met scholen om eventuele uitschrijving te voorkomen.

3

Toename vrijstellingen Leerplicht Er zijn verschillende vrijstellingen, volgens artikel 5 Leerplichtwet: - 5a (lichamelijke en psychische redenen) - 5b (vanwege geloofsovertuiging geen onderwijs) - 5c (in buitenland onderwijs). Het aantal vrijstellingen voor leerplicht blijft ook toenemen. Hiervoor zijn verschillende redenen aan te geven.

Wat kan beter? Steeds meer kinderen kunnen niet meekomen in het huidige onderwijssysteem. De problematiek is te complex en een onderwijsperspectief is lastig. Hierdoor zijn er meer vrijstellingen afgegeven. Het aantal vrijstellingen vanwege thuisonderwijs stijgt. Er is nog niet voldoende toezicht op thuisonderwijs. Meer ouders doen ook een beroep op vrijstelling 5b (richting onderwijs). Bij deze aanvragen zijn er voor de gemeenten nauwelijks tot geen argumenten om de aanvraag af te wijzen. Bijvoorbeeld bij thuisonderwijs. Een 5b vrijstelling is vanuit het oogpunt van een gemeente ingewikkeld. Kinderen gaan niet naar school, waar ook leraren en zorgprofessionals zicht hebben op de ontwikkeling en het welzijn van kinderen. We weten daardoor ook niet of nauwelijks hoe het met deze kinderen gaat. Ook weten we niet of de ouders hun plicht en recht vervullen om hun minderjarig kind te verzorgen en op te voeden. Daarnaast is onduidelijk of de kinderen een vorm van (thuis)onderwijs krijgen. Er wordt vanuit de Leerplichtwet immers geen verplichting opgelegd aan ouders om vervangend onderwijs te bieden. Het Ministerie is gevraagd dit artikel in de Leerplichtwet te heroverwegen.

Wat gaat goed? De afgegeven vrijstellingen worden gemonitord, om zo een verdere analyse van de vrijstellingen te maken. Hoofdvraag is of de vrijstelling nodig is als er een passend onderwijs-zorgarrangement voorhanden was. Bij een vrijstellingsverzoek is altijd het Samenwerkingsverband primair/voortgezet onderwijs betrokken. Deze partij onderzoekt de mogelijkheid tot onderwijs. Bij vrijstellingen 5a is er altijd overleg met ouders, betrokken hulppartijen, gebieds- en wijkteams, Samenwerkingsverband en de laatste school van inschrijving over de vrijstelling. Ook zijn onderwijsen zorgarrangementen nodig voor leerlingen om onderwijs te kunnen volgen. Terugkeer naar school is altijd het doel. Een verlenging van vrijstelling is daarom soms niet nodig.

MAS (Methodische aanpak schoolverzuim) De methodische aanpak schoolverzuim begint met het verzuimbeleid op school. De leerplichtambtenaar: • Is de schakel voor gecoördineerde en optimale inzet van alle betrokken ketenpartners. • Neemt het initiatief voor een geschikt vervolg op de verzuimmeldingen. Dit gebeurt in overleg met de ketenpartners en vanuit ieders eigen verantwoordelijkheid.

In de MAS zijn deze regels leidend: • Het doel van de aanpak is terugkeer naar een passend onderwijsprogramma. • Vroegtijdige inzet van (jeugd)hulp bij verzuim staat voorop. • Ketensamenwerking helpt bij aan een effectieve aanpak van schoolverzuim. • De aanpak is licht waar het kan en zwaar(der) waar het nodig is. Er wordt dus maatwerk toegepast. 4

Wat gaat goed? Belangrijk is een goed werkend verzuim registratiesysteem, gesprekken met de jongere en ouders, bespreking en /afstemming in het ZAT (zorgadviesteam) en doorverwijzing naar hulpverlening. De MAS start bij de verzuimmelding die de school via DUO doet bij leerplicht. De school informeert de leerplichtambtenaar over eerdere acties om het verzuim te stoppen.

