CConstaterende datAmeland
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2025 Gemeente Ameland definitief - gewaarmerkt

Raad 6 juli 2026, gemeente AmelandBij agendapunt: Vaststellen van de Jaarrekening gemeente Ameland 2025 (zaaknummer 555398)52.008 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 6

Uitgangspunt hierbij is samenwerken, respect voor elkaars opvattingen en het nakomen van gemaakte afspraken; • Meer dan tot nu toe wordt er ‘van buiten naar binnen’ gedacht en gewerkt, dit wil zeggen: er wordt ‘met lef’ gedacht, in kansen en mogelijkheden; • Het managementteam draagt zorg voor een veilige werkomgeving, waarbij ‘plezier in het werk’ belangrijk is. 3. Ontwikkeling van de medewerkers: • Iedere medewerker is bereid om te investeren in zijn of haar ontwikkeling, dit wordt gefaciliteerd met een aantal centrale trainingen en via individueel maatwerk waar nodig vanuit het beschikbare opleidingsbudget; • Met medewerkers worden individuele afspraken gemaakt over ontwikkeling, dit gebeurt via de jaargesprekkencyclus waarbij elke medewerker jaarlijks een aantal ‘formele’ gesprekken met de leidinggevende voert; • Uitgangspunt is dat verantwoordelijkheden zo laag mogelijk in de organisatie liggen, medewerkers zijn zelf verantwoordelijk voor de eigen groei: de organisatie faciliteert hierbij. Specifieke aandachtspunten Automatisering en Informatievoorziening De samenwerking met SSC Leeuwarden loopt goed, het meedenken over de ontwikkelkant van de diensten van SSC wordt in goed overleg met Leeuwarden verder verbeterd. Operationeel is de afgelopen periode een grote klus geklaard door de werkplekken (dubbele schermen) en de telefonie (mobiel).

Ook is het aantal printers gereduceerd waardoor papierloos werken meer gestimuleerd wordt. Zaakgericht werken is een manier om processen op orde te krijgen, efficiënt en digitaal te werken en de dienstverlening transparant te maken. Het is een doorlopende ontwikkeling. Het goed opleiden van medewerkers en een persoonlijke aanpak zijn hierbij van groot belang voor het laten slagen van het invoeren van zaakgericht werken. Zaakgericht werken vergt een organisatieontwikkeling, investering in digitale vaardigheden en een reorganisatie van het informatielandschap. Door nieuwe wetgeving zijn verplichte koppelingen met landelijke systemen gerealiseerd (zoals voor de omgevingswet). In 2025 is de digitale ondertekening ingevoerd waardoor papier nog minder noodzakelijk wordt. Een ander spoor is het verder aansluiten op de architectuur van Shared Service Centrum Leeuwarden. Doel hiervan is, op termijn, middels gezamenlijke aanbestedingen, kostenverlaging (of beperking van kostenstijging) te realiseren. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 106 Informatiebeveiliging en privacy Op dit moment worden belangrijke maatregelen op het terrein van informatieveiligheid en privacy regelmatig getoetst en bijgesteld. De Waddeneilanden werken op dit terrein gezamenlijk samen met SSC Leeuwarden.

De gemeente Leeuwarden levert zowel CISO (chief information officer) als FG (functionaris gegevensbescherming) voor de eilanden. Op beide terreinen zijn afspraken om via een groeimodel tot professionele standaarden, passend bij het informatielandschap dat SSC voor de Eilanden faciliteert, te komen. Zowel regelgeving van de overheid (AVG, BIO) als bedreigingen uit de samenleving (Ransomware) nemen steeds verder toe. We kiezen ervoor om de focus altijd eerst op de praktische werking van de maatregelen te leggen. Basisregistraties (ENSIA) Het college legt jaarlijks verantwoording af, via de verschillende voorgeschreven kanalen, over de uitvoering van de basisregistraties BRP (Basisregistratie Personen), BAG (Basisregistratie Adressen en Gebouwen), BGT (Basisregistratie Grootschalige Topografie), BRO (Basisregistratie Registratie Ondergrond) en Suwinet (zorgtaken werk en inkomen). Uit de audit blijkt dat we in 2025 voldoen aan de normen die gesteld zijn aan de basisregistraties. Organisatieontwikkeling Het is van belang om kennis en kunde bij te houden en te ontwikkelen.

Dit hebben we gedaan door: • te investeren in onze organisatie, door opleiding en training van medewerkers, trainees en college- en raadsleden, investering in werkplek, software en informatiebeveiliging en investering in goede arbeidsomstandigheden; • te investeren in mensen, door gedegen management, goede arbeidsvoorwaarden en inhoudelijk interessant werk; • te investeren in goed werkgeverschap, door het opleiden van trainees, uitwisselingen met andere organisaties en door gerichte arbeidsmarktbenadering. De gemeentelijke organisatie bestaat uit zeven clusters en twee programma’s. De 6 clusters in de binnendienst hebben een coördinator. Voor de buitendienst geldt dat zij een manager Buitendienst hebben en opzichters. Het managementteam bestaat uit vier leden, namelijk de secretaris – directeur, twee adjunct directeuren en de manager buitendienst. De bezetting in het managementteam was in 2025 stabiel en compleet. We hebben de vastgestelde vervangingsregeling voor het managementteam gebruikt. De clusters en programma’s zijn verdeeld over de leden van het managementteam, waardoor de span of control evenwichtig is verdeeld. Door het management is gestructureerd en met alle medewerkers individueel de HR-cyclus doorlopen. Het gaat hierbij om drie gesprekken, namelijk een plangesprek, een voortgangsgesprek en een beoordelingsgesprek.

In enkele gevallen is maatwerk geleverd, zoals een gesprek meer of minder, afhankelijk van de persoonlijke situatie van de medewerker en de aard van de werkzaamheden. De bezetting van de vaste formatieve ruimte is in de begroting 2025 vastgesteld op 89 fte (exclusief extern gedetacheerde WSW-medewerkers). We hebben getracht openstaande vacatures zo snel mogelijk in te vullen. Er zijn diverse vacatures ontstaan en weer ingevuld. Het aantal vacatures lijkt iets afgenomen te zijn. Wanneer het invullen van deze vacatures niet mogelijk bleek, is er tijdelijk personeel ingehuurd. Ook bij langdurige ziekte van zittende werknemers hebben we tijdelijk personeel ingehuurd om noodzakelijke werkzaamheden uit te kunnen blijven voeren. We huurden externe deskundigen in wanneer Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 107 specialistische kennis niet in onze organisatie aanwezig was. Ter voorkoming van onnodige inhuur werken we daarnaast samen met de Waddeneilanden via verschillende dienstverleningsovereenkomsten, maar ook met gemeenten aan de wal, zoals Leeuwarden, NoardEast-Fryslân en Groningen. Na diverse aanpassingen in de organisatiestructuur en als vervolg op het programma krachtig leiden hebben we een permanent, afstemmend overleg voor leidinggevenden, coördinatoren en opzichters buitendienst ingericht.

Verder hebben we nieuwe overlegstructuren ingericht voor de ontwikkelteam leden van de regiodeal en de medewerkers die in hoofdzaak belast zijn met beleidsmatige werkzaamheden. Er is op basis van de visie voor de organisatie uitvoering gegeven aan het meerjarenplan 2023-2026 voor de buitendienst. We willen daarmee behouden wat goed is, maar de buitendienst flexibeler, integraler en moderner maken. We gaan “de goede buitendienst van vandaag” naar het “uitstekende cluster Buitendienst van de toekomst” ontwikkelen. Veel uit het plan is gerealiseerd, maar voor 2025 betekende dit vooral dat er voorbereidingen werden getroffen voor het herinrichten en verbeteren van het buitenterrein. De vastgestelde visies voor de beleidsclusters fysieke leefomgeving en sociaal domein zijn in uitvoering gebracht. De visies bedrijfsvoering en dienstverlening zijn voorbereid en bevinden zich in een afrondende fase voor de vaststelling en vervolgens de implementatie. We hebben een bijdrage geleverd aan goede arbeidsomstandigheden in de organisatie. Het plan van aanpak met betrekking tot de risico inventarisatie en evaluatie is vrijwel uitgevoerd. Het arbobeleid wordt als volwaardig onderdeel van het HRM beleid gezien. Ook in 2025 hebben we een aantal verbeteringen in de arbeidsomstandigheden door kunnen voeren. We bevinden ons in een afrondende fase voor de nieuwe werkplekinrichting.

