Jaarverslag 2023.def
Tekst van het document
bhe
JAARSTUKKEN 2023
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
Gemeente Ameland
1
2
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
Inhoudsopgave SAMENSTELLING VAN HET COLLEGE VAN B&W ............................................................................................ 5 INLEIDING .................................................................................................................................. 7 1.
JAARVERSLAG ................................................................................................................... 11 1.1 PROGRAMMAVERANTWOORDING................................................................................................ 13 Programma 1 Bestuur ................................................................................................................. 15 Programma 2 Sociaal Domein .................................................................................................... 23 Programma 3 Onderwijs ............................................................................................................. 37 Programma 4 Fysieke Leefomgeving .......................................................................................... 45 Programma 5 Economie ............................................................................................................. 57 Programma 6 Duurzaamheid ...................................................................................................... 63 Programma 7 Volkshuisvesting .................................................................................................. 67 1.2 OVERHEAD ...................................................................................................................................
73 1.3 DEKKINGSMIDDELEN ....................................................................................................................... 75 1.4 PARAGRAFEN ................................................................................................................................ 81 Paragraaf 1 Lokale heffingen ...................................................................................................... 83 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................ 91 Paragraaf 3 Grondbeleid............................................................................................................. 97 Paragraaf 4 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................... 103 Paragraaf 5 Financiering ........................................................................................................... 109 Paragraaf 6 Bedrijfsvoering ...................................................................................................... 113 Paragraaf 7 Verbonden partijen ............................................................................................... 119 Paragraaf 8 Rechtmatigheid ..................................................................................................... 131
2.
JAARREKENING................................................................................................................ 137 2.1 GRONDSLAGEN VOOR DE WAARDERING EN RESULTAATBEPALING ........................................................... 139 2.2 BALANS...................................................................................................................................... 145 2.3 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN 2023.......................................................................................... 149 2.4 TOELICHTING BALANS EN BATEN EN LASTEN ....................................................................................... 153 Toelichting balans ..................................................................................................................... 155 Toelichting baten en lasten ...................................................................................................... 163 2.5 OVERIGE TOELICHTINGEN .............................................................................................................. 189 Overzicht structurele en incidentele baten en lasten .............................................................. 191 Recapitulatie per taakveld ........................................................................................................
197 Gebeurtenissen na balansdatum .............................................................................................. 201 EMU-saldo................................................................................................................................. 203 WNT-Verantwoording............................................................................................................... 205 Verantwoording rechtmatigheid .............................................................................................. 207
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
3
3.
OVERIGE GEGEVENS ..................................................................................................... 209 Bestemming rekeningsaldo ...................................................................................................... 211 Controleverklaring .................................................................................................................... 213
BIJLAGEN ............................................................................................................................... 215 Staat van activa ......................................................................................................................... 217 Staat van reserves en voorzieningen ........................................................................................ 237 Staat van langlopende geldleningen ........................................................................................ 243 Staat van salariskosten ............................................................................................................. 245 SiSa ............................................................................................................................................ 247 Beleidsindicatoren .................................................................................................................... 265
4
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
Samenstelling van het college van B&W Burgemeester Leo Pieter Stoel Portefeuillehouder van: • Openbare Orde en Veiligheid • Algemene en Bestuurlijke zaken • Dagelijks Bestuur De Waddeneilanden • Personeel en Organisatie • Dienstverlening • Voorlichting en Communicatie • Financiën • Handhaving • Onderwijs • Veerverbinding Wethouder Theo Faber (AmelandÉén) Portefeuillehouder van: • Economie, Recreatie en Toerisme • Infrastructuur en Vervoer • Ruimtelijke Ordening en Vergunningen • Grondzaken • Huisvesting • Gemeentelijk Woningbedrijf • Algemeen Bestuur De Waddeneilanden • Locoburgemeester Wethouder Piet IJnsen (Algemeen Belang Ameland) Portefeuillehouder van: • Landbouw en natuur • Duurzaamheid en Energietransitie • Werk en Inkomen • Sociaal Domein • Gezondheid, Welzijn en Sport • Jeugd en Jongeren • Cultuur • Milieu • Water en Kustbescherming • Algemeen Bestuur De Waddeneilanden • 2e Locoburgemeester Secretaris-directeur Iwan Valk • Secretaris college van burgemeester en wethouders • Directeur ambtelijke organisatie
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
5
6
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
Inleiding Indeling jaarverslag Bij het opstellen van de jaarstukken wordt rekening gehouden met de inrichting van de begroting 2023; de verantwoording sluit daarmee zoveel mogelijk aan bij de voornemens en plannen die zijn vastgesteld in de begroting. Het jaarverslag 2023 sluit daarom aan bij de indeling van de meerjarenbegroting 2023-2026, welke november 2022 is vastgesteld. Besluit begroting en verantwoording (BBV) In het BBV zijn de verslaggevingsvoorschriften opgenomen voor provincies en gemeenten. Het gaat hier om regels voor de indeling van jaarverslaggeving (en begrotingsdocumenten), voor waardering, activering en afschrijven, voor het gebruik van hoofdstukken en taakvelden, hoe moet worden omgegaan met rente en overhead en dergelijke. Het voorliggende jaarverslag 2023 is opgesteld met inachtneming van hetgeen bepaald in het BBV. Overhead Om de raad meer inzicht te geven in de totale kosten van overhead voor de gehele organisatie en ook meer zeggenschap te geven over die kosten, wordt voorgeschreven dat in het programmaplan een apart overzicht wordt opgenomen van de kosten van de overhead. In de programma’s zelf worden alleen de kosten opgenomen die betrekking hebben op het primaire proces.
De definitie van overheadkosten is in het Wijzigingsbesluit BBV aangegeven en in een notitie Overhead van de Commissie BBV is nog eens verduidelijkt welke kosten wel en niet tot overhead worden gerekend. De overheadkosten worden uitgedrukt in een percentage van alle overige kosten, wat leidt tot een opslagpercentage van 24,59% (2022: 23,29%) op alle gemaakte kosten. Een uitzondering op deze systematiek vormt het Gemeentelijk Woningbedrijf, waaraan vanuit bedrijfseconomische overwegingen een genormeerd bedrag wordt toegerekend. Verantwoordingsniveau De gemeenteraad stelt een programmabegroting vast op het niveau van ‘activiteitengroepen’. De raad stelt, met andere woorden, financiële middelen beschikbaar voor bijvoorbeeld de activiteitengroep Infrastructuur (als onderdeel van het programma Fysieke leefomgeving). Het college legt in dit jaarverslag dan ook verantwoording af aan de gemeenteraad over 2023 op het niveau van activiteitengroepen. Binnen het totaalbudget, zoals dat geldt voor bijvoorbeeld de genoemde activiteitengroep Infrastructuur, kan het college middelen op een alternatieve wijze besteden, wanneer dat noodzakelijk is voor de realisatie van de door de raad aangegeven doelen en maatschappelijke effecten.
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
7
Leeswijzer De opbouw van de jaarstukken wordt in belangrijke mate voorgeschreven in het BBV en is als volgt:
Jaarstukken
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens
- Programma's
- Balans
- Bestemming
- Paragrafen
- Overzicht van baten en lasten
Bijlagen
rekeningsaldo - Controleverklaring
- Toelichtingen
Het Jaarverslag bevat: - Een toelichting op de vastgestelde programma’s op hetgeen gerealiseerd is van de beleidsmatige voornemens van 2023. Verder wordt in dit hoofdstuk per programma een overzicht van de cijfers per activiteitengroep gegeven. Een nadere toelichting op deze cijfers, gericht op opvallende verschillen tussen begroting 2023 en de werkelijke cijfers over dat jaar, wordt gegeven in de jaarrekening, bij punt 2.4 Toelichting baten en lasten. - Een toelichting met beleidsverantwoording in diverse paragrafen. Iedere paragraaf is een dwarsdoorsnede van de voorgaande programma’s op verschillende beheersmatige aspecten. De Jaarrekening bevat de financiële verantwoording over 2023. De jaarrekening bestaat uit de volgende onderdelen: - Beschrijving van de grondslagen voor de waardering en resultaatbepaling - Balans - Overzicht van baten en lasteninclusief een toelichting op de balans - Toelichting balans - Toelichitng baten en lasten - Overige toelichtingen waaronder de gebeurtenissen na balansdatum, recapitulatie per taakveld, het overzicht voor structurele en incidentele baten en lasten en de rechtmatigheidsverantwoording De overige gegevens bevatten: - Bestemming van het rekeningsaldo - Controleverklaring bij de jaarrekering
8
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
In de Bijlagen zijn diverse financiële overzichten opgenomen ter onderbouwing van de financiële en beleidsmatige verantwoording over 2023. Overzichten die zijn opgenomen in de bijlagen zijn onder meer de activastaat, de staat van geldleningen, de staat van reserves en voorzieningen en de Sisa-verantwoording over 2023.
