CConstaterende datAmeland
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2025 Gemeente Ameland definitief - gewaarmerkt

Raad 6 juli 2026, gemeente AmelandBij agendapunt: Vaststellen van de Jaarrekening gemeente Ameland 2025 (zaaknummer 555398)52.008 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 6

ondersteuning bijzonder | 0,00 | 0,00 | 0,00 basisonderwijs 643000 Exploitatie voortgezet onderwijs | 1.988.300,00 | 1.988.300,00 | 2.425.559,00 643005 Gemeentelijke ondersteuning | 6.146,80 | 6.146,80 | 9.844,56 voortgezet onderwijs 643006 Administratie voortgezet onderwijs | 32.131,00 | 32.131,00 | 25.570,86 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | 2.977.732,40 | 2.073.911,40 | 2.489.143,79 Baten 641000 Exploitatie basisonderwijs | 890.121,00 | 0,00 | 0,00 641005 Gem. ondersteuning openbaar | 0,00 | 0,00 | 0,00 basisonderwijs 641006 Administratie openbaar basisonderwijs | 14.038,00 | 0,00 | 11.601,14 643000 Exploitatie voortgezet onderwijs | 1.988.300,00 | 1.988.300,00 | 2.425.559,00 643005 Gemeentelijke ondersteuning | 0,00 | 0,00 | 0,00 voortgezet onderwijs 643006 Administratie voortgezet onderwijs | 14.038,00 | 14.038,00 | 14.168,56 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | 2.906.497,00 | 2.002.338,00 | 2.451.328,70 Resultaat Openbaar primair en voortgezet | -71.235,40 | -71.573,40 | -37.815,09 onderwijs Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten.

Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • | Verordening commissie intern toezicht openbaar onderwijs (2022) • | Reglement intern toezicht BWS (2023) • | Kwaliteitszorg BWS (2023) • | Toezichtkader BWS (2023) Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 35 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 36 Lokaal onderwijsbeleid Wat willen we bereiken De eilander jeugd mogelijkheden bieden zich te ontplooien tot zelfstandige burgers, zodat ze in sociaal economisch en maatschappelijk opzicht op een goede wijze in de samenleving kunnen functioneren. Wat hebben we bereikt? • Bieden van financiële en beleidsmatige ondersteuning voor de gezamenlijke plusklas in het basisonderwijs en de plusactiviteiten in het voortgezet onderwijs met als doel dit permanent op te nemen in het aanbod In 2024 heeft het voortgezet onderwijs op Ameland besloten de Plus activiteiten zonder subsidie van de gemeente voort te zetten. Dat hebben wij bij de jaarrekening 2024 verantwoord en voor 2025 is er geen inspanning vanuit de gemeente meer geweest op dit gebied voor het voortgezet onderwijs. Voor het basisonderwijs op Ameland hebben we voor het schooljaar 2024-2025 nog subsidie verleend en vastgesteld.

De gezamenlijke basisscholen hebben aangegeven de Plus klas met ingang van het schooljaar 2025-2026 op een andere wijze voort te zetten en vorm te geven in het basisonderwijs waardoor men geen subsidie aanvraag meer bij de gemeente zal vragen. • In combinatie met het strategisch plan gemeentelijke gebouwen gaan we in overleg met partijen in het onderwijs en de opvang, om te verkennen hoe de toekomstige huisvesting (en eventuele IKC-vorming) er uit kan zien (7.6) Op 15 december 2025 heeft de gemeenteraad het accommodatiebeleid definitief vastgesteld. Voor het voorzieningencluster tussen Nes en Buren bleek tijdens bewonersavonden in april 2025 onvoldoende draagvlak. Hiervoor is in oktober 2025 een participatieproces gestart. Dit proces omvat onder andere de functies basisonderwijs, kinderopvang en peuterspeelzaal. Gebruikers en inwoners werken nu aan een advies samen met een onafhankelijke procesbegeleider. De verwachting is dat er in de loop van 2026 een advies zal worden opgeleverd. Hierover zal de raad een besluit nemen. • Ondersteunen en adviseren van directies, schoolbesturen en gemeenten van andere Waddeneilanden. We hebben in 2025 uitvoering gegeven aan de dienstverleningsovereenkomst lokaal onderwijs beleid de Friese Waddeneilanden. In het kader van die overeenkomst voert de gemeente Ameland bepaalde taken uit voor de andere Friese Waddeneilanden.

Het gaat hierbij om het in stand houden, actualiseren en uitvoeren van regelingen en verordeningen op het gebied van lokaal onderwijs beleid, het organiseren en opvolgen van lokaal onderwijs overleg op Schiermonnikoog en het verrichten van werkzaamheden over de lokale afspraken op het gebied van school- en leerlingenbegeleiding. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 37 • Preventief uitvoeren van de leerplicht; we leveren een bijdrage om absoluut – en relatief verzuim alsmede voortijdig schoolverlaten zoveel mogelijk te voorkomen. Gemeenten hebben een wettelijke taak als het gaat om leerplicht en het voorkomen van voortijdig schoolverlaten. Gebleken is dat er nieuwe eisen worden gesteld aan leerplichtambtenaren op het gebied van het behalen en onderhouden van de BOA bevoegdheid en permanente educatie. In 2025 is geconcludeerd dat het zelfstandig in dienst hebben en houden van een leerplichtambtenaar in deeltijd een te kwetsbare situatie oplevert. Vandaar dat besloten is deze taak op grond van een meerjarige dienstverleningsovereenkomst over te dragen aan de gemeente Leeuwarden. Deze overeenkomst is inmiddels geïmplementeerd. We hebben de gemeente Schiermonnikoog eveneens ondersteund bij dit proces, waarbij voor een vergelijkbare constructie met Leeuwarden is gekozen.

• Stimuleren van de samenwerking tussen besturen en directies van de scholen voor primair en voortgezet onderwijs; We voerden in 2025 regelmatig lokaal onderwijs overleg met vertegenwoordigers van de scholen op Ameland. Daarnaast hebben we in de praktijk uitvoering gegeven aan de bestaande samenwerkingsafspraken op het gebied van dyslexiebeleid, school - en leerlingenbegeleiding, vertrouwenspersoon en de keuring en onderhoud van buitenspeelmateriaal. • Uitvoeren van de verordening leerlingenvervoer. Een belangrijk aandachtspunt hierbij voor de komende periode is het leerlingenvervoer op het traject Ameland – Holwerd v.v. voor leerlingen die onder deze verordening vallen. Het doel is om het leerlingenvervoer in de nabije toekomst via een stabiele dienstregeling, veilig plaats te laten vinden met een zo aansluitend mogelijke reis. We integreren de (eventueel) nieuw aan te schaffen snelboot in het leerlingenvervoer, afhankelijk van de (nieuwe) dienstregeling; In 2025 hebben we samen met de andere Friese Waddeneilanden en met externe hulp gewerkt aan een nieuwe, actuele verordening leerlingenvervoer die aansluit bij de lokale situatie. Voor de gemeente Ameland heeft dat geleid tot de vaststelling van een nieuwe verordening door de gemeenteraad. We integreren de nieuwe snelboot bij de ingebruikname begin 2026 in het leerlingenvervoer.

• Uitvoeren van diverse financiële regelingen voor uitwonende studerenden Voor de gemeente Ameland en voor de andere Friese Waddeneilanden hebben we deze regelingen uitgevoerd. Het gaat hierbij om de verordening toelage uitwonende studerenden en de OV chipkaart verordening. De ondersteuning aan de andere Friese Waddeneilanden verloopt van de communicatie en de jaarlijkse publicatie over in te dienen aanvragen tot het afhandelen van ingediende aanvragen en het verstrekken van uitbetalingsopdrachten. • Uitvoeren van het vastgestelde onderwijsachterstandenbeleid en de subsidieregeling peuteropvang inclusief het behandelen van de aanbevelingen die destijds door de inspectie van het onderwijs zijn gedaan ten aanzien van de voor- en vroegschoolse educatie; Met de financiële middelen van het rijk subsidiëren en stimuleren we de kwaliteit van de voor- en vroegschoolse educatie (VVE) in de gemeente. We hebben overleg gevoerd met de scholen en VVE instellingen en hebben verantwoording afgelegd aan het rijk via een vragenlijst. Deze vragenlijst is conform de wettelijke verplichting behandeld en vastgesteld door het college. De aanbevelingen die destijds door de inspectie van het onderwijs zijn gedaan ten aanzien van VVE hebben we overgenomen.