Eerst zijn de kantines van het gemeentehuis en de gemeentewerf omgebouwd naar multifunctionele ruimtes voor overleg en samenzijn en vervolgens zijn in het gemeentehuis meer ruimten ingericht met separate bel- en video conferencing faciliteiten. Daarnaast zijn voorbereidingen getroffen voor de herinrichting van de raadzaal en de bestuursvleugel. Ook hebben alle vergaderruimtes nieuwe namen gekregen en zijn die geïntegreerd in de systemen. In 2025 is het personeelshandboek geactualiseerd en vastgesteld. Er is een proactief, constructief en permanent overleg met de ondernemingsraad (personeel) en het lokaal overleg (vakbonden). Tenslotte is er een onderzoek uitgevoerd naar de ondersteuning van de griffie en de gemeenteraad. Dit heeft geleid tot een advies, (voorgenomen) keuzes en nieuwe modellen voor diverse documenten waarover begin 2026 een besluit wordt genomen. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 108 Paragraaf 7 Verbonden partijen Algemeen In deze paragraaf zijn de ‘verbonden partijen’ opgenomen. Dit zijn organisaties waarbij gemeente Ameland financieel, dan wel bestuurlijk is betrokken.

Omdat deze organisaties soms taken uitvoeren die in het verlengde liggen van gemeentelijke doelstellingen, en omdat er in het algemeen sprake is van financiële en budgettaire consequenties, is het belangrijk de aard van de relatie en de mate van betrokkenheid helder weer te geven. De volgende verbonden partijen zijn hierna weergegeven: Gemeenschappelijke regelingen: • De Waddeneilanden; • Fryske Útfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing (FUMO); • Hûs en Hiem; • Veiligheidsregio Fryslân. Naamloze vennootschappen: • Afvalsturing Friesland; • Bank Nederlandse Gemeenten; • Stedin Groep N.V.; • Fryslân Miljeu; • Kabeltelevisie Noord Oost. Besloten vennootschap: • Zonnepark Ameland; • Energiepark Ballummerbocht; • Ameland Warmtelevering. Centrumregelingen: • Sociaal Domein Fryslân (SDF) • Shared Service Centrum (SSC) Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 109 Gemeenschappelijke regelingen De Waddeneilanden Rechtsvorm: Gemeenschappelijke regeling Vestigingsplaats: Harlingen Doelstelling: 1. De behartiging van de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten; 2. Het uitdragen van het standpunt van de deelnemende gemeenten richting andere betrokken overheden; 3.

Overleg, coördinatie en afstemming ten aanzien van beleids-, en beheersaspecten; Het organiseren van jaarlijkse bijeenkomsten voor raads- en collegeleden van de vijf gemeenten, om gemeenschappelijke thema’s te bespreken; 4. Samenwerking en ondersteuning ten aanzien van specifieke uitvoeringszaken van deelnemende gemeenten; 5. Het voorbereiden, vaststellen en uitvoeren van gemeenschappelijke beleidskaders. Programma: 1. Bestuur en dienstverlening Deelnemende partijen: Ameland, Schiermonnikoog, Terschelling, Texel en Vlieland Bestuurlijk belang: Algemeen bestuur en dagelijks bestuur Financieel belang: De bijdrage voor 2025 bedroeg € 221.000 Werkelijke financiële gegevens: Risico’s: In verband met de geldende regelgeving, is de GR eigen risicodrager voor wat betreft de in de CAO opgenomen bepalingen inzake werkloosheid. Hieruit kunnen voor de GR aanzienlijke financiële verplichtingen ontstaan die door de deelnemende gemeenten moeten worden gedragen, mits dit niet zelf gedragen kan worden. Als de Regio Deal eindigt zou een eigen risico verplichting aan de orde kunnen zijn voor de medewerkers van het programmateam. Ontwikkelingen: In 2023 zijn door het Rijk middelen toegekend voor de Regio Deal. In 2024 bleek heeft de organisatie en structuur verder vorm gekregen,, en hebben enkele projecten al een financiële bijdrage ontvangen vanuit deze middelen.

In 2025 is de Regio Deal inmiddels op volle stoom gekomen. Er zijn in het besluitvormingsproces via de stuurgroep en bestuur voor veel samenwerkings- en eilandprojecten bijdragen beschikbaar gesteld. Met veel tijdelijke medewerkers wordt gewerkt om de programma's en projecten uit te voeren. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 110 Fryske Utfieringstjinst Miljeu en Omjouwing (FUMO) Rechtsvorm: Gemeenschappelijke regeling Vestigingsplaats: Grou Doelstelling: Het behartigen van de belangen van de deelnemers bij de uitvoering van taken en bevoegdheden op het gebied van het milieu- en omgevingsrecht in ruime zin in het algemeen en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht in het bijzonder. Daarnaast voert de FUMO-taken uit op het terrein van vergunningverlening, handhaving en toezicht op grond van artikel 5.1 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht. Programma: 4. Fysieke leefomgeving Deelnemende partijen: Provincie Fryslân, Wetterskip en alle Friese gemeenten Bestuurlijk belang: Algemeen Bestuur Financieel belang: De bijdrage voor 2025 bedroeg € 107.218 Werkelijke financiële gegevens: Risico’s: Geen bijzonderheden.

Ontwikkelingen: Vertrekpunt is de bestuurlijke ambitie zoals besproken in de gezamenlijke bijeenkomst: de FUMO vervult een meer onafhankelijke, gezaghebbende rol richting het bevoegd gezag, met ruimte voor intensievere samenwerking en wederzijds begrip voor ieders rol en belang. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 111 Hûs en Hiem Rechtsvorm: Gemeenschappelijke regeling Vestigingsplaats: Leeuwarden Doelstelling: De gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten te behartigen op het gebied van ‘de bouwkunstige, stedenbouwkundige en landschappelijke schoonheid’ in de provincie Friesland. Programma: 4. Fysieke leefomgeving Deelnemende partijen: Alle gemeenten in Friesland m.u.v. Tytsjerksteradiel Bestuurlijk belang: Algemeen Bestuur Financieel belang: De bijdrage voor 2025 bedroeg € 50.700. Dit zijn betalingen voor door Hûs en Hiem uitgevoerde (advies)werkzaamheden, die door gemeente Ameland worden verhaald op de aanvragers van vergunningen en dergelijke. Werkelijke financiële gegevens: Risico’s: Geen bijzonderheden. Ontwikkelingen: Er wordt onderzoek gedaan naar de toekomst van Hús en Hiem in verband met nieuwe kwaliteitseisen omgevingswet.