Multidisciplinaire overleggen De leerplichtambtenaar is aanwezig bij de MDO’s (Multi disciplinaire overleggen) en dynamische actieteams (DAT) in het primair en voortgezet onderwijs. De leerplichtambtenaar maakt op het voorgezet onderwijs deel uit van het zorgstructuur (zoals School als vindplaats). Wat kan beter? Leerplicht snel inschakelen en niet wachten tot het schoolverzuim oploopt kan grotere problemen voorkomen. Deze nauwe samenwerking komt ook naar voren in de toename van het aantal verzuimmeldingen en preventieve aanpak. De leerplichtambtenaar vervult de schakelrol voor gecoördineerde en optimale inzet van alle betrokken ketenpartners. Dit is ook van belang vanwege wachtlijsten in de jeugdzorg. Op het MBO is leerplicht en doorstroomcoach binnen de zorgstructuren van de scholen geplaatst. Denk bijvoorbeeld aan School als Werkplaats, School als Vindplaats en Student Service Centrum.

Thuiszittersaanpak De problemen van een thuiszittende jongere vraagt om een integrale aanpak. Naast de thuiszittende jongere en ouders spelen de school van inschrijving, het samenwerkingsverband, de leerplichtambtenaar en de wijk- of gebiedsteammedewerker een belangrijke rol in de aanpak van het thuiszitten. Het is belangrijk dat een thuiszittende jongere bij deze partijen goed in beeld is. De jongere moet bij het samenwerkingsverband worden gemeld. Het samenwerkingsverband doet iedere drie maanden melding van het aantal thuiszittende jongeren (relatief en absoluut verzuim) bij de inspectie van het onderwijs. Het doel is om thuiszittende leerlingen sneller in beeld te krijgen.

Binnen het VO is er het OPDC met Start-Up en Back-Up voorziening. Op het MBO zijn zorgteams actief om thuiszitten te voorkomen. Er is ook inzet op onderwijs en zorgarrangementen. Het Primair Onderwijs kent geen thuiszittersvoorziening. Het contact met schooldirecteuren is wel intensiever geworden bij kinderen met complexe problematiek.

Zo voorkomen we dat leerlingen uit beeld raken. Aandachtspunt is daarbij de zieke leerling. Zieke leerlingen zijn vaak de thuiszitters van de toekomst. De acties zijn erop gericht om kinderen en jongeren weer in een passend traject te krijgen.

5

Opvallende ontwikkelingen leerplicht PO en VO Wat gaat goed? • Scholen zijn actief en nauwkeuriger bezig met de aanwezigheidsregistratie en verzuimmeldingen. Vooral op VO scholen melden hierdoor ook meer verzuim bij leerplicht. • Leerplichtambtenaren wordt vaker, intensiever en langer betrokken bij complexe problematiek. Denk hierbij aan complexe thuissituaties en onderwijs- of zorgarrangementen. Dit vraagt wel extra inzet. • Scholen registreren de aanwezigheid van leerlingen en melden verzuim op tijd. De methodische aanpak schoolverzuim (MAS) heeft een positieve uitwerking op het aantal verzuimmeldingen. • De gemeente en samenwerkingsverbanden geven bij haperende besluitvorming één partij, team of functionaris het recht om beslissingen te nemen. Het gaat daarbij om het bepalen welke school of instelling verplicht is om passend onderwijs of zorg voor een jongere te regelen. • Verzuim wordt sneller gemeld. Dit komt door de interventie leerplicht en onderwijsinspectie. • Scholen denken steeds meer ‘out of the box’ bij het zoeken naar manieren om een leerling passend onderwijs te bieden. • Alle langdurig verzuimers en thuiszitters zijn goed in beeld. • Op alle basisscholen in Harlingen is in het schooljaar 2022-2023 gestart met een zorgoverleg.

Hieraan zitten de intern begeleider/directeur van de school, de contactpersoon vanuit het gebiedsteam jeugd, de verpleegkundige en jeugdarts vanuit de GGD en de leerplichtambtenaar. Zo blijven de onderlinge lijntjes heel kort en kunnen we nog preventiever werken en samen optrekken. • Ook zijn er vanuit het gebiedsteam jeugd Harlingen praktijkondersteuners van GGZ jeugd die in alle huisartsenpraktijken in Harlingen zitten.