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
9
10
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
1. Jaarverslag
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
11
12
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
1.1
Programmaverantwoording
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
13
14
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
Programma 1 Bestuur Ameland staat voor duurzaam, ondernemend en sociaal.
Na de verkiezingen van 16 maart 2022 zijn er verschillende sessies geweest met vertegenwoordigers van alle partijen. Dit heeft geleid tot een zo breed mogelijk gedragen raadsagenda 2022-2025. De raadsagenda geeft de hoofdlijnen weer van het voorgenomen beleid voor de raadsperiode 2022-2025. Dit zijn de tien meest belangrijke en omvangrijke opgaven en thema’s uit het raadsbreed akkoord; 1) Leefbaarheid en duurzaamheid lopen als rode draad door alle beleidsterreinen 2) Energietransitie alle gebouwen op Ameland naar fossielvrije energie 3) Veerverbinding betrouwbaar en toekomstbestendig (*gemeente heeft hier geen beslissingsbevoegdheid) 4) Welzijnswerk (toekomst)vraag van burgers is leidend, niet de organisatie, effectievere besteding van middelen 5) Toerisme en vervoer nieuw beleid is in ontwikkeling en staat in het teken van ‘dempen van de drukte’ 6) Sociale en reguliere huisvesting afmaken lopende projecten, ontwikkelen van nieuwe praktische plannen 7) Ouderenhuisvesting De Stelp start nieuwbouw begin 2023 8) Personeelshuisvesting een gezamenlijke kijk op toekomstbestendige huisvesting van werkenden op Ameland 9) Omgevingswet de invoering van de omgevingswet legt een (onzichtbaar) groot beslag op organisatie en bestuur 10) (On)voorzien: stikstof, corona, vluchtelingenopvang, enz. (nieuwe) ontwikkelingen kunnen ineens zeer urgent zijn.
Samen willen we werken aan een aantrekkelijk en toegankelijk eiland, het behoud van natuurwaarden, een houdbare economische ontwikkeling en een vitale gemeenschap waarbinnen jongeren en ouderen zich op hun plaats voelen. Activiteitgroepen die bij dit programma horen
Bestuur Openbare orde en veiligheid Jaarverslag gemeente Ameland 2023
15
Bestuur Wat willen we bereiken Willen we als bestuur in complexe omstandigheden stappen voorwaarts blijven zetten, dan helpt het om naast de gebruikelijke ‘wat?’ en ‘hoe?’ vraag ook vaker de ‘waarom?’ met elkaar - en betrokkenen - scherp te krijgen. Het is belangrijk gaandeweg te proberen het onderscheid te zien tussen enerzijds korte termijn crisissen, incidenten en problemen en anderzijds wat we voor ons eiland willen bereiken op de lange termijn. We hopen de opgebouwde open en constructieve houding tussen raad, college en organisatie voort te zetten. In ons handelen en ons beleid staat het belang van de Amelander gemeenschap centraal. We bekijken branche breed per vraagstuk of er een rol voor de gemeente is weggelegd en op welke manier de gemeente dit projectmatig met specialisme en capaciteit kan ondersteunen, conform raadsagendapunt 6.5. Daarnaast is de bestuurlijke zelfstandigheid van het eiland een cruciaal uitgangspunt. Samenwerking blijft belangrijk, zowel met andere Waddengemeenten als op nationaal en internationaal niveau. We zoeken samenwerking met andere gemeenten of regio’s wanneer dat effectief en/of efficiënt is. ➔ Raadsagendapunten binnen deze activiteitengroep: 6.5 – 7.1 – 7.2 – 7.3
Wat gaan we daarvoor doen • • • •
• •
• •
• •
16
Het college en de raad bespreken periodiek de belangrijke dossiers; In Waddenverband werken we blijvend samen, met als belangrijk doel behoud en versterking van de leefbaarheid op de eilanden (7.3); We voeren op dit moment het gesprek over het eilander beleid, waar de uitgangspunten simpel en doeltreffend een belangrijke rol spelen (7.2); We investeren blijvend in onze organisatie. Door opleiding en training van medewerkers, trainees en raadsleden, investering in werkplek, software en informatiebeveiliging en investering in goede arbeidsomstandigheden blijft de organisatie voortdurend in ontwikkeling; De gemeente investeert in mensen. Door goed management, goede arbeidsvoorwaarden en inhoudelijk interessant werk is de gemeente een aantrekkelijke werkgever; De gemeente investeert in goed werkgeverschap.
Door middel van een talentenpool, het opleiden van trainees, uitwisselingen met andere organisaties, gerichte arbeidsmarktbenadering en een goede gesprekkencyclus met alle werknemers positioneert Ameland zich als een aantrekkelijke werkgever; De gemeente investeert in extra formatie, zodat de omvangrijke opgaven en thema’s uit de raadsagenda gerealiseerd kunnen worden; Doordat de gemeente de komende jaren voor verschillende grote opgaven staat, wordt een stelpost opgenomen in de meerjarenbegroting die rekening houdt met enkele grote uitgaven die gemoeid gaan met de grote opgaven; We zetten in op goede communicatie en participatie om doelgroepen bij het beleid te betrekken (7.1); We besteden aandacht aan de evaluatie van lopende samenwerkingen met Fanø en Kleve.
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
Wat hebben we bereikt? •
•
• •
•
Het college en de raad hebben periodiek de belangrijke dossiers besproken, waarbij vooral de ontwikkeling van bestemmingsplan buitengebied en de ontwikkelingen ten aanzien van de veerdienst voorop stonden; Het Programma Waddeneilanden is in 2022 vastgesteld in de gemeenteraden van de vijf eilanden, de stuurgroep van de GR Waddeneilanden heeft ingestemd en het DB van de Waddeneilanden heeft er een definitief akkoord op gegeven. Eind 2022 is de Regiodeal Waddeneilanden toegekend. In dit kader is de bezetting op het Waddenkantoor in 2023 met een aantal formatieplaatsen uitgebreid; De participatievisie en de ‘Inspraak- en participatieverordening gemeente Ameland 2023’ zijn vastgesteld; In 2023 zijn de bestaande samenwerkingen geëvalueerd en is er onderzoek gedaan naar internationalisering. Geconcludeerd is dat bestaande samenwerkingen zich niet in de richting hebben ontwikkeld zoals ze bedoeld waren. Besloten is de bestaande gemeentelijke partnerschappen in principe om te vormen. Ameland heeft zich voorgenomen een subsidieregeling vast te stellen op het gebied van internationalisering. Toekomstige doelen van internationale samenwerking worden rechtstreeks gekoppeld aan gemeentelijke doelstellingen en het raadsakkoord, waarbij gerichte en bij voorkeur tijdelijke samenwerkingsverbanden worden gekozen gericht op verwerving van Europese subsidies.
De beschikbaar gestelde middelen zijn aangewend voor het uitvoeren van de evaluatie, het doen van onderzoek, vertalingen en aan de facilitering van het laatste bezoek aan Kleve; Voor de stand van zaken met betrekking tot bedrijfsvoering wordt verwezen naar de paragraaf Bedrijfvoering.
