Jaarstukken 2025 Gemeente Ameland
Tekst van het document
Jaarstukken 2025
2
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
Inhoudsopgave JAARSTUKKEN 2025.......................................................................................................................................... 1 INHOUDSOPGAVE ............................................................................................................................................ 3 SAMENSTELLING VAN HET BESTUUR ............................................................................................................................. 5 INLEIDING ............................................................................................................................................................... 6 1. JAARVERSLAG ............................................................................................................................................... 8 1.1 PROGRAMMAVERANTWOORDING .......................................................................................................................... 9 Programma 1 Bestuur ................................................................................................................................... 10 Programma 2 Sociaal Domein ......................................................................................................................
17 Programma 3 Onderwijs ............................................................................................................................... 31 Programma 4 Fysieke Leefomgeving ............................................................................................................ 38 Programma 5 Economie ............................................................................................................................... 49 Programma 6 Duurzaamheid........................................................................................................................ 54 Programma 7 Volkshuisvesting .................................................................................................................... 59 1.2 OVERHEAD ..................................................................................................................................................... 64 1.3 DEKKINGSMIDDELEN ......................................................................................................................................... 67 1.4 PARAGRAFEN .................................................................................................................................................. 74 Paragraaf 1 Lokale heffingen........................................................................................................................
75 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................... 82 Paragraaf 3 Grondbeleid .............................................................................................................................. 89 Paragraaf 4 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................... 94 Paragraaf 5 Financiering .............................................................................................................................. 99 Paragraaf 6 Bedrijfsvoering ........................................................................................................................ 103 Paragraaf 7 Verbonden partijen ................................................................................................................. 107 Paragraaf 8 Rechtmatigheid ....................................................................................................................... 122 Paragraaf 9 Wet Open Overheid ................................................................................................................ 127 2. JAARREKENING .........................................................................................................................................
128 2.1 GRONDSLAGEN VOOR WAARDERING EN RESULTAATBEPALING.................................................................................. 129 2.2 BALANS ........................................................................................................................................................ 134 2.3 TOELICHTING BALANS ...................................................................................................................................... 136 2.4 FINANCIEEL OVERZICHT BATEN EN LASTEN ........................................................................................................... 145 2.5 TOELICHTING BATEN EN LASTEN ........................................................................................................................ 146 2.6 OVERIGE TOELICHTINGEN ................................................................................................................................. 163 Overzicht van structurele en incidentele baten en lasten ........................................................................... 164 Recapitulatie per taakveld .......................................................................................................................... 169 Gebeurtenissen na balansdatum ................................................................................................................
172 EMU-Saldo .................................................................................................................................................. 173 WNT-Verantwoording ................................................................................................................................. 175 Verantwoording rechtmatigheid ................................................................................................................ 177 3. OVERIGE GEGEVENS ................................................................................................................................. 179 BESTEMMING REKENINGSALDO ............................................................................................................................... 180 CONTROLEVERKLARING ......................................................................................................................................... 181 BIJLAGEN ...................................................................................................................................................... 182 STAAT VAN ACTIVA (SAMENGEVAT)..........................................................................................................................
183 (VERVANGINGS)INVESTERINGEN ............................................................................................................................. 185 STAAT VAN RESERVES EN VOORZIENINGEN................................................................................................................. 187
3
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
STAAT VAN LANGLOPENDE GELDLENINGEN ................................................................................................................ 190 STAAT VAN SALARISKOSTEN .................................................................................................................................... 192 SISA .................................................................................................................................................................. 193 BELEIDSINDICATOREN PER PROGRAMMA ................................................................................................................... 203
4
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
Samenstelling van het bestuur Burgemeester Tytsy Willemsma • • • • • • • • •
Openbare Orde en Veiligheid Algemene en Bestuurlijke zaken Dagelijks Bestuur De Waddeneilanden Personeel en Organisatie Dienstverlening Voorlichting en Communicatie Financiën Handhaving Veerverbinding
Wethouder Theo Faber (AmelandÉén) • • • • • • • •
Huisvesting Gemeentelijk Woningbedrijf Ruimtelijke Ordening en Vergunningen Grondzaken Economie, Recreatie en Toerisme Infrastructuur en Vervoer Algemeen Bestuur De Waddeneilanden Locoburgemeester
Wethouder Piet IJnsen (Algemeen Belang Ameland) • • • • • • • • • • • •
Duurzaamheid en Energietransitie Werk en Inkomen Sociaal Domein Gezondheid, Welzijn en Sport Jeugd en Jongeren Cultuur Milieu Landbouw en Natuur Water en Kustbescherming Algemeen Bestuur De Waddeneilanden 2e Locoburgemeester Onderwijs
Secretaris-directeur Iwan Valk • •
5
Secretaris college van burgemeester en wethouders Directeur ambtelijke organisatie
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
Inleiding Indeling jaarverslag Bij het opstellen van de jaarstukken wordt rekening gehouden met de inrichting van de begroting 2025; de verantwoording sluit daarmee zoveel mogelijk aan bij de voornemens en plannen die zijn vastgesteld in de begroting. Het jaarverslag 2025 sluit daarom aan bij de indeling van de meerjarenbegroting 2025-2028, welke 28 oktober 2024 is vastgesteld. Besluit begroting en verantwoording (BBV) In het BBV zijn de verslaggevingsvoorschriften opgenomen voor provincies en gemeenten. Het gaat hier om regels voor de indeling van jaarverslaggeving (en begrotingsdocumenten), voor waardering, activering en afschrijven, voor het gebruik van hoofdstukken en taakvelden, hoe moet worden omgegaan met rente en overhead en dergelijke. Het voorliggende jaarverslag 2025 is opgesteld met inachtneming van hetgeen bepaald in het BBV. Overhead Om de raad meer inzicht te geven in de totale kosten van overhead voor de gehele organisatie en ook meer zeggenschap te geven over die kosten, wordt voorgeschreven dat in het programmaplan een apart overzicht wordt opgenomen van de kosten van de overhead. In de programma’s zelf worden alleen de kosten opgenomen die betrekking hebben op het primaire proces.
De definitie van overheadkosten is in het BBV aangegeven en in een notitie Overhead van de Commissie BBV is nog eens verduidelijkt welke kosten wel en niet tot overhead worden gerekend. De overheadkosten worden uitgedrukt in een percentage van alle overige kosten, wat leidt tot een opslagpercentage van 26,98% op alle gemaakte kosten (2024: 26,11%). Een toelichting op dit omslagpercentage is te vinden onder 1.2 overhead. Een uitzondering op deze systematiek vormt het Gemeentelijk Woningbedrijf, waaraan vanuit bedrijfseconomische overwegingen een genormeerd bedrag wordt toegerekend. Leeswijzer De opbouw van de jaarstukken wordt in belangrijke mate voorgeschreven in het BBV en is als volgt:
6
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
Het Jaarverslag bevat: •
•
Een toelichting op de vastgestelde programma’s op hetgeen gerealiseerd is van de beleidsmatige voornemens van 2025. Verder wordt in dit hoofdstuk per programma een overzicht van de cijfers per activiteitengroep gegeven. Een nadere toelichting op deze cijfers, gericht op opvallende verschillen tussen begroting 2025 en de werkelijke cijfers over dat jaar, wordt gegeven in de jaarrekening, bij punt 2.5 Toelichting baten en lasten. Een toelichting met beleidsverantwoording in diverse paragrafen. Iedere paragraaf is een dwarsdoorsnede van de voorgaande programma’s op verschillende beheersmatige aspecten.