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 112 Veiligheidsregio Fryslân Rechtsvorm: Gemeenschappelijke regeling Vestigingsplaats: Leeuwarden Doelstelling: Binnen Veiligheidsregio Fryslân werken de Friese gemeenten, Brandweer Fryslân, GGD Fryslân en andere partners samen aan publieke gezondheidszorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing. Programma: 4. Fysieke leefomgeving 2. Sociaal Domein Deelnemende partijen: Alle Friese gemeenten Bestuurlijk belang: Algemeen Bestuur Financieel belang: De bijdrage voor 2025 bedroeg € 973.298 Werkelijke financiële gegevens: Risico’s: Geen bijzonderheden. Ontwikkelingen: Geen bijzonderheden. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 113 Naamloze Vennootschappen Afvalsturing Friesland (Omrin) Rechtsvorm: Naamloze Vennootschap Vestigingsplaats: Leeuwarden Doelstelling: Afvalsturing doet de verwerking van afval voor ongeveer 800.000 huishoudens en vele bedrijven. Hierbij wordt getracht om uit afval zoveel mogelijk grondstoffen terug te winnen en duurzame energie te produceren. Afvalsturing wil kringlopen tot stand brengen. Programma: 4. Fysieke leefomgeving Deelnemende partijen: Vrijwel alle Friese gemeenten Bestuurlijk belang: AVA Financieel belang: Aandeelhouder (dividend over 2024 € 20.824) Werkelijke financiële gegevens: Risico’s: Beperkt tot aandeelhouderskapitaal (€ 20.420).

Ontwikkelingen: Geen bijzonderheden. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 114 Bank Nederlandse Gemeenten Rechtsvorm: Naamloze Vennootschap Vestigingsplaats: ‘s-Gravenhage Doelstelling: De BNG wil een relevante speler zijn in de financiering van onder meer decentrale overheden en het behalen van een redelijk rendement voor de aandeelhouders. De BNG bank is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Programma: 8. Dekkingsmiddelen Deelnemende partijen: De Staat der Nederlanden bezit de helft van de aandelen. De andere aandelen zijn in bezit van provincies, gemeenten en een hoogheemraadschap. Bestuurlijk belang: AVA Financieel belang: Aandeelhouder (3.120 aandelen) Dividend over 2024: € 7.831,20 Werkelijke financiële gegevens: Risico’s: Beperkt tot aandeelhouderskapitaal (€ 7.800). Ontwikkelingen: Geen bijzonderheden. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 115 Stedin Groep N.V. Rechtsvorm: Naamloze Vennootschap Vestigingsplaats: Rotterdam Doelstelling: Stedin Groep N.V. heeft als netbeheerder de taak een veilige, betrouwbare en betaalbare energievoorziening te realiseren. Programma: 8.

Dekkingsmiddelen Deelnemende partijen: 61 Nederlandse gemeenten, 2 provincies en de Staat Bestuurlijk belang: Indirect vertegenwoordigd in AVA Financieel belang: Aandeelhouder 5.063 (0,09%) gewone aandelen en 416 (0,1%) cumpref aandelen (dividend over 2024 in 2025 ontvangen: € 44.680 en preferent rendement € 5.999) Werkelijke financiële gegevens: Risico’s: Beperkt tot aandeelhouderskapitaal. De oorspronkelijke aandelen in de vennootschap zijn niet gewaardeerd. De aangekochte preferente aandelen (€ 200.000) zijn tegen de nominale waarde in de balans opgenomen. Ontwikkelingen: In de afgelopen periode zijn veel acties geweest om ervoor te zorgen dat Stedin over voldoende kapitaal beschikt voor de noodzakelijke investeringen in betrouwbare netten en de energietransitie. In 2021 hebben de aandeelhouders (waaronder Ameland) gezamenlijk € 200 miljoen gestort. In 2023 is de Staat als medeaandeelhouder toegetreden, met een kapitaalinjectie van € 500 miljoen. In 2024 zijn ook de provincies Utrecht en Zeeland aandeelhouder geworden, en nog 7 Utrechtse en 12 Zeeuwse gemeenten. Dit past in het streven naar een evenwichtig aandeelhouderschap. Ondanks recordinvesteringen neemt de krapte op het net toe. Door nauw samen te werken met vrijwel alle gemeenten, kan de buurtaanpak versnellen en sneller ruimte gevonden worden om op te bouwen.

Maar er is meer nodig om de verzwaring van het net in woonwijken te versnellen. Het beter benutten van de bestaande ruimte op het stroomnet is minstens zo belangrijk. De vraag naar energie blijft toenemen. Het vraagt om anders denken en doen. Op een slimmere manier. Digitalisering en flexibel vermogen zijn essentieel om knelpunten sneller op te lossen. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 116 Fryslân Miljeu (Omrin) Rechtsvorm: Naamloze Vennootschap Vestigingsplaats: Leeuwarden Doelstelling: Het komen tot een doelmatige en uit oogpunt van milieuhygiëne verantwoorde uitvoering van milieu- en reinigingsraken. Programma: 4. Fysieke leefomgeving Deelnemende partijen: De aandelen van NV Fryslân Miljeu zijn in handen van 17 Friese gemeenten en 2 Groningse gemeenten. Bestuurlijk belang: AVA Financieel belang: Aandeelhouder (dividend over 2024: € 19.072) Met ingang van 2014 is de gemeente Ameland aandeelhouder van Fryslân Miljeu, met 3.246 aandelen serie B in het kapitaal van de vennootschap, met een nominaal bedrag van €4,54. De uitgifteprijs bedroeg tien euro en vierenvijftig eurocent (€34.050,54). Begin 2025 is in de Raad besloten het aandeelhouderschap te beëindigen, medio 2025 is dit financieel afgewikkeld. Werkelijke financiële gegevens: Risico’s: Niet van toepassing. Ontwikkelingen: Niet van toepassing.

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 117 Kabeltelevisie Noord Oost Rechtsvorm: Naamloze Vennootschap Vestigingsplaats: Dokkum Doelstelling: Noordoost Friesland voorzien van televisie, breedband internet en telefonie. De N.V. bestaat uit: Kabelnet Noord B.V. (infrastructuur), Kabel Noord B.V. (ongerichte diensten) en Kabelservice Noord B.V. (gerichte diensten). Vanuit de N.V. worden de infrastructuren ongerichte dienstenactiviteiten uitgeoefend, de zogenaamde nutsvoorzieningen. Programma: 8. Dekkingsmiddelen Deelnemende partijen: Noardeast-Fryslân, Ameland, Schiermonnikoog, Dantumadiel. Bestuurlijk belang: AVA Financieel belang: Aandeelhouder Werkelijke financiële gegevens: Risico’s: Beperkt tot aandeelhouderskapitaal. Aandelen op de balans niet gewaardeerd. Ontwikkelingen: Door de keuze van grootschalige investeringen in het glasvezelnetwerk wordt er geen dividend uitgekeerd. De jaarlijks eventueel gerealiseerde winsten worden daarom toegevoegd aan de reserves om deze investeringen (mede) mogelijk te maken.

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 118 Besloten Vennootschappen Zonnepark Ameland Rechtsvorm: Besloten Vennootschap Vestigingsplaats: Ameland Doelstelling: Het bevorderen, verbreden en verdiepen van het gebruik-, de toepassing-, de productie-, de levering- en de verdere ontwikkeling van duurzame energie en duurzame mobiliteit en derhalve ook het bevorderen van de transitie naar het gebruik en de toepassing van duurzame energie, de bevordering van het doelmatige energieverbruik en mitsdien het beperken van dit energieverbruik en aldus besparen van energie. Programma: 6. Duurzaamheid Deelnemende partijen: Gemeente Ameland, Amelander Energie Coöperatie U.A. en Eneco Solar B.V. Bestuurlijk belang: AVA Financieel belang: Aandeelhouder voor 33% (Dividenduitkering 2024: € 170.000) Werkelijke financiële gegevens: Risico’s: Beperkt tot aandeelhouderskapitaal (€ 14.000) Ontwikkelingen: Geen bijzonderheden.

