Jaarstukken 2024.def
Tekst van het document
Infbhe
JAARSTUKKEN 2024
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
Gemeente Ameland
1
2
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
Inhoudsopgave SAMENSTELLING VAN HET BESTUUR ........................................................................................................... 5 INLEIDING .................................................................................................................................. 7 1.
JAARVERSLAG ................................................................................................................ 11 1.1 PROGRAMMAVERANTWOORDING................................................................................................ 13 Programma 1 Bestuur ................................................................................................................. 15 Programma 2 Sociaal Domein .................................................................................................... 21 Programma 3 Onderwijs ............................................................................................................. 35 Programma 4 Fysieke Leefomgeving .......................................................................................... 45 Programma 5 Economie ............................................................................................................. 57 Programma 6 Duurzaamheid ...................................................................................................... 63 Programma 7 Volkshuisvesting .................................................................................................. 71 1.2 OVERHEAD .............................................................................................................................
77 1.3 DEKKINGSMIDDELEN ................................................................................................................. 79 1.4 PARAGRAFEN .......................................................................................................................... 85 Paragraaf 1 Lokale heffingen .................................................................................................. 87 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ........................................................ 95 Paragraaf 3 Grondbeleid ...................................................................................................... 103 Paragraaf 4 Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................... 109 Paragraaf 5 Financiering ....................................................................................................... 115 Paragraaf 6 Bedrijfsvoering .................................................................................................. 119 Paragraaf 7 Verbonden partijen ........................................................................................... 125 Paragraaf 8 Rechtmatigheid ................................................................................................. 139
2.
JAARREKENING ............................................................................................................ 145 2.1 GRONDSLAGEN VOOR DE WAARDERING EN RESULTAATBEPALING ..................................................... 147 2.2 BALANS................................................................................................................................ 153 2.3 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN 2024 .................................................................................... 157 2.4 TOELICHTING BALANS.............................................................................................................. 161 2.5 TOELICHTING BATEN EN LASTEN ................................................................................................ 171 2.6 OVERIGE TOELICHTINGEN......................................................................................................... 193 Overzicht structurele en incidentele baten en lasten .............................................................. 195 Recapitulatie per taakveld ........................................................................................................ 201 Gebeurtenissen na balansdatum ..............................................................................................
205 EMU-saldo................................................................................................................................. 207 WNT-Verantwoording............................................................................................................... 209 Verantwoording rechtmatigheid .............................................................................................. 211
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
3
3.
OVERIGE GEGEVENS ..................................................................................................... 213 Bestemming rekeningsaldo ...................................................................................................... 215 Controleverklaring .................................................................................................................... 217
BIJLAGEN ............................................................................................................................... 219 Staat van activa (samengevat) .................................................................................................. 221 (Vervangings)investeringen ...................................................................................................... 225 Staat van reserves en voorzieningen ........................................................................................ 231 Staat van langlopende geldleningen ........................................................................................ 237 Staat van salariskosten ............................................................................................................. 241 SiSa ............................................................................................................................................ 245 Overzicht beleidsindicatoren .................................................................................................... 263
4
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
Samenstelling van het bestuur Burgemeester Leo Pieter Stoel Portefeuille: • Openbare Orde en Veiligheid • Algemene en Bestuurlijke zaken • Dagelijks Bestuur De Waddeneilanden • Personeel en Organisatie • Dienstverlening • Voorlichting en Communicatie • Financiën • Handhaving • Onderwijs • Veerverbinding Wethouder Theo Faber (AmelandEén) Portefeuille: • Huisvesting • Gemeentelijk Woningbedrijf • Ruimtelijke Ordening en Vergunningen • Grondzaken • Economie, Recreatie en Toerisme • Infrastructuur en Vervoer • Algemeen Bestuur De Waddeneilanden • Locoburgemeester Wethouder Piet IJnsen (Algemeen Belang Ameland) Portefeuille: • Duurzaamheid en Energietransitie • Werk en Inkomen • Sociaal Domein • Gezondheid, Welzijn en Sport • Jeugd en Jongeren • Cultuur • Milieu • Landbouw en Natuur • Water en Kustbescherming • Algemeen Bestuur De Waddeneilanden • 2e Locoburgemeester Secretaris-directeur Iwan Valk • Secretaris college van burgemeester en wethouders • Directeur ambtelijke organisatie
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
5
6
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
Inleiding Indeling jaarverslag Bij het opstellen van de jaarstukken wordt rekening gehouden met de inrichting van de begroting 2024; de verantwoording sluit daarmee zoveel mogelijk aan bij de voornemens en plannen die zijn vastgesteld in de begroting. Het jaarverslag 2024 sluit daarom aan bij de indeling van de meerjarenbegroting 2024-2027, welke 30 oktober 2023 is vastgesteld. Besluit begroting en verantwoording (BBV) In het BBV zijn de verslaggevingsvoorschriften opgenomen voor provincies en gemeenten. Het gaat hier om regels voor de indeling van jaarverslaggeving (en begrotingsdocumenten), voor waardering, activering en afschrijven, voor het gebruik van hoofdstukken en taakvelden, hoe moet worden omgegaan met rente en overhead en dergelijke. Het voorliggende jaarverslag 2024 is opgesteld met inachtneming van hetgeen bepaald in het BBV. Overhead Om de raad meer inzicht te geven in de totale kosten van overhead voor de gehele organisatie en ook meer zeggenschap te geven over die kosten, wordt voorgeschreven dat in het programmaplan een apart overzicht wordt opgenomen van de kosten van de overhead. In de programma’s zelf worden alleen de kosten opgenomen die betrekking hebben op het primaire proces.