Wat kan beter? • • • • • • • • • • • • • •

Het aantal leerplichtigen en kwalificatieplichtigen nam in het schooljaar 2022 – 2023 verder af. Het verzuim neemt toe. Preventieve inzet om dit te voorkomen is een uitdaging binnen het onderwijs. Leren is een grotere uitdaging geworden: jongeren stoppen vaker met het VO en stromen af naar het MBO. Er komen veel meer leerlingen naar het VSO. Er geldt een Volverklaring. Het aantal langdurige acties van leerplicht (preventief en bij verzuimmeldingen) bij complexe situaties neemt toe. Hierdoor is de druk bij leerplicht hoog. Jongeren hebben last van wachttijden in de hulpverlening. Dit zorgt voor meer stagnatie, verzuim en afstroom in onderwijs Leerplicht moet hierdoor meer te hulp schieten. Er is meer behoefte aan een sluitende aanpak van jeugd- en gebiedsteams en leerplicht Er is veel onrust onder jongeren. Onder andere het aantal bedreigingen neemt toe. Dit vraagt om meer ondersteuning voor jongeren op scholen. De coronapandemie heeft nog steeds impact op de jongeren. Het leren en weer normaal naar school gaan vraagt veel van hen. Vooral complexe thuissituaties zijn onderliggend. De verzuim- en thuiszittersaanpak hebben blijvende aandacht nodig. De ogenschijnlijke groei in ziekteverzuim maakt de problemen complexer. Dit is deels systematisch. Hierdoor zijn langdurige trajecten samen met de GGD nodig. Er zijn meer thuiszitters dan eerdere jaren.

Veel verzuimmeldingen gaan mee naar het nieuwe schooljaar. Dit geeft ook iets aan over de duur en aard van de problematiek. In het VO stoppen jongeren met school en stappen over naar het MBO. 6

• • • • • • • • •

VO scholen denken veel meer out of the box (maatwerk plannen, speciale MBO trajecten, inschakelen speciale (vrijblijvende) trajecten). Sommige jongeren hebben een hekel aan school (met name de kwetsbare groep – autisme Ook al is het thuis goed georganiseerd, de uitval blijft. Hulpverlening is soms een lang en traag proces. Niet veel thuiszitters worden herplaatst naar onderwijs. Er zijn meer thuiszitters omdat bij hulpverlening wachtlijsten zijn. Complexere problematiek (angsten + systemisch) komen ook op het primair onderwijs voor. Er zijn vaak financieringsvraagstukken zorgarrangementen, scholen of jeugdwet. Er is behoefte aan opvang van kinderen (bijvoorbeeld thuiszitters). Particuliere partijen spelen hier wel op in, maar zijn zoekende naar de juiste oplossing /route. Het ziekteverzuim op scholen neemt toe. De terugkoppeling tussen mentor en leerling is wel beter. Er zijn geen extra verlofaanvragen geweest het afgelopen jaar.

Opvallende ontwikkelingen leerplicht en kwalificatieplicht MBO Wat gaat goed? • Er is op Mbo-scholen meer aandacht voor de verzuimaanpak, bij Entree onderwijs. • Er is een constructief overleg tussen leerplicht en de MBO scholen. En een goede verbinding met de zorgstructuren van de MBO scholen. Er zijn korte lijnen en afspraken. • De Wet Politiegegevens (WPG) betekent een opsplitsing van leerplicht voor jonger dan 18 jaar. Het team is zodoende opgesplitst. De leerplichtambtenaar voor 18- moet in het bezit zijn van een BOA opleiding. De uitgangspunten voor de uitvoering leerplicht en doorstroomfunctie bij verzuim blijft gelijk. Melding bij ongeoorloofd verzuim van 16 uur in vier weken is en blijft het uitgangspunt. • Doorstroom coaches sluiten aan bij de exitgesprekken . Wat kan beter? • • • •

• • • • • •

Het verzuim en uitval in het Mbo-onderwijs neemt verder toe. Firda is bezig met de samenvoeging en herijking van de interne zorgstructuur. Het gaat om de MBO Rebound, School als Vindplaats en School als Werkplaats. Bij verzuimgesprekken is contact houden met de student en goede communicatie tussen school en student belangrijk. Dit vindt de jongere zelf ook belangrijk. Verzuim heeft vaak te maken onderliggende psychische problematiek, zorgen over de juiste studiekeuze of schulden- of verslavingsproblematiek. De motivatie- en concentratieproblemen bij jongeren nemen toe. Op Entreeonderwijs zijn vaak jongeren met psychische problematiek. Het gemêleerd gezelschap op Entree vraagt om maatwerk. .Vaak zijn er mdo’s en zorg-overleggen. Er zitten regelmatig niet-willende leerplichtigen op het Entree. Zij willen niet meer naar school en zorgen vaak voor veel overlast in de klas. Er is sprake van veel gedragsmatige problematiek bij Entree onderwijs. We worden vaak betrokken bij exitgesprekken als er geen duidelijk vervolg is voor de niet leerplichtige jongere. De jongere blijkt regelmatig wel op school wil blijven, omdat het hen dan duidelijk is wat de gevolgen zijn. 7