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
17
Wat heeft het gekost Bestuur Lasten 6.001.00 6.001.05 6.001.10 6.001.15 6.001.20 6.001.25 6.001.26 6.001.30 6.001.35 6.001.40 6.001.45 6.001.51 6.002.00 6.002.05 6.002.10 6.002.15 6.530.05 6.540.15
Raad en raadscommissies Burgemeester en wethouders Ambtswoning burgemeester Commissie Bezwaar Samenwerkings- en belangenorganisaties De Waddeneilanden De Waddeneilanden, dienstverlening (Inter)nationale samenwerking Griffie Rekenkamer gemeenteraad Programbegroting en jaarverslag Auditcommissie Burgerlijke stand Bevolkingsadministratie Rij- en reisdocumenten Verkiezingen Bijzondere subsidies: Ontwikkelingshulp, etc Archiefbewaarplaatsen
Saldo
1.525.534
Baten 6.001.10 6.001.26 6.001.30 Saldo
Resultaat Bestuur
Begroting Begroting na Jaarrekening 2023 wijziging 2023 193.689 195.700 200.418 476.657 520.112 462.634 54.669 52.973 99.632 6.250 6.250 5.514 30.200 34.200 28.401 329.017 361.517 266.934 85.689 85.689 73.808 0 0 16 128.133 131.491 128.418 6.500 8.500 7.090 22.500 36.500 49.746 1.000 1.000 2.650 58.413 58.413 24.316 57.827 57.827 49.626 39.690 39.690 18.025 9.800 20.200 22.759 5.500 5.500 5.357 20.000 20.470 21.805
Ambtswoning burgemeester De Waddeneilanden, dienstverlening (Inter)nationale samenwerking
1.636.032
1.467.150
Begroting Begroting na Jaarrekening 2023 wijziging 2023 14.400 14.400 16.960 75.000 120.000 119.493 0 0 6.692 89.400
134.400
143.145
-1.436.134
-1.501.632
-1.324.005
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.4 Toelichting balans en baten en lasten.
18
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
Openbare orde en veiligheid
Wat willen we bereiken Ameland is een gemeente waar iedereen zich prettig, veilig en beschermd voelt. Toezicht en handhaving is nodig voor een veilige en leefbare gemeente. In de raadsagenda is dit vertaald onder punt 1.9 en punt 1.10. Op een toeristisch eiland als Ameland komen regelmatig veel mensen bij elkaar. Er zijn dan ook afspraken nodig over onder meer het gebruik van de soms beperkte ruimtes, het houden van evenementen, openingstijden het gebruik van voorzieningen en het terugdringen van (geluids)overlast. Ook op het gebied van een aantal specifieke kwesties, bijvoorbeeld scheepvaart ten noorden van Ameland, ontwikkelingen rondom opvang vluchtelingen, de oorlog in Oekraïne, Covid-19 en de vogelgriep blijft aandacht noodzakelijk. Gelet op de eilandsituatie is het belangrijk dat de verschillende hulpdiensten in noodsituaties snel en gecoördineerd worden ingezet. Iedereen moet immers kunnen vertrouwen op adequate hulp bij ongelukken en calamiteiten. ➔ Raadsagendapunten binnen deze activiteitengroep: 1.9 – 1.10 – 6.3
Wat gaan we daarvoor doen • • • • • • • • • •
Actueel houden van rampenplannen; Trainen medewerkers voor rampenbestrijding; Deelnemen in bestuur en ambtelijke werkgroepen op het gebied van openbare orde en veiligheid; Acties ondernemen richting de Rijksoverheid bij onaanvaardbare gevolgen van het rijksbeleid; Actualiseren van het bestaande evenementenbeleid (Raadsagendapunt 6.3); Uitvoeren plan van aanpak voor het opgestelde ondermijningsbeeld; Uitvoeringsprogramma Integraal Veiligheidsplan realiseren; Uitvoering geven aan het toezichts- en handhavingsprogramma; Ons blijven inzetten voor (de gevolgen van) corona en meewerken aan de evaluatie; We nemen effectieve maatregelen om de openbare orde en veiligheid te handhaven.
Wat hebben we bereikt •
• •
Er is uitvoering gegeven aan het plan van aanpak Ondermijning. Zo zijn er bewustwordingssessies georganiseerd en zijn het Damoclesbeleid (artikel 13b opiumwet) en het beleidsplan aanpak Mensenhandel vastgesteld; In het kader van de gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbestrijding zijn er twee waterputten geboord die gebruikt kunnen worden als bluswatervoorziening; Er is meegedaan aan de Veiligheidsmonitor 2023. De subjectieve veiligheidscijfers uit deze monitor ontvangen we in het eerste kwartaal van 2024;
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
19
• • •
• • •
•
•
20
Er is uitvoering gegeven aan het uitvoeringsprogramma 2023 van het Integraal Veiligheidsplan 2021-2024; In 2023 is er een vaccinatieronde geweest op Ameland voor inwoners boven de 60 jaar en mensen met een kwetsbare gezondheid; De deelplannen van het gemeentelijk crisisteam zijn ook in 2023 geactualiseerd. Voor de Leiders CoWa zijn er twee oefendagen gehouden waarbij er is geoefend, processen zijn doorlopen en ervaringen zijn gedeeld. Ook zijn er verschillende inzetten geweest waarbij er gemeentelijke inzet nodig was. In maart is de herhalingscursus voor BHV-ers gehouden en in november is voor het personeel de cursus reanimatie en gebruik AED aangeboden. Het Gemeentelijk Beleidsteam (GBT) heeft in oktober samen met het Team Bevolkingszorg (TBz) geoefend, In november is er een multi-oefening geweest voor alle hulpdiensten; In 2023 zijn er op verschillende momenten Buitengewoon Opsporingsambtenaren (BOA’s) ingezet op verkeersovertredingen; In 2023 is gewerkt aan het nieuwe evenementenbeleid. De verwachting is dat het document in het tweede kwartaal van 2024 ter besluitvorming wordt aangeboden; Begin december is een draaiboek geactualiseerd voor de jaarwisseling. Tijdens het overleg met de verschillende hulpdiensten zijn goede afspraken gemaakt en nummers van dienstdoende functionarissen uitgewisseld. Het aantal overlastmeldingen van zwaar vuurwerk lag relatief laag.
Tijdens de jaarwisseling zelf is het carbidschieten ordentelijk verlopen en was er nagenoeg geen schade aan straatmeubilair als gevolg van (zwaar) vuurwerk. Ook het oud en nieuwfeest in Buren is goed verlopen; Eind november en begin december is overlegd met de Politie en het Openbaar ministerie over mogelijk ordeverstoringen ten tijde van het traditionele Sunneklaasspel. Hiervoor zijn een aantal scenario’s onderkend en uitgewerkt ter voorbereiding op de traditie; Ook in 2023 hebben we voor de actualisatie van de Samenwerkingsregeling Bestrijding Kustverontreiniging van Rijkswaterstaat een ambtelijke bijdrage in de projectgroep geleverd.
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
Wat heeft het gekost Openbare orde en veiligheid Lasten 6.110.00 6.110.05 6.110.10 6.110.15 6.110.20 6.120.00 6.120.10
Crisisbeheersing en brandweer Huisvesting brandweer Brandpreventie Crisisbeheersing Sigma-team (crisisbeheersing) Vergunningen horecea, APV en kansspelen (lasten) Overige beschermende maatregelen/openbare orde
Saldo
897.665
Baten 6.110.05 6.110.15
Begroting Begroting na Jaarrekening 2023 wijziging 2023 44.685 53.010 42.019 76.264 70.064 56.311 654.047 654.047 650.139 21.089 21.089 22.168 18.450 18.450 17.072 82.331 82.331 154.826 800 2.500 593
Huisvesting brandweer Crisisbeheersing
Saldo
Resultaat Openbare orde en veiligheid
901.490
943.128
Begroting Begroting na Jaarrekening 2023 wijziging 2023 51.000 51.000 56.357 0 0 1.600 51.000
51.000
57.957
-846.665
-850.490
-885.171
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.4 Toelichting balans en baten en lasten.