We hebben in 2025 het overleg met instellingen geïntegreerd en we hebben het bestaande convenant VVE geactualiseerd, ondertekend en geïmplementeerd. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Wat heeft het gekost? Lokaal Onderwijsbeleid | Primaire begroting | Prognose 2025 | Jaarrekening 2025 2025 Lasten 642000 Onderwijshuisvest. openbaar | 19.525,97 | 19.525,97 | 9.815,92 basisonderwijs Hollum 642005 Onderwijshuisvest. openbaar | 24.964,97 | 24.964,97 | 11.187,18 basisonderwijs Ballum 642010 Onderwijshuisvest. bijzonder | 20.278,97 | 20.278,97 | 15.362,66 basisonderwijs Hollum 642015 Onderwijshuisvesting bijzonder | 40.744,80 | 40.744,80 | 37.589,03 basisonderwijs NES 642020 Onderwijshuisvesting voortgezet | 241.164,77 | 241.164,77 | 230.164,28 onderwijs 643008 Gem. ondersteuning bijzonder | 12.100,00 | 12.100,00 | 16.158,30 basisonderwijs 643009 Lokaal onderwijsbeleid | 16.529,20 | 56.249,20 | 12.422,52 643010 Onderwijsbegeleiding | 49.900,00 | 49.900,00 | 50.166,48 643015 Samenwerking Waddenscholen Primair | 558,80 | 558,80 | 0,00 onderwijs 643020 WAD VO | 0,00 | 0,00 | 0,00 643025 Toelage uitwonende studerenden | 26.235,20 | 26.235,20 | 21.253,12 643027 Uitvoering verordening | 70.087,60 | 70.087,60 | 62.453,90 leerlingenvervoer 643030 Overige voorzieningen t.b.v.

onderwijs | 15.500,00 | 15.500,00 | 15.488,86 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | 537.590,28 | 577.310,28 | 482.062,25 Baten 642020 Onderwijshuisvesting voortgezet | 41.200,00 | 41.200,00 | 43.322,60 onderwijs 643009 Lokaal onderwijsbeleid | 0,00 | 0,00 | 0,00 643010 Onderwijsbegeleiding | 18.800,00 | 18.800,00 | 21.728,53 643015 Samenwerking Waddenscholen Primair | 2.500,00 | 2.500,00 | 0,00 onderwijs 643030 Overige voorzieningen t.b.v. onderwijs | 400,00 | 400,00 | 588,52 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | 62.900,00 | 62.900,00 | 65.639,65 Resultaat Lokaal Onderwijsbeleid | -474.690,28 | -514.410,28 | -416.422,60 Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten. Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • | Verordening bekostiging leerlingenvervoer (2022) • | Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs (2021) • | Verordening aanvullende vergoeding OV-chipkaart studenten (2016) • | Verordening toelage uitwonende studerenden (2016) • | Verordening overleg lokaal onderwijsbeleid (2009) Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 38 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 39 Programma 4 Fysieke Leefomgeving Op Ameland is het goed wonen, werken en recreëren. Met inachtneming van de belangen van onze burgers en gasten wil gemeente Ameland de bijzondere leefomgeving in stand houden en ontwikkelen.

Activiteitgroepen die bij dit programma horen Ameland in fysiek opzicht netjes, schoon, heel en veilig houden. Infrastructuur Openbare ruimte Afval en milieu Ruimtelijke ordening Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 40 Infrastructuur Wat willen we bereiken Gemeente Ameland is als eigenaar of (mede)beheerder verantwoordelijk voor de kwaliteit en staat van onderhoud van de infrastructurele voorzieningen. Voor de gemeentelijke infrastructuur streven we naar een behoud van het kwaliteitsniveau. Werkzaamheden zijn gebaseerd op actuele beheer- en onderhoudsplannen. Het nieuwe beheersplan voor zowel havens als wegen is in 2024 door de raad vastgesteld, conform punt 5.6 van de raadsagenda. Dit in combinatie met punt 1.2 van de raadsagenda om zo veel mogelijk koppelkansen te benutten met de revitalisatie en reconstructie 2.0 van dorpen en wijken. Hiervoor wordt een jaarlijkse planning opgesteld en uitgevoerd. Naast de werkzaamheden die voortvloeien uit deze plannen, zijn er incidentele ontwikkelingen die extra planvorming vragen. De vervoersvisie, raadsagendapunt 5.1, is opgesteld nadat het toeristisch beleid is vastgesteld. Tevens wordt ingezet op goede oplossingen voor de veerverbinding, zowel op de korte als de lange termijn om een betrouwbare veerverbinding te blijven nastreven. Dit sluit aan bij punt 5.2 en punt 5.3 van de raadsagenda.

Wij blijven in gesprek met het Rijk en de regio over een lange termijn oplossingsrichting gericht op 2029, het jaar waarin de nieuwe concessieperiode start. ➔ Raadsagendapunten binnen deze activiteitengroep: 1.2 – 5.1 – 5.2 – 5.3 – 5.4 – 5.5 – 5.6 Wat hebben we bereikt? • Het vliegveld toekomstbestendig maken door het verder uitwerken van de kwaliteitsimpuls In 2025 is besloten om de renovatie van het luchthavengebouw te verplaatsen naar 2026. • Na de vaststelling van de vervoersvisie in 2023, wordt er in 2024 gewerkt aan de uitvoering hiervan. Onder andere het verbeteren van de verkeersveiligheid op knelpunten wordt opgepakt (5.5) In 2025 is een aantal verkeersmaatregelen doorgevoerd. Zo is onder andere de entree van Ballum vanaf de zuidzijde gereconstrueerd en is de verkeerssituatie nabij het Bramerduinenpad in Nes gewijzigd. Ook heeft een extern bureau de opdracht gekregen om een verkeerskundig advies te geven over o.a. over de Strandweg Nes en de T-splitsing Ballumerweg / Achterdijken en de hoek Fabrieksweg / Middelbord. Deze adviezen worden in 2026 verder vormgegeven. • Uitvoeren van werkzaamheden volgend uit het Gemeentelijk Rioleringsplan, onder andere het verder afkoppelen en infiltreren van regenwater om het riool klimaatbestendig te maken; In 2025 is een start gemaakt met de actualisatie van het nieuwe Programma Water en Riool (PWR).

Verder zijn er verschillende werkzaamheden uitgevoerd, onder andere aan het Bramerduinenpad, de Pastoor Scholtenweg, de Zwarteweg en de Kooiweg. • Uitvoering geven aan het beheersplan Havens; Er is uitvoering gegeven aan het jaarplan Havens. Zo is het baggerwerk in de jachthaven en nabij de rondvaartboot uitgevoerd en zijn er herstelwerkzaamheden uitgevoerd aan onder andere de drijvende steigers. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden • | Uitvoering geven aan het beheersplan Wegen (5.6); In 2025 is uitvoering gegeven aan het jaarplan Wegen. Op verschillende locaties zijn herstelwerkzaamheden verricht, onder andere aan de Reddingbootweg, Hiemkesweg, Polderweg en de Kleinvaarwaterweg. Ook is er groot onderhoud uitgevoerd, onder andere aan de Yme Dunenweg en de Jelmeraweg. • | Wij zetten ons ambtelijk en bestuurlijk in voor een goede verbinding met het vaste land op korte en lange termijn. Wij blijven in gesprek met de regio en het Rijk over de huidige en toekomstige veerdienst gericht op het jaar 2029 wanneer de nieuwe concessieperiode start (5.2 en 5.3); In 2025 zijn verschillende formele en informele gesprekken gevoerd met de betrokken partijen over de huidige veerverbinding, de nieuwe concessie, snelvaren in het donker en het MIRT- traject.