•

• • • • • • • • • •

Het is van belang betrokken te blijven bij de (niet) leerplichtige jongeren op Entree. Dit is een kwetsbare doelgroep. Ook is het exitgesprek belangrijk, zodat de jongere weet met wie hij of zij te maken heeft van de gemeente. Ook bij niveau 2, 3, en 4 is veel ongeoorloofd verzuim. Veel studenten zijn ongemotiveerd. Mobiele telefoons zijn een storende factor tijdens de lessen. Dit blijkt tijdens verzuimgesprekken. Psychische problematiek lijkt toe te nemen. Jongeren denken makkelijk over het stoppen met school. Zij zien het belang van een diploma niet meer. Het niveau na het ‘behalen’ van een VMBO-diploma tijdens de coronapandemie blijkt ontoereikend. Bij Mbo-studenten is vaak gebrek aan motivatie om hun eigen schoolloopbaan te regelen. De nasleep corona geldt nog steeds. Er zijn onzekerheden door de fusie en over de zorgstructuur van Firda. Dit vraagt een nauwe samenwerking van leerplicht, doorstroompunt met Firda. De kwaliteit van de zorgstructuur bij bepaalde scholen is een aandachtspunt. Hierdoor is er veel uitval. Er is ook veel uitval bij MBO niveau 2, 3 en 4. Redenen hiervoor zijn: keuzestress, motivatie, 18 jaar geworden, psychische klachten, aantrekkende arbeidsmarkt.

8

Doorstroomfunctie en VSV aanpak Terugblik op het schooljaar 2022/2023

De naam RMC is per 1 mei 2023 veranderd in Doorstroompunt. De taken blijven hetzelfde. De aanpak voorkomen voortijdig schoolverlaters (vsv) richtte zich ook het afgelopen schooljaar op het verbinden en verstevigen van de bestaande structuren. Maatwerk is de regel om de begeleiding van jongeren zoveel mogelijk te organiseren. De maatregelen Stay in School, Take the next Step en Back to School zijn vooral gericht op preventie. De inzet is gericht op het ondersteunen van

jongeren tijdens school om een vervolgstap zo goed mogelijk te ondersteunen. Er zijn vier onderdelen gericht op het verlagen van de vsv cijfers. Dit zijn: 1. Rebound, 2. ASS, 3. Overstapcoach vo/mbo, 4. Route arbeid vso en pro en entree

Stay in school De maatregel Stay in School is er om uitval te voorkomen uit het onderwijs en jongeren te ondersteunen die dreigen uit te vallen. De inzet richt zich op het begeleiden van jongeren naar een vervolgstap. Denk daarbij aanschool, werk, participatie of zorg als school (tijdelijk) niet kan:

•

• •

•

•

Uitvoering door de VO en MBO scholen is gericht op begeleiden van overbelaste jongeren en het wegnemen van

9

belemmeringen om het reguliere programma op school te volgen. OPDC VO en Rebound MBO, maatwerkvoorzieningen en specifieke aandacht voor jongeren met Autisme spectrum stoornis(ASS) . Specifiek is de Fierschool samen het Firda in onze Doorstroomregio. School en gemeenten werken samen in de programma’s School als Werkplaats, School als Vindplaats (VO en MBO), time out (samenwerkingsverband VO). Het samenwerkingsverband VO brengt de thuiszitters in beeld. Dit doet ze samen met de scholen en ketenpartners . We bieden een intensieve aanpak. Hierbij maken we een verbinding met de onderwijs- en zorgarrangementen.

Take the next step De maatregel Take the next Step is er om risicojongeren bij de overstap van school naar school, school naar werk, vanuit uitkering naar school en school naar zorg- of dagbesteding te ondersteunen. Het doel is om de overstap zo soepel mogelijk te maken. • De doelgroep oud- en werkende Vsv-ers is in beeld. Het Doorstroompunt monitort en begeleidt de jongeren. Jongeren die niet naar school of aan het werk kunnen, komen in aanmerking voor een participatietraject of zorgaanbod van de gemeente.