Aanvullende informatie is beschikbaar via Zonnepark Ameland | Duurzaam Ameland Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 119 Energiepark Ballumerbocht Rechtsvorm: Besloten Vennootschap Vestigingsplaats: Ameland Doelstelling: Het bevorderen, verbreden en verdiepen van het gebruik-, de toepassing-, de productie-, de levering- en de verdere ontwikkeling van duurzame energie en duurzame mobiliteit en derhalve ook het bevorderen van de transitie naar het gebruik en de toepassing van duurzame energie, de bevordering van het doelmatige energieverbruik en mitsdien het beperken van dit energieverbruik en aldus besparen van energie. Programma: 6. Duurzaamheid Deelnemende partijen: Gemeente Ameland, Amelander Energie Coöperatie U.A. en Wetterskip Fryslân Deelnemingen B.V. Bestuurlijk belang: AVA Financieel belang: Aandeelhouder voor 33% Werkelijke financiële gegevens: Risico’s: Beperkt tot aandeelhouderskapitaal (€ 100.000). Ontwikkelingen: Op 27 augustus is de bouw gestart met een officieel moment en was er een bezichtigingsmoment voor geïnteresseerden mogelijk. Het zonnepark levert vanaf december 2025 groene energie aan het net.

Op het zonnepark zijn aan de noordkant struiken en bomen geplant en zijn er op en rond het terrein natuurcompenserende maatregelen uitgevoerd zoals het maken van paddenpoelen en ophangen van nestkasten voor verschillende vogelsoorten. Ook is in 2025 begonnen met de voorbereidingen voor het plaatsen en aansluiten van een batterij op het zonnepark. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 120 Ameland Warmtelevering Rechtsvorm: Besloten Vennootschap Vestigingsplaats: Ameland Doelstelling: Het exploiteren van één of meer warmtenetten in de gemeente Ameland, door het sluiten van overeenkomsten voor het gebruik van het warmtenet en het leveren van warmte aan gebruikers. Programma: 6. Duurzaamheid Deelnemende partijen: Gemeente Ameland Bestuurlijk belang: AVA Financieel belang: Aandeelhouder voor 100% Werkelijke financiële gegevens: Nog geen financiële gegevens bekend. Risico’s: Beperkt tot aandeelhouderskapitaal van € 12.000 en een agiostorting van € 488.000. Ontwikkelingen: 2025 was het eerste volledig jaar waarin Ameland Warmtelevering BV gedraaid heeft. Er zijn geen noemenswaardige operationele storingen geweest. Wel zijn en worden er extra meters geplaatst om meer over het warmte- en energieverbruik te weten te komen en dat vervolgens om te zetten in daadwerkelijke actie als dat nodig is.

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 121 Centrumregelingen Sociaal Domein Fryslân (SDF) Rechtsvorm: Centrumregeling Vestigingsplaats: Leeuwarden Doelstelling: Het betreft een regie-organisatie voor inkoop en beleidsvoorbereiding, legt verbinding van en naar Friese gemeenten en is het de kennispartner op het gebied van Jeugdhulp en Wmo. Daarnaast is het doel om afspraken vastleggen met het oog op de gezamenlijke uitvoering waarvoor gemeenten wettelijk verplicht moeten samenwerken alsmede van de taken waarvoor gemeenten vrijwillig kunnen samenwerken op een doelmatige en doeltreffende wijze. Programma: 2. Sociaal Domein Deelnemende partijen: Alle Friese gemeenten Bestuurlijk belang: Bestuurlijke overleggen Financieel belang: De voorschotbijdrage voor 2025 bedroeg € 39.237 Werkelijke financiële gegevens: Vallen onder de totale financiële gegevens van de gemeente Leeuwarden. Risico’s: Als deelnemer aan de centrumregeling is het risico beperkt tot de jaarlijkse bijdrage voor de instandhouding en dienstverlening van SDF. Deze bijdrage wordt bepaald op basis van inwoneraantallen van de deelnemende gemeenten. Ontwikkelingen: Beschermd wonen wordt nu behartigd door centrum gemeente Leeuwarden. Straks wordt dit gefaseerd gedecentraliseerd naar de individuele gemeenten, dus ook naar gemeente Ameland.

De vraag is hoe we dit gaan organiseren, daar zitten risico’s aan. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 122 Shared Service Centrum Leeuwarden Rechtsvorm: Centrumregeling Vestigingsplaats: Leeuwarden Doelstelling: Door het inzetten van het Shared Service Center intensief samenwerken met de deelnemende gemeenten. De bedrijfsvoering en dienstverlening voor de gemeenten wordt hierdoor verzekerd en verbeterd. Programma: 1. Bestuur Deelnemende partijen: De gemeente Leeuwarden, gemeente Texel, gemeente Ameland, gemeente Vlieland, gemeente Terschelling, gemeente Schiermonnikoog, gemeente Noardeast-Fryslân, gemeente Waadhoeke en gemeente Dantumadiel. Bestuurlijk belang: Bestuurlijke overleggen Financieel belang: De bijdrage voor 2025 bedroeg € 807.026 Werkelijke financiële gegevens: Vallen onder de totale financiële gegevens van de gemeente Leeuwarden. Risico’s: De risico’s beperken zich tot hetgeen contractueel voor een jaar is overeengekomen op basis van een Service Level Agreement (SLA). Hierin zijn de afspraken vastgelegd over de te realiseren dienstverlening door het Shared Service Centrum (centrumgemeente Leeuwarden). Ontwikkelingen: Door investeringen in nieuwe ICT-voorzieningen, een stijging in de werkplektarieven en verdere toename van het aantal devices en accounts stijgen de kosten.

Door steeds strenger wordende eisen van de overheid op het gebied van informatiebeveiliging zullen de kosten nog extra stijgen. Daarnaast komt er extra inzet van een Chief Information Officer en een Functionaris Gegevensbescherming. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 123 Paragraaf 8 Rechtmatigheid Algemeen Conform artikel 75, lid 2 BBV geeft de commissie BBV via de kadernota rechtmatigheid haar visie over de invulling van het begrip rechtmatigheid in de rechtmatigheidsverantwoording van decentrale overheden. Als gevolg hiervan heeft de commissie BBV in april 2025 een (geactualiseerde) Kadernota rechtmatigheid 2025 opgesteld. Voor verslaggevingsjaar 2025 gelden dan ook de volgende uitgangspunten. Op grond van artikel 24 en 58b van BBV, wordt in de jaarrekening een specifieke verklaring rechtmatigheid opgenomen. Daarnaast is in artikel 58b bepaald dat een verantwoordingsgrens van 2% geldt, van de totale lasten, exclusief de toevoegingen aan de reserves. Criteria Het begrip financiële rechtmatigheid is concreet gemaakt met behulp van negen criteria. In de jaarrekening legt het college verantwoording af over alle negen criteria van rechtmatigheid. De eerste zes criteria, die betrekking hebben op getrouwheid en óók onderdeel zijn van rechtmatigheid, komen tot uitdrukking in de balans en het overzicht van baten en lasten.

De drie specifieke rechtmatigheidscriteria (begrotingscriterium, voorwaardencriterium en misbruik- en oneigenlijk gebruikcriterium) komen tot uitdrukking in de rechtmatigheidsverantwoording van het college. Begrotingscriterium Op grond van de Financiële verordening autoriseert de raad met het vaststellen van de begroting de baten en de lasten per activiteitengroep en de investeringskredieten. Het college informeert de raad als ze verwacht dat baten of lasten van een activiteitengroep zullen afwijken van de door de raad geautoriseerde bedragen in de begroting en of de investeringsuitgaven het geautoriseerde investeringskrediet dreigen te overschrijden. Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld bij de uitvoering van de financiële beheershandelingen. De eisen/voorwaarden zijn afkomstig uit diverse wet- en regelgeving en hebben betrekking op aspecten als doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur. Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium Onder misbruik wordt verstaan het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens met als doel ten onrechte (te hoge) subsidies of uitkeringen te verkrijgen of niet dan wel een te laag bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen.