De Jaarrekening bevat de financiële verantwoording over 2025. De jaarrekening bestaat uit de volgende onderdelen: • • • • •
Beschrijving van de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Balans Overzicht van baten en lasten inclusief een toelichting op de balans Toelichting balans Toelichting baten en lasten
Overige toelichtingen waaronder de gebeurtenissen na balansdatum, recapitulatie per taakveld, het overzicht voor structurele en incidentele baten en lasten en de rechtmatigheidsverantwoording De Overige gegevens bevatten: • •
Bestemming van het rekeningsaldo Controleverklaring bij de jaarrekening
In de Bijlagen zijn diverse financiële overzichten opgenomen ter onderbouwing van de financiële en beleidsmatige verantwoording over 2025. Overzichten die zijn opgenomen in de bijlagen zijn onder meer de activastaat, de staat van geldleningen, de staat van reserves en voorzieningen en de Sisaverantwoording over 2025.
7
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
1. Jaarverslag
8
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
1.1 Programmaverantwoording
9
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
Programma 1 Bestuur Ameland staat voor duurzaam, ondernemend en sociaal.
Na de verkiezingen in 2022 zijn er verschillende sessies geweest met vertegenwoordigers van alle partijen. Dit heeft geleid tot een zo breed mogelijk gedragen raadsagenda 2022-2025. De raadsagenda geeft de hoofdlijnen weer van het voorgenomen beleid voor de raadsperiode 2022-2025. Dit zijn de tien meest belangrijke en omvangrijke opgaven en thema’s uit de raadsagenda: 1) Leefbaarheid en duurzaamheid lopen als rode draad door alle beleidsterreinen 2) Energietransitie alle gebouwen op Ameland naar fossielvrije energie 3) Veerverbinding betrouwbaar en toekomstbestendig (*gemeente heeft hier geen beslissingsbevoegdheid) 4) Welzijnswerk (toekomst)vraag van burgers is leidend, niet de organisatie, effectievere besteding van middelen 5) Toerisme en vervoer nieuw beleid is in ontwikkeling en staat in het teken van ‘dempen van de drukte’ 6) Sociale en reguliere huisvesting afmaken lopende projecten, ontwikkelen van nieuwe praktische plannen 7) Ouderenhuisvesting De Stelp start nieuwbouw begin 2023 8) Personeelshuisvesting een gezamenlijke kijk op toekomstbestendige huisvesting van werkenden op Ameland 9) Omgevingswet de invoering van de omgevingswet legt een (onzichtbaar) groot beslag op organisatie en bestuur 10) (On)voorzien stikstof, corona, vluchtelingenopvang, enz. (nieuwe) ontwikkelingen kunnen ineens zeer urgent zijn.
Samen willen we werken aan een aantrekkelijk en toegankelijk eiland, het behoud van natuurwaarden, een houdbare economische ontwikkeling en een vitale gemeenschap waarbinnen jongeren en ouderen zich op hun plaats voelen.
Activiteitgroepen die bij dit programma horen
Bestuur Openbare orde en veiligheid
10
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
Bestuur Wat willen we bereiken Willen we als bestuur in complexe omstandigheden stappen voorwaarts blijven zetten, dan helpt het om naast de gebruikelijke ‘wat?’ en ‘hoe?’ vraag ook vaker de ‘waarom?’ vraag met elkaar - en betrokkenen - scherp te krijgen. Het is belangrijk gaandeweg te proberen het onderscheid te zien tussen enerzijds korte termijn crisissen, incidenten en problemen en anderzijds wat we voor ons eiland willen bereiken op de lange termijn. We hopen de opgebouwde open en constructieve houding tussen raad, college en organisatie voort te zetten. In ons handelen en ons beleid staat het belang van de Amelander gemeenschap centraal. We bekijken branche breed per vraagstuk of er een rol voor de gemeente is weggelegd en op welke manier de gemeente dit projectmatig met specialisme en capaciteit kan ondersteunen, conform raadsagendapunt 6.5. Daarnaast is de bestuurlijke zelfstandigheid van het eiland een cruciaal uitgangspunt. Samenwerking blijft belangrijk, zowel met andere Waddengemeenten als op nationaal en internationaal niveau. We zoeken samenwerking met andere gemeenten of regio’s wanneer dat effectief en/of efficiënt is. Raadsagendapunten in dit programma: 1.10 – 6.5 – 7.1 – 7.2 – 7.3 Wat hebben we bereikt? • De gemeente investeert in extra formatie, zodat de omvangrijke opgaven en thema’s uit de raadsagenda gerealiseerd kunnen worden.
Voor het maken van de gemeentelijke begroting en het vooraf bepalen van de personeelskosten wordt als onderlegger de formatiestaat gehanteerd. Daarnaast hebben we een budget externe inhuur. Daar waar in de loop van het jaar hiaten ontstaan in de personele bezetting, zowel kwantitatief als kwalitatief of er worden nieuwe taken gevraagd waarvoor geen personele bezetting is, investeren we na besluitvorming in extra formatie om de opgaven en thema's uit de raadsagenda toch uit te kunnen voeren. •
De gemeente investeert in goed werkgeverschap. Door middel van een talentenpool, het opleiden van trainees, uitwisselingen met andere organisaties, gerichte arbeidsmarktbenadering en een goede gesprekkencyclus met alle werknemers positioneert Ameland zich als een aantrekkelijke werkgever; Door opleiding en training van medewerkers, trainees en raadsleden, investering in werkplek, software en informatiebeveiliging en investering in goede arbeidsomstandigheden is de organisatie in 2025 weer verder ontwikkeld.
•
De gemeente investeert in mensen. Door goed management, goede arbeidsvoorwaarden en inhoudelijk interessant werk is de gemeente een aantrekkelijke werkgever; De gemeente Ameland kent een aantrekkelijk pakket aan arbeidsvoorwaarden. De brede functies en het veelzijdige takenpakket zorgen ervoor dat medewerkers op meerdere terreinen worden ingezet en dat sprake is van inhoudelijk interessant werk.
•
11
Het college en de raad bespreken periodiek de belangrijke dossiers; Het college en de raad hebben periodiek de belangrijke dossiers besproken, soms via voorstellen aan de raad vanuit het college, soms ook via door de raad gestelde vragen of in thematische informatieve bijeenkomsten met de raads- en commissieleden; Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
•
In Waddenverband werken we blijvend samen, met als belangrijk doel behoud en versterking van de leefbaarheid op de eilanden (7.3); Naast de structurele bestuurlijke en ambtelijke overleggen in Waddeneilandenverband, wordt binnen de themalijnen van de Regiodeal inhoudelijk samengewerkt.
•
Met het Waddenprogramma bekijken welke projecten vanuit de Regiodeal op Ameland vorm gaan krijgen; Naast de projecten die in gezamenlijkheid voor alle eilanden plaatsvinden, heeft de stuurgroep in 2025 een bijdrage beschikbaar gesteld voor de Amelander projecten gebiedsplan De Vleijen, participatie accommodatiebeleid en infrastructuur rond de energierotonde Ballumerbocht.
•
Noodzakelijk onderhoud kunstcollectie Ameland vindt plaats; De inventarisatie is in 2025 uitgevoerd. Het noodzakelijk onderhoud kunstcollectie Ameland wordt in 2026 uitgevoerd;
•
Uitvoering geven aan participatie (betrekken van burgers) door bijvoorbeeld de Dorpsontwikkelingsmaatschappij (DOM), dorpscontactfunctionarissen en verplichte onderdelen bij sociaal domein en de Omgevingswet; Uitvoering geven aan participatie (betrekken van burgers) door bijvoorbeeld de Dorpsontwikkelingsmaatschappij (DOM), dorpscontactfunctionarissen en verplichte onderdelen bij Sociaal Domein en de Omgevingswet heeft dit jaar weer vorm gekregen. Ook binnen het project accommodatiebeleid is aandacht gegeven aan het betrekken van gebruikers, en later in het proces komen ook inwoners aan bod.
•
We investeren blijvend in onze organisatie. Door opleiding en training van medewerkers, trainees en raadsleden, investering in werkplek, software en informatiebeveiliging en investering in goede arbeidsomstandigheden blijft de organisatie voortdurend in ontwikkeling; Door opleiding en training van medewerkers, trainees en raadsleden, investering in werkplek, software en informatiebeveiliging en investering in goede arbeidsomstandigheden is de organisatie in 2025 weer verder ontwikkeld.
