Jaarverslag-13878

Jaarverslag 2022 OPENBAAR PRIMAIR ONDERWIJS AMELAND

OBS de Schakel – 08DC 13878 OBS ’t Ienster – 09DN

Jaarverslag 2022 Openbaar Primair Onderwijs Ameland

Datum GMR: Datum bestuurscommissie:

1

Inhoudsopgave 1.

Bestuursverslag.............................................................................................................. 4 1.1 Inleiding ....................................................................................................................... 6 1.2 Verslag van de bestuurscommissie .............................................................................. 7 Leerlingaantallen ............................................................................................................ 8 Governance.................................................................................................................... 8 Zelfevaluatie ................................................................................................................... 9 Financiën........................................................................................................................ 9 Tot slot ...........................................................................................................................

9 1.3 Bijdrage intern toezichthouder.....................................................................................11 Gang van zaken ............................................................................................................12 Jaarverslag 2022 ...........................................................................................................12 1.4 Visie en besturing .......................................................................................................14 Visie ..............................................................................................................................14 Besturing .......................................................................................................................15 Externe relaties .............................................................................................................18 Omgeving ......................................................................................................................20 1.5 Strategisch personeelsbeleid ......................................................................................21 Visie ..............................................................................................................................21 Integraal personeelsbeleid

............................................................................................21 Samenstelling personeelsbestand .................................................................................22 Ziekteverzuim ................................................................................................................22 Arbeidsomstandigheden ................................................................................................22 Reductie werkdruk.........................................................................................................23 Uitkeringen na ontslag ...................................................................................................23 Huisvestinggegevens ....................................................................................................23 Leerlingen .....................................................................................................................24 Uitstroom en verloop .....................................................................................................25 1.6 Bedrijfsvoering ............................................................................................................26 Het bevoegd gezag .......................................................................................................26 Kwaliteit van het onderwijs

............................................................................................26 Werkwijze van de directie ..............................................................................................26 Marktaandeel ................................................................................................................26 Structuur .......................................................................................................................26 Interactie .......................................................................................................................26 2

Zelfstandige leerhouding ...............................................................................................26 Sociale Veiligheid ..........................................................................................................27 Samenwerkend leren ....................................................................................................27 Internationalisering ........................................................................................................27 Planningssysteem .........................................................................................................27 Teamleren .....................................................................................................................27 Pedagogisch klimaat .....................................................................................................27 Onderwijskwaliteit..........................................................................................................28 1.7 Risico’s en toekomstige ontwikkelingen ......................................................................29 Risicoprofiel...................................................................................................................29 Interne risicobeheersings- en controlesysteem ..............................................................29 Toekomstige ontwikkelingen per

beleidsterrein .............................................................29 1.8 Financiën en beheer ...................................................................................................30 Financieel beleid ...........................................................................................................30 Treasurybeleid ..............................................................................................................30 Kengetallen ...................................................................................................................30 Meerjarenbegroting 2022 t/m 2025 ................................................................................32 Prognose personele bezetting in FTE............................................................................33 Prognosebalans OPO Ameland.....................................................................................34 1.9 Lijst met afkortingen ....................................................................................................35

2. Jaarrekening.....................................................................................................................36 2.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ....................................................38 2.2 Balans (na resultaatbestemming) ................................................................................41 2.3 Staat van baten en lasten ...........................................................................................42 2.4 Kasstroomoverzicht ....................................................................................................43 2.5 Toelichting balans .......................................................................................................44 2.6 Verantwoording subsidies ...........................................................................................48 2.7 Toelichting staat van baten en lasten ..........................................................................49 2.8 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen (semi) publieke sector ........................53 2.9 Niet uit de balans blijkende verplichtingen...................................................................57 2.10 Verbonden partijen....................................................................................................58 2.11 Gebeurtenissen na balansdatum

..............................................................................59

3. Overige gegevens ............................................................................................................60 3.1 Bestemming van het resultaat .....................................................................................62 3.2 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant .................................................63 3

1. Bestuursverslag

4

5

1.1 Inleiding Dit bestuursverslag is voor OPO Ameland een belangrijk middel om zich horizontaal te verantwoorden. Belanghebbenden krijgen het jaarverslag en op de website van OPO Ameland wordt het jaarverslag geüpload. Tevens wordt het jaarverslag geüpload in het schooldossier van de inspectie, zodat de verantwoording daadwerkelijk plaats vindt. Via de voortdurend geactualiseerde website worden personeel, ouders en andere belanghebbenden steeds geïnformeerd over alle beleidsontwikkelingen. De organisatie legt op die manier zowel intern als extern verantwoording af over de ontwikkelingen binnen OPO Ameland op alle beleidsterreinen. Het jaarverslag voldoet aan de eisen zoals die door de overheid aan de jaarrapportage van een onderwijsinstelling worden gesteld. In het jaarverslag zijn de resultaten verwoord van de maatschappelijke thema’s, zoals het strategisch personeelsbeleid, passend onderwijs, de allocatie van middelen op schoolniveau, de reductie van de werkdruk en onderwijsachterstanden. Geert Diever Directeur (a.i.) OPO Ameland

6

1.2 Verslag van de bestuurscommissie De bestuurscommissie van OPO Ameland was in het verslagjaar 2022 als volgt samengesteld: Mevr. J.N. Schoustra (secretaris) dhr. P. Faber (financiën) Mevr. H. Aalfs, (vicevoorzitter) Mevr. L. van Felius (lid) Mevr. T. Stoker (voorzitter) In deze samenstelling is sprake van een bestuurscommissie in balans. De leden vertegenwoordigen zowel qua persoonlijke achtergrond als kennis en vaardigheden de benodigde diversiteit. Leden van de bestuurscommissie worden voor vier jaar benoemd. Zij kunnen na afloop van hun zittingsperiode terstond worden herbenoemd. Een lid van de bestuurscommissie dat tussentijds is benoemd, treedt af op het tijdstip waarop degene in wiens plaats hij is benoemd zou zijn afgetreden. Onderstaand is een tabel opgenomen met de (neven(functies) van de bestuurscommissie in verslagjaar 2022.

Bestuurscommissie OPO Ameland Bestuursfunctie Functie / Nevenfunctie Mevr. J.N. Schoustra

Secretaris

Dhr. P. Faber

Financiën

Mevr. L. van Felius Mevr. H. Aalfs Mevr. T. Stoker

Lid Vice-voorzitter Voorzitter

Bezoldigd

Vergunningverlener milieu Gemeente de Fryske Marren Ja Secretaris Dorpsbelang Nes Nee Secretaris Begrafenisvereniging Nes/Buren Nee Controller SO Fryslan Ja Bestuur VVE Wissesdwinger Nee Bestuur Aed Levwerd Nee Zelfstandig adviseur onderwijs, kinderopvang, jeugdzorg Ja Zelfstandig adviseur onderwijs en organisatie Ja Lid Raad van Toezicht OSG Singelland Ja Lid Raad van Toezicht Stichting Telent Westerveld Ja