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
21
22
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
Programma 2 Sociaal Domein Iedereen doet mee.
Binnen het sociaal domein heeft de gemeente brede verantwoordelijkheden in de zorg en ondersteuning aan inwoners (op gebied van zorg, gezondheid, ontwikkeling, participatie en zelfredzaamheid, werk en jeugdhulp). De taken en verantwoordelijkheden zijn vastgelegd in de wetten: Wet maatschappelijke ondersteuning, Participatiewet, Jeugdwet en Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. In de ruime, integrale zin van het woord vallen onder ‘sociaal domein’ ook alle aanverwante taken. Zoals handhaving bij leerplicht, het voorkomen van vroegtijdig schoolverlaten, leerlingenvervoer, de reguliere en bijzondere bijstand, (jeugd)gezondheidzorg, sport, cultuur, kinderopvang, welzijnswerk. De gemeente wil deze taken zo doeltreffend mogelijk uitvoeren en zorgen voor meer samenhang en maatwerk in het aanbod van zorg en ondersteuning voor de inwoners. Activiteitgroepen die bij dit programma horen
Algemene voorzieningen Maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Jeugdhulpwet
Participatiewet Sportevenementen Musea en culturele voorzieningen
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
23
Algemene voorzieningen
Wat willen we bereiken Met algemene voorzieningen wil de gemeente bereiken dat (groepen) inwoners vanuit de eigen vraag laagdrempelig kunnen deelnemen aan en gebruik maken van gemeenschappelijke voorzieningen die ondersteunen bij zelfredzaamheid en participatie op Ameland. Het gaat om voorzieningen als bibliotheekwerk, peuteropvang, (jeugd)gezondheidszorg, activiteiten jeugdbeleid, sportvoorzieningen, maatschappelijk werk, welzijnswerk, dorpshuizen, museaal werk, subsidies ouderenhuisvesting met zorg, etc. De inzet van algemene voorzieningen kenmerkt zich door een combinatie van professionals en vrijwilligers en kan de inwoners ondersteuning bieden bij een hulpvraag en/of het meedoen in de samenleving. De inzet heeft een preventieve werking en is voorliggend aan de inzet van individuele, geïndiceerde, hulp, ondersteuning en zorg (in de tweede lijn). De inzet en het faciliteren van algemene voorzieningen heeft een koppeling met de onderwerpen: Nieuwbouw De Stelp, aanpak ‘jeugdproblematiek’, inclusieve samenleving, toekomstbestendige organisatie en uitvoering welzijnswerk, IKC-vorming, preventief armoedebeleid en beleid/strategie maatschappelijk vastgoed zoals opgenomen in de Raadsagenda 2022-2025. ➔ Raadsagendapunten in deze activiteitengroep: 4.1 – 4.4 – 4.5 – 7.6
Wat gaan we daarvoor doen •
•
• •
• • •
24
Starten met de realisatie van (fase 1) ouderenhuisvesting en omgeving, inclusief verbinding met het bestaande gebouw van Ons Hol. Planvorming verbouw /aanpassing bestaande gebouw (fase 2) wordt na de realisatie van de nieuwbouw opgepakt (4.1); Subsidiëren en huisvesten van verenigingen, stichtingen en instellingen gericht op ontwikkeling, ondersteuning, zelfredzaamheid en participatie zoals het welzijnswerk, de bibliotheekvoorziening, de sportvoorzieningen en het maatschappelijk werk; Beschikbaar stellen van (huisvesting) voorzieningen voor sport, welzijn en cultuur; Zorgdragen voor de basis openbare gezondheidszorg en jeugdgezondheidszorg inclusief lokale speerpunten via de inzet van een aanvullend pakket en het programma ‘Kansrijke Start’; Inzetten van combinatiefunctionarissen sport en bewegen, inclusief samenwerking met Gebiedsteam, sociaal werk en sportverenigingen; Opstellen nieuw sportbeleid, inclusief een uitwerking van een visie voor de accommodaties Hollum, Nes en Buren; Via een uitvoeringsplan starten met realisatie nieuwe organisatorische inrichting welzijnswerk breed (sociaal werk, dorpshuisfuncties, kinderopvang), inclusief de verbinding met het gebiedsteam en buurtsportcoaches. De nieuwe organisatorische inrichting is in de lijn van de vernieuwde visie (4.5);
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
•
• • • •
Bieden van de mogelijkheid om de eigen woning voor ouderen met een ‘smalle beurs’ tegen beperkte kosten aan te passen c.q. te verbeteren, door middel van een Stimuleringsfonds Woningaanpassingen; Uitvoeren van het mantelzorg- en vrijwilligersbeleid; Opstellen lokale Inclusieagenda (4.4); Opstellen startnotitie voor het strategisch plan maatschappelijk vastgoed (7.6); Opstellen en monitoren van ondersteuningsplannen door middel van overleg tussen het Gebiedsteam en de inwoners;
Wat hebben we bereikt •
•
• •
•
•
•
De nieuwbouw van “Ambla” (ouderenhuisvesting, -zorg en -verpleging) en de aanpassing van de omgeving in dit gebied is gestart. De verwachting is dat de nieuwbouw, inclusief verbinding met bestaand gebouw “Ons Hol”, en de aanpassing van de omgeving eind 2024 is afgerond. (4.1); Subsidies ter ondersteuning van de activiteiten van de verenigingen en stichtingen zijn verleend. Er is aan 20 Amelander verenigingen een subsidie verleend. Het gaat hier om culturele-, muziekverenigingen, sportverenigingen en dorpsbelangen. Daarnaast hebben professionele organisaties subsidie ontvangen voor het organiseren van algemene voorzieningen (zoals de bibliotheekvoorzieningen, muziekonderwijs, welzijnswerk en peuteropvang); Voor het uitvoeren van de activiteiten sport, welzijn en cultuur zijn de beschikbare ruimten en voorzieningen aan de betreffende organisaties beschikbaar gesteld; Conform het basispakket algemene en openbare gezondheidszorg, het aanvullende pakket met lokale speerpunten jeugdgezondheidszorg en lokale afspraken over ‘Kansrijke Start’ zijn de acties ingezet en uitgevoerd. Dit betrof onder andere pedagogische ondersteuning van ouders, kinderen en beroepsopvoeders en prenatale voorlichting en huisbezoeken; Het sportbeleid is niet geactualiseerd. Het sportbeleid gaat deel uitmaken van het Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein.
Het streven is het Uitvoeringsprogramma in het eerste half jaar van 2024 af te ronden. De visie voor de sportaccommodaties gaat deel uitmaken van het accommodatiebeleid maatschappelijk vastgoed waaraan in 2024 verder wordt gewerkt; De nieuwe organisatorische inrichting van het ‘welzijnswerk breed’ is gerealiseerd. Vanaf januari 2024 gaat de vernieuwde organisatie van start. Het zal enige tijd duren voordat de transformatie helemaal is doorgevoerd (4.5); Van het Stimuleringsfonds Woningaanpassingen is er door ouderen met een ‘smalle beurs’ nog geen gebruik gemaakt voor het verbeteren van eigen de woning;
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
25
•
De mantelzorgers in onze gemeente zijn op verschillende manieren ondersteund. Onder meer via het Gebiedsteam en het Vrijwilligers Steunpunt Ameland. Het Vrijwilligers Steunpunt Ameland heeft in opdracht van en met subsidie van de gemeente uitvoering gegeven aan het vrijwilligersbeleid; • In 2023 is er in overleg met Sociaal Werk en een aantal betrokken inwoners een (concept) Inclusie Agenda opgesteld. Hierin zijn verschillende levensdomeinen benoemd, zoals Thuis (wonen), Vervoer, Welzijn, Vrije tijd. De verdere prioritering en uitwerking worden zoveel mogelijk meengenomen in het Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein. Inclusie/toegankelijkheid is meegenomen in de ‘Visie spelen op Ameland’ en er is bij de inrichting van nieuwe openbare voorzieningen, zoals bushaltes, aandacht voor inclusie/toegankelijkheid (4.4) ; • Voor het strategisch plan maatschappelijk vastgoed (accommodatiebeleid) is een startnotitie op- en vastgesteld. In het verlengde hiervan is het ‘project accommodatiebeleid’ opgezet en in uitvoering genomen.