Wat heeft het gekost? Infrastructuur | Primaire begroting | Prognose 2025 | Jaarrekening 2025 2025 Lasten 621000 Wegen, straten, pleinen en (fiets)paden | 2.046.762,66 | 2.046.762,66 | 1.462.468,09 621005 Bermen | 0,00 | 0,00 | 0,00 621010 Gladheidsbestrijding | 10.000,00 | 15.000,00 | 9.452,07 621015 Openbare verlichting | 125.022,20 | 125.022,20 | 86.494,88 621020 Abri's | 400,00 | 400,00 | 0,00 621025 Verkeersmaatregelen | 88.039,80 | 86.196,46 | 59.079,14 621035 Vliegveld (lasten) | 249.950,50 | 252.250,50 | 226.960,13 621045 Watergangen | 45.100,00 | 67.600,00 | 85.424,46 622000 Parkeerterreinen | 24.820,00 | 13.143,36 | 14.689,74 623000 Passantenhaven (lasten) | 260.049,70 | 260.049,70 | 233.428,55 624000 Veerdam (lasten) | 171.091,67 | 193.991,67 | 181.609,54 633000 Eigendommen (lasten) | 585.546,80 | 605.079,34 | 254.895,25 633010 Exploitatie landerijen/gronden (lasten) | 51.288,00 | 51.288,00 | 46.967,33 672000 Riolering | 635.497,00 | 658.815,00 | 848.577,84 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | 4.293.568,33 | 4.375.598,89 | 3.510.047,02 Baten 621035 Vliegveld (lasten) | 90.000,00 | 90.000,00 | 98.959,93 624000 Veerdam (lasten) | 0,00 | 0,00 | 0,00 633000 Eigendommen (lasten) | 0,00 | 0,00 | 0,00 672000 Riolering | 16.000,00 | 16.000,00 | 368.011,93 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | 106.000,00 | 106.000,00 | 466.971,86 Resultaat Infrastructuur |

-4.187.568,33 | -4.269.598,89 | -3.043.075,16 Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten. Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 41 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 42 Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • Verordening op de afvoer van hemelwater en grondwater 2010 • Beleidsnota onderhoud wegen recreatieterreinen 2016 • Vervoersvisie 2023 • GRP Ameland 2020-2025 • Beheer- en onderhoudsplan wegen 2024 • Beheer- en onderhoudsplan havens 2024 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 43 Openbare ruimte Wat willen we bereiken Goed beheer van openbare ruimte en aanwezige gemeentelijke voorzieningen heeft de blijvende aandacht. Verbeteren van de beeldkwaliteit van onder andere beschermde dorpsgezichten nemen we mee, conform punt 1.1 van de raadsagenda. Gemeente Ameland is verantwoordelijk voor het beheer van grote delen van de openbare ruimte op het eiland. Variërend van groen in de dorpen en speeltoestellen over het hele eiland, tot strandovergangen en recreatiegebieden zoals De Aanleg en De Vleijen. De gemeente wil een schone leefomgeving in stand houden, waarbij kleinschalig cultuurhistorisch medegebruik en toegankelijkheid van natuurgebieden de uitgangspunten zijn van het gemeentelijk beleid. Dit speelt in op punt 1.7 van de raadsagenda.

Op het gebied van de natuur worden de meeste taken uitgevoerd door andere overheidsorganisaties en terrein beherende organisaties. Samenwerking en afstemming over het beheer met deze instanties vraagt een meer planmatige benadering. Onderwerpen als verantwoord recreatief gebruik, bescherming, onderhoud en herstel zijn daarbij belangrijke items, conform punt 1.8 van de raadsagenda. ➔ Raadagendapunten binnen deze activiteitengroep: 1.1 – 1.7 – 1.8 Wat hebben we bereikt? • Bijdrage leveren aan extra openbaar toilet bij KNRM Ballumerbocht binnen het gestelde budget Er is met de KNRM overeengekomen dat wij als gemeente het openbaar toilet bekostigen, plus de jaarlijkse structurele kosten. Over de openstelling van het toilet en het gebruik van grijs water is in 2025 een informatiebrief verstuurd naar de gemeenteraad. • De Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) wordt opgesteld en ter besluitvorming aangeboden; Binnen het cluster Beheer en Onderhoud is het nog niet gelukt om de LIOR op te stellen. We streven ernaar om in 2026 een start te maken met het LIOR. • Het gebiedsplan De Vleijen wordt ter besluitvorming aangeboden De gemeenteraad is via een themabijeenkomst geïnformeerd over de planvorming en heeft middels de Kadernota een bedrag beschikbaar gesteld. Ook is er via de Regiodeal een bijdrage beschikbaar gesteld voor de vernieuwing van de Vleijen.

Het definitieve plan met bijbehorende begroting wordt verder uitgewerkt en zal ter besluitvorming aangeboden worden. • Het terrein van de Buitendienst efficiënter herinrichten en laten voldoen aan wet- en regelgeving; In 2025 is gewerkt aan de planvorming, het bestek en tekeningen en de bijbehorende activiteitenvergunning voor de nieuwe inrichting van het terrein. • Onderzoek en uitvoering gericht op het jaarrond gebruik van de Paardenbak Nes-Buren Met het beschikbaar gestelde krediet zijn er verbeteringen aangebracht in de Paardenbak Nes- Buren. Er is drainage en een nieuwe bovenlaag aangebracht. Hierdoor is de vocht af- en toevoer beter reguleerbaar. Tot op heden lijken de aanpassingen succesvol.

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Wat heeft het gekost? Openbare ruimte | Primaire begroting | Prognose 2025 | Jaarrekening 2025 2025 Lasten 657000 Openbare ruimte en | 1.479.337,41 | 1.560.673,35 | 1.390.346,04 (openlucht)recreatie 657015 De Vleijen | 0,45 | 0,45 | 0,00 657020 De Aanleg | -0,27 | -0,27 | 0,00 657025 Strandrecrecreatie | 499.059,13 | 547.685,13 | 504.969,42 675000 Begraafplaatsen | 84.432,60 | 84.432,60 | 131.907,40 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | 2.062.829,32 | 2.192.791,26 | 2.027.222,86 Baten 675000 Begraafplaatsen | 100,00 | 100,00 | 0,00 Resultaat Openbare ruimte | -2.062.729,32 | -2.192.691,26 | -2.027.222,86 Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten. Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • | Groenbeleidsplan (2021) Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 44 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Afval en milieu Wat willen we bereiken Bij de afvalinzameling willen we streven naar een adequate duurzame inzameling en verwerking. Hierbij is veel aandacht voor zwerfvuil. Wat hebben we bereikt? • | Permanente aandacht voor de efficiëntie en verbetering van afvalinzameling en –verwerking; Bij een tweetal campings en bij verzorgingstehuis Ambla zijn ondergrondse containers geplaatst.

De structurele aandeelhoudersvergaderingen van Omrin zijn bijgewoond en de reguliere werkoverleggen hebben plaatsgevonden. Er wordt structureel gestuurd op het verhogen van de efficiëntie en het optimaliseren van het proces van afvalinzameling. Wat heeft het gekost? Afval en milieu | Primaire begroting | Prognose 2025 | Jaarrekening 2025 2025 Lasten 633020 Destructie | 16.657,60 | 16.657,60 | 13.478,63 673000 Afvalinzameling algemeen | 500.853,80 | 540.554,41 | 533.587,51 673005 Afvalinzameling oud papier | 45.000,00 | 45.000,00 | 49.615,50 673015 Afvalinzameling dorpen en | 534.917,60 | 527.417,60 | 538.384,96 vakantieonderkomens 673030 Afvalinzameling bedrijven (incl. | 306.976,86 | 304.816,86 | 338.120,40 campings) 673040 Afvalinzameling glas | 20.000,00 | 20.000,00 | 34.235,61 674000 Milieubeleid algemeen | 383.951,80 | 383.951,80 | 350.299,18 674010 Ongediertebestrijding | 30.823,33 | 33.323,33 | 15.504,56 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | 1.839.180,99 | 1.871.721,60 | 1.873.226,35 Baten 673000 Afvalinzameling algemeen | 102.000,00 | 142.000,00 | 106.050,07 673005 Afvalinzameling oud papier | 35.000,00 | 35.000,00 | 37.067,17 673030 Afvalinzameling bedrijven (incl.

| 5.400,00 | 5.400,00 | 4.323,82 campings) 673040 Afvalinzameling glas | 8.800,00 | 8.800,00 | 10.780,00 674010 Ongediertebestrijding | 600,00 | 600,00 | 1.970,34 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | 151.800,00 | 191.800,00 | 160.191,40 Resultaat Afval en milieu | -1.687.380,99 | -1.679.921,60 | -1.713.034,95 Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten. Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • | Afvalstoffenverordening Gemeente Ameland (2010) Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 45 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 46 Ruimtelijke ordening Wat willen we bereiken We willen een veilige, gezonde en leefbare gemeente waarin wonen, werken en leven goed is geregeld. Voldoende woningen voor de verschillende doelgroepen, bedrijven afgestemd op de omgeving en de vraag naar producten, en een leefomgeving waar het prettig vertoeven is. Het omgevingsplan, vergunningen, beschikbaarheid van woningen en het toezicht daarop zijn belangrijke instrumenten. Gestreefd wordt naar een goede toepassing van regels. ➔ Raadsagendapunten in deze activiteitengroep: 1.1 - 1.3 - 1.4 - 1.5 - 1.6 - 3.9 – 2.1 Wat hebben we bereikt? • In 2025 wordt de procedure met betrekking tot de aanwijzing van gemeentelijke monumenten opgestart.