•
12
We voeren op dit moment het gesprek over het eilander beleid, waar de uitgangspunten simpel en doeltreffend een belangrijke rol spelen (7.2); Dit heeft in 2025 met name een plek gekregen via het accomodatiebeleid, nieuw VTH-beleid 2025-2028 en het voorbereidend werk voor de omgevingsvisie;
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
Wat heeft het gekost? Bestuur
Primaire begroting 2025
Prognose 2025
Jaarrekening 2025
Lasten 600100 Raad en raadscomissies
216.688,00
236.188,00
240.935,46
600105 Burgemeester en wethouders
495.201,00
499.242,00
490.696,93
600106 Burgemeester (administratief)
0,00
0,00
0,00
600107 Voormalig politiek ambtsdragers (administratief)
0,00
0,00
0,00
600110 Ambtswoning burgemeester
62.767,40
104.767,40
112.799,26
600115 Commissie bezwaar
6.250,00
6.250,00
6.342,24
600120 Samenwerkings- en belangenorganisaties
26.200,00
34.200,00
30.853,79
600125 De Waddeneilanden
290.846,48
234.287,48
199.077,77
600126 De Waddeneilanden, dienstvelening
97.231,20
97.231,20
129.592,15
600129 Regiokassier
23.749,00
23.749,00
0,00
0,00
0,00
0,00
600130 (Inter)nationale samenwerking 600135 Raadsgriffier
155.661,00
153.119,00
139.603,01
600140 Rekenkamer gemeenteraad
8.500,00
10.500,00
10.553,57
600145 Programbegroting en jaarverslag
42.500,00
65.000,00
65.645,37
600151 Auditcommissie
1.000,00
1.000,00
660,00
600200 Burgerlijke stand
58.019,00
58.019,00
58.959,67
600205 Bevolkingsadministratie
62.026,80
64.026,80
69.362,57
600210 Rij- en reisdocumenten
63.865,80
63.865,80
74.303,31
600211 Burgerzaken, algemeen
0,00
0,00
4.693,18
9.800,00
9.800,00
7.831,86
0,00
0,00
0,00
653005 Bijzondere subsidies: Ontwikkelingshulp, etc
7.280,00
7.280,00
6.005,75
654015 Archiefbewaarplaatsen
22.000,00
22.000,00
33.923,67
1.649.585,68
1.690.525,68
1.681.839,56
600105 Burgemeester en wethouders
0,00
0,00
0,00
600106 Burgemeester (administratief)
0,00
0,00
0,00
16.900,00
13.700,00
13.719,03
0,00
0,00
0,00
120.000,00
140.624,00
173.564,52
0,00
0,00
0,00
600230 Leges rij- en reisdocumenten
35.000,00
50.000,00
76.509,30
600231 Leges bevolkingsadministratie
4.000,00
5.000,00
7.235,30
600232 Leges burgerlijke stand
19.000,00
19.000,00
22.070,20
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
194.900,00
228.324,00
293.098,35
-1.454.685,68
-1.462.201,68
-1.388.741,21
600215 Verkiezingen 600230 Leges rij- en reisdocumenten
Gerealiseerd saldo van baten en lasten Baten
600110 Ambtswoning burgemeester 600125 De Waddeneilanden 600126 De Waddeneilanden, dienstvelening 600130 (Inter)nationale samenwerking
Resultaat Bestuur
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten .
13
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • Participatievisie (2023) • Inspraak- en participatieverordening Ameland (2023) • Verordening Adviescommissie bezwaarschriften (2021) • Organisatiestatuut Gemeente Ameland (2021)
14
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
Openbare orde en veiligheid Wat willen we bereiken Ameland is een gemeente waar iedereen zich prettig, veilig en beschermd voelt. Toezicht en handhaving is nodig voor een veilige en leefbare gemeente. In de raadsagenda is dit vertaald onder punt 1.9 en punt 1.10. Op een toeristisch eiland als Ameland komen regelmatig veel mensen bij elkaar. Er zijn dan ook afspraken nodig over onder meer het gebruik van de soms beperkte ruimtes, het houden van evenementen, openingstijden, het gebruik van voorzieningen en het terugdringen van (geluids)overlast. Ook op het gebied van een aantal specifieke kwesties, bijvoorbeeld scheepvaart ten noorden van Ameland, ontwikkelingen rondom opvang vluchtelingen, de oorlog in Oekraïne en de vogelgriep blijft aandacht noodzakelijk. Gelet op de eilandsituatie is het belangrijk dat de verschillende hulpdiensten in noodsituaties snel en gecoördineerd worden ingezet. Iedereen moet immers kunnen vertrouwen op adequate hulp bij ongelukken en calamiteiten. •
Raadsagendapunten binnen deze activiteitengroep: 1.9 – 1.10 – 6.3
Wat hebben we bereikt? • Uitvoering geven aan de betreffende jaarschijf van het Integraal Veiligheidsplan 2025-2028; Er is uitvoering gegeven aan het uitvoeringsprogramma 2025 van het Integraal Veiligheidsplan 2021-2024: o Er is een grote drugscontrole gehouden op de veerdam; o Er is een rioolwateranalyse uitgevoerd naar mogelijk drugsgebruik op Ameland; o Er is gecommuniceerd over de mogelijkheid van Meld Misdaad Anoniem en bewustwording rondom cyberveiligheid; o Ook in 2025 zijn er verschillende reguliere overleggen bijgewoond. Dit is zowel regionaal (o.a. Driehoeksoverleg en Bestuurscommissie Veiligheid) als lokaal (o.a. veiligheidsoverleg met de politie, overleg met de Convenantpartners Veilig Uitgaan en het SIGMA-team); o De deelplannen van het gemeentelijk crisisteam zijn ook in 2025 geactualiseerd. Voor de Leiders CoWa zijn er twee oefendagen gehouden, waarbij er is geoefend, processen zijn doorlopen en ervaringen zijn gedeeld. Ook zijn er verschillende inzetten geweest waarbij er gemeentelijke inzet nodig was. In maart is de herhalingscursus voor BHV-ers gehouden. In april is er een multidisciplinaire oefening geweest voor verschillende hulpdiensten; o In 2025 is er een vaccinatieronde geweest op Ameland voor inwoners boven de 60 jaar en mensen met een kwetsbare gezondheid; o Begin december is een draaiboek geactualiseerd voor de jaarwisseling.
Tijdens het overleg met de verschillende hulpdiensten zijn goede afspraken gemaakt en nummers van dienstdoende functionarissen uitgewisseld. o Er is ook in 2025 de nodige ingezet gepleegd ter voorbereiding aan de traditie begin december.
15
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
•
Uitvoering geven aan de betreffende jaarschijf van het VTH-beleid 2025 - 2028; Er is uitvoering gegeven aan het jaarplan 2025. In het plan waren de taken op het gebied van vergunningverlening en toezicht en handhaving aangegeven voor de Omgevingswet, de APV, Wonen, Verkeer en Alcohol voor het jaar 2025. Dit plan is in april 2025 middels een informatiebrief aan de raad gestuurd.
•
Contacten onderhouden met de politie om snel in te kunnen spelen op nieuwe ontwikkelingen Er is structureel overleg gevoerd met de politie over onder andere actuele veiligheidscasuïstiek.
•
Contacten onderhouden met de Veiligheidsregio Fryslân inclusief het reageren op begroting en jaarrekening Er is structureel overleg gevoerd met de Veiligheidsregio en alle ontvangen stukken zijn aangeboden aan de gemeenteraad.