•

Alle jongeren in een kwetsbare positie (uitstroom vanuit Pro, Vso en Entree onderwijs zonder startkwalificatie) worden tijdens het laatste schooljaar besproken met de gemeente. Het doel is het vergroten van de kansen op werk (bv. met loonkostensubsidie of beschut werk) of een participatietraject. Het Werkstart overleg (samen met Fryslan Werkt) met meerdere gemeenten en scholen van de Doorstroom regio Friesland Noord is gericht op een eenduidige aanpak van school naar werk.

•

Het consultatieteam is er als een school of gemeente niet durft te handelen in de begeleiding van een jongere. Dit team (Doorstroompunt, P-wet, GGZ, zorgcoördinatoren MBO, verslavingszorg, samenwerkings- verband VO) is er om advies te geven voor een vervolgtraject met de jongere. Dit kan ook een traject bij de MBO Rebound of bij het Buro zijn. Het Doorstroompunt voert NOA-testen uit om het bindend studieadvies voor jongeren vanuit de Participatiewet in beeld te brengen. Het Doorstroompunt is aanwezig bij exitgesprekken met jongeren op het MBO Entree onderwijs. Het doel is een goede aansluiting met de arbeidsmarkt of Participatiewet als geen vervolgonderwijs mogelijk is.

Back to school De maatregel Back to school is de maatregel voor de reguliere taak van het Doorstroompunt, gericht op terugkeer naar onderwijs, werk of meedoen in de samenleving. • Een preventieve aanpak, samen met de scholen (bv. zitting in scholenteams) en aansluiting met wijkteams en hulpverlening.

•

•

10

Aandachtspunten Doorstroompunt Wat gaat goed? • De inzet van twee accountmanagers voor jongeren is een succes. Veel jongeren worden geholpen aan een stage/werkplek. De verbinding met accountteams van gemeenten en Fryslan Werkt is intensiever geworden. Er zijn nog wel veel jongeren die aan het werk gaan zodra leerplicht/kwalificatieplicht niet meer van toepassing is. • De pilot Vizier op School (VOZ) van de gemeente Leeuwarden krijgt vorm. Het doel is VOZ aan het Doorstroompunt te verbinden. De VOZ collega’s hebben directe afstemming met het MBO zodat jongeren duurzaam terugkeren in het onderwijs. Wat kan beter? • De VSV-cijfers zijn ook afgelopen jaar gestegen. • De redenen zijn hetzelfde als in het vorige schooljaar. Veel jongeren vallen uit door: keuzestress, psychische problematiek, een baan, een tussenjaar, uitstel van studie, hoge verwachtingen van zichzelf en daardoor afhaken. •Er zijn nog steeds wachtlijsten in de hulpverlening. Veel jongeren zijn al in beeld bij hulpverlening als ze stoppen met school. • Het aantal aanmeldingen bij de Rebound vanwege psychische problematiek is nog steeds hoog. Het blijft belangrijk om op tijd jongeren te ondersteunen bij vervolgstappen. Bijvoorbeeld in de gesprekken als ze school verlaten. Preventieve inzet zoals bij exitgesprekken is en blijft belangrijk om vroegtijdig een jongeren te kunnen ondersteunen naar een vervolgstap.

• Het Consultatieteam heeft ook dit jaar veel aanmeldingen voor de Rebound Het aantal is ongeveer gelijk met vorig jaar. Het gaat om jongeren met verslavingsproblemen en met psychische problemen. Jongeren met verslavingsproblemen zijn doorverwezen naar verslavingszorg. De aanmeldingen voor de leeftijd jonger dan 18 en ouder dan 23 zet ook door.