Het streven is het project (opzet accommodatiebeleid) begin 2025, inclusief besluitvorming, af te ronden (7.6) ; • De medewerkers Gebiedsteam hebben het gehele jaar door in overleg met inwoners ondersteuningsplannen (zelfredzaamheid, participatie, opgroeien en opvoeden, werk en inkomen) opgesteld en de uitvoering van lopende plannen gevolgd en op resultaten geëvalueerd.
26
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
Wat heeft het gekost Algemene voorzieningen Lasten 6.430.45 6.510.00 6.510.10 6.510.15 6.520.00 6.520.10 6.530.10 6.560.00 6.560.05 6.610.00 6.610.15 6.610.16 6.610.20 6.610.25 6.610.40 6.610.45 6.610.50 6.620.00 6.620.05
Peuterspeelzalen Sportbeleid en activering algemeen Buurtsportcoaches Regeling sportakkoord Accommodaties sport Groene sportvelden en terreinen Vormings- en ontwikkelingswerk Bibliotheekvoorziening Lokale omroep Samenkracht en burgerparticipatie Sociaal-cultureel werk Administratie SCW Buurt- en Clubhuizen Jeugdbeleid Mantelzorg / vrijwilligersbeleid WMO overig Noodopvang vluchtelingen Coördinatie gebiedsgericht werken Eerstelijns WMO en jeugd
Saldo
4.849.709
Baten 6.430.45 6.510.10 6.510.15 6.520.00 6.560.00 6.610.00 6.610.16 6.610.50
Begroting Begroting na Jaarrekening 2023 wijziging 2023 111.617 111.617 95.292 34.929 34.929 12.242 95.000 95.000 47.847 0 0 21.385 377.739 377.513 829.711 150.518 153.058 123.582 500 500 250 138.200 142.610 133.031 2.629 2.629 199 215.708 219.198 237.074 355.221 363.221 365.990 5.257 5.257 9.079 17.390 21.690 23.954 20.000 0 0 20.000 20.000 19.275 3.208.400 8.400 8.400 0 9.000 34.426 29.702 29.702 30.173 66.900 197.400 197.102
Peuterspeelzalen Buurtsportcoaches Regeling sportakkoord Accommodaties sport Bibliotheekvoorziening Samenkracht en burgerparticipatie Administratie SCW Noodopvang vluchtelingen
Saldo
Resultaat Algemene voorzieningen
1.791.723
2.189.011
Begroting Begroting na Jaarrekening 2023 wijziging 2023 65.000 65.000 64.000 15.000 15.000 908 0 0 18.858 0 0 483.526 0 0 3.539 0 0 78.630 4.100 4.100 4.827 0 0 -8.322 84.100
84.100
645.965
-4.765.609
-1.707.623
-1.543.046
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.4 Toelichting balans en baten en lasten.
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
27
Maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
Wat willen we bereiken Inwoners van Ameland, ook inwoners met beperkingen, kunnen zo lang mogelijk zelfstandig wonen en deelnemen aan de samenleving en sociale activiteiten. Wanneer inwoners in hun dagelijks functioneren problemen ervaren, biedt de gemeente via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) hulp in de vorm van bijvoorbeeld woningaanpassingen, hulpmiddelen, vervoersvoorzieningen, begeleiding/dagopvang en huishoudelijk hulp. Een belangrijk uitgangspunt hierbij is zelfredzaamheid, de toepassing van het eigen netwerk en het gebruik van algemene voorzieningen. Op het moment dat dit onvoldoende is, kunnen aanvullend individuele voorzieningen worden ingezet. De inzet van maatschappelijke ondersteuning heeft een koppeling met het onderwerp begeleid wonen zoals opgenomen in de Raadsagenda 2022-2025. ➔ Raadsagendapunten binnen deze activiteitengroep: 4.2
Wat gaan we daarvoor doen •
•
•
Via gebiedsteam uitvoeren van de verordening Wmo; preventief bieden van hulp/ondersteuning in de eerste lijn en bieden van maatwerkvoorzieningen in de tweede lijn (hulp bij het huishouden, begeleiding, dagbesteding, vervoer, hulpmiddelen, woningaanpassingen, bieden veiligheid in afhankelijkheidsrelaties); Wat betreft begeleid wonen zal de komende tijd de inhoudelijke vraag en mogelijkheden verder onderzocht worden om de haalbaarheid van met name de begeleiding helder te krijgen (4.2); Uitvoeren van een klanttevredenheidsonderzoek.
Wat hebben we bereikt •
•
•
28
Medewerkers van het Gebiedsteam hebben door het jaar heen vraaggericht preventief hulp/ondersteuning geboden (zelf of in overleg met professionals in eerste lijn waarmee wordt samengewerkt). Aanvullend zijn op basis van de ondersteuningsplannen in overleg met inwoners en in het verlengde van de inzet van algemene-/basisvoorzieningen, diverse maatwerkvoorzieningen (122) verstrekt. Dit betreft hulp bij het huishouden (46), begeleiding (18), dagbesteding (8), verstrekken van hulpmiddelen (22), woningvoorzieningen (7) en collectief vervoer (21). Voor het onderzoek naar mogelijke en haalbare begeleiding bij wonen op het eiland is een opdracht opgesteld en uitgezet. Er is een start gemaakt met de uitvoering van het onderzoek. In het eerste kwartaal 2024 wordt dit afgerond (rapport met conclusies en aanbevelingen), waarna een keuze voor de uitwerking wordt gemaakt. (4.2) Er is een klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd onder Wmo-cliënten. De respons was 42%. 89% van de respondenten gaf aan de hulp/ondersteuning van goede kwaliteit te vinden en 90% van hen gaf aan dat de hulp/ondersteuning paste bij de hulpvraag.
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
Wat heeft het gekost Maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Lasten 6.620.10 6.660.00 6.660.05 6.660.06 6.671.60 6.671.70 6.671.80 6.681.60 6.681.70 6.710.00 6.710.10
Eerstelijns WMO en Jeugd (tm 2022) Coördinatie en uitvoering WMO Woningaanpassingen en hulpmiddelen Vervoer Huishoudelijke hulp Begeleiding Dagbesteding Beschermd wonen (WMO) Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) Openbare gezondheidszorg Jeugdgezondheidszorg
Saldo
1.050.067
Baten 6.660.10 6.710.00
Begroting Begroting na Jaarrekening 2023 wijziging 2023 110.000 0 0 70.290 81.290 81.148 185.000 160.000 156.989 0 112.000 120.352 266.000 280.000 254.427 135.000 135.000 86.182 50.000 50.000 40.659 26.828 26.828 -52.005 15.000 15.000 -6.537 46.000 31.000 61.269 145.949 170.949 178.238
Diverse eigen bijdragen maatwerkvoorzieningen WMO Openbare gezondheidszorg
Saldo
Resultaat Maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
1.062.067
920.722
Begroting Begroting na Jaarrekening 2023 wijziging 2023 15.000 22.000 22.077 0 0 11.224 15.000
22.000
33.300
-1.035.067
-1.040.067
-887.422
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.4 Toelichting balans en baten en lasten.
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
29
Jeugdhulpwet
Wat willen we bereiken Jongeren op Ameland groeien veilig en gezond op tot volwassenen. Voor het opgroeien en ontwikkelen van jongeren is een sterke samenleving nodig. De opvoeding vindt plaats binnen de gezinnen, het onderwijs en in de buurt. Wanneer door omstandigheden onvoldoende sprake is van een gezonde en veilige ontwikkeling, kan basishulp worden geboden via huisarts, jeugdgezondheidszorg, maatschappelijk werk, welzijnswerk, of het gebiedsteam. Wanneer deze lichte ondersteuning niet volstaat, wordt gespecialiseerde jeugdhulp ingezet. ➔ Raadsagendapunten binnen deze activiteitengroep: 4.3
Wat gaan we daarvoor doen •
• •
Via gebiedsteam uitvoeren verordening Jeugdhulp door het preventief bieden van hulp en ondersteuning bij opgroeien en opvoeden in de eerste lijn en het bieden van individuele voorzieningen in de tweede lijn (specialistische Jeugdhulp, dyslexiebegeleiding, pleegzorg, onder toezichtstelling) (4.3); Vormgeven plan preventie, toezicht en handhaving vermindering alcohol en drugsgebruik jongeren; Uitvoeren van een klanttevredenheidsonderzoek.