•
Het aanleggen van twee extra bluswaterputten In het kader van de gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbestrijding zijn er twee waterputten geboord die gebruikt kunnen worden als bluswatervoorziening. In totaal zijn er nu 5 putten verdeeld over het eiland;
Wat heeft het gekost? Exploitatie
Primaire begroting 2025
Prognose 2025
Jaarrekening 2025
Lasten 611000 Crisisbeheersing en brandweer
58.145,00
57.298,17
41.694,54
611005 Huisvesting brandweer
70.824,80
92.824,80
92.435,24
611010 Brandpreventie
769.060,00
769.060,00
763.216,37
611015 Crisisbeheersing
27.917,00
27.917,00
42.190,00
611020 Sigma-team (crisisbeheersing)
18.450,00
22.450,00
28.441,02
612000 Vergunningen horeca, APV en kansspelen (lasten)
167.571,52
167.571,52
192.756,28
2.500,00
2.500,00
4.590,97
1.114.468,32
1.139.621,49
1.165.324,42
612010 Overige beschermende maatregelen/openbare orde Gerealiseerd saldo van baten en lasten Baten 611005 Huisvesting brandweer Gerealiseerd resultaat
58.100,00
58.100,00
60.429,12
-1.056.368,32
-1.081.521,49
-1.104.895,30
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten .
Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • Integraal Veiligheidsplan Ameland 2025-2028 (2024) • Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Ameland (2024) • Preventie en handhavingsplan alcohol Gemeente Ameland 2022-2026 (2022) • VTH beleid 2025-2028 (2025)
16
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
Programma 2 Sociaal Domein Iedereen doet mee. Binnen het sociaal domein heeft de gemeente brede verantwoordelijkheden in de zorg en ondersteuning aan inwoners (op gebied van zorg, gezondheid, ontwikkeling, participatie, zelfredzaamheid, werk & inkomen en jeugdhulp). De taken en verantwoordelijkheden zijn vastgelegd in de wetten: Wet maatschappelijke ondersteuning, Participatiewet, Jeugdwet, Wet publieke gezondheid, Wet gemeentelijke schuldhulpverlening en Wet inburgering. In de ruime, integrale zin van het woord vallen onder ‘sociaal domein’ ook alle aanverwante taken. Zoals handhaving bij leerplicht, het voorkomen van vroegtijdig schoolverlaten, leerlingenvervoer, asielopvang & inburgering, de reguliere en bijzondere bijstand, (jeugd)gezondheidzorg, sport, cultuur, kinderopvang en welzijnswerk. De gemeente wil deze taken zo doeltreffend mogelijk uitvoeren en zorgen voor meer samenhang en maatwerk in het aanbod van zorg en ondersteuning voor de inwoners. Activiteitgroepen die bij dit programma horen
Algemene voorzieningen Maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Jeugdhulpwet Participatiewet Sportevenementen Musea en culturele voorzieningen
17
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
Algemene voorzieningen Wat willen we bereiken Met basis-, of algemene voorzieningen wil de gemeente bereiken dat (groepen) inwoners vanuit de eigen vraag laagdrempelig kunnen deelnemen aan en gebruik maken van gemeenschappelijke voorzieningen die ondersteunen bij maatschappelijke deelname, ontwikkeling, zelfredzaamheid en participatie op Ameland. Het gaat om voorzieningen als bibliotheekwerk, peuteropvang, (jeugd)gezondheidszorg, sportvoorzieningen, schuldhulpverlening, maatschappelijk werk, welzijnswerk, dorpshuizen, museaal werk, etc. De inzet van algemene voorzieningen kenmerkt zich door een combinatie van professionals en vrijwilligers en kan de inwoners ondersteuning bieden bij een hulpvraag en/of het meedoen in de samenleving. De inzet heeft een preventieve werking en is voorliggend aan de inzet van individuele, geïndiceerde, hulp/ondersteuning/zorg (in de tweede lijn). De inzet en het faciliteren van algemene voorzieningen heeft een koppeling met de onderwerpen: Nieuwbouw Ambla, inclusieve samenleving, toekomstbestendige organisatie en uitvoering welzijnswerk, IKC-vorming, preventief armoedebeleid en beleid/strategie maatschappelijk vastgoed zoals opgenomen in de Raadsagenda 2022-2025. Verder zijn de acties gepland uit het Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein zoals dat door het college is vastgesteld en met de raad gedeeld.
Raadsagendapunten in deze activiteitengroep: 4.1 – 4.4 – 4.5 Wat hebben we bereikt? • Uitvoering geven aan het Meerjarenonderhoudsplan Sportvelden (periode 2025-2034); Er is uitvoering gegeven aan het MJOP Sportvelden in 2025. Zo zijn er onder andere nieuwe doelen geplaatst op het hoofdveld in Hollum, is er nieuwe kurk aangebracht op het kunstgrasveld in Nes/Buren en is er overig regulier onderhoud uitgevoerd. •
Aan Bibliotheek Noord Fryslân opdracht inclusief subsidie verlenen voor (preventieve) aanpak laaggeletterdheid Bibliotheek Noord Fryslân heeft een consulent basisvaardigheden aangesteld. Tevens is de samenwerking met Sociaal Werk doorontwikkeld. Een opzet voor (digi)taal-café is voorbereid.
•
Actualiseren Algemene subsidieverordening en onderliggende beleids- en uitvoeringsregels Vanwege capaciteitstekort is dit niet gerealiseerd. Actualiseren van de Algemene subsidieverordening en onderliggende uitvoeringsregels staat gepland in 2026 met doorloop in de jaren erna.
•
Actualiseren van de ‘Sociale Kaart Ameland’ Dit is in de eerste helft van 2025 door Sociaal Werk Ameland (subsidierelatie) gerealiseerd.
•
Afronden van het strategisch plan maatschappelijk vastgoed (accommodatiebeleid) en starten met de uitvoering (7.6) Het strategisch accommodatiebeleid is lopende het jaar 2025 via de inzet van de projectgroep opgesteld en in december 2025 door de raad vastgesteld. Gerelateerd aan het maatschappelijk vastgoed Nes-Buren loopt nog een participatietraject met de gebruikers. De verwachting is dat hierover medio 2026 duidelijkheid is, waarna dit deel van het accommodatiebeleid ook kan worden vastgesteld.
18
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
•
Bevorderen van de actieve samenwerking tussen de kinderopvang en de basisscholen voor IKCvorming (4.6) Via het convenant Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) is een gezamenlijk overleg (VVEonderwijsachterstanden) tussen gemeente, schoolbesturen en kinderopvang opgestart. In het najaar van 2025 is een eerste overleg geweest. IKC-vorming is hierbij ook onderdeel van gesprek. Dit overleg vindt voortaan twee keer per jaar plaats.
•
De inzet en uitvoering van preventieve jeugdhulp via subsidie en ‘opdracht’, naast de ‘basissubsidie’ en subsidie voor jongerenwerk, beleggen bij Sociaal Werk Ameland (4.3) Eind 2024 is deze inzet via aanvullende subsidie bij Sociaal Werk georganiseerd en ingericht. Vanaf januari 2025 wordt de preventieve Jeugdhulp via Sociaal Werk uitgevoerd. De uitgangspunten voor preventieve inzet zijn vastgelegd in beleid en afspraken. Dit is meegenomen in de subsidie aan Sociaal Werk.
•
De opzet van het huidige private zwemonderwijs analyseren en bepalen of de inzet van subsidie op basis van een beleidsregel nodig is Vanwege capaciteitstekort is dit niet gerealiseerd. Uitvoering van deze activiteit is gepland in de tweede helft van 2026.
•
De opzet van het muziekonderwijs evalueren en actualiseren, inclusief het actualiseren van de beleidsregel voor subsidie In de tweede helft van 2025 is het huidige muziekonderwijs geëvalueerd. Op basis hiervan wordt de subsidieverlening voor muziekonderwijs in de tweede helft van 2026 geactualiseerd.