De definitie van overheadkosten is in het Wijzigingsbesluit BBV aangegeven en in een notitie Overhead van de Commissie BBV is nog eens verduidelijkt welke kosten wel en niet tot overhead worden gerekend. De overheadkosten worden uitgedrukt in een percentage van alle overige kosten, wat leidt tot een opslagpercentage van 26,11% (2023: 24,59%) op alle gemaakte kosten. Een uitzondering op deze systematiek vormt het Gemeentelijk Woningbedrijf, waaraan een genormeerd bedrag wordt toegerekend. Verantwoordingsniveau De gemeenteraad stelt een programmabegroting vast op het niveau van ‘activiteitengroepen’. De raad stelt, met andere woorden, financiële middelen beschikbaar voor bijvoorbeeld de activiteitengroep Infrastructuur (als onderdeel van het programma Fysieke leefomgeving). Het college legt in dit jaarverslag dan ook verantwoording af aan de gemeenteraad over 2024 op het niveau van activiteitengroepen. Binnen het totaalbudget, zoals dat geldt voor bijvoorbeeld de genoemde activiteitengroep Infrastructuur, kan het college middelen op een alternatieve wijze besteden, wanneer dat noodzakelijk is voor de realisatie van de door de raad aangegeven doelen en maatschappelijke effecten.
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
7
Leeswijzer De opbouw van de jaarstukken wordt in belangrijke mate voorgeschreven in het BBV en is als volgt:
Jaarstukken
Jaarverslag
Jaarrekening
Overige gegevens
- Programma's
- Balans
- Bestemming
- Paragrafen
- Overzicht van baten en lasten
Bijlagen
rekeningsaldo - Controleverklaring
- Toelichtingen
Het Jaarverslag bevat: - Een toelichting op de vastgestelde programma’s op hetgeen gerealiseerd is van de beleidsmatige voornemens van 2024. Verder wordt in dit hoofdstuk per programma een overzicht van de cijfers per activiteitengroep gegeven. Een nadere toelichting op deze cijfers, gericht op opvallende verschillen tussen begroting 2024 en de werkelijke cijfers over dat jaar, wordt gegeven in de jaarrekening, bij punt 2.5 Toelichting baten en lasten. - Een toelichting met beleidsverantwoording in diverse paragrafen. Iedere paragraaf is een dwarsdoorsnede van de voorgaande programma’s op verschillende beheersmatige aspecten. De Jaarrekening bevat de financiële verantwoording over 2024. De jaarrekening bestaat uit de volgende onderdelen: - Beschrijving van de grondslagen voor de waardering en resultaatbepaling - Balans - Overzicht van baten en lasten inclusief een toelichting op de balans - Toelichting balans - Toelichting baten en lasten - Overige toelichtingen waaronder de gebeurtenissen na balansdatum, recapitulatie per taakveld, het overzicht voor structurele en incidentele baten en lasten en de rechtmatigheidsverantwoording De overige gegevens bevatten: - Bestemming van het rekeningsaldo - Controleverklaring bij de jaarrekering
8
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
In de Bijlagen zijn diverse financiële overzichten opgenomen ter onderbouwing van de financiële en beleidsmatige verantwoording over 2024. Overzichten die zijn opgenomen in de bijlagen zijn onder meer de activastaat, de staat van geldleningen, de staat van reserves en voorzieningen en de Sisa-verantwoording over 2024.