De bestuurscommissie toetst en bekrachtigt besluiten, verslagen en ontwikkelingen binnen de kaders van de Code Goed Onderwijsbestuur en fungeert als werkgever voor de medewerkers van OPO Ameland. De bestuurscommissie weegt regelmatig -maar zeker eens per jaar- tegenstrijdige belangen af, waarbij de hoofd- en nevenfuncties van de leden in de vergadering worden geactualiseerd en worden beoordeeld op de kans op onverenigbaarheid dan wel op mogelijke belangentegenstellingen. In het verslagjaar 2022 is de bestuurscommissie 6 keer formeel bijeengeweest. Tijdens deze bijeenkomsten zijn diverse besluiten genomen en is over verschillende, voor de organisatie belangrijke en inhoudelijke, onderwerpen gesproken. Dit over onder andere: opbrengsten en onderwijskwaliteit waaronder de eindresultaten, personeelsbeleid, leerlingenprognose, huisvesting, begroting en jaarrekening, strategisch perspectief, schoolplan, onderwijsinspectie, het vervolgproces van het onderzoek “Samenwerking primair onderwijs West- Ameland” door het inrichten van een stuurgroep en verschillende 7

werkgroepen die de mogelijkheden in beeld brengen om te komen tot een bestuurlijke fusie, bespreken en vaststellen beleidsdocumenten. De bestuurscommissie heeft regelmatig contact gehad en overleg gevoerd met de MR en de Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad. Dit onder meer over de onderwijscontinuïteit, professionele aansturing van de scholen, ontwikkeling met betrekking tot de bestuurlijke fusie, leerlingenprognoses en toekomst scholen. Tijdens de overlegmomenten met de MR en GMR is er zorgvuldig aandacht besteed aan wederzijdse waardering en respect, samenwerking en communicatie. Op deze manier wordt de basis van een stabiele en bestendige samenwerking voor nu en de toekomst gecontinueerd. De bestuurscommissie toont belangstelling voor de door OPO Ameland organiseerde activiteiten door waar mogelijk, hier voltallig dan wel met een afvaardiging bij aanwezig.

Leerlingaantallen De prognose die jaarlijks wordt opgesteld met betrekking tot het leerlingenaantal laat zien dat de demografische krimp, nog niet voorbij is. Hierop wordt geanticipeerd en de benodigde actie ondernomen. Wij zijn ons ervan bewust dat voor nu en in de toekomst dit een aandachtspunt zal blijven. Het is belangrijk dat OPO Ameland zich actief en positief blijft profileren als een aantrekkelijke organisatie met kwalitatief goed onderwijs voor huidige en potentiële klanten uit de gemeente en zich positioneert als aantrekkelijke partner. In het kalenderjaar 2020 is er gestart met een onderzoek naar mogelijke samenwerking tussen het openbaar en christelijk primair onderwijs op West - Ameland. Dit onderzoek heeft in de tweede helft van 2021 een vervolg gekregen. Onder leiding van het Governance Bureau is gestart met een onderzoek naar de haalbaarheid van een bestuurlijke fusie. Dit heeft in 2022 geresulteerd in het formeren van een stuurgroep (bestaande uit de twee directeuren en de voorzitters van de besturen) en de werkgroepen onderwijs, personeel en financiën, waarin een afvaardiging van het personeel, de medezeggenschap en het bestuur zijn vertegenwoordigd. Zij hebben de haalbaarheid van deze bestuurlijke fusie in beeld hebben gebracht. Gebleken is dat er geen bezwaren zijn om de bestuurlijke fusie aan te gaan.

Beide besturen hebben naar aanleiding hiervan een positief principe besluit genomen. Het vervolgtraject is in gang gezet met als doel de bestuurlijke fusie met ingang van 1 augustus 2023 te realiseren.

Governance De bestuurscommissie onderschrijft de algemene uitgangspunten van de code Goed Onderwijsbestuur opgesteld door de PO-raad en is in 2022 niet afgeweken van deze code. Deze algemene code wordt op onderdelen aangepast naar de schooleigen situatie die voor OPO Ameland van toepassing is. Het principe pas toe en leg uit maakt hier onderdeel vanuit. Tevens is de positionering en de rol van het intern toezicht hierin meegenomen. In dit kader heeft er een herpositionering van de raad plaats gevonden, waarbij de raad de verantwoordelijkheid als intern toezichthouder heeft opgepakt en uitgevoerd. Enkele elementen van de code Goed Onderwijsbestuur hebben een klein deel van dit jaar door Covid-19 iets minder aandacht gekregen dan gebruikelijk, vanwege de beperking in de fysieke mogelijkheden. Vanwege het opheffen van alle beperkende maatregelen in het voorjaar van 2022 is dit nu niet meer aan de orde.

8

Zelfevaluatie In overeenstemming met de richtlijnen voor goed bestuur heeft de bestuurscommissie in 2022 teruggekeken op het eigen functioneren. Deze zelfevaluatie heeft op 13 april 2022 plaats gevonden. De evaluatie is gerelateerd aan de rol als bevoegd gezag, waarbij wordt gekeken naar het handelen van de bestuurscommissie als geheel en is stil gestaan bij de wijze waarop de voorzitter en de individuele leden van de bestuurscommissie invulling hebben gegeven aan hun taken en verantwoordelijkheden. De bevindingen ontleend aan deze evaluatie zijn vertaald in actiepunten en worden meegenomen naar de volgende evaluatie met betrekking tot het functioneren van de bestuurscommissie.

Financiën De financiële positie van de organisatie, waaronder de vermogenspositie, is stabiel. Hierbij blijft het bewaken van het in balans houden van inkomsten en uitgaven een significante opdracht. Uit de bijgaande cijfers valt te constateren dat het jaar 2022 met een batig saldo is afgesloten. De financiële rapportages over 2022 zijn periodiek besproken tijdens de vergaderingen van de bestuurscommissie, uit de behandeling van deze stukken bleek dat de overheidsmiddelen doelmatig zijn besteed. De directeur a.i. kon alle vragen van de bestuurscommissie correct beantwoorden. Het financieel meerjarenperspectief ziet er de komende jaren redelijk positief uit. In verband met de daling van het aantal leerlingen is alertheid geboden. In dit kader wordt financieel in beeld gebracht wat een bredere samenwerking van het primair onderwijs op West - Ameland ons biedt. De directeur a.i. van OPO Ameland is verantwoordelijk voor de implementatie en de werking van de interne risicobeheersing - en controlesystemen. Deze omvatten beleidsvorming, processen, taken en het beïnvloeden van gedrag van betrokkenen en andere aspecten van de organisatie die het mogelijk makende doelstellingen te realiseren. Voorts is de directeur a.i. medeverantwoordelijk potentieel wezenlijke fouten, verliezen, fraude of de overtreding van wetten en regelgeving te voorkomen, dan wel vroegtijdig te signaleren.

De bestuurscommissie is van mening dat de directeur a.i. daarin correct en zeker naar behoren heeft gehandeld, gezien de resultaten van de gepresenteerde kwartaalrapportages. De verdere uitwerking van een optimale planning en control cyclus blijft een belangrijk aandachtspunt, waarbij de bestuurscommissie de ontwikkelingen volgt en de directeur a.i. daarbij van advies kan voorzien.