•
Evalueren van de samenwerking met gemeente Noardeast Fryslân en afspraken maken over toekomstige structurele samenwerking. De samenwerking is medio 2025 geëvalueerd. Naar aanleiding hiervan is gewerkt aan een Dienstverleningsovereenkomst (DVO) met de gemeente Noardeast-Fryslân. In het eerste kwartaal van 2026 wordt de DVO vastgesteld en ondertekend.
•
In overleg met de samenwerkingspartners Sociaal Werk Ameland en KwadrantGroep een algemene voorziening voor dagopvang en (mogelijk) dagbesteding gezamenlijk doorontwikkelen (samenwerking formele en informele zorg en stimuleren flexibel gebruik van ruimten); Vanwege capaciteitstekort niet gerealiseerd. De planning is om in het derde kwartaal 2026 met betrokken samenwerkingspartners (o.a. Kwadrant, THFL en Sociaal Werk) afspraken te maken over dagbesteding, inclusief sociale activering, op (bestaande) locaties in de verschillende dorpen.
•
Inventariseren en analyseren van de lokale regelingen en voorzieningen voor minima, deze eventueel aanvullen en daarna publiceren (4.7) De bestaande lokale regelingen zijn in 2025 geïnventariseerd en geanalyseerd. In de eerste helft van 2026 wordt een keuze gemaakt voor het toekomstige pakket minimaregelingen. Na afronding worden de verschillende regelingen onder de aandacht gebracht op de website van de gemeente en het Sociaal Werk.
19
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
•
Invullen van de regierol voor aanpak middelengebruik onder jongeren en input leveren voor ‘Preventie- en Handhavingsplan Alcohol’ (4.3) In geheel 2025 is de regisseur aanpak middelengebruik ingezet (formuleren ambities, uitvoering diverse activiteiten in samenwerking met betrokken partijen). De inzet vindt ook nog in 2026 plaats en van daaruit levert de regisseur middelengebruik beleidsmatige input aan het cluster Sociaal Domein.
•
Inzetten van (interne) ondersteuning van de processen aanvraag, verlening en vaststelling van alle gemeentelijke subsidies De evaluatie en vernieuwing van de algemene subsidieverordening is vertraagd. Dat betekent dat implementatie van de (nieuwe) regels vanaf de tweede helft van 2026 pas zal plaatsvinden. Prioriteren en uitvoeren concrete acties rondom inclusie (4.4) Via de subsidierelatie met Sociaal Werk zijn afspraken gemaakt over de uitvoering van inclusieactiviteiten. Intern is er met andere clusters van de gemeente overleg over verbetering van fysieke en digitale toegankelijk van de openbare ruimte.
•
•
Samenwerkingsafspraken maken met KwadrantGroep en Sociaal Werk Ameland over dagopvang, inclusief sociale activering en afstemming formele en informele zorg, en multifunctioneel gebruik van algemene ruimten in de Ambla en Ons Hol Er is een onderzoek afgerond en de volgende stap (medio 2026) is verkenning van concrete voorzieningen (dagbesteding/dagopvang, inclusief sociale activering) op (bestaande) locaties in de verschillende dorpen. Dit vraagt tevens om een doorontwikkeling van de samenwerking tussen Kwadrant, THFL en Sociaal Werk.
•
Via opdrachten aan samenwerkingspartners (o.a. Sociaal Werk Ameland en GGD Fryslân) de beschikbare middelen vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord (SPUK-GALA) en Integraal Zorg Akkoord (SPUK-FrIZA) gericht inzetten op basis van de ketenaanpakken voor onder andere eenzaamheid van ouderen, een gezonde leefstijl en Friese preventieaanpak; De beschikbare middelen zijn gericht ingezet (via uitvoeringskader Sociaal Werk, afspraken met GGD, regievoering lokale aanjager en afspraken met overige partijen, zoals regisseur middelengebruik en Fysiotherapie).
•
Voor 2025 is budget beschikbaar om activiteiten te subsidiëren in het kader van 80 jaar bevrijding De STAM heeft met subsidie van de gemeente diverse activiteiten georganiseerd en uitgevoerd.
20
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
Wat heeft het gekost? Algemene voorzieningen
Primaire begroting 2025
Prognose 2025
Jaarrekening 2025
Lasten 643045 Peuterspeelzalen
90.859,60
90.859,60
92.650,20
651000 Sportbeleid en activering algemeen
11.645,40
11.645,40
6.868,95
0,00
0,00
0,00
652000 Accommodaties sport (kosten)
302.671,54
350.961,54
297.390,66
652010 Groene sportvelden en terreinen (kosten)
181.152,93
223.640,42
205.451,03
653010 Vormings- en ontwikkelingswerk
520,00
520,00
250,00
149.448,00
261.487,00
261.463,00
2.794,00
2.794,00
820,32
661000 Samenkracht en burgerparticipatie
193.974,20
301.600,86
249.948,46
661015 Sociaal-cultureel werk
67.264,80
67.264,80
0,00
661016 Administratie Sociaal Cultureel Werk
8.382,00
8.382,00
0,00
661017 Sociaal Werk
728.000,00
837.850,00
908.860,62
661020 Buurt- en Clubhuizen
18.245,60
32.245,60
41.383,84
0,00
0,00
0,00
5.000,00
5.000,00
5.000,00
119.136,00
10.122.867,24
10.256.564,22
661050 Noodopvang vluchtelingen
9.000,00
9.000,00
52.089,32
662000 Coördinatie gebiedsgericht werken
11.734,80
0,00
0,00
662005 Eerstelijns WMO en jeugd
25.000,00
0,00
0,00
1.924.828,87
12.326.118,46
12.378.740,62
651010 Buurtsportcoaches
656000 Bibliotheekvoorziening 656005 Lokale omroep
661025 Jeugdbeleid 661040 Mantelzorg / vrijwilligersbeleid 661045 WMO overig
Gerealiseerd saldo van baten en lasten Baten 643045 Peuterspeelzalen
65.000,00
129.000,00
64.000,00
651000 Sportbeleid en activering algemeen
0,00
0,00
0,00
651010 Buurtsportcoaches
0,00
0,00
0,00
652000 Accommodaties sport (kosten)
0,00
39.685,00
192.486,59
656000 Bibliotheekvoorziening
0,00
12.039,00
12.039,01
661015 Sociaal-cultureel werk
0,00
0,00
0,00
4.100,00
0,00
0,00
661017 Sociaal Werk
0,00
20.000,00
20.000,00
661025 Jeugdbeleid
0,00
0,00
0,00
661045 WMO overig
0,00
2.710.000,00
2.710.000,00
661050 Noodopvang vluchtelingen
0,00
0,00
58.191,00
661016 Administratie Sociaal Cultureel Werk
Gerealiseerd saldo van baten en lasten Resultaat Algemene voorzieningen
69.100,00
2.910.724,00
3.056.716,60
-1.855.728,87
-9.415.394,46
-9.322.024,02
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten .
21
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • • • • • • • • •
22
Beleidskader Sociaal Domein Regio Noordoost-Friesland (2023) Nota Gezondheidsbeleid Friese Waddeneilanden 2022-2026 (2022) Nota Schuldhulpverlening gemeente Ameland (2019) Visie Toekomstbestendig Welzijnswerk Ameland (2021) Algemene Subsidieverordening gemeente Ameland 2019 Verordening Bekostiging leerlingenvervoer Ameland 2022 Verordening Toelage uitwonende studerenden gemeente Ameland 2016 Verordening Aanvullende vergoeding ov-chip kaart studenten Ameland 2016 Meerjarig onderhoudsplan sportvelden 2024
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
Maatschappelijke ondersteuning (wmo) Wat willen we bereiken Inwoners van Ameland, ook inwoners met beperkingen, kunnen zo lang mogelijk zelfstandig wonen en deelnemen aan de samenleving en sociale activiteiten. Wanneer inwoners in hun dagelijks functioneren problemen ervaren, biedt de gemeente via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) hulp in de vorm van bijvoorbeeld woningaanpassingen, hulpmiddelen, vervoersvoorzieningen, begeleiding/dagopvang en huishoudelijk hulp. Een belangrijk uitgangspunt hierbij is zelfredzaamheid, de toepassing van het eigen netwerk en het gebruik van algemene voorzieningen. Op het moment dat dit onvoldoende is, kunnen aanvullend individuele voorzieningen worden ingezet. De inzet van maatschappelijke ondersteuning heeft een koppeling met het onderwerp begeleid wonen zoals opgenomen in de Raadsagenda 2022-2025. Verder zijn de acties gepland uit het uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2024-2025 zoals dat door het college is vastgesteld en met de raad gedeeld. Raadsagendapunten binnen deze activiteitengroep: 4.2 Wat hebben we bereikt? • Ontwerpen van een concrete opzet van Begeleid en Beschermd wonen op Ameland (4.2). In het tweede en derde kwartaal van 2025 is met verschillende betrokken organisaties en inwoners op basis van de aanbevelingen uit de oriëntatiefase een concept ontwerp opgesteld, bestaande uit verschillende scenario's.