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
9
10
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
1. Jaarverslag
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
11
12
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
1.1
Programmaverantwoording
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
13
14
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
Programma 1 Bestuur Ameland staat voor duurzaam, ondernemend en sociaal.
Na de verkiezingen in 2022 zijn er verschillende sessies geweest met vertegenwoordigers van alle partijen. Dit heeft geleid tot een zo breed mogelijk gedragen raadsagenda 2022-2025. De raadsagenda geeft de hoofdlijnen weer van het voorgenomen beleid voor de raadsperiode 20222025. Dit zijn de tien meest belangrijke en omvangrijke opgaven en thema’s uit de raadsagenda: 1) Leefbaarheid en duurzaamheid lopen als rode draad door alle beleidsterreinen 2) Energietransitie alle gebouwen op Ameland naar fossielvrije energie 3) Veerverbinding betrouwbaar en toekomstbestendig (*gemeente heeft hier geen beslissingsbevoegdheid) 4) Welzijnswerk (toekomst)vraag van burgers is leidend, niet de organisatie, effectievere besteding van middelen 5) Toerisme en vervoer nieuw beleid is in ontwikkeling en staat in het teken van ‘dempen van de drukte’ 6) Sociale en reguliere huisvesting afmaken lopende projecten, ontwikkelen van nieuwe praktische plannen 7) Ouderenhuisvesting De Stelp start nieuwbouw begin 2023 8) Personeelshuisvesting een gezamenlijke kijk op toekomstbestendige huisvesting van werkenden op Ameland 9) Omgevingswet de invoering van de omgevingswet legt een (onzichtbaar) groot beslag op organisatie en bestuur 10) (On)voorzien stikstof, corona, vluchtelingenopvang, enz. (nieuwe) ontwikkelingen kunnen ineens zeer urgent zijn.
Samen willen we werken aan een aantrekkelijk en toegankelijk eiland, het behoud van natuurwaarden, een houdbare economische ontwikkeling en een vitale gemeenschap waarbinnen jongeren en ouderen zich op hun plaats voelen. Activiteitgroepen die bij dit programma horen
Bestuur Openbare orde en veiligheid Jaarverslag gemeente Ameland 2024
15
Bestuur Wat willen we bereiken Willen we als bestuur in complexe omstandigheden stappen voorwaarts blijven zetten, dan helpt het om naast de gebruikelijke ‘wat?’ en ‘hoe?’ vraag ook vaker de ‘waarom?’ vraag met elkaar - en betrokkenen - scherp te krijgen. Het is belangrijk gaandeweg te proberen het onderscheid te zien tussen enerzijds korte termijn crisissen, incidenten en problemen en anderzijds wat we voor ons eiland willen bereiken op de lange termijn. We hopen de opgebouwde open en constructieve houding tussen raad, college en organisatie voort te zetten. In ons handelen en ons beleid staat het belang van de Amelander gemeenschap centraal. We bekijken branche breed per vraagstuk of er een rol voor de gemeente is weggelegd en op welke manier de gemeente dit projectmatig met specialisme en capaciteit kan ondersteunen, conform raadsagendapunt 6.5. Daarnaast is de bestuurlijke zelfstandigheid van het eiland een cruciaal uitgangspunt. Samenwerking blijft belangrijk, zowel met andere Waddengemeenten als op nationaal en internationaal niveau. We zoeken samenwerking met andere gemeenten of regio’s wanneer dat effectief en/of efficiënt is. ➔ Raadsagendapunten binnen deze activiteitengroep: 1.10 – 6.5 – 7.1 – 7.2 – 7.3
Wat gaan we daarvoor doen • • • •
• •
• • • •
16
Het college en de raad bespreken periodiek de belangrijke dossiers; In Waddenverband werken we blijvend samen, met als belangrijk doel behoud en versterking van de leefbaarheid op de eilanden (7.3); We voeren op dit moment het gesprek over het eilander beleid, waar de uitgangspunten simpel en doeltreffend een belangrijke rol spelen (7.2); We investeren blijvend in onze organisatie. Door opleiding en training van medewerkers, trainees en raadsleden, investering in werkplek, software en informatiebeveiliging en investering in goede arbeidsomstandigheden blijft de organisatie voortdurend in ontwikkeling; De gemeente investeert in mensen. Door goed management, goede arbeidsvoorwaarden en inhoudelijk interessant werk is de gemeente een aantrekkelijke werkgever; De gemeente investeert in goed werkgeverschap.