Tot slot Ook in 2022 hebben we nog een aantal maanden te maken gehad met Covid. Het was in veel opzichten evenals de twee voorgaande jaren een speciaal jaar voor zowel de medewerkers als de bestuurscommissie. Na de zomervakantie is de directeur a.i. om medische redenen een korte periode afwezig geweest en kon door middel van digitale sturing op afstand het onderwijs “gewoon” door gaan. De bestuurscommissie heeft de vereiste taken zo goed mogelijk uitgevoerd, binnen de mogelijkheden die op dat moment van kracht waren. Ook tijdens de beginperiode van 2022 waarbij er sprake was van het ontbreken van de mogelijkheid tot fysiek contact met de gebruikelijke gesprekspartners. Vanaf april 2022 was fysiek contact weer mogelijk met de directeur a.i., medewerkers, Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad, ouders, leerlingen en de ambtelijke ondersteuning. De bestuurscommissie wil op deze plek haar waardering uitspreken over de wijze waarop de medewerkers van OPO Ameland in 2022 vorm en inhoud hebben gegeven aan het onderwijs. Zij hebben, waar nodig initiatief getoond om de continuïteit van het onderwijs te waarborgen. 9

We spreken de wens uit dat we ook in 2023 op de huidige wijze invulling kunnen geven aan de taken en verantwoordelijkheden van de bestuurscommissie. In het verslagjaar 2022 is er tussen de bestuurscommissie en de directeur a.i. op een intensieve en constructieve wijze samengewerkt. Ditzelfde geldt voor de contacten met de ambtelijke ondersteuning. Een woord van dank voor de inzet, de ondersteuning, de constructieve bijdrage en de betrokkenheid van eenieder is hier zeker op zijn plaats. Namens de bestuurscommissie OPO Ameland, Trijntje Stoker, voorzitter Januari 2023

10

1.3 Bijdrage intern toezichthouder De raad van de gemeente Ameland is intern toezichthouder van het openbaar primair onderwijs Ameland op basis van artikel 17c van de Wet op het Primair Onderwijs. Het gaat hierbij om de twee openbare basisscholen op Ameland, namelijk OBS ’t Ienster in Ballum en OBS de Schakel in Hollum. In het verleden is geconstateerd dat het intern toezicht zoals dat in de praktijk voor de bestuurscommissie OPO Ameland (verder: bestuurscommissie) wordt uitgevoerd, niet (geheel) voldoet aan de uitgangspunten van de code goed bestuur. De inspectie gaf de raad hiervoor een herstelopdracht. In overleg met de bestuurscommissie, en na enkele thema-avonden over dit onderwerp, is door de raad aangegeven een betere invulling aan de code goed bestuur te willen geven, waarbij naast de jaarlijks terugkerende zaken zoals de begroting, jaarrekening, aanstellen accountant en voorlichtingen ook inhoudelijke verdieping wordt gerealiseerd. Ook het verantwoorden van de overheidsgelden is een aandachtspunt. Om niet de gehele raad hiermee te belasten en het toezicht effectief en efficiënt te kunnen laten zijn, is vanuit de raad een commissie gevormd (hierna te noemen: commissie intern toezicht ).

Deze commissie is op structurele basis in overleg met de bestuurscommissie en wint ook anderszins informatie bij de directeur van het primair onderwijs, de medezeggenschapsraden en andere gelieerde personen en instellingen. Het doel ervan is om de raad zo goed mogelijk van advies te dienen, alsmede klankbord te zijn voor de bestuurscommissie en eerdere genoemde personen/ instellingen. In 2022 zijn er gemeenteraadsverkiezingen gehouden en is de commissie opnieuw bemenst. Daarnaast zijn er ontwikkelingsactiviteiten ingepland, zodat de nieuwe leden van de commissie worden ondersteund om hun taken zo goed mogelijk uit te kunnen voeren. Voor 2023 is er een vergaderrooster voor de commissie intern toezicht vastgesteld. In 2022 zijn er verschillende bijeenkomsten van de commissie intern toezicht geweest en op 23 november is er een themabijeenkomst gehouden voor de volledige raad over de voorgenomen bestuurlijke fusie van het basisonderwijs op West Ameland. De financiële-, personele- en salarisadministratie is op basis van een dienstverleningsovereenkomst tussen de gemeente Ameland en de bestuurscommissie ondergebracht bij de gemeente Ameland. Naast de interne risicobeheersingssystemen binnen OPO Ameland is het financiële instrumentarium van de gemeente Ameland hierop van toepassing.

Dit instrumentarium bestaat onder meer uit het geheel van instrumenten en activiteiten die daaruit voortvloeien met betrekking tot begroting, voorjaarsnota, kadernota, jaarrekening, mandaatstatuut, mandaatregister en budgethoudersregeling. Ook langs deze weg houdt de gemeenteraad hier toezicht op en is dit genoegzaam verankerd. De intern toezichthouder heeft kennis genomen van het proces dat door de bestuurscommissie openbaar basisonderwijs Ameland met het bestuur van de christelijke basisschool in Hollum wordt doorlopen met betrekking tot de bestuurlijke fusie. Vastgesteld is dat er geen belemmeringen zijn deze fusie vorm te geven. De voorgenomen ingangsdatum ervan is 1 augustus 2023. Met deze bestuurlijke fusie verwacht de commissie intern toezicht nu en in de toekomst kwalitatief goed basisonderwijs op West Ameland te kunnen garanderen.

11

Gang van zaken In 2021 heeft IPA Acon accountants aangegeven de onderwijscontroles op Ameland na het boekjaar 2021 niet meer uit te zullen voeren. De intern toezichthouder heeft opdracht gegeven aan het college en de ambtelijke organisatie een aanbestedingsprocedure te voeren voor het aanwijzen van een account voor de periode vanaf het boekjaar. Deze aanbestedingsprocedure is in 2022 afgerond door het besluit van de gemeenteraad om de werkzaamheden als accountant te gunnen aan Aksos accountants. Voor het eerst over het kalenderjaar 2022 zal deze organisatie de accountantscontrole verzorgen voor de bestuurscommissie. De overeenkomst met Aksos loopt voor de kalenderjaren 2022 tot en met 2025. In het recente verleden heeft de gemeenteraad de meerjarenbegroting 2021-2024 van OPO Ameland vastgesteld. Het betreft een beleidsrijke, door alle geledingen gedragen, integrale en sluitende meerjarenbegroting, waardoor goed openbaar basisonderwijs vanuit financieel perspectief is gewaarborgd. In 2022 is met diverse geledingen een proces doorlopen om te komen tot een nieuwe meerjarenbegroting. Besluitvorming hierover wordt begin 2023 verwacht. Op 29 maart 2022 heeft de gemeenteraad besloten de zittingsduur van de penningmeester van de bestuurscommissie te verlengen tot 1 maart 2026.

Daarmee is de commissie volledig bemenst, is er een goede verdeling van deskundigheden tussen de leden onderling en is de kwaliteit goed gewaarborgd. Op 25 april 2022 heeft de gemeenteraad een gewijzigde verordening op de bestuurscommissie vastgesteld. In deze verordening is het intern toezicht zoals dat op Ameland is ingevoerd op een goede wijze opgenomen, zijn er tekstuele wijzigingen doorgevoerd en is de verordening meer in overeenstemming gebracht met de praktijk. Gelijktijdig met dit besluit is er ook een verordening commissie intern toezicht vastgesteld en een toezichtkader. Met behulp van dit toezichtkader zijn de gemeenteraad en de commissie intern toezicht voornemens een verdere impuls te geven aan het intern toezicht op het openbaar basisonderwijs. Op 19 september 2022 heeft de gemeenteraad het jaarverslag 2021 van OPO Ameland vastgesteld. De raad heeft kennis genomen van de inhoudelijke verantwoording van de bestuurscommissie alsmede de behaalde resultaten op financieel gebied.