Onder oneigenlijk gebruik wordt verstaan het volgens de regels van de wet, maar in strijd met de bedoeling van de wet, verkrijgen van (te hoge) subsidies of uitkeringen, alsmede het niet of tot een te laag bedrag betalen van heffingen aan de overheid. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 124 Rechtmatigheidsverantwoording door het college Als onderdeel van de jaarrekening 2025 is de “Verantwoording rechtmatigheid” van het college opgenomen. Deze verantwoording is opgesteld volgens een standaardmodel. De grens waarboven afwijkingen in de verantwoording moeten worden opgenomen is gebaseerd op de door de raad op 15 december 2025 vastgestelde Financiële verordening Gemeente Ameland 2026. Deze grens is bepaald op 2% van de totale lasten exclusief de mutaties op de reserves. Hierbij gelden conform de Kadernota rechtmatigheid 2025 geen aparte percentages meer voor fouten of onzekerheden, maar worden deze in gezamenlijkheid (dus totaal) beschouwd. Voor 2025 geldt daarmee een bedrag van € 774.319. De raad heeft in de Financiële verordening voor afwijkingen (fouten of onduidelijkheden) bovendien een rapportagegrens van € 25.000 vastgesteld. De conclusie is dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties formeel gezien niet rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens van € 774.319.

Er wordt een onrechtmatig verschil van € 899.311 geconstateerd tussen de begroting en jaarrekening, wat boven de gestelde grens uit komt. Echter is hiervan sprake van een acceptabel deel van € 733.306. Per saldo valt de onrechtmatigheid dus erg mee. Helemaal als we kijken in vergelijking met 2024, toen sprake was van 5,1 miljoen onrechtmatigheden. Hierna volgt een toelichting op deze conclusie. Toelichting rechtmatigheidsverantwoording in Jaarrekening 2025 Voor het jaar 2025 is de (financiële) rechtmatigheid van de gemeentelijke processen getoetst. Geldende regelgeving is geïnventariseerd en er is beoordeeld in hoeverre rechtmatig is gehandeld. Begrotingscriterium In beginsel is elke afwijking van de begroting op activiteitengroepniveau onrechtmatig, dus meer of minder lasten dan begroot en meer of minder baten dan begroot zijn alle onrechtmatig. In de financiële verordening 2026 die in december 2025 is vastgesteld door de raad, is echter vastgelegd dat voor afwijkingen van de begroting als gevolg van onderschrijdingen van lasten, investeringen of baten, of overschrijdingen van baten alsnog geldt dat deze als rechtmatig worden beschouwd als deze worden gemeld en verantwoord in de jaarrekening. In de verschillenanalyse (2.2.5 Toelichting baten en lasten) worden deze verschillen toegelicht, dus daarmee worden deze posten beschouwd als rechtmatig.

Hiermee wordt in deze paragraaf slechts nog gekeken naar de overschrijding van lasten. In de jaarrekening 2025 is voor de volgende activiteitengroepen sprake van verschillen tussen begroting en jaarrekening: Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 125 Zoals in het hiervoor opgenomen schema blijkt, is er dan nog sprake van € 943.224 aan ‘verschillen’ tussen begroting en jaarrekening. Omdat in de Financiële verordening een aantal soorten afwijkingen door de raad als ‘acceptabel’ zijn aangemerkt (dus begrijpelijk en verdedigbaar), is een bedrag van € 733.306 van de begrotingsonrechtmatigheden acceptabel. Deze verschillen blijken bijvoorbeeld pas bij het opstellen van de jaarrekening, omdat de urenverdeling anders is dan begroot, of er staan tegenover bepaalde kosten direct gerelateerde opbrengsten. Een bedrag van € 69.304 wordt als rechtmatig beschouwd, want het betreft positieve verschillen op grondexploitaties ten opzichte van een eerdere raming. Voor investeringskredieten geldt het volgende overzicht: Voor een tweetal investeringen geldt een onrechtmatige overschrijding. Twee investeringen blijken net hoger uit te vallen dan het hiervoor beschikbaar beschikbaar gestelde krediet door de gemeenteraad. Als algemene opmerking over ‘begrotingsrechtmatigheid’ geldt het volgende.

Om misverstanden over vooral het begrotingscriterium te voorkomen, dienen interpretaties over financiële consequenties bovendien te worden vastgelegd. In de Financiële verordening 2025 zijn hiervoor de nodige bepalingen opgenomen in artikel 11 van deze verordening. Bij de behandeling van jaarrekening 2024 bleek dat deze bepalingen wel ‘erg strak’ waren geredigeerd, want een bedrag van ruim € 5,1 miljoen aan baten en lasten bleek onrechtmatig te zijn. Investeringen (Rest)krediet Jaarrekening 2025 Verschil Bewegwijzeringsborden 35.000 38.117 -3.117 Aankoop oude Stelp 488.223 492.313 -4.090 Totaal -7.207 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 126 Inmiddels zijn in den lande de nodige ervaringen opgedaan met dit onderwerp, zijn discussies ontstaan over de interpretatie van begrotingsrechtmatigheid en heeft de Commissie BBV hier en daar een nadere uitleg gegeven. De belangrijkste conclusie die hieruit getrokken kan worden is dat een overschrijding aan de lastenkant van de begroting altijd als onrechtmatig moet worden beschouwd. Andere afwijkingen van de begroting, dus overschrijdingen van baten en onderschrijdingen van baten of lasten hoeven niet als onrechtmatig te worden gekwalificeerd, als deze tijdig zijn gemeld aan de raad. En tijdig melden kan ook nog plaatsvinden via de jaarrekening.

Door dit uitgangspunt vast te leggen in artikel 11, lid 5 van de Financiële verordening 2026, blijkt dat het gedeelte ‘begrotingsonrechtmatigheid’ in jaarrekening 2025 sterk is teruggebracht ten opzichte van 2024. Voorwaardencriterium Besteding en inning van gelden door de gemeente zijn aan bepaalde voorwaarden verbonden. Deze voorwaarden liggen vast in wetten en regels van hogere overheden en in de (eigen) gemeentelijke regelgeving. Bij de financiële voorwaarden gaat het bijvoorbeeld om het recht op een subsidie of uitkering (de juiste doelgroep), de hoogte (de juiste berekening) en de duur. Daarnaast zijn er ook niet-financiële voorwaarden, zoals bijvoorbeeld de ingangsdatum van een regel, de termijnen voor aanvragen, gereed meldingen en toekenningen, het nemen van een beslissing door het bevoegde orgaan of de bevoegde persoon en het verkrijgen en bewaren van bewijsstukken. Op vooral de financiële voorwaarden heeft een verbijzonderde interne controle plaatsgevonden, oftewel, naast de reguliere procesmatige controles die in de dagelijkse uitvoering plaatsvinden, een extra toets op de naleving van wet- en regelgeving. Naar aanleiding van deze controles is voor een bedrag van € 18.184 aan onrechtmatigheden naar voren gekomen.

Dit betreft in het algemeen kleine onjuistheden in de uitvoering van de diverse regelingen, waaronder een missende vaststellingsbeschikking bij een subsidieverstrekking die leidt tot een onzekerheid, een onjuiste huurindexatie en enkele fouten van de Sociale Verzekeringsbank bij de verwerking van PGB’s. Om ‘dreigende onrechtmatigheden’ te voorkomen worden corrigerende acties ingezet. Zo loopt bijvoorbeeld voor de inkoop van brandstof een traject in het kader van Europese aanbesteding, nu blijkt dat deze inkoop in de buurt van Europese aanbestedingsgrens komt. Dit was op voorhand bij het afsluiten van het initiële contract niet de verwachting, vandaar dat hier nu alsnog een herstelactie is ingezet. Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium De raad van gemeente Ameland heeft geen ‘overkoepelend’ M&O-beleid vastgesteld. In de dagelijkse processen zijn echter de nodige maatregelen getroffen ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik van regelingen, via onder meer controle via basisregistraties, maar ook op basis van meer informele kennis van zaken die in een kleine organisatie als gemeente Ameland bekend is.