Speerpunten en aanbevelingen schooljaar 2023-2024 • • • • • • •

• • • •

•

Intergrip module overstap VO – MBO inzetten in Friesland. De zorgplicht van het onderwijs en de zorgplicht van de gemeente (jeugdwet) een concrete invulling geven binnen de Actietafel Thuiszitters. Intensief samenwerken met het onderwijs om de maandelijkse VSV cijfers per opleiding te verlagen. Preventievere aanpak organiseren vanuit verzuimmeldingen, aanwezigheid op scholen vanuit team leerplicht en doorstroomcoaches. Aanwezigheid doorstroomcoaches bij de dienst sozawe Noard West en bij Wurkstart Dokkum organiseren. Evalueren van het consultatieteam. Is deze inzet nodig of is een andere vorm (bv preventieve inzet op scholen) nodig? Doorgaan met de inzet van een accountmanager werk specifiek voor jongeren. Er is een Werkstart overleg (route arbeid voor pro, vso en entree doelgroep) in de sub regio Leeuwarden samen met sozawe Noard West Fryslan. En er is een overleg in de gemeenten Noard East Fryslan en Dantumadiel, PRO Dokkum en school de Wingerd voor deze doelgroep. In de gemeente Noard East Fryslan is er extra aandacht voor verbetering dienstverlening Jongeren in Kwetsbare Posities. Inzet van Doorstroom coaches en leerplicht bij alle MBO opleidingen voor het organiseren van een meer preventieve aanpak voor voortijdig schoolverlaten.

Intensievere samenwerking organiseren met onderwijs bij exits MBO onderwijs gericht op betere doorstroming van jongeren naar een vervolgstap in werk of opleiding. Programma Vizier op School voor de doorstroomregio (intensievere samenwerking met MBO om de route naar school vanuit Participatiewet beter te organiseren) Impuls Baankansen voor Pro, VSO en Entree onderwijs koppelen aan uitvoering gemeenten. Lifecoaching Leeuwarden (Oost) verbinden aan de doorstroomcoaches. 11

•

Samenvoegen van thuiszittersoverleg met beleidsoverleg RMC/VSV om de aanpak gericht op samenwerking gemeenten, jeugdzorg & onderwijs te verbinden via het OOGO

•

De stijging van het aantal vsv cijfers vraagt nog meer een sluitend netwerk tussen po, vo en mbo. En een intensieve samenwerking met de gemeenten. Een gezamenlijke opdracht en werkagenda voor een regionaal OOGO (gericht op samenwerking gemeenten/jeugdzorg & onderwijs) Specifieke aandacht en inzet op het mbo om de vsv uitval te voorkomen. De vsv uitval in de gemeente Leeuwarden is het hoogste van de gemeenten. Dit komt voor een deel door de stadse problematiek en vraagt extra inzet. Specifieke preventieve inzet in de gemeente Leeuwarden is nodig om het aantal voortijdig schoolverlaters omlaag te brengen. . Bijvoorbeeld met lifecoaching De voorbereidingen voor de nieuwe vsv periode (van juli 2025 tot 2029) organiseren.

• •

•

•

12

De cijfers Nb: Wijziging van het leerlingvolgsysteem van Key2 naar Carel geeft een vertekend beeld van de cijfers ten opzichte van het vorige schooljaar. De cijfers schooljaar 2022-2023 zijn het uitgangspunt voor een juiste weergave.

13

Factsheet Deze factsheet geeft u een beeld van het aantal meldingen en de behaalde resultaten met betrekking tot het bestrijden en voorkomen van schoolverzuim en schooluitval door de leerplichtambtenaren en de RMCtrajectcoördinatoren Nb: Wijziging van het leerlingvolgsysteem van Key2 naar Carel geeft een vertekend beeld van de cijfers ten op zichte van het vorige schooljaar. De cijfers schooljaar 2022-2023 zijn het uitgangspunt voor een juiste weergave. Er zijn in het schooljaar 2022/2023, 6.612 meldingen afgehandeld, dit is een stijging ten opzichte van het schooljaar 2021/2022, toen waren dit er 5.994. Absoluut verzuim (Leerlingen die wel leerplichtig zijn, maar niet op een school staan ingeschreven en dus niet naar school gaan) Het gaat dit schooljaar om 321 leerplichtige kinderen (5 t/m 18 jaar), die door DUO (dienst uitvoering onderwijs) bij de RMC-regio gemeente Leeuwarden gemeld zijn omdat ze niet op een school stonden ingeschreven. Naar aanleiding van deze meldingen neemt de leerplichtambtenaar contact met de ouders op en zorgt er in de meeste gevallen voor, dat er alsnog een passende school wordt gevonden. Preventieve meldingen (Preventieve handelingen ter voorkoming van schoolverzuim) Er zijn 1.644 meldingen afgehandeld waarbij nog geen sprake was van verzuim, maar door school of ouders wel contact met de leerplichtambtenaar is gezocht.