Jaarverslag 2022 De intern toezichthouder is verheugd dat in navolging van voorgaande jaren ook in het jaarverslag 2022 zwarte cijfers geschreven worden. En dat in een toch al moeilijke tijd waarin de demografische krimp, vooral een dalend leerlingenaantal, het noodzaakt alle zeilen bij te zetten. De intern toezichthouder maakt zich zorgen over het dalende leerlingenaantal van OBS ’t Ienster en het in de nabije toekomt in stand kunnen houden van openbaar basisonderwijs in Ballum. De intern toezichthouder concludeert op basis van de resultaten van het interne risicobeheersingssysteem alsmede de jaarlijkse onderzoeken door de accountant dat de financiële middelen van OPO Ameland rechtmatig zijn verworven en doelmatig en rechtmatig zijn bestemd en aangewend. De bestuurscommissie anticipeert goed op demografische ontwikkelingen door daar rekening mee te houden in de formatie- en de personele bezetting. Voor het feit dat beide scholen relatief klein zijn, kan gesteld worden dat de bestuurscommissie hierin goed werk verricht. 12

De kwaliteit en de deskundigheid en de spreiding daarvan over de verschillende disciplines van de leden van de bestuurscommissie is uitstekend, met daarnaast veel ervaring in de sector onderwijs. De besturen van de basisscholen op West Ameland zijn in 2021 gezamenlijk tot het standpunt gekomen een bestuurlijk fusieproces in te gaan voor de duur van het schooljaar 2021-2022. Het proces duurt langer dan gepland en de corona pandemie heeft daar geen positieve bijdrage aan geleverd. Inmiddels is vastgesteld dat er geen belemmeringen zijn de fusie vorm te geven. De beoogde ingangsdatum is verschoven naar 1 augustus2023.

Namens de raad van de gemeente Ameland, i.c. begeleidingscommissie Intern toezicht.

13

1.4 Visie en besturing Onder de bestuurscommissie van OPO Ameland ressorteren twee basisscholen: OBS ’t Ienster en OBS de Schakel. De scholen van OPO Ameland geven openbaar onderwijs aan leerlingen van 4 tot en met 12 jaar. OPO Ameland Postbus 22 9160 AA Nes Ameland T. 0519- 555555 website: www.opo-ameland.nl M.: directie@opo-ameland.nl Bevoegd gezag nummer 13878 Organisatiecode 6013878

Visie Onze visie op het kind is gericht op zijn of haar meerjaren ontwikkeling. Ons uitgangspunt is dat ieder kind uniek is. Wij dragen zorg voor een sociaal- emotionele, cognitieve en creatieve ontwikkeling. Wij bieden kinderen op Ameland de ruimte om te groeien in een onderwijsomgeving die gekenmerkt wordt door ontwikkelen, leren, plezier, veiligheid en respect. Onze visie op het onderwijs is, dat wij samen zorgen voor kwalitatief goed onderwijs en dat aansluit bij individuele behoeften van het kind. Wij noemen dat passend, inclusief en uitdagend onderwijs. Onze visie is, dat we willen dat het openbaar onderwijs herkenbaar is binnen de Amelander samenleving en hierin sterk is geïntegreerd. De scholen voor openbaar primair onderwijs Ameland zijn onderdeel van een maatschappij, die volop in beweging is. Veel van de ontwikkelingen binnen de scholen hebben te maken met maatschappelijke veranderingen. De complexiteit van de samenleving neemt toe. Scholen willen en moeten anticiperen op deze veranderende en complexe maatschappij. Als belangrijk "tweede milieu" spelen scholen een rol bij de beantwoording van maatschappelijke vraagstukken, die met de opvoeding in verband gebracht kunnen worden. Uitgangspunten voor het openbaar primair onderwijs Ameland, vanuit een duidelijk onderwijskundig en pedagogisch concept, zijn: • • • •

toegankelijkheid; kind-gerichtheid; kwaliteit; tevredenheid.

14

Het openbaar primair onderwijs Ameland verwoordt in het strategisch perspectief 20192023 onder het motto "Samen bouwen aan een toekomst die bij jou past", de volgende ambitie: •

Wij zijn openbaar onderwijs, dat wil zeggen, dat het onderwijs voor ieder kind toegankelijk en beschikbaar is; wij bieden aan zoveel mogelijk kinderen maatwerk in onderwijs; Op alle niveaus, van kind tot bevoegd gezag, zoeken wij een balans tussen individuele ontplooiing en individuele verantwoordelijkheid enerzijds en gezamenlijk leren en gemeenschappelijke verantwoordelijkheid anderzijds; Wij zijn een naar buiten gerichte organisatie, de scholen staan midden in de maatschappij; de scholen zijn een onderdeel van een keten van (onderwijs) instellingen die zorg dragen voor de ontwikkeling van het kind;

•

•

•

Wij bieden ouders en kinderen producten en schoolconcepten aan waaruit te kiezen valt;

•

Wij bieden kwalitatief goed onderwijs aan: in de ogen van de ouders, kinderen en van de maatschappij;

•

De werknemers, vooral de leerkrachten, vormen de spil van ons onderwijs en van de scholen. Zij zijn de cultuurdragers van de organisatie. Zij maken en dragen het onderwijs en zijn gericht naar de leerlingen; als professionals zijn zij kwaliteitsbewust, teamgericht, zelfsturend en klant- en resultaatgericht. Het bevoegd gezag en het management beschouwen het personeel als belangrijkste “kapitaal” en investeren hierin voldoende.

Besturing OPO Ameland is een overkoepelende organisatie met twee scholen. De organisatie kent een bestuurscommissie (bevoegd gezag), die bestaat uit vijf leden. Het bevoegd gezag berust bij de bestuurscommissie. De gemeenteraad oefent de rol van intern toezichthouder uit. De bestuurscommissie is het bevoegd gezag en mandateert de taken aan de directeur OPO Ameland. Deze taakverdeling is vastgelegd in het managementstatuut (2022). Dit document is in ontwikkeling vanwege de herijking van de verantwoordelijkheden tussen intern toezichthouder, bevoegd gezag en het management van OPO Ameland. De rol van intern toezichthouder van de gemeenteraad blijkt onder andere uit het feit dat de gemeenteraad: •

kan besluiten het bevoegd gezag in te stellen, maar ook weer op te heffen; • de leden van het bevoegd gezag benoemt; • de begroting en de jaarrekening goedkeurt; • besluiten van het bevoegd gezag kan vernietigen wegens strijd met de wet of het algemeen belang. Deze structuur voldoet aan het principe van de scheiding tussen bevoegd gezag en intern toezicht. Het bevoegd gezag heeft ten doel: •

het behartigen van het belang van openbaar basisonderwijs aan de scholen die onder haar bevoegd gezag vallen, met inachtneming van artikel 46 WPO.

15

Het bevoegd gezag heeft tot taak: • • •

het vervullen van alle taken die samenhangen met de verzorging van het onderwijs aan de scholen; het samenwerken met andere publiekrechtelijke lichamen en privaatrechtelijke rechtspersonen, die een soortgelijk doel nastreven; het samenwerken met de gemeente op het terrein van het onderwijs en overige daarvoor in aanmerking komende beleidsterreinen.

OPO Ameland is trots op de resultaten die met leerlingen, ouders en werknemers worden bereikt. In 2021 heeft het bevoegd gezag de noodzakelijke beleidsdocumenten vastgesteld en in de planningscyclus geplaatst voor de komende jaren, een beleidsrijke meerjaren begroting 2020-2024 gecontinueerd. Het bevoegd gezag komt minimaal zeven keer per jaar bijeen. Bevoegd gezag Het bevoegd gezag kan de gemeenteraad en het college gevraagd of ongevraagd adviseren over alle aangelegenheden in verband met haar taak conform managementstatuut OPO Ameland (2022). Het managementstatuut dat de taken en bevoegdheden van de directeur en het MT regelt is herijkt in 2022 Het bevoegd gezag in 2022 bestond uit de volgende leden.

Toezichthoudend orgaan Het intern toezicht wordt gevormd door de gemeenteraad van de gemeente Ameland. De bestuurscommissie heeft in het kader van het herschrijven van de code goed bestuur, afstemming gerealiseerd tussen de bestuurscommissie (bevoegd gezag) en de gemeenteraad (intern toezichthouder). Wetgeving De onderwijsvorm van het openbaar onderwijs is uitgewerkt in de Wet Primair onderwijs en de daaruit voortvloeiende wet- en regelgeving. De rechtspositie van de werknemers is vastgelegd in de CAO Primair Onderwijs.