Zo nodig wordt op basis van de Beleidsregel voor de toepassing van de Wet Bibob gemeente Ameland nader onderzoek ingesteld, ter beoordeling of partijen waar de gemeente beschikkingen en subsidies aan verleent (of heeft verleend), dan wel overheidsopdrachten aan gunt of vastgoedtransacties mee aangaat, integer zijn. Over 2025 zijn geen gevallen van misbruik en oneigenlijk gebruik bekend. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 127 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 128 Paragraaf 9 Wet Open Overheid Wet open overheid (Woo) Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden. De wet is bedoeld om overheden transparanter te maken en moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. De Woo is de opvolger van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Actieve openbaarmaking Actieve openbaarmaking is het door de overheid uit eigen beweging openbaar maken van bepaalde informatiecategorieën. Zo publiceren wij al actief verordeningen, beleidsregels en andere besluiten van algemene strekking, Woo-verzoeken, agenda’s, vergaderstukken en besluitenlijsten van het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad. Passieve openbaarmaking Passieve openbaarmaking is openbaarmaking op verzoek.

Een Woo-verzoek is een formeel verzoek aan een overheidsorganisatie om bepaalde informatie openbaar te maken. Passieve openbaarmaking houdt in dat burgers en journalisten zelf om informatie moeten vragen die de overheid niet uit eigen beweging openbaar maakt. In juni 2024 is het proces voor het afhandelen van Woo-verzoeken vastgelegd in een werkinstructie. Hierbij is aandacht besteed aan het hanteren van de juiste termijnen en communicatie. Ook is de taakverdeling voor de afhandeling van Woo-verzoeken nu helder beschreven. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 129 2. Jaarrekening Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 130 2.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Presentatie De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) zijn opgenomen. Balans Algemeen • Voor zover niet anders vermeld zijn activa en passiva opgenomen tegen nominale waarde. Vaste activa • Artikel 35 BBV onderscheidt investeringen met een economisch nut en investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut. Op grond van artikel 59 BBV worden alle investeringen geactiveerd. Bij gemeente Ameland worden investeringen vanaf € 5.000 geactiveerd en lagere bedragen ineens ten laste van de exploitatie verantwoord.

• De immateriële activa bestaan uit geactiveerde voorbereidingskosten van projecten. De waarderingsgrondslag is conform BBV, artikel 63, tegen verkrijgingsprijs. Bij realisatie van de betreffende projecten, dan wel beëindiging hiervan worden deze kosten onderdeel van de investering of als eenmalige kosten afgeboekt ten laste van de exploitatie. • De materiële activa zijn gewaardeerd tegen historische kostprijs of aanschafprijs, verminderd met afschrijvingen, eventuele investeringsbijdragen en eventuele beschikkingen over reserves. Afschrijving vindt lineair plaats op basis van verwachte economische levensduur, waarbij rekening wordt gehouden met een eventuele restwaarde. Op gronden wordt niet afgeschreven. Bij de waardering wordt in voorkomende gevallen rekening gehouden met een bijzondere vermindering van de waarde, indien deze naar verwachting duurzaam is. • Een subsidiebijdrage aan de Stichting Amelander Musea voor de nieuwbouw van twee musea, is opgenomen onder de materiële activa als “bijdrage aan activa in eigendom derden”. De bijdrage wordt in 40 jaar afgeschreven hetgeen vooral is bepaald door de bijzondere eigendomssituatie van de twee gebouwen. • De financiële activa betreffen kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen of gemeenschappelijke regelingen en verstrekte langlopende geldleningen.

De waardering vindt plaats op basis van verkrijgingsprijs (deelnemingen), respectievelijk nominale waarde. Voorraden en onderhanden werk • Voorraden grond (nog niet afgewikkelde bouwterreinen) en overig onderhanden werk worden gewaardeerd tegen verkrijgingprijs, vermeerderd met toe te rekenen kosten en verminderd met verwachte opbrengsten wegens verkopen, dan wel de lagere marktwaarde. Indien de verwachte waarde van gerealiseerde kosten en opbrengsten en nog te verwachten kosten en opbrengsten van een individuele grondexploitatie negatief is, wordt voor dit ‘verlies’ een voorziening gevormd, die als waarde-correctie op de voorraden wordt gepresenteerd. Tussentijdse winsten worden genomen volgens het realisatiebeginsel. De techniek die hiervoor toegepast wordt is de 'percentage of completion (POC)' methode (= percentage gerealiseerde kosten x percentage Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 131 gerealiseerde opbrengsten x geraamde winst). Een uitgebreide specificatie van de voorraden grond is weergegeven in paragraaf 1.4.3 Grondbeleid. • De overige voorraden worden gewaardeerd tegen verkrijgingprijs. Algemene reserve • De Algemene reserve wordt aangemerkt als vrij besteedbaar, maar wordt beschouwd als ‘buffer’ voor grote financiële tegenvallers.

Op grond van de vastgestelde Nota reserves en voorzieningen 2021 bedraagt de hoogte van deze reserve € 2,5 miljoen. Bestemmingsreserves • Bestemmingsreserves bestaan uit door de raad voor een specifiek doel bestemde middelen, of fondsen op grond van regelgeving. • Aan de onderhoudsreserves voor wegen en gebouwen liggen onderhoudsplannen ten grondslag. Jaarlijks wordt een vast bedrag gedoteerd; de werkelijke kosten in het boekjaar komen ten laste van deze reserve. • De Reserve BWS betreft specifieke middelen die in het kader van het basis- en voortgezet onderwijs beschikbaar zijn. • De ‘Reserve Programma de Wadden’ betreft gelabelde middelen voor cofinanciering van programmakosten. • De Reserve projecten geldt als vrij besteedbaar; het jaarlijkse exploitatiesaldo wordt normaliter verrekend met deze reserve. Voorzieningen • De Egalisatievoorziening riolering is bedoeld om jaarlijkse baten uit rioolheffingen en lasten van riolering te egaliseren. • De Voorziening verliezen grondexploitaties is een verplichte voorziening ter compensatie van negatieve boekwaarden van een aantal grondexploitaties. • De voorziening verlofsparen dient ter dekking van opgebouwde ('gespaarde') rechten. • Met ingang van boekjaar 2025 is de Reserve Politieke Ambtsdragers geclassificeerd als een voorziening. Dit is gevolg van veranderende wet- en regelgeving.

Uitgaande van de noodzakelijke stand per einde boekjaar vindt de jaarlijkse dotatie plaats. De werkelijke uitgaven komen ten laste van deze voorziening. Per ingang van 2028 zal deze voorziening worden overgedragen aan het ABP. Exploitatierekening Algemeen • Baten en lasten worden toegerekend aan de perioden waarop ze betrekking hebben. Lasten/verliezen worden verantwoord wanneer deze bekend of voorzienbaar zijn, baten/winsten worden verantwoord indien deze zijn gerealiseerd. • Activering van uitgaven vindt in het algemeen plaats wanneer sprake is van een zeker nut voor de organisatie, gedurende meerdere jaren en wanneer het gaat om investeringen vanaf een bedrag van € 5.000. Is hiervan geen sprake, dan vindt verantwoording plaats ten laste van het begrotingsjaar. Rentekosten Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 132 • De werkelijke rentekosten zijn opgenomen onder activiteitennummer 600.599, onder het taakveld Treasury; de verdeling over de diverse programma's (activiteiten) vindt plaats op basis van een gecalculeerd rente(omslag)percentage van 2,0%. Een toelichting op dit percentage is opgenomen in de paragraaf Financiering. Rentebaten • Over de verstrekte hypothecaire geldleningen aan ambtenaren worden de contractueel bepaalde jaarlijkse rentebedragen ontvangen.