Rekening houdend met diverse onzekerheden en risico's in het ontwerp (o.a. beschikbaarheid gekwalificeerd zorgaanbod en rendabele businesscase) wordt in de eerste helft van 2026 bepaald of een concrete opzet gerealiseerd kan worden.
23
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
Wat heeft het gekost? Maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
Primaire begroting 2025
Prognose 2025
Jaarrekening 2025
Lasten 662010 Eerstelijns WMO en Jeugd (tm 2022)
0,00
0,00
0,00
662100 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo
0,00
5.000,00
1.267,41
89.884,83
0,00
0,00
0,00
284.000,00
260.487,20
666005 Woningaanpassingen en hulpmiddelen
160.000,00
0,00
0,00
666006 Vervoer
124.000,00
0,00
0,00
667111 Huishoudelijke hulp (Wmo)
0,00
260.000,00
326.659,45
667121 Begeleiding Wmo
0,00
75.000,00
77.166,71
667130 Dagbesteding (Wmo)
0,00
50.000,00
35.063,05
667140 Overige maatwerkarrangementen (Wmo)
0,00
11.000,00
-12.507,99
667160 Huishoudelijke hulp
280.000,00
0,00
0,00
667170 Begeleiding
100.000,00
0,00
0,00
667180 Dagbesteding
50.000,00
0,00
0,00
668110 Beschermd wonen (WMO)
0,00
-15.000,00
-27.046,75
668120 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo)
0,00
5.000,00
5.589,00
668170 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
5.000,00
0,00
0,00
669100 Coördinatie en beleid Wmo
0,00
84.752,23
48.695,51
671000 Openbare gezondheidszorg
31.000,00
116.711,00
90.887,66
671010 Jeugdgezondheidszorg
207.622,00
207.622,00
227.181,41
1.047.506,83
1.084.085,23
1.033.442,66
22.000,00
0,00
0,00
667111 Huishoudelijke hulp (Wmo)
0,00
22.000,00
27.862,20
671000 Openbare gezondheidszorg
0,00
102.261,00
177.943,44
22.000,00
124.261,00
205.805,64
0,00
0,00
0,00
-1.025.506,83
-959.824,23
-827.637,02
666000 Coördinatie en uitvoering WMO 666001 Hulpmiddelen en diensten (Wmo)
Gerealiseerd saldo van baten en lasten Baten 666010 Diverse eigen bijdragen maatwerkvoorzieningen WMO
Gerealiseerd saldo van baten en lasten Onttrekkingen 671000 Openbare gezondheidszorg Resultaat Maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten .
Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • Verordening Wet maatschappelijke ondersteuning gemeente Ameland 2024
24
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
Jeugdhulpwet Wat willen we bereiken Jongeren op Ameland groeien veilig en gezond op tot volwassenen. Voor het opgroeien en ontwikkelen van jongeren is een sterke samenleving nodig. De opvoeding vindt plaats binnen de gezinnen, het onderwijs en in de buurt. Wanneer door omstandigheden onvoldoende sprake is van een gezonde en veilige ontwikkeling, kan basishulp worden geboden via huisarts, jeugdgezondheidszorg, maatschappelijk werk, welzijnswerk, of het gebiedsteam. Wanneer deze lichte ondersteuning niet volstaat, wordt gespecialiseerde jeugdhulp ingezet. Verder zijn de acties gepland uit het uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2024-2025 zoals dat door het college is vastgesteld en met de raad gedeeld. Raadsagendapunten binnen deze activiteitengroep: 4.3 Wat hebben we bereikt? • Actualiseren van de Verordening Jeugdhulp In de tweede helft van 2025 is dit gerealiseerd. De verordening (met focus op snelle en preventieve hulp voor jeugd) wordt in januari 2026 vastgesteld door de raad. •
De plannen in de Hervormingsagenda Jeugd en Friese Regiovisie Jeugdhulp in haalbare, lokaal passende acties uitwerken (4.3) De vertaling van regionale plannen naar lokale acties is belegd bij Sociaal Domein Fryslân (SDF).
•
Met de basisscholen afspraken maken over de inzet van jeugdhulp in het basisonderwijs (4.3) Er zijn afspraken gemaakt over de inzet van Jeugdhulp op basisscholen, maar de uitvoering verschilt, vanwege enige onduidelijkheid over de taakverdeling tussen passend onderwijs en jeugdhulp (gemeente), per situatie. In 2026 vindt verdere afstemming met het basisonderwijs plaats.
25
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
Wat heeft het gekost? Jeugdhulpwet
Primaire begroting 2025
Prognose 2025
Jaarrekening 2025
Lasten 662200 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen jeugd
0,00
20.000,00
18.354,78
667260 Coördinatie en uitvoering jeugdhulp
35.204,40
-0,10
0,00
667270 Jeugdhulp behandeling
312.500,00
0,00
0,00
667360 Pleegzorg
17.500,00
0,00
0,00
667510 Jeugdhulp ambulant lokaal
0,00
50.000,00
20.926,06
667520 Jeugdhulp ambulant regionaal
0,00
227.500,00
325.921,65
667620 Jeugdhulp met verblijf regionaal
0,00
17.500,00
16.646,91
667630 Jeugdhulp met verblijf landelijk
0,00
0,00
10.875,72
667910 PGB Wmo
0,00
45.000,00
41.708,68
667920 PGB Jeugd
0,00
35.000,00
13.930,57
668210 Jeugdbescherming
0,00
105.000,00
30.936,00
668220 Jeugdreclassering
0,00
10.000,00
0,00
668260 Jeugdbescherming
105.000,00
0,00
0,00
668270 Jeugdreclassering
10.000,00
0,00
0,00
669200 Coördinatie en beleid jeugd
0,00
41.071,90
15.715,19
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
480.204,40
551.071,80
495.015,56
Resultaat Jeugdhulpwet
-480.204,40
-551.071,80
-495.015,56
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten .
Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • Friese Regiovisie Jeugdhulp 2023-2026 (2023) • Verordening Jeugdhulp Ameland (2018)
26
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
Participatiewet Wat willen we bereiken Inwoners nemen naar hun mogelijkheden deel aan het arbeidsproces. Wanneer mensen niet zelfstandig in staat zijn om het wettelijk minimumloon te verdienen, biedt de gemeente via de Participatiewet ondersteuning. Bij voorkeur wordt getracht om mensen regulier werk te bieden. Wanneer dit niet lukt, worden extra instrumenten ingezet. Inwoners die moeten rondkomen van een laag inkomen en niet in eigen onderhoud kunnen voorzien, kunnen financiële steun ontvangen in de vorm van bijvoorbeeld bijzondere bijstand of kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. Ter voorkoming van en begeleiding bij financiële problemen wordt financieel advies gegeven. Verder zijn de acties gepland uit het uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2024-2025 zoals dat door het college is vastgesteld en met de raad gedeeld. Wat hebben we bereikt? • Afspraken maken met het netwerk ‘Fryslân Werkt’ voor samenwerking en ondersteuning bij het begeleiden van jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt naar werk Met het netwerk 'Fryslân Werkt' is regelmatig contact. Binnen dit netwerk zijn ook de scholen voor MBO en praktijkonderwijs betrokken. Met het praktijkonderwijs Dokkum zijn er afspraken gemaakt over de begeleiding van jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt van school naar werk. •
27
Op basis van adviezen/suggesties van Cedris de interne organisatie voor de begeleiding van inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt (inclusief loonkostensubsidie en indien nodig beschut werk), passend bij het eiland, door ontwikkelen en borgen De inzet van de Jobcoach is aan de voorkant (preventief) en bij de werkbegeleidingstrajecten geïntensiveerd. Met de Jogcoach zijn hierover afspraken gemaakt. Intern zijn over de afstemming in de administratieve processen (WSW en loonkostensubsidie) tevens nadere afspraken gemaakt tussen de clusters Sociaal Domein en P&O. Dit wordt in 2026 verder doorontwikkeld en geborgd.
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
Wat heeft het gekost? Participatiewet
Primaire begroting 2025
Prognose 2025
Jaarrekening 2025
Lasten 663000 Inkomensvoorzieningen
43.528,00
43.528,00
39.672,04
663010 Inkomensvoorziening participatiewet
55.000,00
75.000,00
86.282,28
0,00
0,00
1.736,96
175.000,00
175.000,00
157.984,59
663030 Bijzondere bijstand
6.000,00
6.000,00
4.319,29
663035 Gemeentelijk minimabeleid
3.000,00
3.000,00
2.265,98
663040 Overige voorzieningen
5.000,00
5.000,00
3.150,00
663046 Schuldhulpverlening
16.000,00
27.000,00
26.127,95
663060 Kwijtschelding afvalstoffen- en rioolheffing
2.800,00
2.800,00
1.600,35
664000 Begeleide participatie
3.352,80
3.352,80
955,30
664005 Sociale werkvoorziening
254.761,00
233.095,89
225.137,37
665000 Arbeidsparticipatie
7.823,20
7.823,20
16.584,40
665010 Participatiebudget
35.000,00
48.000,00
46.288,63
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
607.265,00
629.599,89
612.105,14
260.000,00
294.000,00
293.100,00
663020 Besluit bijstand zelfstandigen
0,00
0,00
27.669,14
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
260.000,00
294.000,00
320.769,14
Resultaat Participatiewet
-347.265,00
-335.599,89
-291.336,00
663020 Besluit bijstand zelfstandigen 663025 Loonkostensubsidies op grond van participatiewet
Baten 663010 Inkomensvoorziening participatiewet
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten .
Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • Re-integratieverordening gemeente Ameland 2024 • Afstemmingsverordening Participatiewet, Ioaw en Ioaz gemeente Ameland 2024 • Verordening Tegenprestatie participatiewet, Ioaw en Ioaz gemeente Ameland 2024 • Verordening Individuele Inkomenstoeslag gemeente Ameland 2024
28
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
Sportevenementen Wat willen we bereiken De gemeente voert het beleid rond sportevenementen uit. Het gaat om evenementen die passen bij Ameland wat betreft de beleving van het eiland, de economie en de betrokkenheid van eilanders. Wat hebben we bereikt? • Evalueren en eventueel herzien van de subsidiebeleidsregel sportevenementen. Een notitie met evaluatie en analyse van de uitvoeringsregeling is afgerond. In het eerste kwartaal van 2026 wordt de regeling geactualiseerd. Wat heeft het gekost? Sportevenementen
Primaire begroting 2025
Prognose 2025
Jaarrekening 2025
Lasten 651005 Ondersteuning sportevenementen
14.560,00
14.560,00
11.191,00
Resultaat Sportevenementen
-14.560,00
-14.560,00
-11.191,00
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten .
29
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
Musea en culturele voorzieningen Wat willen we bereiken Met de activiteitengroep musea en culturele voorzieningen streven we behoud en expositie van het specifieke eilander cultuurhistorisch erfgoed en natuurlijke waarden na. Stichting Amelander Musea (STAM) exploiteert een aantal musea in gebouwen die in erfpacht door de gemeente zijn overgedragen. Via de musea worden exposities gehouden, excursies en activiteiten georganiseerd en worden de eilander scholen betrokken. De Musea vormen een belangrijk onderdeel van het toeristische aanbod op het eiland. Onder het cultuurhistorisch erfgoed vallen ook historische kerken, begraafplaatsen en dergelijke. Daarnaast is de STAM nadrukkelijk betrokken bij onderzoeken naar en het behoud van de flora, fauna en de natuur op Ameland. Ook biedt de STAM werkmogelijkheden aan inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt, en mogelijkheden om hen ‘mee te laten doen’. Wat hebben we bereikt? • Evalueren en eventueel herzien van de subsidiebeleidsregel culturele evenementen Een notitie met evaluatie en analyse van de uitvoeringsregeling is afgerond. In het eerste kwartaal van 2026 wordt de regeling geactualiseerd. •
Inzetten van een Subsidieloket. De voorbereiding voor de inzet van het subsidieloket (inclusief interne ondersteuning proces aanvraag, verlening en vaststelling subsidies) vindt plaats in de tweede helft van 2026. Samen met de resultaten van de evaluatie van het subsidiebeleid (Algemene subsidieverordening en uitvoeringsregels) start de uitvoering vanaf 2027.
Wat heeft het gekost? Musea en culturele voorzieningen
Primaire begroting 2025
Prognose 2025
Jaarrekening 2025
Lasten 653000 Culturele voorzieningen
80.126,80
80.126,80
71.113,40
654005 Musea (incl. molens en vuurtoren)
391.530,00
409.999,00
414.950,82
683020 Torens
11.976,40
15.976,40
7.665,44
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
483.633,20
506.102,20
493.729,66
500,00
0,00
0,00
654005 Musea (incl. molens en vuurtoren)
0,00
0,00
0,00
683020 Torens
0,00
0,00
5.325,00
500,00
0,00
5.325,00
-483.133,20
-506.102,20
-488.404,66
Baten 653000 Culturele voorzieningen
Gerealiseerd saldo van baten en lasten Resultaat Musea en culturele voorzieningen
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten .
30
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
Programma 3 Onderwijs De Amelander jeugd kennis en vaardigheden aanreiken en laten vergaren om zich te ontwikkelen en voor te bereiden op hun deelname aan de samenleving. De gemeente wil zoveel mogelijk leerlingen op het eiland onderwijs aan kunnen bieden, afgestemd op hun niveau. Dit geldt zowel voor het primair als het voortgezet onderwijs. Het voortgezet onderwijs wordt op vmbo-niveau aangeboden. De eerste drie leerjaren kunnen ook op havo en vwo niveau worden gevolgd. Activiteitgroepen die bij dit programma horen
Openbaar primair en voortgezet onderwijs Lokaal onderwijsbeleid
31
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
Openbaar primair en voortgezet onderwijs Wat willen we bereiken We willen het openbaar primair - en het openbaar voortgezet onderwijs faciliteren. Voor het voortgezet onderwijs betekent dat het bieden van administratieve en beleidsmatige ondersteuning. Voor het openbaar basisonderwijs betekent dat uitvoering gaan geven aan de besluitvorming van de gemeenteraad met betrekking tot de (eventuele) nieuwe rol na de (voorgenomen) bestuurlijke fusie en de bestuurlijke verzelfstandiging van het openbaar basisonderwijs. De kwaliteit van het onderwijs heeft grote invloed op de toekomst van onze jeugd. De verantwoordelijkheid daarvoor ligt op basis van de wettelijke taak bij de ouders, de leerlingen, de schoolbesturen en de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Dit sluit aan bij punt 4.6 uit de raadsagenda. ➔ Raadsagendapunten binnen deze activiteitengroep: 4.6, 7.6 Wat hebben we bereikt? • Administratie uitvoeren van het openbaar voortgezet onderwijs; We hebben de personeels-, de salarisadministratie en de financiële administratie van de BWS gevoerd. Ook heeft de gemeente het onderhoudsbeheer van de school uitgevoerd. Daarnaast hebben wij de directie, het bestuur en de toezichthouder van advies voorzien op het gebied van personeelsbeleid, financieel beleid, materieel beleid en governance. •
Administratieve en beleidsmatige ondersteuning bieden aan het voortgezet onderwijs; We hebben de personeels-de salaris- en de financiële administratie en het onderhoudsbeheer gevoerd en daarnaast beleidsmatige ondersteuning geboden op het gebied van personeel, financiën, onderhoud en governance.