16

Leiding De leiding van de beide scholen ligt in handen van de directeur en een locatie coördinator (MT). Het MT bestaat uit: ➢ Dhr. G.J. Diever, directeur (a.i.) Nevenfuncties: ➢ Bestuurslid Stichting Onderwijs en Samenleven ➢ Bestuurslid Success for All Nederland ➢ Mevr. E. de Jong, locatiecoördinator OBS ’t Ienster Nevenfuncties: ➢ Geen Organisatiestructuur De organisatie structuur van OPO Ameland is weergegeven in het onderstaande organigram.

Het organigram van OPO Ameland is gebaseerd op het vormen van een transparante organisatie, waarbij alle geledingen hun verantwoordelijkheden kennen en uitvoeren. OPO Ameland is een kleine organisatie, waarbij de taken en verantwoordelijkheden zo laag mogelijk in de organisatie liggen. De werknemers van OPO Ameland werken binnen een onderwijsteam (OT OPO Ameland) en zijn werkzaam op één of twee locaties, zie Koersplan OPO Ameland. De directeur is gemandateerd door het bevoegd gezag, zodat hij een grote verantwoordelijkheid heeft op strategisch en operationeel niveau. De bestuurscommissie is uiteindelijk het bevoegd gezag en werkgever. De gemeenteraad vervuld de taak van intern toezichthouder. De ouders en de werknemers zijn evenredig vertegenwoordigd binnen de GMR. De GMR heeft op basis van de Wet Medezeggenschap op scholen advies-, instemming- en initiatiefrecht conform reglement GMR. Alle geledingen worden zoveel mogelijk betrokken in de ontwikkeling van het openbaar onderwijs door informatie avonden te organiseren, het jaarlijks afnemen van tevredenheidspeilingen en het regelmatig publiceren van nieuwsbrieven op bovenschools- en schoolniveau. 17

Belangenbehartiging en ondersteuning De PO-raad (sectororganisatie voor het primair onderwijs) is het officiële orgaan waar de belangenbehartiging van OPO Ameland is ondergebracht. De gemeente Ameland verzorgt de administratieve ondersteuning van OPO Ameland. De gemeente wordt hierbij op dit moment nog ondersteund door een administratieservicebureau.

Externe relaties Het Openbaar Primair Onderwijs Ameland neemt deel in verschillende samenwerkingsverbanden. Onderstaand worden de belangrijkste samenwerkingen benoemd. Passend onderwijs Per 1 augustus 2014 is het Passend Onderwijs ingevoerd. Voor het primair onderwijs is er één provinciaal samenwerkingsverband in Fryslân waar OPO Ameland deel vanuit maakt. Samenwerkingsverband waddenscholen primair onderwijs (SWAP) Vanwege de gemeenschappelijke problematiek werken de scholen op de Waddeneilanden samen. Hierbij moet vooral worden gedacht aan de inrichting en de organisatie van zorg voor leerlingen. De scholen voor primair onderwijs op Friese Waddeneilanden vormen gezamenlijk een deelsamenwerkingsverband van het samenwerkingsverband Friesland (SWAP). Op de Friese Waddeneilanden wordt al jaren inclusief onderwijs geboden. Het percentage verwijzingen naar het speciaal onderwijs is zo goed als nihil. Dat willen we graag zo behouden. Wat maakt het dat het tot nu toe haalbaar is om op deze manier de eilander kinderen thuisnabij onderwijs te bieden? De geografische situatie van de regio is zeer speciaal (4 eilanden met zeer slechte onderlinge verbindingen) en dit brengt het volgende met zich mee: • • • • • •

Elk eiland moet een volwaardige IB-structuur hebben; Grensverkeer vindt zelden plaats; Elk eiland moet een bepaalde basis-S(B)O-expertise hebben; Arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd schaars; Extra kosten voor vervanging, verblijf en reizen bij onderling overleg; Extra kosten bij (ambulante) begeleiding.

Het (deel) samenwerkingsverband heeft overleg gevoerd met het Ministerie van OCW en ontvangt in verband met deze knelpunten een aanvullend budget ten behoeve van de inzet personeel. De S(B)O-middelen worden verdeeld naar rato van het leerlingenaantal op de scholen, de waddentoeslag wordt gelijkelijk verdeeld onder de 11 scholen. De LGF middelen worden rechtstreeks ingezet ten behoeve van de rugzak leerling. •

De doelen in het kader van passend onderwijs waarvoor de middelen zijn ingezet: Het beschikbare budget voor passend onderwijs was in 2022 €58.788. Deze middelen zijn (in) direct ingezet in begeleiding van zorgleerlingen binnen de scholen. Gedeeltelijk wordt deze begeleiding van de groepsleerkrachten gedaan door externe ambulante begeleiding van Steunpunt Noord en van Kentalis. Hiervoor zijn contractuele kwantitatieve afspraken gemaakt. Doordat op beide scholen inclusief onderwijs wordt gegeven omdat op beide scholen een percentage van 41% aan zorgleerlingen aanwezig is, is deze begeleiding (in)direct zeer noodzakelijk. Ook

18

•

wordt vanuit de beschikbare middelen ondersteuning en scholing gegeven aan directies en intern begeleiders van de scholen; Het doel van samenwerking is dat partijen samenwerken binnen de kaders van Passend Onderwijs. Met als doel de kwaliteit verbeteren en behouden van de leerlingenzorg.

De samenwerking met de stakeholders wordt gerealiseerd binnen het SWAP (deel samenwerkingsverband basisscholen van de Friese Waddeneilanden). Het SWAP organiseert bijeenkomsten voor besturen/ directies en voor de intern begeleiders. In deze bijeenkomsten vindt kennisdeling, scholing en afstemming plaats afhankelijk van de genoemde doelgroepen. Tevens wordt de procesmatige kant van de zorg (in het algemeen) aan leerlingen besproken. Lokaal onderwijs overleg Ameland (Loo) Binnen dit overleg zijn alle scholen van Ameland vertegenwoordigd. Een eiland brengt een hele specifieke situatie met zich mee; een situatie waarin gemeente en partners het voorzieningenniveau voor ouders en kinderen graag op peil willen houden en waarbij de vraag zich aandient op welke manier de huidige situatie het beste aangepast kan worden aan de ontwikkelingen. Dit heeft geleid tot een goede samenwerking tussen de educatieveen onderwijsinstellingen en o.a. het consolideren van de begeleiding van leerlingen met het (vermoeden) van dyslexie en het ontwikkelen van een gezamenlijk toekomstige visie van de organisatie van de educatieve voorzieningen en het onderwijs op Ameland. Tevens is het initiatief ontwikkeld om mogelijk in de toekomst te komen tot een basisschool aan de Westzijde van Ameland.

Dit jaar is er een haalbaarheidsonderzoek onder de geselecteerde groepen van de bevolking in Hollum en Ballum gehouden. Uit het onderzoek blijkt dat er een positieve houding is ten opzichte van bestuurlijke samenwerking en het vormen van een school in Hollum. Daar tegenover staat dat de mensen in Ballum graag de school in het eigen dorp willen continueren. Momenteel zijn er gesprekken over de verdere voortgang van dit proces. Amelander directie overleg (Ado) Op Ameland zijn vier basisscholen en een VMBO school. Het aantal partners werkt samen binnen het algemeen directie overleg (ADO) en het lokaal onderwijs overleg (LOO). Bevoegd gezagcommissie sociaal cultureel werk Het bevoegd gezag van scholen voor primair onderwijs is verantwoordelijk voor aanbod en kwaliteit van de tussenschoolse opvang op al haar scholen. OPO Ameland heeft een convenant gesloten met het bevoegd gezag Sociaal Cultureel Werk Ameland. Voor OBS de Schakel is opvang gevonden in Hollum bij Sociaal Cultureel Werk. GGD Op het gebied van de jeugdgezondheidszorg, preventie en de aanpak van kindermishandeling en huiselijk geweld werden diensten afgenomen van de GGD. In dit verband zijn de toepassing van de Friese Meldcode en de inzet van een vertrouwenspersoon belangrijk. In 2021 zijn er geen klachten binnen gekomen.