Als een pand als gemeentelijk monument wordt/is aangewezen brengt dat voor de eigenaar verplichtingen met zich mee. Een herziening van de subsidieregels en verhoging van de subsidie kan voorgesteld worden. In 2025 is gewerkt aan de actualisatie van de lijst met potentiële karakteristieke panden en gemeentelijke monumenten. In 2026 zal het college zich buigen over de verdere procedure. • In het begrotingsjaar zullen meerdere acties worden ondernomen ter voorkoming van ongewenste ruimtelijke ontwikkelingen, zoals inventarisatie van onbenutte planologische ruimte voor verblijfsrecreatie binnen het omgevingsplan; Dit onderwerp, ook de planologische ruimte voor verblijfsrecreatie binnen het omgevingsplan, heeft aandacht in de omgevingsvisie, die we medio 2026 in ontwerp aan de gemeenteraad hopen aan te bieden. Daarnaast is in 2025 o.a. een partiële wijziging van de welstandsnota voorbereid, die in februari 2026 in de raad behandeld is. • In samenwerking met de provincie is de gemeente bezig met het opstellen en het verder uitwerken van de archeologische verwachtingskaart. In 2025 krijgt dit een vervolg. Naar verwachting zal de definitieve vaststelling in 2026 plaats vinden; In 2025 is gestart: in Hollum en Buren hebben de eerste archeologische onderzoeken plaatsgevonden.

Gedurende 2026 zullen er op verschillende plekken op het eiland archeologische onderzoeken uitgevoerd worden om de archeologische potentie van deze gebieden in kaart te brengen. Naar verwachting kan de archeologische kaart in 2027 vastgesteld worden en daarna opgenomen worden in het omgevingsplan van de gemeente Ameland. • Met betrekking tot de Omgevingswet en het opstellen van de structuur voor het Omgevingsplan gemeente Ameland is de pilot van het Bestemmingsplan Hollum in afronding. In 2025 vindt de verdere uitwerking plaats, zoals de invulling van de bruidsschat Op dit moment wordt ambtelijk de laatste hand gelegd aan deelomgevingsplan Hollum. Medio 2026 hoopt het college het in ontwerp vast te stellen. In 2025 is daarnaast een start gemaakt met de verdere uitwerking van het Omgevingsplan, zoals de invulling van de bruidsschat en de toepasbare regels. Dit is een proces die naar verwachting zal doorlopen tot 2032. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 47 • Procedures naar aanleiding van de vaststelling van het bestemmingsplan Buitengebied worden zoveel mogelijk in 2025 afgehandeld. Het bestemmingsplan Buitengebied wordt vertaald in het Omgevingsplan gemeente Ameland Tegen het bestemmingsplan Buitengebied is door drie partijen beroep ingediend bij de Raad van State.

Het bestemmingsplan buitengebied is op dit moment onderdeel van ons tijdelijke Omgevingsplan. De omzetting van bestemmingsplannen naar de structuur van het omgevingsplan gaat stapsgewijs. Het zal nog enige jaren duren voordat het buitengebied aan de beurt is. • Voor 1 januari 2027 moet een omgevingsvisie zijn vastgesteld. In 2025 wordt de omgevingsvisie uitgewerkt. De vaststelling is gepland in 2026; In een themabijeenkomst op 18 mei hebben we u verteld over de voortgang van de omgevingsvisie. Daar vertelde we onder andere dat een zorgvuldige afronding van het ontwerp van de omgevingsvisie meer tijd nodig heeft dan we oorspronkelijk dachten. De verwachting is nu dat we het stuk in september 2026 aan u kunnen aanbieden. Het gevolg is dat we voor 1 januari wel een ontwerp, maar geen definitieve omgevingsvisie zullen hebben. • Voor 2032 moet één omgevingsplan voor de gemeente Ameland worden vastgesteld. In 2025 starten we met het opstellen van het Omgevingsplan Ameland. Het omgevingsplan komt mede tot stand met toepassing van deel-omgevingsplannen die samengevoegd worden tot één Omgevingsplan Ameland; Stap voor stap worden bestaande bestemmingsplannen omgezet naar de structuur van het Omgevingsplan Ameland. We spreken dan over een deelomgevingsplan. Deelomgevingsplan Hollum is daarvan de eerste stap (zie ook elders).

Zoals gepland worden daarna de beide bestemmingsplannen van de recreatieterreinen in Nes en Ballum opgepakt. • Waarborging van de omgevingskwaliteit (ruimtelijke kwaliteit) wordt een onderdeel in het omgevingsplan. In het omgevingsplan worden omschrijvingen, regels en welstandcriteria opgenomen op basis van de vereisten in de Omgevingswet. Dit wordt uitgewerkt in 2025. Klantgerichte processen worden ingericht om onze inwoners, ondernemers, organisaties en toeristen zo goed mogelijk te helpen en van dienst te zijn. Kernwaarden zijn: Afspraak is afspraak, professioneel (samen)werken en adviseren en ondersteunen en faciliteren. Gewerkt wordt aan het in stand houden van een kwalitatief goede, veilige en gezonde leefomgeving voor onze inwoners, ondernemers, organisaties en toeristen. Omgevingskwaliteit is één van de zes thema's in de Omgevingsvisie die wordt opgesteld. Uiteraard is het ook het centrale thema bij de herziening van de Welstandsnota en de omzetting daarvan naar een kader voor omgevingskwaliteit. Deze omzetting/herziening staat gepland voor 2026. Hierbij nemen we input en bouwstenen van Hûs en Hiem en VNG mee.

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Wat heeft het gekost? Ruimtelijke ordening | Primaire begroting | Prognose 2025 | Jaarrekening 2025 2025 Lasten 681000 Omgevings-/Bestemmingsplannen, | 254.333,00 | 289.333,00 | 226.326,97 ontwikkeling 681005 Omgevings-/Bestemmingsplannen, | 21.234,40 | 23.234,40 | 18.827,23 wijz. op verzoek 682000 Plan Nes Kwekerij (Nes-Oost / de Tuun) | 0,00 | 0,00 | 14.014,00 682001 Plan Buren Paasduinweg | 0,00 | 0,00 | 0,00 682002 Plan Nes Miedeweg/Polderweg | 0,00 | 0,00 | 0,00 682003 Plan Nes Binnendieken | 0,00 | 0,00 | 1.201,00 682004 Plan Ballum Smitteweg | 0,00 | 0,00 | -37.894,52 682006 Plan Hollum Trapweg | 0,00 | 0,00 | -12.664,00 682016 Plan Ballum De Stringen Noord | 0,00 | 253.861,00 | 527.907,72 682090 Grondexploitaties | 5.867,40 | 5.867,40 | 583,18 683000 Welstandstoezicht | 40.000,00 | 40.000,00 | 54.440,00 683010 Omgevingsvergunningen | 333.138,00 | 333.215,58 | 300.168,60 683025 Uitvoering Huisvestingswet | 3.352,80 | 3.352,80 | 4.058,04 683035 Monumentenzorg | 4.897,00 | 4.897,00 | 2.593,32 683040 Basisregistraties Adressen en | 61.292,80 | 81.292,80 | 53.183,39 Gebouwen 683045 Stads- en dorpsvernieuwing | 37.176,00 | 37.176,00 | 34.570,98 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | 761.291,40 | 1.072.229,98 | 1.187.315,91 Baten 681000 Omgevings-/Bestemmingsplannen, | 0,00 | 5.000,00 | 0,00 ontwikkeling 681005

Omgevings-/Bestemmingsplannen, | 5.000,00 | 0,00 | 1.170,40 wijz. op verzoek 682000 Plan Nes Kwekerij (Nes-Oost / de Tuun) | 0,00 | 0,00 | 7.795,00 682003 Plan Nes Binnendieken | 0,00 | 0,00 | 1.201,49 682004 Plan Ballum Smitteweg | 0,00 | 0,00 | -207,00 682006 Plan Hollum Trapweg | 0,00 | 0,00 | 15.354,00 682016 Plan Ballum De Stringen Noord | 0,00 | 0,00 | 234.484,00 683025 Uitvoering Huisvestingswet | 0,00 | 0,00 | 2.031,80 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | 5.000,00 | 5.000,00 | 261.829,69 Resultaat Ruimtelijke ordening | -756.291,40 | -1.067.229,98 | -925.486,22 Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten.

Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 48 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 49 Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • Structuurvisie (2011) Beheersverordeningen • Beheersverordening Waddenzee en Noordzee (2013) • Beheersverordening Havens Nes en Ballumerbocht (2013) • Beheersverordening Recreatieterrein Buren (2013) • Beheersverordening Strandweg Nes (2013) • Beheersverordening Buitengebied (2013) Vigerende bestemmingsplannen • Bestemmingsplan recreatieterreinen Hollum (2012) • Bestemmingsplan Hollum (2009) • Bestemmingsplan Ballum (2012) • Bestemmingsplan Roosdunen (2006) • Bestemmingsplan Nes (2014) • Bestemmingsplan recreatieterrein Nes-Buren 2019 (2020) • Bestemmingsplan Recreatieterreinen Buren (2015) • Bestemmingsplan Buren (2015) • Bestemmingsplan Buitengebied (2024) Andere verordeningen • Erfgoedverordening gemeente Ameland (2025) • Verordening naamgeving en nummering (adressen) (2010) Beleid • Welstandsnota (2016) o Aanvullende welstandscriteria bijlage 7 en 8 Welstandsnota 2016 (2023) • Beleidsnotitie bedrijfswoningen en personeelshuisvesting (2017) • Strandnota (2016) • Verordening nadeelcompensatie (2024) • Delegatiebesluit omgevingsplan (2024) • Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht (2024) • Aanwijzingsbesluit adviesrecht gemeenteraad en verplichte participatie bij afwijken van het omgevingsplan (2024) •

Verordening werkzaamheden kabels leidingen (2014) Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 50 Programma 5 Economie Toerisme en de overige economische sectoren zijn van levensbelang voor de Amelander economie en leefbaarheid. Ameland wordt elk jaar druk bezocht door toeristen. Deze zorgen grotendeels voor de inkomsten van de burgers en bedrijven op Ameland en leveren ook een belangrijke bijdrage aan de baten van de gemeente Ameland. Het is daarom belangrijk dat we duurzame ontwikkeling voor de sectoren blijven stimuleren. Activiteitgroepen die bij dit programma horen Voor blijvend profijt en leefbaarheid. Toerisme Overige sectoren Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 51 Toerisme Wat willen we bereiken In lijn met het toerismebeleid streven we naar een vitale toeristische sector, die via zowel economie als maatschappij de leefbaarheid van het eiland bewerkstelligt (en daar dus niet ten koste van gaat). We streven daarvoor niet naar meer (maar ook niet minder), maar wel naar beter. Dat vraagt een constante (duurzame) ontwikkeling, om aan te blijven sluiten bij wensen van de Amelander gasten.

➔ Raadsagendapunten in dit programma: 6.1 – 6.2 – 6.3 – 6.4 – 6.5 Wat hebben we bereikt? • Afronden Horeca- en detailhandelsbeleid (6.2); Het beleid is in januari 2026 in de gemeenteraad in ontwerp vastgesteld en daarna ter inzage gelegd. Later in 2026 hopen we het stuk voor definitieve vaststelling aan de raad voor te leggen. • Nieuwe evaluatie subsidie toeristische jeugdgroepen, met aandacht voor doelmatigheid van de subsidie; Afgelopen jaar is een enquête uitgezet onder aanvragers van de subsidie, om een beeld te krijgen wat de subsidie voor hen betekent. De resultaten worden geanalyseerd en we verwachten op korte termijn u te kunnen informeren over de resultaten. • Sectorenoverleg toerisme voortzetten met als doel het delen van ontwikkelingen, beslissingen en stellingen rondom toerisme op Ameland (6.5); Dit overleg liep ook in 2025 en wordt in 2026 voortgezet. Wel bekijken we samen met de deelnemers hoe we overlap met andere overleggen (zoals de klankbordgroep van de VVV) voorkomen en deze overleggen efficiënt combineren. • Starten met de bedrijvencontactfunctionaris, door deze taak te beleggen binnen de organisatie, om zo te investeren in goede dienstverlening aan en relaties met ondernemers en bedrijven In 2025 is een bedrijfscontactmedewerker aangewezen (https://www.ameland.nl/nieuwe- bedrijfscontactmedewerker-eerste-aanspreekpunt-voor-ondernemers).

Ondernemers weten hem al te vinden met hun vragen. • Starten met de uitvoering/toepassing van het herziene evenementenbeleid (6.3) De vergunningverlening voor evenementen loopt (door) en het evenementenbeleid is daarbij het toetsingskader. • Verdere uitvoering geven aan het toerismebeleid (6.1) en een eerste evaluatie daarvan; De evaluatie heeft enige vertraging opgelopen door uitloop van het horeca- en detailhandelsbeleid. We verwachten medio 2026 met de evaluatie een overzicht te kunnen geven van de stand van zaken in de uitvoering en de prioriteiten van het college voor de komende periode. • Voortzetten samenwerking met de VVV met aandacht voor: bestemmingsmarketing, bestemmingsontwikkeling en bestemmingsmanagement (waaronder de integratie van ‘Welkom in onze wereld’) (6.4) De VVV heeft de campagne 'Welkom in onze wereld' / 'Liefde voor Ameland' geïntegreerd in haar organisatie.

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Wat heeft het gekost? Toerisme | Primaire begroting | Prognose 2025 | Jaarrekening 2025 2025 Lasten 634000 Toerisme | 417.195,06 | 379.045,06 | 374.540,27 634001 Evenementenmateriaal | 2.000,00 | 2.000,00 | 14.850,63 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | 419.195,06 | 381.045,06 | 389.390,90 Baten 634000 Toerisme | 0,00 | 0,00 | 0,00 634001 Evenementenmateriaal | 12.000,00 | 12.000,00 | 15.678,55 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | 12.000,00 | 12.000,00 | 15.678,55 Resultaat Toerisme | -407.195,06 | -369.045,06 | -373.712,35 Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten. Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • Toerismebeleid Ameland, Van meer naar beter (2023); • Economische Visie 2030 (2019); • Detailhandelsstructuurvisie (2009; wordt momenteel herzien); • Evenementenbeleid (2024); • Horecabeleidsplan (2006; wordt momenteel herzien). Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 52 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Overige sectoren Wat willen we bereiken Behoud en waar mogelijk uitbreiding van de breedte van de Amelander economie, met specifieke aandacht voor voor Ameland kenmerkende sectoren en gebruiken.

➔ Raadsagendapunt in dit programma: 1.7 – 1.8 - 6.5 – 6.6 Wat hebben we bereikt? • | Binnen de (kaders van de) Regio Deal waar mogelijk innovatieve economische ideeën ondersteunen met kennis en financiën; Het stimuleringsfonds binnen de Regio Deal is in 2025 nog niet van start gegaan, omdat het ontwerpen van de regeling langer duurde dan gepland. De verwachting is nu dat het fonds binnenkort alsnog opengaat (zie https://www.dewaddeneilanden.nl/stimuleringsfonds). We verbinden waar mogelijk de ondernemers aan dat fonds. • | We blijven betrokken bij overleg over de toekomst van het Fries en Amelander landelijk gebied en vragen daar en elders aandacht voor duurzame ontwikkelafspraken met behoud van de landbouwsector en cultuurhistorisch medegebruik (1.7, 1.8, 6.5, 6.6); Het provinciale proces landelijk gebied (nieuwe naam voor FPLG) wordt kritisch gevolgd. Wanneer er stukken bekend worden gemaakt wordt er binnen het samenwerkingsverband Waddeneilanden afgestemd over inhoudelijke reacties/zienswijzen. Daarnaast hebben we in 2025 ook op andere plekken aandacht voor leefbaarheid en cultuurhistorisch medegebruik gevraagd, bijvoorbeeld bij de aanloop naar het Beleidskader Natuur Waddenzee, de omgevingsverordening en POVI van de provincie en de Natura 2000 beheerplannen. Lokaal zijn we nog betrokken bij het gebiedsproces tussen de provincie en de landbouw.