Afschrijvingen • Activa worden lineair afgeschreven, in een aantal jaren overeenkomend met de economische levensduur, dan wel gebruiksduur (investeringen met maatschappelijk nut) van het actief. • Afschrijving vindt voor het eerst plaats in het jaar van aanschaf c.q. realisatie van een actief Voor de afschrijvingstermijnen wordt verwezen naar onderstaande tabel. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 133 Subsidies • Subsidies zijn gebaseerd op de subsidieverordening, eventueel aangevuld met specifieke uitvoeringsregelingen. Het subsidieplafond voor de uit te keren subsidies is vastgelegd in de begroting. In sommige specifieke gevallen is er geen sprake van een specifieke regeling. De hoogte van het subsidiebedrag wordt in dat geval eveneens bepaald door het in de begroting opgenomen bedrag. Op de volgende pagina zijn de beschikbare budgetten voor 2025 aangegeven. Algemene grondslagen voor het opstellen van de rechtmatigheidsverantwoording De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de Kadernota rechtmatigheid 2025 van de commissie BBV.

Dat betekent dat: • De Rechtmatigheidsverantwoording toeziet op de financiële rechtmatigheid van baten, lasten, balansmutaties alsmede de baten en lasten inzake de specifieke uitkeringen op grond van artikel 17 Financiële-verhoudingswet; • De financiële rechtmatigheid het voorwaardencriterium, het begrotingscriterium en het misbruik & oneigenlijk gebruik criterium omvat: Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 134 o Voor het voorwaardencriterium bestaat de norm uit het normenkader zoals op 14 april 2025 door de raad is vastgesteld, waar nodig aangevuld met actuele raadsverordeningen; o Voor het begrotingscriterium gelden de uitgangspunten van de Kadernota Rechtmatigheid 2025 van de Commissie BBV, aangevuld met de artikelen 9 tot en met 12 van de Financiële verordening Gemeente Ameland 2026. o Voor het M&O criterium geldt dat er toetsing plaatsvindt op juistheid en volledigheid van de gegevens, die door de belanghebbenden zijn verstrekt om het voldoen aan voorwaarden aan te tonen. Dit ter voorkoming en bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik van wet- en regelgeving. Omdat alleen bij misbruik sprake is van een onrechtmatigheid worden eventuele gevallen van misbruik (mits cumulatief met andere fouten of onduidelijkheden boven de verantwoordingen) opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording.

• De rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld binnen de kaders van de Kadernota rechtmatigheid 2025 van de Commissie BBV alsmede de artikelen 9 tot en met 12 van de Financiële verordening Gemeente Ameland 2026. Dit betekent dat: o Een verantwoordingsgrens van 2% is gehanteerd over de totale lasten exclusief dotaties aan de reserves, waarboven cumulatieve fouten en onduidelijkheden in de rechtmatigheidsverantwoording worden opgenomen; o Een rapporteringstolerantie van € 25.000 is gehanteerd waarboven fouten en onduidelijkheden in de paragraaf rechtmatigheid worden opgenomen. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 135 2.2 Balans Activa Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 136 Passiva Voor een toelichting op de balans wordt verwezen naar onderdeel 2.3. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 137 2.3 Toelichting balans Activa Vaste activa Immateriële vaste activa De onderstaande tabel geeft het verloop weer van de immateriële vaste activa: In 2025 zijn geen kosten gemaakt voor voorbereiding. Materiële vaste activa De materiële vaste activa zijn onderverdeeld in drie verschillende categorieën: • Investeringen met economisch nut; • Investeringen met economisch nut, waarvoor een heffing kan worden geheven; • Investeringen met een maatschappelijk nut.

De onderstaande tabel geeft het overzicht van de materiële vaste activa: Hierna zijn de verschillende categorieën nader gespecificeerd. Investeringen met economisch nut De specificatie en het verloop van de investeringen met economisch nut is als volgt: De in het boekjaar gedane investeringen staan in het hierna opgenomen overzicht vermeld. Een gedetailleerd overzicht van de activastaat is opgenomen in de bijlagen bij deze jaarrekening. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 138 Een toelichting op enkele investeringen: • Er heeft een strategische grondaankoop plaatsgevonden aan de Bureweg nabij Geel-Wit, te Nes; • Er is grond aangekocht aan het Verdekspad te Nes om een fietsparkeerplaats te realiseren; • In 2025 is de nieuwe Ambla in gebruik genomen. De financiële afwikkeling is dan ook verwerkt in deze jaarrekening. Voor deze realisatie zijn afzonderlijke kredieten beschikbaar gesteld voor de bouw, voor de inrichting van de openbare ruimte rondom Ons Hol (zie hiervoor investeringen met maatschappelijk nut), de herschikking van sportvoorzieningen en voor de aankoop van de bestaande locatie van de Stelp. Het rendabele gedeelte van de bouw (€ 9.569.370) van Ambla wordt geactiveerd bij het Gemeentelijk Woningbedrijf. Het onrendabele deel wordt ten laste van de exploitatie geboekt.

Er is geld ontvangen vanuit de versnellingsgelden en een bijdrage van de zorgverzekeraar. Tegenover de rest van het onrendabele deel staat een onttrekking aan de Reserve Projecten en Reserve Nieuwbouw Stelp. Per saldo loopt dit budgettair neutraal in de exploitatie; • Er is in 2025 gestart met de bouw van 7 woningen aan de Paasduinweg in Buren; • Voor herinrichting terrein buitendienst zijn in 2025 aanvullende onderzoeks- en voorbereidingskosten gemaakt; • In de categorie materiaal/materieel zijn enkele aanschaffingen gedaan; • De investering voor het meubilair van de binnendienst van fase 1 is zo goed als afgerond. In 2025 is gestart met fase 2 en zijn hiervoor al enige kosten gemaakt.

Investeringen met economisch nut, waarvoor een heffing kan worden geheven De specificatie en het verloop van de investeringen met economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven is als volgt: Investeringen economisch nut Krediet Werkelijk t/m 2024 Werkelijk 2025 Werkelijk totaal Aankoop perceel Bureweg 180.000 0 176.690 176.690 Aankoop perceel Verdekspad 76.833 0 76.832 76.832 Aankoop stelp, oude locatie 488.223 0 492.313 492.313 Geel-Wit tijdelijke uitbreiding kleedkamers 160.000 0 119.090 119.090 Openbare toilet Ballumerbocht 100.000 0 2.539 2.539 Bouw Ambla (Nieuwe Stelp) 19.199.511 -19.199.511 0 Project woningen paasduinweg 2.355.000 0 74.947 74.947 Gemeentelijk woningbedrijf 24.001.876 17.235.491 9.569.370 26.804.861 Vliegveld kwaliteit infrastructuur 325.000 0 84.002 84.002 Sportvoorzieningen Ambla pm 265.518 48.704 314.222 Huisvesting buitendienst inrichting terrein 1.900.000 113.329 32.266 145.595 Veeg- en zuigmachine 230.000 0 228.709 228.709 2x Nissan Townstar pickup kipper 195.000 0 34.818 34.818 Nissan Townstar pickup kipper kooiconstructie 0 19.939 19.939 Daf (multi-inzetbaar) 349.924 0 349.924 349.924 Kunstmeststrooier 5.151 0 5.151 5.151 Seefion brandkluizen 41.529 0 16.805 16.805 Laadpaalvoorzieningen buitendienst 22.704 0 19.524 19.524 Schrobmachine 12.000 0 8.468 8.468 Bewegwijzeringsmasten 35.000 0 38.117 38.117

Meubilair huisvesting eerste fase 2024 183.694 166.798 16.894 183.692 Meubilair huisvesting tweede fase 2025 175.000 0 37.471 37.471 Investeringen OBO -100.216 -100.216 Investeringen BWS 12.287 12.287 -7.834.867 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 139 De in het boekjaar gedane investering staat in het hierna opgenomen overzicht vermeld. Er zijn zowel ondergrondse containers aangeschaft voor bedrijfsafval als huishoudelijk afval. Investeringen met een maatschappelijk nut De specificatie en het verloop van de investeringen met maatschappelijk nut is als volgt: De in het boekjaar gedane investeringen staan in het hierna opgenomen overzicht vermeld. • Enkele speeltoestellen zijn vervangen op basis van het onderhouds- en vervangingsplan dat voor recreatieve voorzieningen wordt bijgehouden; • In Hollum bij de Aanleg is een pumptrackbaan gerealiseerd; • In 2025 zijn nog aanvullende kosten gemaakt voor de Voor het inrichten van de openbare ruimte rondom de Ambla en Ons Hol is een apart krediet beschikbaar gesteld, zie hiervoor de toelichting bij investeringen met economisch nut).