19

Omgeving Corona Ook het jaar 2022 had nog te maken met Corona. De laatste maatregelen vervielen in maart 2022 waarna de focus kwam op de aanpak van eventuele nieuwe Corona-uitbraken. Nationaal Programma Onderwijs (NPO) middelen In het verslagjaar stond de organisatie van het onderwijs voorop; om de pandemie onder controle te krijgen waren er twee landelijke lockdowns, bij besmettingen moesten leerlingen, personeel of groepen in quarantaine en in een aantal gevallen leidde het aantal besmettingen tot schoolsluitingen. Om de achterstanden in te halen die de leerlingen hebben opgelopen door deze problematiek is het ministerie van onderwijs gekomen met een extra financiële impuls: het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). De scholen hebben voor de zomervakantie de plannen voor de NPO-middelen vormgegeven volgens de voorgeschreven systematiek. Bij de vorming van de formatie in 2022 is ook het budget en de inzet van de NPO middelen vastgesteld met instemming van de GMR. Zo hebben bijvoorbeeld de onderwijsassistenten uitbreiding van de taak gekregen en is er een leerkracht extra aangesteld om meer gelegenheid te creëren leerlingen te ondersteunen. Omdat assistentie op de door de overheid aangegeven menukaart met wetenschappelijk bewezen interventies goed aangemerkt staat heeft OPO Ameland voor deze optie gekozen.

Ervan uit gaande dat de op door de overheid aangegeven menukaart, onderwijsassistentie een wetenschappelijk bewezen interventie is gaan we ervan uit dat leerlingen hiervan het voordeel hebben genoten. In 2022 is ongeveer 70% van de NPO middelen ingezet. Onderwijsachterstandenbeleid OPO Ameland tracht onderwijsachterstanden zoveel mogelijk te voorkomen en op te lossen. Er is samen met de gemeente en de houders van de peuter- en kindercentra een convenant voor- en vroegschoolse educatie (vve) opgesteld. In dit convenant zijn onder andere afspraken gemaakt over inspanningen, resultaten, toeleiding en informatieoverdracht met betrekking tot vve. Intensievere samenwerking de Schakel en ‘t Ienster In 2022 was de instroom van jonge kinderen op ’t Ienster minimaal. Daarom werd er na een intensieve periode van overleg en onderzoek met team, ouders en (g)mr en BC de keuze gemaakt om deze jonge kinderen in elk geval nog een schooljaar op ’t Ienster van onderwijs te voorzien. Omdat alle betrokken het belangrijk vonden om de kinderen wel met leeftijdsgenoten te laten leren en spelen gaan de kinderen elke dinsdagochtend naar De Schakel. Omdat dit intensief is voor zowel de teams, kinderen en ouders wordt de werkwijze in 2023 heroverwogen.

20

1.5 Strategisch personeelsbeleid Visie Om kwalitatief goed onderwijs te kunnen geven, is de kwaliteit van het personeel binnen het OPO Ameland van doorslaggevende betekenis. De visie op het personeel van de organisatie is het volgende: • •

OPO Ameland investeert in de werknemers, het personeel is het kapitaal van de organisatie en het gezicht naar buiten; Het personeelsbeleid richt zich op het stimuleren van de verantwoordelijkheid en op de ontwikkeling van de werknemers. De schoolontwikkeling is daarbij richtinggevend.

OPO Ameland wil een lerende organisatie zijn met aandacht voor kwaliteit, professionaliteit, verantwoording en doelmatigheid. •

Wij realiseren een cultuur, die gekenmerkt wordt door voortdurende aandacht voor het verbeteren van het handelen van professionals. Om de kwaliteit van het primaire proces te blijven ontwikkelen, is reflectie nodig op het eigen handelen ten behoeve van de resultaten van de organisatie.

Integraal personeelsbeleid Het integraal personeelsbeleid wordt voor een belangrijk deel collectief geregeld binnen OPO Ameland. De uitwerking hiervan vindt plaats binnen de school. OPO Ameland wil een goede werkgever zijn waarbij de menselijke maat van groot belang is. Het personeelsbeleid is beschreven in actuele beleidsnotities en voldoet aan de eisen. Het integraal personeelsbeleid staat beschreven in de notities/protocollen/beleidsstukken (Gesprekkencyclus OPO Ameland 2019- 2021 en Koersplan OPO Ameland 2019-2021, deze documenten zijn te vinden op de website van OPO Ameland). Het strategisch personeelsbeleid is afgestemd op de inhoudelijke ontwikkelingen binnen de scholen. Welke behoefte is vanuit school belang aanwezig en welke behoefte van scholing en ontwikkeling heeft de werknemer voor ogen en is dit te matchen met de onderwijs inhoudelijke ontwikkeling van de school/scholen? Door gesprekken te voeren met werknemers en het gezamenlijk ontwikkelen van een visie (strategisch perspectief) vindt onderlinge afstemming plaats. De directeur heeft hierbij een coördinerende taak. Deze afstemming vindt plaats door het voeren van POP- en functioneringsgesprekken en ontwikkelgesprekken. De individuele scholingsbehoefte wordt geïnventariseerd en geprioriteerd. In overleg met de werknemer wordt wel of niet toestemming gegeven voor scholing.

Dit is natuurlijk afhankelijk van persoonlijke behoefte en de innovatieve behoefte van de organisatie, gerelateerd aan de beleidsontwikkeling van de organisatie.

21

Samenstelling personeelsbestand Schaal Functie

Totaal

Totale WTF

DB LB LB LB

directeur Intern begeleider / LK Locatiecoördinator / LK Rekencoördinator / LK

1 1 1 1

0,60 0,2637/0,5863 0,2125/0,6375 0,10/0,51

LA OA 4 OOP 2

Leerkracht Onderwijsassistent Schoonmaker

6 3 1

4,00 0,8165 0,3125

14

8,039

Totaal

Ziekteverzuim OPO Ameland heeft een contract met MK Basics voor verzuimbegeleiding. Er wordt samengewerkt met een vaste bedrijfsarts. De bedrijfsarts heeft een adviserende rol. Personeelsleden kunnen preventief een afspraak maken bij de bedrijfsarts, voordat een daadwerkelijke ziektemelding heeft plaatsgevonden. Hierdoor kan mogelijk uitval voorkomen worden. De directeur is de casemanager bij ziekteverzuim van een personeelslid. Gemeente Ameland, team Onderwijs en P&O zorgt voor de administratieve ondersteuning, monitoring en dossiervorming. De schoolleiding en de medewerker zijn samen verantwoordelijk voor de re-integratie. Het ziekteverzuim van OPO Ameland is 3,98 % in 2022. Er wordt bewust gestuurd op het vroegtijdig signaleren van ziekteverzuim door het voeren van gesprekken. Doordat OPO Ameland een kleine organisatie is met een beperkt aantal werknemers en invallers, meldt een werknemer zich ook niet snel ziek. Dit wordt zeer gewaardeerd door de directie van de school, maar kan op termijn tot overbelasting leiden. Het is van belang om een flexibele schil van werknemers voor de verschillende functies op te bouwen of een samenwerking met andere besturen te vormen, zodat een pool van invallers beschikbaar is en de kwetsbaarheid voor onze organisatie hierdoor wordt gereduceerd. Door een enorme krapte op de arbeidsmarkt staat dit uitgangspunt onder druk.