In overleg met beide partijen wordt gekeken of en in hoeverre er een vervolg komt op de verkenning. • | We blijven in overleg met de Amelander terreinbeheerders (6.5, 6.6); Via de BeheerOverlegGroep Ameland (BOGA), hebben we elk halfjaar contact met de (overige) terreinbeheerders en worden actualiteiten, uitdagingen en successen gedeeld. Dat heeft in 2025 dus ook twee keer plaatsgevonden. Wat heeft het gekost? Overige sectoren | Primaire begroting | Prognose 2025 | Jaarrekening 2025 2025 Lasten 631000 Waddencampus | 36.400,00 | 500,00 | 500,00 631005 Economische Ontwikkeling | 0,00 | 0,00 | 0,00 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | 36.400,00 | 500,00 | 500,00 Baten 631000 Waddencampus | 0,00 | 0,00 | 0,00 Resultaat Overige sectoren | -36.400,00 | -500,00 | -500,00 Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten. Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 53 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 54 Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • Economische Visie 2030 (2019) • Landbouwbeleidsplan (2010) Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 55 Programma 6 Duurzaamheid Ameland heeft de ambitie om duurzaam zelfvoorzienend te zijn. Hierbij wil Ameland voorloper zijn en blijven op het gebied van de energietransitie door vorm en inhoud te geven aan duurzame energieoplossingen.

Ameland heeft de ambitie om in 2035 een toekomstbestendig en betaalbaar aardgasvrij energiesysteem te hebben. Daarbij willen we de bredere duurzaamheidsthema’s als circulaire economie, waterverbruik, klimaatadaptatie en partnerschap (vanuit de SDG-goals) meenemen, voor zover dat aansluit en past in onze eilander samenleving en economie. Activiteitgroepen die bij dit programma horen Een toekomstbestendige en zelfvoorzienende samenleving. Energietransitie Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 56 Energietransitie Wat willen we bereiken De gemeenteraad stelde in 2019 de duurzame ambitie van Ameland vast: koploper zijn in de energietransitie en vijftien jaar eerder dan de rest van Nederland voldoen aan de landelijke klimaatdoelstellingen voor reductie van de CO2-uitstoot. Ameland wil dus in 2035 de energietransitie afronden, conform raadsagendapunt 3.1. Hierbij zullen alle punten welke onder ‘3’ vallen uit de raadsagenda gekoppeld worden. Inmiddels heeft de raad deze visie vertaald in een programma Duurzaamheid Gemeente Ameland 2023-2027, dat in november 2023 in de gemeenteraad is vastgesteld. De visie is iets breder opgezet dan haar voorloper, omdat we meer doen dan alleen energietransitie, maar de focus van de visie ligt wel op de energietransitie.

Om de energietransitie te bereiken heeft Ameland met de partners van het convenant Duurzaam Ameland een goed overleg, dit betreft raadsagendapunt 3.5. Twee sporen zijn hierbij van belang. Enerzijds het technisch economische spoor (welke concrete projecten en plannen zijn ontwikkeld en wat is er nog nodig?) en anderzijds het sociaal-maatschappelijke spoor (hoe worden de Amelanders maximaal betrokken bij alle activiteiten?). Daarbij werken we veel en intensief met partijen samen. Het doel is een integraal, betaalbaar, toekomstbestendig en slim energiesysteem voor Ameland. Ameland werkt op verschillende speelvelden aan de energietransitie, waarmee we ingaan op raadsagendapunt 3.2: het verduurzamen van de gebouwde leefomgeving. Via verbeteringen bij en met de inwoners en gelijktijdig ook via grotere projecten voor het gehele eiland proberen we stappen te zetten naar verminderen van energieverbruik en vergroten van opwek. Een andere koppeling met de raadsagenda 2022-2025 wordt gemaakt op het gebied van de gemeentelijke gebouwen, dit valt zowel onder raadsagendapunt 3.3 als 7.6. De afgelopen periode zijn onderhoudsplannen vernieuwd, verduurzamingsopties verkend en er wordt strategisch accommodatiebeleid geformuleerd. Naar verwachting worden integrale keuzes in het eerste kwartaal van 2025 aan de gemeenteraad voorgelegd.

Naast de energiebesparing willen we ook zuiniger om gaan met ons (drink)water, zoals benoemd in punt 3.7 van de raadsagenda. Het ideaalbeeld is om zelfvoorzienend te kunnen worden op het gebied van water, of dit mogelijk is zal onderzocht worden in 2025 of 2026. ➔ Raadsagendapunten binnen deze activiteitengroep: 3.1 – 3.2 – 3.3 – 3.4 – 3.5 – 3.6 – 3.7 – 3.8 – 3.9 - 7.6 Wat hebben we bereikt? • De uitkomsten van de verschillende onderzoeken op het gebied van het warmteproces zijn na de zomer 2024 afgerond (3.4) Afhankelijk van de uitkomsten moeten we onze warmteroutes al dan niet met onze inwoners wijzigen. Hierover informeren wij onze inwoners, voorafgaand aan de voorbereiding van het gemeentelijk warmteprogramma, voorheen transitievisie Warmte, dat in 2026 vastgesteld moet worden; Van de vier warmteroutes zijn de waterstofroute (veel te duur) en verwarming met diepe geothermie (te veel onzekerheid en grote financiële risico's) afgevallen. We doen nu onderzoek naar een collectieve warmteoplossing gevoed uit verschillende bronnen. We verwachten de uitkomsten in de loop van dit jaar. Het rijk heeft de besluitvorming van de gemeentelijke warmteprogramma's met een jaar uitgesteld. Dus vaststelling moet in 2027 plaatsvinden.

Onze Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 57 inwoners worden over dit proces geïnformeerd via informatieavonden, website en boekjes/flyers. • In 2024 is Ameland Warmtelevering BV opgericht om de bewoners van Ambla van warmte te voorzien (3.4) (3.5) Afgelopen jaar heeft Ameland Warmtelevering BV voor het eerst warmte geleverd aan bewoners en gebruikers van Ambla. We verwachten in het eerste kwartaal van 2026 de financiële resultaten op te kunnen leveren. • In 2024 is een quickscan gestart om uit te zoeken of en hoe we in het kader van de energietransitie strengere regels kunnen toepassen dan de landelijke regels (met name voor recreatieve zwembaden en sauna’s) Afhankelijk van het resultaat, maken we in 2025 een verdiepingsslag (3.8). Wij hebben besloten om een verdiepingsslag te maken door in het op te stellen omgevingsplan en het GRP gerichte maatregelen op te nemen. • In november 2023 heeft de gemeenteraad het Programma Duurzaamheid Gemeente Ameland 2023- 2027 vastgesteld (3.1). Hier geven we de komende jaren uitvoering aan. Voor de uitvoering zoeken we cofinanciering in EU-programma's, Regio Deal de Waddeneilanden, Waddenfonds en andere passende fondsen en gaan we doelstellingen operationaliseren en monitoren; In 2025 hebben we monitoring en voorspelling in onze energietransitie geborgd.