Wat hebben we bereikt? •
•
•
30
Er zijn op basis van opgestelde ondersteuningsplannen door het Gebiedsteam in overleg met inwoners en via directe verwijzingen door huisartsen 39 individuele voorzieningen Jeugdhulp verstrekt (waaronder dyslexietrajecten); In de tweede helft van 2023 is via een externe deskundige onderzoek gedaan naar de mogelijke opzet en uitvoering van jongerenwerk, inclusief aandacht voor preventie van alcohol en drugs onder jongeren, in de vernieuwde organisatie Sociaal Werk. In het eerste kwartaal van 2024 wordt de opvolging op basis van de conclusies en aanbevelingen bepaald; Er is een klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd onder cliënten Jeugdhulp en hun ouders of verzorgers. De respons was 29%. Het gemiddelde cijfer met betrekking tot de aanvragen (omgang en deskundigheid medewerker, snelheid hulp en informatie over oplossingen) was een 8,2.
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
Wat heeft het gekost Jeugdhulpwet Lasten 6.672.60 6.672.61 6.672.70 6.672.80 6.672.90 6.673.60 6.673.70 6.673.80 6.674.60 6.674.70 6.674.80 6.682.60 6.682.70
Coördinatie en uitvoering jeugdhulp Jeugdhulp begeleiding Jeugdhulp behandeling Jeugdhulp dagbesteding Jeugdhulp zonder verblijf overig Pleegzorg Gezinsgericht Jeugdhulp met verblijf overig Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Gesloten plaatsing Jeugdbescherming Jeugdreclassering
Begroting Begroting na Jaarrekening 2023 wijziging 2023 196.933 196.933 21.006 0 0 9.033 162.500 197.500 290.978 20.000 20.000 0 15.000 15.000 0 15.000 15.000 17.113 15.000 15.000 0 15.000 15.000 0 15.000 15.000 0 15.000 15.000 0 15.000 15.000 0 20.257 20.257 107.337 15.000 15.000 4.847
Saldo
519.690
Baten
Begroting 2023
Saldo
Resultaat Jeugdhulpwet
554.690
450.314
Begroting na Jaarrekening wijziging 2023 0
0
0
-519.690
-554.690
-450.314
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.4 Toelichting balans en baten en lasten.
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
31
Participatiewet
Wat willen we bereiken Inwoners nemen naar hun mogelijkheden deel aan het arbeidsproces. Wanneer mensen niet zelfstandig in staat zijn om het wettelijk minimumloon te verdienen, biedt de gemeente via de Participatiewet ondersteuning. Bij voorkeur wordt getracht om mensen regulier werk te bieden. Wanneer dit niet lukt, worden extra instrumenten ingezet. Inwoners die moeten rondkomen van een laag inkomen en niet in eigen onderhoud kunnen voorzien, kunnen financiële steun ontvangen in de vorm van bijvoorbeeld bijzondere bijstand of kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. Ter voorkoming van en begeleiding bij financiële problemen wordt financieel advies gegeven. ➔ Raadsagendapunten binnen deze activiteitengroep: 4.7
Wat gaan we daarvoor doen • • • • • • • •
Uitvoeren van de Participatieverordening; Inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt begeleiden naar werk; Inzetten van loonkostensubsidies; Verlenen van bijstandsuitkeringen; Bieden van vangnetvoorzieningen (minima) (4.7); Uitvoeren van de SW binnen de eigen gemeentelijke organisatie; Inzetten PING-loket en Kredietbank ter voorkoming van en ondersteuning bij schulden; Inrichten signaleringssysteem betalingsachterstanden, zodat de gemeente proactief inwoners kan benaderen en hulp kan bieden.
Wat hebben we bereikt •
•
• •
32
Er is frequent overlegd met inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt en diverse werkgevers over het begeleiden van deze inwoners naar werk. Een aantal inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt is, deels in combinatie met een loonkostensubsidie, begeleid naar werk. Er werken nu ongeveer 13 inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt op het eiland met een loonkostensubsidie. Het aantal bijstandsuitkeringen dat is verstrekt is laag (gemiddeld over het jaar ongeveer 3 uitkeringen); De organisatie van de Wsw wordt vanaf 2014 door de gemeentelijke organisatie zelf uitgevoerd. Hierbij werken een aantal Wsw-ers met begeleiding in de buitendienst van de gemeente en bij andere organisaties, waaronder de STAM; Er zijn aan een 5-tal inwoners kwijtscheldingen gemeentelijke belastingen verleend; Vanuit preventief werken is er maandelijks zitting van het PING-loket in het gemeentehuis. Daarnaast is er regelmatig overleg met inwoners thuis. Er zijn ongeveer 35 huishoudens financieel begeleid in 2023. Het doel hiervan is het voorkomen van grotere betalingsachterstanden of schulden en indien nodig begeleiding bij schuldhulpverleningstrajecten; Jaarverslag gemeente Ameland 2023
• •
Het signaleringssysteem bij betalingsachterstanden (huur woning, energiekosten, ziektekostenverzekering) is ingericht en in uitvoering genomen; De uitvoering van de verlening van de Energietoeslag 2023 is voorbereid (op- en vaststellen regeling, inrichten uitvoeringsorganisatie, bekendmaking). Ten opzichte van de Energietoeslag 2022 is de regeling versoberd. In 2024 wordt uitvoering gegeven aan deze regeling.
Wat heeft het gekost Participatiewet Lasten 6.630.00 6.630.10 6.630.20 6.630.25 6.630.30 6.630.35 6.630.40 6.630.46 6.630.60 6.640.00 6.640.05 6.650.00 6.650.10
Inkomensvoorzieningen Inkomensvoorziening participatiewet Besluit bijstand zelfstandigen Loonkostensubsidies op grond van participatiewet Bijzondere bijstand Gemeentelijk minimabeleid Overige voorzieningen Schuldhulpverlening Kwijtschelding afvalstoffen- en rioolheffing Begeleide participatie Sociale werkvoorziening Arbeidsparticipatie Participatiebudget
Saldo
639.044
Baten 6.630.10 6.630.35
Begroting Begroting na Jaarrekening 2023 wijziging 2023 41.805 41.805 41.623 75.000 75.000 50.969 0 0 7.693 85.000 130.000 163.312 6.000 6.000 1.337 15.000 255.000 17.660 5.000 5.000 2.000 16.000 16.000 18.433 2.800 2.800 1.962 13.668 13.668 8.674 327.698 313.955 290.078 27.074 27.074 18.842 24.000 24.000 33.355
Inkomensvoorziening participatiewet Gemeentelijk minimabeleid
910.301
655.938
Begroting Begroting na Jaarrekening 2023 wijziging 2023 160.000 275.000 275.453 0 0 12.380
Saldo
160.000
275.000
287.833
Resultaat Participatiewet
-479.044
-635.301
-368.105
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.4 Toelichting balans en baten en lasten.
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
33
Sportevenementen
Wat willen we bereiken De gemeente voert het beleid rond sportevenementen uit. Het gaat om evenementen die passen bij Ameland wat betreft de beleving van het eiland, de economie en de betrokkenheid van eilanders.
Wat gaan we daarvoor doen •
Subsidiëren van sportevenementen.
Wat hebben we bereikt? •
6 sportevenementen hebben subsidie van de gemeente ontvangen.