Arbeidsomstandigheden Om te blijven voldoen aan de wettelijke bepalingen op het gebied van de bedrijfshulpverlening worden normaliter jaarlijks diverse cursussen aangeboden aan de bedrijfshulpverleners (BHV’ers) in de scholen en binnen het ondersteuningsbureau. De nasleep van Corona zorgde ervoor dat cursus BHV pas in 2023 uitgevoerd kan worden. Er zijn financiële middelen beschikbaar gesteld voor coaching- en begeleidingstrajecten en ontwikkelen van deze attitude binnen OPO Ameland is gericht op de professionalisering van werknemers en het begeleiden en ondersteunen van personeel. Dit heeft mede als gevolg dat de arbeidsomstandigheden verbeteren volgens de werknemers.

22

Reductie werkdruk In 2022 hebben de teams van de beide scholen bepaald, hoe de middelen ter reductie van de werkdruk worden ingezet. De besteding van deze middelen werd besteed aan het creëren van extra ambulante tijd voor administratie van de resultaten van de leerlingen, zodat piekbelasting werd gereduceerd. Leerkrachten werkten deels online vanuit huis. Dit geeft een bijzondere situatie, waarbij extra ambulante tijd slechts deels mogelijk was. De brief van de minister over de maatschappelijk thema’s (referentienummer 33848967) geeft het besluit weer om de werkdrukmiddelen te verdelen op basis van 50% voor de collectieve aanpak en 50% door de werknemers te bepalen aanpak voor de inzet van de middelen. Naast de collectieve maatregelen tegen werkdruk krijgen individuele medewerkers meer uren die aansluiten bij de specifieke behoeften doordat in 2022 het keuzebudget verhoogd is naar 90 uren. De minister geeft aan dat op het moment van bekendmaking en overboeken van de middelen voor het schooljaar 2022-2023 het lastig dan wel onmogelijk om tot een besteding te komen zoals voorgeschreven. Daarom benaderen CAO-partijen het schooljaar 2022-2023 als een overgangsjaar naar een structurele bestedingswijze. Deze afspraken zullen in het tweede deel van het schooljaar 2022-2023 met de pmr van de scholen worden gemaakt op basis van een evaluatie van de huidige afspraken.

In de financiële paragraaf is het totaal te besteden bedrag ter reductie van de werkdruk opgenomen.

Uitkeringen na ontslag In het verslagjaar zijn er geen transitievergoedingen uitgekeerd en er zijn bovendien geen uitkeringen na ontslag voor rekening van OPO Ameland gekomen. De aandacht die OPO Ameland heeft voor de loopbaanwensen van het personeel en de aandacht voor het ontwikkelen van acties op het gebied van in-,door- en uitstroom hebben als doel om OPO Ameland als aantrekkelijke werkgever vorm te geven. Dat zal naar verwachting ook tot gevolg hebben dat (een deel van) werkloosheidskosten wordt voorkomen.

Huisvestinggegevens Zowel op OBS de Schakel als op OBS ’t Ienster zijn de gebouwen de afgelopen jaren gemoderniseerd en is er een meerjaarlijks onderhoudsplan vastgesteld. Dit is een richtinggevend koersdocument. Tot en met 2022 hield OPO Ameland een financiële voorziening in stand waaruit groot onderhoud werd bekostigd. Met ingang van 2023 heeft een stelselwijziging plaatsgevonden. De voorziening voor groot onderhoud is opgeheven, en met groot onderhoud wordt nu geactiveerd. Dit is in de meerjaren begroting 2023-2026 opgenomen. Conform een eerder genomen besluit zijn in 2022 het dak van De Schakel en het hekwerk van De Schakel en ’t Ienster vervangen.

23

Leerlingen Ontwikkeling aantal leerlingen per 1 oktober Naam school Brinnummer Postcode school

Schakel 08DC 9161BE

schooljaar

2021

2022

2023

2024

2025

2026

4-7 jaar vanaf 8 jaar totaal Schakel

41

33

36

38

38

40

Naam school Brinnummer Postcode school

Ienster 09DN 9162EK

2021

2022

2023

2024

2025

2026

27

28

27

26

24

19

Leerlingenprognose

schooljaar

Leerlingenprognose ‘t Ienster 4-7 jaar vanaf 8 jaar totaal ‘t Ienster

De geprognotiseerde leerlingen aantallen als totaal dalen. Dit komt door de vergrijzing van de bevolking van Ameland. Het belangstellingspercentage van het openbaar onderwijs blijft stabiel. De daling van het leerlingen aantal aan de Westzijde van Ameland is sterk. De inkomsten zullen dalen en dat leidt tot een daling van de formatie om zodoende een financieel gezonde organisatie te blijven. In 2022 zijn de inspanningen er op gericht om tot een (bestuurlijke) samenwerking te komen met het christelijk onderwijs in Hollum, zodat het negatieve effect van een dalend aantal leerlingen en de gevolgen voor de formatie beter opgevangen kan worden.

24

Uitstroom en verloop Onderstaand zijn per school in tabellen de uitstroom- en verloopgegevens van het aantal leerlingen weergegeven. OBS de Schakel Kalenderjaar

HAVO/VWO

GEM/TH

BA/KA

Waarv. LWOO PRO

Totaal

2018 2019 2020 2021 2022

2 2 1 5 1

1 3 0 1 3

3 3 2 2 5

0 0 1 2 0

0 0 0 0 0

6 8 4 10 9

OBS ’t Ienster Kalenderjaar

HAVO/VWO

TL/HAVO

GEM/TH

BA/KA

Waarv. LWOO PRO

Totaal

2018 2019 2020 2021 2022

1 2 0 3 1

0 0 4 0 0

1 1 2 1 1

4 2 2 2 2

0 0 1 1 0

6 5 10 7 4

0 0 1 0 0

25

1.6 Bedrijfsvoering Het bevoegd gezag De gemeenteraad oefent de rol van intern toezichthouder uit. De bestuurscommissie is het bevoegd gezag en mandateert de taken naar de directeur van OPO Ameland.

Kwaliteit van het onderwijs De kwaliteit van het onderwijs en het creëren van een financieel gezonde situatie zijn voor het bevoegd gezag de belangrijkste uitgangspunten voor alle activiteiten die binnen OPO Ameland plaatsvinden. Voornemens tot fusies en/of verdergaande samenwerking, strategische beleidsnota’s, financieel beheer, investeringen en dergelijke worden vooral in dat licht bekeken.

Werkwijze van de directie De beleidsontwikkeling van OPO Ameland is vastgelegd in het Strategisch Perspectief 20192023. De directeur is belast met de uitwerking van het gewenste beleid. Om dit uit te kunnen voeren zijn de strategische doelen geordend in de beleidsterreinen Onderwijs, Personeel en Organisatie, Financiën en Facilitering en vertaald in tactische beleidsdoelen.

Marktaandeel Het openbaar onderwijs heeft (met als voedingsgebied Hollum en Ballum) op de peildatum 1 oktober 2022 60 leerlingen. In totaliteit hebben de basisscholen op West-Ameland op deze peildatum 115 leerlingen. Dit betekent dat OBS de Schakel 28,7% van het totaal aantal leerlingen heeft, en OBS ’t Ienster 23,5%. In totaliteit betekent dit voor OPO Ameland een marktaandeel van 52,2%.