Met EU, landelijke en provinciale subsidies en fondsen hebben we verschillende onderzoeken die wenselijk waren in het proces van onze energietransitie laten uitvoeren zoals over energieopslag, warmtenetten en vergasinstallaties. • Met verschillende specifieke Rijksuitkeringen (SPUK-gelden) worden voor verschillende groepen inwoners regelingen ingezet om woningen te verduurzamen. In juli 2024 is een regeling isolatiesubsidie opengesteld die doorloopt tot in 2026. Daarnaast gaan we voor inwoners met energiearmoede een regeling openstellen voor ombouw van koken op gas naar elektrisch koken inclusief een breed communicatieproces voor (ook) andere doelgroepen (3.2). In 2025 hebben 11 inwoners gebruik gemaakt van de isolatiesubsidie die door het rijk beschikbaar gesteld is. Voor bestrijding van energiearmoede hebben de regeling voor ombouw van gas naar elektrische koken niet kunnen openstellen vanwege de toenemende netcongestie. Hiervoor in de plaats hebben we in 2025 een gerichte subsidieregeling vastgesteld voor deze groep inwoners die begin 2026 opengesteld wordt.

• Naast de naderende besluitvorming (binnen Energiepark Ballumerbocht BV) over de realisering van het nieuwe zonnepark met batterij in de Ballumerbocht, blijven we kijken naar passende slimme energietoepassingen (3.4) Inmiddels is de toenemende netcongestie op Ameland een probleem aan het worden zodat de focus van de energietransitie mogelijk iets gaat verschuiven naar oplossingen voor de netcongestie op Ameland. Slimme aansturing van het energiesysteem kan hiervoor een oplossing zijn. In het EU project IANOS verkennen we daarin de eerste stappen (3.5). In de Regio Deal wordt voorgesteld om meer en onafhankelijk onderzoek uit te voeren naar het ontwikkelen van Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden slimme toekomstbestendige energiesystemen op de vijf Waddeneilanden (3.5). Een passende monitoring van energieverbruik en gebruik is hierbij in voorbereiding (3.1). Eind 2025 is het zonnepark in de Ballumerbocht technisch opgeleverd. Slimme aansturing met een batterij is de volgende stap die wij komend jaar proberen te realiseren. Monitoring en voorspellen van energieverbruik is essentieel om een slim en toekomstbestendig energiesysteem te bouwen en maakt vanaf 2025 onderdeel uit van onze energietransitie en wordt vanaf 2026 door alle vijf de Waddeneilanden opgepakt (in het kader van de RegioDeal).

• | Voor de themalijn duurzame energie uit de Regio Deal zullen naar verwachting in 2025 de eerste resultaten van de uitgezette opdrachten voor verduurzaming van karakteristieke eilander gebouwen en een aanpak van recreatiewoningen op de vijf eilanden (3.2) opgeleverd worden en zullen vervolgacties via de stuurgroep Regio Deal worden gepland. Voor karakteristieke eilander gebouwen en recreatiewoningen op de vijf eilanden (3.2) is een aanpak verkend en zijn vervolgacties gestart via de RegioDeal. Binnen het verband van de RegioDeal is afgesproken voor alle woningen (inclusief recreatiewoningen) op de Waddeneilanden een tool beschikbaar te stellen waarin de eigenaar zijn eigen energiegegevens kan invullen. Op basis van die invoer wordt er een adviesrapport opgeleverd over mogelijke volgende stappen voor verduurzaming inclusief kosten en subsidies. • | We blijven middels advies aan huis, flyers en het betrekken van eilanders in nieuwe projecten onze inwoners en bedrijven informeren en adviseren (3.2) over verduurzaming van de gebouwde omgeving; In 2025 hebben we specifieke flyers voor isolatiesubsidie en netcongestie verspreid. Daarnaast hebben we deelgenomen aan de gezondheidsmarkt in januari en hebben we een informatieochtend voor eigenaren van recreatiewoningen aan de vaste wal gehouden.

Wat heeft het gekost? Energietransitie | Primaire begroting | Prognose 2025 | Jaarrekening 2025 2025 Lasten 674003 NESSIE | 0,00 | 0,00 | 6.935,29 674005 Duurzaamheid | 242.699,97 | 402.919,97 | 462.661,55 674006 IANOS project | 0,00 | 0,00 | 203.144,78 674008 Administratie duurzaamheid derden | 5.588,00 | 5.588,00 | 8.031,16 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | 248.287,97 | 408.507,97 | 680.772,78 Baten 674003 NESSIE | 0,00 | 0,00 | 7.900,00 674005 Duurzaamheid | 0,00 | 392.395,00 | 398.275,00 674008 Administratie duurzaamheid derden | 5.000,00 | 5.000,00 | 4.575,00 674009 GREEN HYSLAND | 0,00 | 0,00 | 3.594,20 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | 5.000,00 | 397.395,00 | 414.344,20 Resultaat Energietransitie | -243.287,97 | -11.112,97 | -266.428,58 Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten.

Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 58 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 59 Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • Transitievisie warmte “Ameland aardgasvrij” (2021) • Verordening “Fonds verduurzaming en woningaanpassing Ameland” (2022) • Visiedocument “Programma Duurzaamheid Gemeente Ameland 2023-2027” (2023) • Subsidieregeling “Verduurzamen glas rijksmonumentale woningen gemeente Ameland 2024” (2024) Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 60 Programma 7 Volkshuisvesting De gemeente richt zich op het behouden en waar nodig extra realiseren van voldoende en betaalbare koop- en huurwoningen voor doelgroepen met een binding aan Ameland nu en in de verre toekomst (hoofddoel Woonvisie 2024-2028, raadsagendapunt 2.1). Waarbij het Gemeentelijk Woningbedrijf Ameland (GWA) zich richt op het aanbieden van betaalbare huurwoningen aan huishoudens met een jaarinkomen tot aan de inkomensgrens voor sociale huisvesting en huishoudens met een inkomen tussen die inkomensgrens en € 85.000. Daarmee worden ook woningzoekenden die tussen wal en schip dreigden te belanden vanwege de hoge prijzen voor koopwoningen bediend.

Het GWA heeft de afgelopen jaren 43 nieuwe (energiezuinige) sociale huurwoningen aan de woningvoorraad toegevoegd en 44 nieuwe woon- /zorgappartementen op locatie Ambla, waar vanaf begin 2025 zorg wordt geleverd door KwadrantGroep. Het GWA zal verder invulling geven aan strategisch voorraadbeheer de komende jaren (kwantiteit, doelgroepen, duurzaamheid) conform de doelstellingen uit Woonvisie 2024-2028 en Programma Duurzaamheid 2023-2027. Voorwaarde voor alle woningen is: woningzoekenden moeten voldoen aan eisen voor economische en maatschappelijke binding zoals vastgelegd in de Huisvestingsverordening. Activiteitgroepen die bij dit programma horen Het behouden en realiseren van voldoend een betaalbare koop- en huurwoningen. Het in stand houden van een professioneel, sociaal en duurzaam Woningsbedrijf Gemeentelijk Woningbedrijf Ameland Volkshuisvestingbeleid Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 61 Gemeentelijk Woningbedrijf Ameland Wat willen we bereiken In 2021 en 2022 zijn 43 nieuwe woningen toegevoegd aan het woonbestand van het Gemeentelijk Woonbedrijf Ameland (GWA) en in 2024 zijn daar 44 zorgappartementen in Ambla aan toegevoegd. Dit heeft een positief effect gehad op de (sociale) huursector en de gemiddelde wachttijd is in 2022 gezakt naar anderhalf jaar.

Vanuit de Woonvisie 2024-2028 worden nieuwe doelen benoemd voor het GWA die de komende jaren in uitvoering worden gebracht. In 2025 staat in elk geval het actualiseren van het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) en het opstellen van strategisch voorraadbeleid (SVB) op de agenda. ➔ Raadsagendapunten in dit programma: 2.1 – 2.2 – 2.3 Wat hebben we bereikt? • De bouw van de Flexwoningen zal naar verwachting in het voorjaar van 2025 starten De planontwikkeling van de Flexwoningen is vertraagd, omdat de planontwikkeling van de Paasduinweg en de sloop van de Stelp prioriteit hebben gekregen. Daarnaast deed zich een kans voor om extra grond aan te kopen in Ballum. • De herstructurering aan de Paasduinweg is vanwege een calamiteit in gang gezet. De nieuwbouw van woningen zal in 2025 gestart worden De nieuwbouw aan de Paasduinweg is aanbesteed en de bouw start in april 2026. De verwachting is dat de woningen eind 2026 opgeleverd zullen worden en vervolgens bewoond kunnen worden. • De vuurtorenwachterswoningen zijn toe aan groot onderhoud. Daarnaast is er een onderzoek gaande om de vuurtorenwachterswoningen te verduurzamen. Beide vraagstukken worden integraal opgepakt in één plan Uit onderzoek is gebleken dat bewoners tijdens de werkzaamheden voor verduurzaming redelijkerwijs niet in hun woningen zouden kunnen blijven.