Wat heeft het gekost Sportevenementen Lasten 6.510.05
Ondersteuning sportevenementen
Begroting Begroting na Jaarrekening 2023 wijziging 2023 14.000 14.000 11.644
Saldo
14.000
Baten
Begroting 2023
Saldo
Resultaat Sportevenementen
14.000
11.644
Begroting na Jaarrekening wijziging 2023 0
0
0
-14.000
-14.000
-11.644
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.4 Toelichting balans en baten en lasten.
34
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
Musea en culturele voorzieningen
Wat willen we bereiken Behoud en expositie van het specifieke eilander cultuurhistorisch erfgoed en natuurlijke waarden. Toelichting Stichting Amelander Musea (STAM) exploiteert een aantal musea in gebouwen die ze van gemeente Ameland huurt. De Musea vormen een belangrijk onderdeel van het toeristische aanbod op het eiland. Onder het cultuurhistorisch erfgoed vallen ook historische kerken, begraafplaatsen en dergelijke. Daarnaast is de STAM nadrukkelijk betrokken bij onderzoeken en het behoud van de flora, fauna en de natuur op Ameland.
Wat gaan we daarvoor doen •
Verlenen subsidie aan STAM voor de exploitatie van de musea en de museale en natuurbelevingsactiviteiten op Ameland;
•
Verlenen subsidie aan organisatoren van culturele evenementen.
Wat hebben we bereikt •
•
Aan de STAM is subsidie verleend voor de inhoudelijke lijnen: inrichting en ontwikkeling exposities, excursies en educatie, begeleiding medewerkers met afstand tot de arbeidsmarkt en voor groot onderhoud aan de musea (erfpachtconstructie); Er zijn 5 subsidies verleend aan organisatoren van culturele evenementen.
Wat heeft het gekost Musea en culturele voorzieningen Lasten 6.530.00 6.540.05 6.830.20
Culturele voorzieningen Musea (incl. molens en vuurtoren) Torens
Saldo
448.320
Baten 6.530.00 6.830.20
Begroting Begroting na Jaarrekening 2023 wijziging 2023 67.757 67.757 67.025 369.086 369.086 371.391 11.477 11.477 12.827
Culturele voorzieningen Torens
Saldo
Resultaat Musea en culturele voorzieningen
448.320
451.243
Begroting Begroting na Jaarrekening 2023 wijziging 2023 500 500 0 0 0 5.325 500
500
5.325
-447.820
-447.820
-445.918
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar paragraaf 3.3.3, Toelichting programmarekening. Jaarverslag gemeente Ameland 2023
35
36
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
Programma 3 Onderwijs De Amelander jeugd kennis en vaardigheden aanreiken en laten vergaren om zich te ontwikkelen en voor te bereiden op hun deelname aan de samenleving.
De gemeente wil alle leerlingen op het eiland onderwijs aan kunnen bieden, afgestemd op hun niveau. Dit geldt zowel voor het primair als het voortgezet onderwijs. Het voortgezet onderwijs wordt op vmbo-niveau aangeboden. De eerste drie leerjaren kunnen ook op havo en vwo niveau worden gevolgd. Activiteitgroepen die bij dit programma horen
Openbaar primair en voortgezet onderwijs Lokaal onderwijsbeleid
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
37
Openbaar primair en voortgezet onderwijs
Wat willen we bereiken We willen het openbaar primair - en het openbaar voortgezet onderwijs faciliteren door het bieden van administratieve en beleidsmatige ondersteuning. De kwaliteit van het onderwijs heeft grote invloed op de toekomst van onze jeugd. De verantwoordelijkheid daarvoor ligt op basis van de wettelijke taak bij de ouders, de leerlingen, de schoolbesturen, de onderwijsinspectie en de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Dit sluit aan bij punt 4.6 uit de raadsagenda. ➔ Raadsagendapunten binnen deze activiteitengroep: 4.6
Wat gaan we daarvoor doen •
• • • •
•
Administratieve en beleidsmatige ondersteuning bieden aan de directie en de bestuurscommissie voor het openbaar primair onderwijs en de directie van het voortgezet onderwijs; Administratie voeren van het openbaar primair en voortgezet onderwijs; We gaan aan de slag met, en nemen besluiten over het eindrapport van de stuurgroep bestuurlijke fusie primair onderwijs West Ameland; We gaan het intern toezicht op het openbaar basis- en openbaar voortgezet onderwijs door de gemeenteraad instellen, uitvoeren en verbeteren; We gaan uitvoering geven aan de herstelopdracht van de inspectie van het onderwijs voor de Burgemeester Walda Scholengemeenschap. In 2022 is er een vierjaarlijks onderzoek uitgevoerd, waarbij door de inspectie tekortkomingen zijn vastgesteld; We gaan in nauw overleg met de nieuwe accountant (Aksos) het proces met betrekking tot en de inhoud van de jaarrekeningen voor de twee onderwijs instellingen verbeteren, voor het eerst over het kalenderjaar 2022.
Wat hebben we bereikt Openbaar primair onderwijs • De openbare basisscholen “de Schakel” en ‘’t Ienster” hadden op 1 februari 2023 respectievelijk 36 en 27 leerlingen. Voor OBS de Schakel zijn dat er drie meer dan op 1 oktober 2022 en voor ’t Ienster is dat aantal gelijk. In verband met de vereenvoudiging van de bekostiging van het Rijk is de wettelijke teldatum met ingang van 2023 verplaatst van 1 oktober naar 1 februari van ieder jaar; • Er is door de raad een meerjarenbegroting 2023-2026 vastgesteld. Een nieuwe begroting voor 2024-2027 is ontwikkeld en wordt in procedure gebracht, zodat de gemeenteraad deze kan vaststellen;
38
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
• •
•
De zittingstermijn van één zittend lid van de bestuurscommissie is door de raad per 1 augustus 2023 verlengd, waardoor de bestuurscommissie volledig bemenst blijft; In de bestuurlijke openbare kolom van het basisonderwijs zijn voorbereidingen getroffen voor de beoogde bestuurlijke fusie. Er zijn voorbereidende gesprekken gevoerd met het college, intern toezichthouders en de gemeenteraad en er zijn afspraken gemaakt tussen bestuurscommissie en gemeentelijke organisatie over ontvlechting van de taken als administratiekantoor; De inspectie van het onderwijs heeft in oktober 2019 een vierjaarlijks onderzoek uitgevoerd bij de bestuurscommissie OPO Ameland. Hieruit kwamen twee herstelopdrachten naar voren. De eerste opdracht ging over het opnemen van de verplichte onderdelen van de continuïteitsparagraaf in het bestuursverslag. Aan de hand van het jaarverslag 2021 heeft de inspectie vastgesteld dat aan deze opdracht is voldaan. De tekortkoming is opgeheven en hierover heeft de inspectie van het onderwijs partijen in maart 2023 geïnformeerd. De tweede herstelopdracht ging over de wijze waarop het intern toezicht bij OPO Ameland wordt uitgeoefend en dat dit destijds niet voldeed aan de code goed bestuur. Het opheffen van deze tekortkoming is in december 2023 door de inspectie vastgesteld.
Hiermee zijn formeel alle tekortkomingen opgeheven en hebben we voor het primair onderwijs aan alle onderdelen van de herstelopdracht voldaan.
Openbaar voortgezet onderwijs • De Burgemeester Walda Scholengemeenschap (BWS) had op 1 oktober 2023 147 leerlingen. Dat zijn er 2 meer dan in 2022 en 10 (2021) en 23 (2020) minder dan de jaren ervoor; • Er is een meerjarenbegroting 2024-2028 voor de BWS ontwikkeld. Deze zal naar verwachting aan het begin van de 2024 bij de gemeenteraad ter besluitvorming worden aangeboden. Met deze begroting zal de school op lange termijn aan de financiële verplichtingen kunnen voldoen; • Het eigen vermogen per 31 december 2023 is gedaald ten opzichte van het jaar ervoor vanwege het negatieve exploitatiesaldo van 2023. Vanwege de leerlingen daling zullen de rijksinkomsten dalen en is de verwachting dat door negatieve exploitatiesaldo het eigen vermogen in de toekomst verder zal dalen. Het doel is nu en in de toekomst een gezonde financiële huishouding te hebben en gelijktijdig te voldoen aan de eisen die het ministerie over het maximale eigen vermogen stelt; • Met ondersteuning van besturenorganisatie VOS-ABB hebben we invulling gegeven aan de herstelopdracht van de inspectie. Er is een plan van aanpak opgesteld en uitgevoerd. In september 2023 heeft de inspectie van het onderwijs een herstelonderzoek ingesteld. De inspectie beoordeelde de bestuurlijke kwaliteitszorg opnieuw als onvoldoende. Op twee van de drie standaarden wordt nog een onvoldoende gegeven.