•
Het intern toezicht op het openbaar voortgezet onderwijs uitvoeren, uitbreiden en verbeteren. De door de gemeenteraad vastgestelde documenten (toezichtkaders en reglementen) met betrekking tot het toezicht zijn hierbij de leidraad. We hebben de commissie intern toezicht van informatie en advies voorzien en er zijn bijeenkomsten van de commissie gehouden. De commissie heeft gesprekken gevoerd met diverse stakeholders met betrekking tot het openbaar voortgezet onderwijs. Conform de wettelijke verplichtingen is er een verslag van de intern toezichthouder in het jaarverslag van de school opgenomen. We hebben ons daarnaast voorgenomen op korte termijn een onderzoek te doen naar de gewenste Governance voor de nabije toekomst met als doel kwalitatief hoogwaardig voortgezet onderwijs op lange termijn op het eiland te waarborgen.
•
Het openbaar basisonderwijs ontvlechten we eventueel uit de gemeentelijke organisatie en we geven uitvoering aan de veranderende rol van de gemeente Ameland, gebaseerd op de statuten van de stichting na het (voorgenomen) besluit tot verzelfstandiging. We hebben een overeenkomst gemaakt en ondertekend tussen de gemeente Ameland en de Stichting Samenwerkingsbestuur PO West Ameland over de ontvlechting van het openbaar basisonderwijs uit de gemeentelijke organisatie per 1-1-2025. In dat document is opgenomen welke taken op welk moment en onder welke overgangsafspraken uit de gemeentelijke organisatie worden ontvlecht. We hebben hier samen met de Stichting op een goede wijze vorm en uitvoering aan gegeven.
32
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
Om de taken in de nieuwe gemeentelijke rol ten aanzien van het openbaar basisonderwijs zo goed mogelijk te kunnen vervullen is er periodiek overleg ingericht tussen de directeur bestuurder van de Stichting en de portefeuillehouder onderwijs. In die rol zijn de jaarverslagen 2024 en de begroting 2026 en verder onderwerpen waarmee de gemeente zich conform de wet en statuten bezig houdt. •
In nauw overleg met de accountant voor het onderwijs (Aksos) is het proces met betrekking tot de totstandkoming van de jaarrekeningen voor de twee onderwijs instellingen verbeterd In het eerste halfjaar 2025 zijn de twee jaarrekeningen voor het openbaar onderwijs over 2024 opgemaakt en door de gemeenteraad aangewezen accountant gecontroleerd. Beide jaarrekeningen zijn van een goedkeurende verklaring voorzien en tijdig ingediend bij het ministerie van OC en W en DUO. We hebben daarbij voort kunnen borduren op de kwalitatieve inhaalslag die in de jaren ervoor ten aanzien van de jaarrekeningen is gemaakt. De accountant heeft de commissie intern toezicht in een bijeenkomst geïnformeerd over de bevindingen ten aanzien van de financiën van de onderwijsinstellingen, de interne procedures en het jaarverslag, één en ander overeenkomstig het accountantsprotocol voor het onderwijs. Voor het openbaar basisonderwijs was dit de laatste jaarrekening die door de gemeente Ameland is opgemaakt.
•
Uitvoering geven aan het door de gemeenteraad te nemen besluit over de (eventuele) bestuurlijke fusie van het basisonderwijs op West Ameland en de voorgenomen verzelfstandiging van het openbaar basisonderwijs De gemeenteraad heeft besloten het openbaar basisonderwijs op Ameland te fuseren met het christelijk basisonderwijs op West Ameland en het openbaar basisonderwijs gelijktijdig te verzelfstandigen. Na de passering van de akte van bestuursoverdracht en de oprichtingsakte bij de notaris hebben we de bestuurlijke taak en de eigendommen overgedragen aan de Stichting Samenwerkingsbestuur PO West Ameland. Daarmee is uitvoering gegeven aan de genomen besluiten.
33
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
Wat heeft het gekost? Openbaar primair en voortgezet onderwijs
Primaire begroting 2025
Prognose 2025
Jaarrekening 2025
Lasten 641000 Exploitatie basisonderwijs
890.121,00
0,00
0,00
641003 Bestuurscommissie OPO
13.700,00
0,00
0,00
641005 Gem. ondersteuning openbaar basisonderwijs
16.040,80
16.040,80
15.470,03
641006 Administratie openbaar basisonderwijs
31.292,80
31.292,80
12.699,34
0,00
0,00
0,00
1.988.300,00
1.988.300,00
2.425.559,00
643005 Gemeentelijke ondersteuning voortgezet onderwijs
6.146,80
6.146,80
9.844,56
643006 Administratie voortgezet onderwijs
32.131,00
32.131,00
25.570,86
2.977.732,40
2.073.911,40
2.489.143,79
890.121,00
0,00
0,00
0,00
0,00
0,00
14.038,00
0,00
11.601,14
1.988.300,00
1.988.300,00
2.425.559,00
0,00
0,00
0,00
14.038,00
14.038,00
14.168,56
2.906.497,00
2.002.338,00
2.451.328,70
-71.235,40
-71.573,40
-37.815,09
641010 Gem. ondersteuning bijzonder basisonderwijs 643000 Exploitatie voortgezet onderwijs
Gerealiseerd saldo van baten en lasten Baten 641000 Exploitatie basisonderwijs 641005 Gem. ondersteuning openbaar basisonderwijs 641006 Administratie openbaar basisonderwijs 643000 Exploitatie voortgezet onderwijs 643005 Gemeentelijke ondersteuning voortgezet onderwijs 643006 Administratie voortgezet onderwijs Gerealiseerd saldo van baten en lasten Resultaat Openbaar primair en voortgezet onderwijs
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten .
Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • Verordening commissie intern toezicht openbaar onderwijs (2022) • Reglement intern toezicht BWS (2023) • Kwaliteitszorg BWS (2023) • Toezichtkader BWS (2023)
34
Jaarstukken 2025 | Gemeente Ameland
Lokaal onderwijsbeleid Wat willen we bereiken De eilander jeugd mogelijkheden bieden zich te ontplooien tot zelfstandige burgers, zodat ze in sociaal economisch en maatschappelijk opzicht op een goede wijze in de samenleving kunnen functioneren. Wat hebben we bereikt? • Bieden van financiële en beleidsmatige ondersteuning voor de gezamenlijke plusklas in het basisonderwijs en de plusactiviteiten in het voortgezet onderwijs met als doel dit permanent op te nemen in het aanbod In 2024 heeft het voortgezet onderwijs op Ameland besloten de Plus activiteiten zonder subsidie van de gemeente voort te zetten. Dat hebben wij bij de jaarrekening 2024 verantwoord en voor 2025 is er geen inspanning vanuit de gemeente meer geweest op dit gebied voor het voortgezet onderwijs. Voor het basisonderwijs op Ameland hebben we voor het schooljaar 2024-2025 nog subsidie verleend en vastgesteld. De gezamenlijke basisscholen hebben aangegeven de Plus klas met ingang van het schooljaar 2025-2026 op een andere wijze voort te zetten en vorm te geven in het basisonderwijs waardoor men geen subsidie aanvraag meer bij de gemeente zal vragen. •