Om deze reden, en omdat het subsidieverzoek is afgewezen, is het project getemporiseerd. De opgave wordt onderdeel van de planning volgend uit het complex beheerplan GWA. • Het actualiseren van het MJOP voor alle huurwoningen, inclusief een eerste opzet voor locatie Ambla Het MJOP, inclusief locatie Ambla, zal na het zomerreces 2026 aan de gemeenteraad worden aangeboden, de financiële consequenties landen in de Kadernota. • Het opstellen en ter vaststelling voorleggen van een geactualiseerd strategisch voorraadbeleid, inclusief vertaling van de duurzaamheidsambitie In 2024 en 2025 is gestart met het in kaart brengen van de grote strategische opgave van het GWA ten aanzien van de verduurzamingsmaatregelen vanuit de duurzaamheidsambitie. Het streven is om in 2026 na het zomerreces het strategisch complexbeheerplan GWA aan de gemeenteraad aan te bieden. • Het uitwerken van beleid personeelshuisvesting (raadsagendapunt 2.2) Het beleid voor personeelshuisvesting is nog in ontwikkeling. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden • | Om huurdersparticipatie beter te borgen wordt vanaf 2024 samengewerkt met de onafhankelijke Bewonersraad. Dit vindt eerst als proef plaats, en wordt in 2025 (voor het eerst) geëvalueerd De samenwerking met Huurdersbelang Fryslân is in 2025 geëvalueerd.

Voor borging van de huurdersparticipatie is de samenwerkingsovereenkomst verlengd voor 2026 met de intentie de afspraken permanent te maken. Het GWA neemt de lidmaatschapsbijdragen van huurders voor haar rekening. • | Uitvoering geven aan de vastgestelde woonvisie en uitvoeringsprogramma 2024-2028; De woonvisie 2024-2028 en het door het college vastgestelde uitvoeringsprogramma zijn in uitvoering genomen. Wat heeft het gekost? Gemeentelijk Woningbedrijf Ameland | Primaire begroting | Prognose 2025 | Jaarrekening 2025 2025 Lasten 683050 Woningbedrijf Ameland | 2.708.196,23 | 2.607.566,41 | 2.177.227,64 683051 Woningbedrijf Ameland - Ambla | 0,00 | 0,00 | 80.690,95 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | 2.708.196,23 | 2.607.566,41 | 2.257.918,59 Baten 683050 Woningbedrijf Ameland | 2.681.216,42 | 2.681.216,42 | 2.866.947,06 683051 Woningbedrijf Ameland - Ambla | 0,00 | 0,00 | 80.402,16 Gerealiseerd saldo van baten en lasten | 2.681.216,42 | 2.681.216,42 | 2.947.349,22 Resultaat Gemeentelijk Woningbedrijf Ameland | -26.979,81 | 73.650,01 | 689.430,63 Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten. Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • | Huisvestingsverordening gemeente Ameland 2023; • | Woonvisie Ameland 2024-2028.

Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 62 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Volkshuisvestingbeleid Wat willen we bereiken De hoofddoelstelling van de Woonvisie is uitgewerkt in de visie zelf en actiegericht vertaald in een uitvoeringsprogramma. De wens is dat er een adequate woning beschikbaar is voor alle personen die maatschappelijk en/of economisch gebonden zijn aan Ameland. De afgelopen jaren zijn hier grote stappen in gezet en is de situatie voor zowel kopers als huurders sterk verbeterd. Via de Woonvisie en het uitvoeringsprogramma zetten we deze ingezette lijn voort naar de toekomst. Daarnaast is de Huisvestingsverordening in 2023 herzien en deze wordt actueel gehouden. In het vierde kwartaal van 2024 wordt een leegstandsverordening aan de raad voorgelegd (raadsagendapunt 2.3). ➔ Raadsagendapunten binnen deze activiteitengroep: 2.1 – 2.2 – 2.3 Wat hebben we bereikt? • | Het opstellen en aan de raad voorleggen van een leegstandsverordening. De opstelling van de leegstandsverordening is als onderdeel van de te herijken huisvestingverordening opgepakt. In verband met o.a. de val van het kabinet in 2025 hebben de verordeningen vertraging opgelopen doordat we wilden wachten op de vaststelling van de nieuwe huisvestingswet.

• | Uitvoering geven aan de door de raad vastgestelde woonvisie 2024 – 2028 en het door het college vastgestelde uitvoeringsprogramma 2024-2028; De uitvoering van de woonvisie 2024-2028 en het door het college vastgestelde uitvoeringsprogramma 2024-2028 is in volle gang. Hoewel een aantal bouwlocaties vertraging kent, zijn er belangrijke stappen gezet: de sloop van de Stelp en het zelfstandig maken van de zuidvleugel loopt, nieuwbouw aan de Paasduinweg is aanbesteed en de start bouw staat gepland in april 2026. In Ballum deed zich een kans voor om extra grond aan te kopen, dit heeft prioriteit gekregen. Ook is voorrang gegeven aan de voorbereiding van het nieuwe strategisch complex beheerplan van het GWA. Het college concludeert dat de voorgenomen tempo niet is gehaald, maar dat de afspraken uit de regionale woondeals met het rijk (ruimschots) kunnen worden behaald. • | Verlenen van zowel Startersleningen als Stimuleringsleningen (duurzaamheid en wmo) via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederland (SvN); De optie voor het verlenen van de startersleningen als Stimuleringsleningen via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederland is beschikbaar gebleven.

Wat heeft het gekost? Volkshuisvestingbeleid | Primaire begroting | Prognose 2025 | Jaarrekening 2025 2025 Lasten 683046 Beleid volkshuisvesting | 189.000,00 | 36.767,00 | 89.232,50 Resultaat Volkshuisvestingbeleid | -189.000,00 | -36.767,00 | -89.232,50 Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten. Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 63 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 64 Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • Huisvestingsverordening 2023; • Woonvisie 2024-2028. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 65 1.2 Overhead Algemeen Op grond van artikel 8 BBV is in de programmabegroting een apart overzicht opgenomen van de kosten van overhead. In de programma’s worden alleen de kosten opgenomen die betrekking hebben op het primaire proces. Dit betekent dat alle bedrijfskosten die direct verbonden zijn aan activiteiten, gericht op de externe klant, bij het betreffende taakveld worden geregistreerd. Onder overhead worden alle kosten verstaan die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Deze kosten worden centraal begroot en verantwoord op het overzicht “Overhead”, via het voorgeschreven taakveld 0.4 Overhead. In de notitie Overhead van de Commissie BBV wordt nader toegelicht welke kosten tot overhead behoren.

In ieder geval gaat het om de kosten van leidinggevenden aan het primaire proces, financiën, personeel en organisatie, juridische zaken, automatisering, facilitaire zaken, huisvesting en archief. In de programma’s worden alleen de kosten opgenomen die betrekking hebben op het primaire proces. Dit betekent dat alle bedrijfskosten die direct verbonden zijn aan activiteiten, gericht op externe dienstverlening, bij het betreffende taakveld worden geregistreerd. Gemeente Ameland In de tabel op de volgende pagina zijn de begrote kosten van overhead van onze gemeente aangegeven. Voor de eventuele berekening van tarieven, de toerekening van overhead aan specifieke activiteiten en de analyse van de mate van kostendekkendheid van bepaalde opbrengsten (zoals leges, rioolrechten en reinigingsheffingen) wordt de overhead berekend als een opslagpercentage over de voor die activiteit geraamde kosten. Een uitzondering op deze systematiek vormt het Gemeentelijk Woningbedrijf, waaraan een genormeerd bedrag wordt toegerekend. In de berekening zijn de totale kosten over 2025 gecorrigeerd voor incidentele posten om onbedoelde (grote) schommelingen van het overheadpercentage te voorkomen. Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland 66 Ten opzichte van de primaire begroting is een stijging te zien in het overheadspercentage.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://ameland.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/803cb199-5518-401f-a071-7c838bcbc21b?agendaItemId=0e394d24-f2f6-476e-b4f1-45a02a1e6e5b