Er is sprake van verbetering, vooral waar het gaat om het interne toezicht en de medezeggenschap. De herstelopdracht voor het intern toezicht is vervuld. Er zijn nog verbeteringen nodig als het gaat om bewaking van de onderwijskwaliteit, het stellen van toetsbare doelen, het jaarverslag en de normering van het toezichtkader informatievoorziening. In de onderwijskwaliteit op de school zijn geen risico’s aangetroffen;
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
39
Algemeen openbaar onderwijs • In 2023 heeft Aksos accountants voor het eerst de twee jaarrekeningen van het openbaar onderwijs gecontroleerd. In samenspraak met het onderwijs en de ambtelijke organisatie hebben we zowel inhoudelijk als qua opmaak een kwalitatieve impuls aan de jaarrekeningen kunnen geven; • Er is een reglement intern toezicht en een toezichtkader informatievoorziening op en vastgesteld voor het voortgezet onderwijs; • Er is conform de wettelijke verplichting toezicht gehouden op het openbaar onderwijs en er zijn gesprekken gevoerd met betrokken partijen. Aan het begin van het jaar zijn de leden van de commissie intern toezicht geïnformeerd over hun rol en taken en ze zijn getraind door besturenorganisatie VOS-ABB; • Voor alle openbare scholen is een nieuw meerjarenonderhoudsplan opgesteld. Het onderhoudsplan dient als basis voor het uitvoeren van noodzakelijk onderhoud in de komende jaren en het plannen en verantwoorden van de kosten die daarmee gepaard gaan; • De scholen hebben in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs hun schoolbestuurlijke middelen ingezet conform Wet en regelgeving en passend bij de lokale situatie. Verantwoording van de besteding vindt plaats via de jaarrekeningen van de scholen. Subsidiëring vanuit het rijk hiervan is geëindigd met ingang van het schooljaar 2023-2024.
Eventueel niet besteedde middelen kunnen voor een beperkte periode na 1 augustus 2024 nog ingezet worden.
Wat heeft het gekost Openbaar primair en voortgezet onderwijs Lasten 6.410.00 6.410.03 6.410.05 6.410.06 6.430.00 6.430.05 6.430.06
Exploitatie basisonderwijs Bestuurscommissie OPO Gemeentelijke ondersteuning openbaar basisonderwijs Adminstratie OPO Exploitatie voortgezet onderwijs Gemeentelijke ondersteuning voortgezet onderwijs Administratie VO
Saldo
3.029.343
Baten 6.410.00 6.410.06 6.430.00 6.430.06
Begroting Begroting na Jaarrekening 2023 wijziging 2023 917.937 917.937 1.159.687 13.700 13.700 13.245 21.088 17.088 25.873 41.267 41.267 27.472 1.988.300 1.988.300 2.419.298 5.783 5.783 23.658 41.267 41.267 23.054
Exploitatie basisonderwijs Adminstratie OPO Exploitatie voortgezet onderwijs Administratie VO
3.025.343
3.692.287
Begroting Begroting na Jaarrekening 2023 wijziging 2023 917.936 917.936 1.159.687 11.000 11.000 13.359 1.988.300 1.988.300 2.419.298 11.000 11.000 13.359
Saldo
2.928.236
2.928.236
3.605.703
Resultaat Openbaar primair en voortgezet onderwijs
-101.107
-97.107
-86.584
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.4 Toelichting balans en baten en lasten.
40
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
Lokaal onderwijsbeleid
Wat willen we bereiken De eilander jeugd mogelijkheden bieden zich te ontplooien tot zelfstandige burgers, zodat ze in sociaal economisch en maatschappelijk opzicht op een goede wijze in de samenleving kunnen functioneren.
Wat gaan we daarvoor doen • • • • • • • • • • •
•
•
•
Preventief uitvoeren van de leerplicht; Stimuleren van de samenwerking tussen besturen en directies van de scholen voor primair onderwijs; Het ondersteunen en faciliteren van de schoolbesturen en directies in het primair onderwijs op West Ameland bij de voorgenomen bestuurlijke fusie; Uitvoeren van de verordening leerlingenvervoer; Uitvoeren van diverse financiële regelingen voor uitwonende studerenden; Uitvoeren van de educatieve agenda; Uitvoeren van een regionaal plan vroegtijdige schoolverlaters; Verdubbelen van het rijksbudget voor schoolbegeleiding; Ondersteunen en adviseren van directies, schoolbesturen en gemeenten van andere Waddeneilanden; Bieden van administratieve en beleidsmatige ondersteuning aan de Samenwerkende Waddenscholen Primair Onderwijs (Swap) en Wad Voortgezet Onderwijs (Wad VO); Bieden van financiële en beleidsmatige ondersteuning van de gezamenlijke plusklas in het basisonderwijs en de plusklas in het voortgezet onderwijs met als doel dit permanent op te nemen in het aanbod; Uitvoeren van het vastgestelde onderwijsachterstandenbeleid en de subsidieregeling peuteropvang inclusief het behandelen van de aanbevelingen die destijds door de inspectie van het onderwijs zijn gedaan ten aanzien van de voor- en vroegschoolse educatie; Het uitvoeren (en afhankelijk van de voortgang wellicht afwikkelen) van het vastgestelde plan voor de inzet van de middelen die
de gemeente krijgt in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs. Deze middelen worden in overleg met partijen ingezet, aansluitend op bestaande beleidsvoornemens. Het doel is om deze middelen binnen de wettelijke kaders zo in te zetten dat de achterstanden die door corona en schoolsluitingen zijn opgelopen, zoveel als mogelijk weg worden genomen; Afhankelijk van de ontwikkelingen in het veld, en afhankelijk van het rijksbeleid, gaan we in overleg met partijen in het onderwijs en de opvang, verkennen hoe de toekomstige huisvesting er uit kan zien. Dit moet uiteindelijk leiden tot een visie op de ontwikkeling van onderwijs en jeugd op het eiland, met een daarbij behorend eindplaatje voor optimale huisvesting.
Jaarverslag gemeente Ameland 2023
41
Wat hebben we bereikt •
•
•
•
•
42
In het verleden stelden de schoolbesturen voor primair onderwijs op West Ameland vast dat er geen belemmeringen waren de bestuurlijke fusie te realiseren. In 2023 zijn er documenten ontwikkeld om te komen tot de bestuurlijke fusie op West Ameland. Het gaat hierbij om de statuten voor de nieuw op te richten stichting en een fusie effect rapportage. Partijen zijn in de loop van het jaar tot de conclusie gekomen dat er meer tijd nodig is om te komen tot een volledig gedragen fusie. Deze wens bestond vooral bij het bestuur van de Koningin Wilhelminaschool. Daarom is er in september een gezamenlijke onderwijsdag georganiseerd. De beoogde invoeringsdatum van de bestuurlijke fusie is verplaatst van 1 augustus 2023 naar 2024. Verder is er decentraal georganiseerd overleg gevoerd met de vakbonden en is er overleg gevoerd met de medezeggenschapsraden van de scholen. Het gewenste eindresultaat is onveranderd; een bestuurlijke fusie van het openbaar en bijzonder basisonderwijs op West Ameland. Als gemeente hebben we een positief advies gegeven over de fusie effect rapportage, de bestuurlijke fusie en het oprichten van een nieuwe stichting; Met de financiële middelen van het rijk voor het gemeentelijk onderwijs achterstanden beleid subsidieert en stimuleert de gemeente de kwaliteit van de voor- en vroegschoolse (VVE) educatie in de gemeente.