Soms gaat het dan puur om informatieverstrekking, maar het kan ook zo zijn dat verzuim op de loer ligt en in het kader van preventie de leerplichtambtenaar wordt betrokken. Een deel van deze kinderen/jongeren worden besproken in het Zorgadviesteam van de school. Samen met de leerplichtambtenaar, de school, de GGD, wijk/gebiedsteam en andere betrokkenen wordt een passend traject uitgestippeld. Relatief verzuim 18- (Leerlingen die ingeschreven zijn op een school, maar langer dan 4 weken thuiszitten) Volgens de leerplichtwet is de school verplicht schoolverzuim te melden als het verzuim meer dan 16 uur in 4 weken is. Eerder melden mag in het kader van preventie ook. Totaal zijn er 2.182 verzuimmeldingen van leerplichtige kinderen afgehandeld. De meeste van deze kinderen gaan weer terug naar school. Mocht school niet haalbaar zijn en het verzuim duurt langer dan 4 weken dan wordt het thuiszitterstraject opgestart. In totaal hebben 52 kinderen/jongeren een aanbod gekregen vanuit de thuiszittersaanpak. Samen met de Samenwerkingsverbanden Onderwijs en Zorg wordt een passende plek voor deze kinderen/jongeren gezocht. Als het verzuim aanhoudt en leerling of ouders niet mee willen werken aan een passende oplossing wordt er proces-verbaal opgemaakt. Dit jaar is er 47 keer proces-verbaal opgemaakt. In de meeste gevallen is procesverbaal opgemaakt om hulpverlening af te dwingen.

Relatief verzuim 18+ (Leerlingen die ingeschreven zijn op een school, maar langer dan 4 weken thuiszitten) In de RMC regio Friesland Noord is afgesproken dat ook niet leerplichtige leerlingen die verzuimen op school gemeld kunnen worden bij de leerplichtambtenaar. Dit om schooluitval te voorkomen. Totaal zijn er 1.187 meldingen gedaan. Vrijstelling (Leerlingen die zijn vrijgesteld van de leerplicht. Deze vrijstelling vindt plaats op basis van een specifieke situatie, zoals een ernstige, meervoudige handicap) Er is 147 keer een vrijstelling afgegeven. Dit betekent niet dat al deze kinderen/jongeren geen onderwijs volgen. De helft van deze jongeren gaat in het buitenland naar school, volgt een interne opleiding bij een bedrijf of heeft een vrijstelling gekregen omdat ouders een beroep deden op overwegende bezwaren tegen de richting van het onderwijs. Er is 72 keer een vrijstelling verleend omdat zorg voorliggend is. 14

Voortijdig schoolverlaters (startkwalificatie plichtige jonger dan 23 jaar die zonder startkwalificatie is uitgeschreven van school) Ondanks bovenstaande inzet verlaat een deel van de (niet leerplichtige)leerlingen, zonder startkwalificatie (mbo2 of havo diploma), voortijdig de school. Er zijn 1.120 jongeren gemeld als voortijdige schoolverlater. Een groot deel van deze voortijdige schoolverlaters heeft op eigen kracht een passend vervolg gevonden (vervolgopleiding, werk, andere dagbesteding). In totaal zijn er 1.115 voortijdige schoolverlaters begeleid door het RMC, en 152 jongeren zijn aangemeld bij het RMC-consultatieteam. Overdracht RMC: dit betreft leerlingen die na verzuim werden uitgeschreven van het MBO en na een signaal van de leerplichtambtenaardoor het RMC in behandeling werden genomen.Er zijn 135 leerlingen overgedragen aan het RMC. Overige redenen (MBO) leerplicht: in behandeling (221), geen absoluut verzuim na onderzoek administratie (244), hulpverlening (80), ter kennisname, geen actie nodig (276), terug naar school (78), toekennen verlof (5), toekennen vrijstelling (134), uitkering WWB (6), verhuisd buiten de regio (49), weigeren vrijstelling (1), aan het werk (20).

Overige redenen Voortijdig schoolverlaters: informatie verstrekt (11), geen reactie (20), 23 jaar geworden (32), niet kunnen (19), niet willen (4), ter kennisname (1), verhuisd buiten de RMC-regio (41).

15