Structuur Structuur is een belangrijke basis voor onderwijsleeractiviteiten. De structuur wordt vanuit twee perspectieven bekeken: • De inrichting en aankleding van de school, klas en plein: Uit onderzoek blijkt namelijk dat kinderen zich positiever gaan gedragen als ze zich in een veilig toegankelijke leerruimte bevinden; • Vanuit het voorspelbaar handelen van de leraar: de manier waarop de school de weekplanning en masterplanning realiseert. De week-en masterplanning dragen bij aan een vak doorbrekende, actieve leeromgeving voor leerlingen, waarbij de leraar grip houdt op het onderwijsaanbod.

Interactie Interactie is een uitgebreide ontwikkelingslijn die de verschillen in interactieprocessen in kaart brengt. Interactie vindt plaats: • tussen de leerlingen onderling; • tussen de leerkrachten en de individuele leerling; • tussen de leerkracht en een groep leerlingen/klas; • tussen de leerkracht en ouders.

Zelfstandige leerhouding Binnen adaptief onderwijs staat een zelfstandige leerhouding van de leerlingen centraal. De leerhouding van leerlingen wordt positief beïnvloed, zodra zij zich actief bezighouden met hun eigen leerproces. Omgaan met regels en afspraken, tijdbewustzijn en planning begeleidt 26

leerlingen in het zelfstandig leren. Zelfstandig leren bereidt de leerlingen voor op het zelfgestuurd leren. De instructies van de leerkrachten zijn belangrijk voor de motivatie, de overdacht van kennis en de succeservaring van de leerling. De inhoud en organisatie van het instructieproces op de school is van belang. We gebruiken instructie- en organisatievaardigheden, om met de toenemende verschillen tussen de leerlingen om te gaan- differentiatie. De leerkrachten benutten de instructietijd met leerlingen effectief. Ze hanteren het directe instructiemodel (ADIM) in de klas.

Sociale Veiligheid Sociale veiligheid staat jaarlijks op de agenda. In 2022 zijn we gestart met een update van het veiligheidsbeleid van OPO Ameland. Eerst vanuit de directie waarna de toevoeging komt vanuit de schoolmonitoring die in 2023 zal plaatsvinden. De uitkomsten hiervan worden gebruikt in de evaluatie waarbij de partijen directie, team en MR zullen worden betrokken. Na corona is de jaarlijkse evaluatie weer opgenomen in de agenda waarbij de input van uitkomsten toegepast wordt.

Samenwerkend leren Samenwerken is een vaardigheid waar veel vraag naar is in de huidige samenleving. Samenwerken is binnen de visie van adaptief onderwijs een voorwaarde om van en met elkaar te leren in verschillende situaties. Bijvoorbeeld bij het inoefenen en bij het zelf ontdekkend leren in heterogene en in homogene groepen, in tandems en in tafelgroepen en soms klas doorbrekend als het om tutorleren gaat.

Internationalisering Er is geen sprake van internationalisering binnen de bestuurscommissie OPO Ameland.

Planningssysteem Het planningssysteem beïnvloedt de zorgstructuur van de school. Met het planningssysteem kan de school maatregelen nemen om de leerlingenzorg af te stemmen op de groei- en ontwikkelingsmogelijkheden van de leerlingen. Als de school de begeleiding van het groei- en ontwikkelingstraject van de leerlingen bij de instroom goed organiseert, dan wordt vervolgens het inhoudelijke leeraanbod hierop afgestemd.

Teamleren Het teamleren gaat uit van de school als lerende organisatie. Een organisatie, die openstaat voor het vermogen van het schoolteam om kennis en ervaring met elkaar te delen en daarvan te leren. Teamleren is een absolute voorwaarde voor een adaptieve school. Zonder teamleren blijft het vermogen om passend onderwijs te bieden aan leerlingen op de school een moeilijke opgave. De eindverantwoordelijkheid ligt bij de directeur. Door deze werkwijze is er momenteel een grotere betrokkenheid van de werknemers bij de uitvoering van het beleid en het schooljaarplan.

Pedagogisch klimaat Om optimaal te kunnen leren, is het belangrijk dat leerlingen welbevinden, vertrouwen in zichzelf en elkaar hebben en het gevoel hebben dat ze zelf keuzes kunnen maken. Als leerkracht en onderwijsassistent probeer je een klimaat te creëren, waarin dit mogelijk is. Het creëren van een positief pedagogisch klimaat kan door tegemoet te komen aan drie psychologische basisbehoeften van leerlingen:

27

Relatie : veiligheid Competentie : zelfvertrouwen Autonomie : zelfstandigheid

(Luc Stevens)

Onderwijskwaliteit Kwaliteitszorg OPO Ameland brengt de kwaliteit in kaart door te werken met Mijn Schoolplan. Dit is een webbased programma te gebruiken in combinatie met het administratiesysteem Parnasyss. Opbrengsten In het jaar 2022 zijn 2 leerlingen uitgestroomd naar VMBO BB, 5 leerlingen naar VMBO KB, 4 leerlingen naar VMBO TL, 2 leerlingen naar HAVO en 1 leerling naar PRO. In totaal hebben dus 14 kinderen van OPO Ameland de overstap gemaakt naar het voortgezet onderwijs. Tevredenheidspeilingen Jaarlijks worden tevredenheidspeilingen gehouden onder ouders, werknemers en onder de leerlingen van groep 5 t/m 8 van beide scholen.

28

1.7 Risico’s en toekomstige ontwikkelingen Risicoprofiel De risico’s zijn: • •

De demografische ontwikkelingen, de effecten van de krimp in Noord Nederland en de vergrijzing van de bevolking; De krimp zal ook noodzakelijkerwijs leiden tot een stevige samenwerking met de andere basisscholen en voorschoolse educatie om zo tot het behoud van een essentiële voorziening op West Ameland te komen. Er is sprake van een voorgenomen bestuurlijke fusie met het christelijk basisonderwijs in Hollum.

Interne risicobeheersings- en controlesysteem OPO Ameland heeft een risico beheersings- en controlesysteem ingericht dat is toegesneden op de specifieke situatie. Het systeem is aangevuld met maatregelen, beleid, processen, taakomschrijvingen en afspraken binnen de scholen. Hiermee wordt getracht risico’s in een zo vroeg mogelijk stadium te herkennen en waar mogelijk op te lossen.

Toekomstige ontwikkelingen per beleidsterrein De speerpunten voor 2023 zijn: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Resultaat verbetering leerlingen OBS ’t Ienster en OBS de Schakel; Nauwkeuriger leren analyseren van leerresultaten; Scholing op het gebied van rekenen; Corona achterstanden weg werken; Nieuwe schoolplan (2023-2027) vorm geven; Organisatie 2023-2024 vormgeven; Verdere uitwerking van een bestuurlijke fusie op West-Ameland; Vervolg op de ontwikkeling aanbod Plusklas; Veiligheidsbeleid herijken;

29

1.8 Financiën en beheer Financieel beleid Kenmerken De beleidsnotitie Planning & Control (P&C) is een belangrijk instrument van het financieel management. Met de P&C-cyclus wordt systematisch inhoud gegeven aan het richting geven (het besturen ofwel Planning) en het op koers houden (beheersen ofwel Control) van de organisatie. In de afgelopen jaren was OPO Ameland ‘in control’, doordat de kosten in de pas zijn gebleven met de baten en er op totaalniveau conform de begroting gehandeld is. De organisatie gaat zorgvuldig en transparant om met de toegekende publieke middelen en neemt geen risico’s met betrekking tot het eigen vermogen. Alle uitgaven zijn direct of indirect bestemd voor onderwijs. De gemeenteraad van Ameland stelt de meerjarenbegroting en de jaarrekening vast. Tussentijds ontvangt het bevoegd gezag financiële kwartaalrapportages die intern worden besproken.