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 140 Financiële vaste activa Het onderstaande overzicht geeft het verloop weer van de financiële vaste activa: • Deelnemingen betreffen aandelen in bijvoorbeeld Zonnepark Ameland BV, werkkapitaal Volkskredietbank, BNG, Afvalsturing Friesland, Fryslân Miljeu en Stedin. In 2024 is door de gemeenteraad besloten om het aandeelhouderschap van Fryslan Miljeu te beëindigen. In 2025 heeft de verkoop van de aandelen plaatsgevonden. • Voor het verstrekken van startersleningen en verduurzaamheidsleningen zijn aan SVn (Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten) extra middelen beschikbaar gesteld. • De post Hypothecaire geldleningen betreft leningen aan personeel, waar op grond van de huidige regelgeving alleen nog op kan worden afgelost. Vlottende activa Voorraden Het onderstaande overzicht geeft de voorraden weer per balansdatum: De onderstaande tabel geeft de specificatie en het verloop van de bouwgronden in exploitatie weer: De kosten en opbrengsten bestaan uit kosten bouwrijp maken en dergelijke, rentetoerekening, verkopen of bijdragen van derden in gemaakte kosten. De verliezen en winsten betreft de voorziene bedragen voor toekomstige verliezen en verwerking van in 2025 gerealiseerde winsten of verliezen.

Een gedetailleerd overzicht van het verloop van grondexploitaties is opgenomen in de paragraaf Grondbeleid. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 141 Uitzettingen met een looptijd korter dan een jaar Het onderstaande overzicht geeft de specificatie van de uitzettingen met een looptijd korter dan een jaar weer. • De vordering op openbare lichamen betreft volledig de te ontvangen compensabele BTW; • Uitstaande liquide middelen bij ‘de schatkist’ zijn volgens de voorschriften opgenomen onder deze rubriek uitzettingen; • De overige vorderingen betreffen openstaande debiteuren. Naar verwachting wordt het grootste gedeelte hiervan begin 2026 afgewikkeld; • De voorziening voor oninbaarheid van overige vorderingen betreft dubieuze debiteuren. Overlopende activa Het onderstaande overzicht geeft de overlopende activa weer. De nog te ontvangen bedragen per eind 2025 zijn in onderstaande tabel gespecificeerd. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 142 Liquide middelen Het onderstaande overzicht geeft de liquide middelen weer per balansdatum. Omdat gemeente Ameland regiokassier is voor Regio Deal De Waddeneilanden zijn de beschikbare liquiditeiten opgenomen in de administratie van gemeente Ameland. Tegenover deze beschikbare middelen is in de balans een schuld opgenomen onder de ‘Overlopende passiva’.

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 143 Passiva Vaste passiva Reserves Het onderstaande overzicht geeft de specificatie en het verloop van de reserves weer. • De reserves bestaan uit een algemene reserve en bestemmingsreserves; • De toevoeging van reserve projecten is het rekeningsaldo 2024 van €2.519.610; • De Algemene reserve bedraagt op grond van de Nota reserves en voorzieningen €2.500.000; • De bestemmingsreserves worden gevormd conform door de raad genomen besluiten, of op grond van geldende regelgeving. Ook de onttrekkingen aan reserves vinden plaats binnen deze context; • Voor overige toelichting op reserves wordt verwezen naar 2.1 Grondslagen waardering en resultaatbepaling. Voorzieningen Het onderstaande overzicht geeft de specificatie en het verloop van de voorzieningen weer. • De Egalisatievoorziening riolering is bedoeld om jaarlijks baten en lasten te egaliseren. In 2025 waren de lasten hoger dan de baten, daarom vindt een onttrekking plaats van € 350.000. • De voorziening verlofsparen is opgenomen in verband met opgebouwde rechten van diverse medewerkers op dit gebied (gespaarde uren, om op een later moment op te nemen of eerder uit dienst te gaan).

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 144 Vaste schulden Het onderstaande overzicht geeft de specificatie en het verloop van de vaste schulden weer. Vlottende passiva Schulden met looptijd korter dan een jaar Het onderstaande overzicht geeft de schulden met een looptijd korter dan een jaar weer. • Het merendeel van de crediteuren, belastingschulden en te betalen premies wordt begin 2026 afgewikkeld. Overlopende passiva Het onderstaande overzicht geeft de overlopende passiva weer. De overlopende passiva betreffen nog te besteden subsidies, diverse verrekeningen TOZO met Bureau Zelfstandigen Friesland en het Rijk, nog te betalen rente, en overige vooruit ontvangen bedragen of nog te betalen bedragen. Afwikkeling vindt naar verwachting grotendeels plaats in 2026. Daarnaast zijn liquide middelen ontvangen van het Rijk voor de Regio Deal de Waddeneilanden, omdat de gemeente Ameland regiokassier is. Dit geld zal de komende jaren worden uitgegeven en verantwoord.

Het overzicht van de van Nederlandse en Europese overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren ziet er als volt uit (zie volgende pagina): Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 145 Niet uit de balans blijkende verplichtingen Gemeente Ameland beschikt over een krediet in een rekeningcourantfaciliteit van € 1,6 miljoen bij de Bank Nederlandse gemeenten. Gemeente Ameland staat samen met Wetterskip Fryslân garant voor een door het Energiepark Ballumerbocht B.V. aangetrokken geldlening.

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden 2.4 Financieel overzicht baten en lasten Totaal programma's Exploitatie | Primaire begroting 2025 | Prognose 2025 | Jaarrekening 2025 1 Bestuur Lasten | 2.764.054,00 | 2.830.147,17 | 2.919.163,98 Baten | 253.000,00 | 286.424,00 | 476.074,47 Totaal 1 Bestuur | -2.511.054,00 | -2.543.723,17 | -2.443.089,51 2 Sociaal Domein Lasten | 4.557.998,30 | 15.111.537,58 | 15.024.224,64 Baten | 351.600,00 | 3.328.985,00 | 3.588.616,38 Onttrekkingen | 0,00 | 0,00 | 0,00 Totaal 2 Sociaal Domein | -4.206.398,30 | -11.782.552,58 | -11.435.608,26 3 Onderwijs Lasten | 3.515.322,68 | 2.651.221,68 | 2.971.206,04 Baten | 2.969.397,00 | 2.065.238,00 | 2.516.968,35 Totaal 3 Onderwijs | -545.925,68 | -585.983,68 | -454.237,69 4 Fysieke Leefomgeving Lasten | 8.956.870,04 | 9.512.341,73 | 8.597.812,14 Baten | 262.900,00 | 302.900,00 | 888.992,95 Totaal 4 Fysieke Leefomgeving | -8.693.970,04 | -9.209.441,73 | -7.708.819,19 5 Economie Lasten | 455.595,06 | 381.545,06 | 389.890,90 Baten | 12.000,00 | 12.000,00 | 15.678,55 Totaal 5 Economie | -443.595,06 | -369.545,06 | -374.212,35 6 Duurzaamheid Lasten | 248.287,97 | 408.507,97 | 680.772,78 Baten | 5.000,00 | 397.395,00 | 414.344,20 Totaal 6 Duurzaamheid | -243.287,97 | -11.112,97 | -266.428,58 7 Volkshuisvesting Lasten | 2.897.196,23 | 2.644.333,41 | 2.347.151,09 Baten | 2.681.216,42 | 2.681.216,42 | 2.947.349,22

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://ameland.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/803cb199-5518-401f-a071-7c838bcbc21b?agendaItemId=0e394d24-f2f6-476e-b4f1-45a02a1e6e5b