Door middel van een talentenpool, het opleiden van trainees, uitwisselingen met andere organisaties, gerichte arbeidsmarktbenadering en een goede gesprekkencyclus met alle werknemers positioneert Ameland zich als een aantrekkelijke werkgever; De gemeente investeert in extra formatie, zodat de omvangrijke opgaven en thema’s uit de raadsagenda gerealiseerd kunnen worden; Met het Waddenprogramma bekijken welke projecten vanuit de Regiodeal op Ameland vorm gaan krijgen; Noodzakelijk onderhoud kunstcollectie Ameland vindt plaats; Uitvoering geven aan participatie (betrekken van burgers) door bijvoorbeeld de Dorpsontwikkelingsmaatschappij (DOM), dorpscontactfunctionarissen en verplichte onderdelen bij sociaal domein en de Omgevingswet.
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
Wat hebben we bereikt? •
•
•
•
• • •
Het college en de raad hebben periodiek de belangrijke dossiers besproken, soms via voorstellen aan de raad vanuit het college, soms ook via door de raad gestelde vragen of in thematische informatieve bijeenkomsten met de raads- en commissieleden; In Waddenverband werken we blijvend samen, met als belangrijk doel behoud en versterking van de leefbaarheid op de eilanden (7.3), dit heeft in 2024 met name ook vorm gekregen via de uitvoering van de RegioDeal; We voeren op dit moment het gesprek over het eilander beleid, waar de uitgangspunten simpel en doeltreffend een belangrijke rol spelen (7.2), dit heeft in 2024 met name een plek gekregen via een bijgesteld evenementbeleid en het voorbereidend werk voor nieuw beleid VTH en het vaststellen van beheerplannen voor gebouwen, wegen en havens; Door opleiding en training van medewerkers, trainees en raadsleden, investering in werkplek, software en informatiebeveiliging en investering in goede arbeidsomstandigheden is de organisatie in 2024 weer verder ontwikkeld; Voor de stand van zaken met betrekking tot bedrijfsvoering wordt verwezen naar de paragraaf Bedrijfsvoering; Noodzakelijk onderhoud kunstcollectie Ameland heeft in 2024 nog niet plaatsgevonden, de inventarisatie is doorgeschoven naar 2025; Uitvoering geven aan participatie (betrekken van burgers) door bijvoorbeeld de Dorpsontwikkelingsmaatschappij (DOM),
dorpscontactfunctionarissen en verplichte onderdelen bij sociaal domein en de Omgevingswet heeft dit jaar weer vorm gekregen. Ook binnen het project accommodatiebeleid is aandacht gegeven aan het betrekken van gebruikers, en later in het proces komen ook inwoners aan bod.
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
17
Wat heeft het gekost Bestuur Begroting Begroting na Jaarrekening 2024 wijziging 2024 201.145 214.800 214.975 531.065 505.398 511.313 56.061 62.971 55.504 6.250 6.250 4.210 26.200 26.200 28.638 293.334 293.334 241.633 78.114 78.114 83.752 135.035 138.649 126.286 8.500 8.500 10.000 27.000 42.000 51.261 1.000 1.000 855 55.569 55.569 36.165 57.998 57.998 55.935 41.016 61.016 96.651 9.800 9.800 7.222 5.500 5.500 5.472 20.000 22.000 22.426
Lasten 6.001.00 6.001.05 6.001.10 6.001.15 6.001.20 6.001.25 6.001.26 6.001.35 6.001.40 6.001.45 6.001.51 6.002.00 6.002.05 6.002.10 6.002.15 6.530.05 6.540.15
Raad en raadscommissies Burgemeester en wethouders Ambtswoning burgemeester Commissie Bezwaar Samenwerkings- en belangenorganisaties De Waddeneilanden De Waddeneilanden, dienstverlening Griffie Rekenkamer gemeenteraad Programbegroting en jaarverslag Auditcommissie Burgerlijke stand Bevolkingsadministratie Rij- en reisdocumenten Verkiezingen Bijzondere subsidies: Ontwikkelingshulp, etc Archiefbewaarplaatsen
Saldo
1.553.586
1.552.297
Begroting Begroting na Jaarrekening 2024 wijziging 2024 14.400 16.900 18.132 95.000 120.000 140.610
Baten 6.001.10 6.001.26
1.589.098
Ambtswoning burgemeester De Waddeneilanden, dienstverlening
Saldo
Resultaat Bestuur
109.400
136.900
158.742
-1.444.186
-1.452.198
-1.393.555
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten.
Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • • • •
18
Participatievisie (2023) Inspraak- en participatieverordening Ameland (2023) Verordening Adviescommissie bezwaarschriften (2021) Organisatiestatuut Gemeente Ameland (2021)
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
Openbare orde en veiligheid Wat willen we bereiken Ameland is een gemeente waar iedereen zich prettig, veilig en beschermd voelt. Toezicht en handhaving is nodig voor een veilige en leefbare gemeente. In de raadsagenda is dit vertaald onder punt 1.9 en punt 1.10. Op een toeristisch eiland als Ameland komen regelmatig veel mensen bij elkaar. Er zijn dan ook afspraken nodig over onder meer het gebruik van de soms beperkte ruimtes, het houden van evenementen, openingstijden het gebruik van voorzieningen en het terugdringen van (geluids)overlast. Ook op het gebied van een aantal specifieke kwesties, bijvoorbeeld scheepvaart ten noorden van Ameland, ontwikkelingen rondom opvang vluchtelingen, de oorlog in Oekraïne en de vogelgriep blijft aandacht noodzakelijk. Gelet op de eilandsituatie is het belangrijk dat de verschillende hulpdiensten in noodsituaties snel en gecoördineerd worden ingezet. Iedereen moet immers kunnen vertrouwen op adequate hulp bij ongelukken en calamiteiten. ➔ Raadsagendapunten binnen deze activiteitengroep: 1.9 – 1.10 – 6.3
Wat gaan we daarvoor doen • • • • • •
Actualiseren van het bestaande evenementenbeleid (6.3); Uitvoeringsprogramma maken voor het Integraal Veiligheidsplan en Ondermijningsbeeld; Het Integraal Veiligheidsplan (2021-2024) actualiseren; Actualisatie van het VTH beleid (vergunningverlening, toezicht en handhaving); Opnieuw opstellen van het toezichts- en handhavingsprogramma; Contacten onderhouden met de Veiligheidsregio Fryslân inclusief het reageren op begroting en jaarrekening.
Wat hebben we bereikt •
• • •
In het kader van de gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbestrijding is er één waterput geboord die gebruikt kan worden als bluswatervoorziening. Het boren van de geplande tweede put kon niet doorgaan als gevolg van een broedende rode lijstsoort; Er is uitvoering gegeven aan het uitvoeringsprogramma 2024 van het Integraal Veiligheidsplan 2021-2024; In 2024 is er een vaccinatieronde geweest op Ameland voor inwoners boven de 60 jaar en mensen met een kwetsbare gezondheid; De deelplannen van het gemeentelijk crisisteam zijn ook in 2024 geactualiseerd. Voor de Leiders CoWa zijn er twee oefendagen gehouden, waarbij er is geoefend, processen zijn doorlopen en ervaringen zijn gedeeld. Ook zijn er verschillende inzetten geweest waarbij er gemeentelijke inzet nodig was. In maart is de herhalingscursus voor BHV-ers gehouden. In november is er een multi-oefening geweest voor verschillende hulpdiensten;
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
19
• • • •
•
In 2024 zijn er op verschillende momenten Buitengewoon Opsporingsambtenaren (BOA’s) ingezet op verkeersovertredingen; In 2024 is er gewerkt aan het nieuwe evenementenbeleid. Dit is in ontwerp aangeboden aan de raad; In november 2024 is het Integraal Veiligheidsplan 2025-2028 ter besluitvorming aangeboden en vastgesteld; Begin december is een draaiboek geactualiseerd voor de jaarwisseling. Tijdens het overleg met de verschillende hulpdiensten zijn goede afspraken gemaakt en nummers van dienstdoende functionarissen uitgewisseld; Er is relatief veel inzet gepleegd ter voorbereiding op de traditie begin december.
Wat heeft het gekost Openbare orde en veiligheid Lasten 6.110.00 6.110.05 6.110.10 6.110.15 6.110.20 6.120.00 6.120.10
Crisisbeheersing en brandweer Huisvesting brandweer Brandpreventie Crisisbeheersing Sigma-team (crisisbeheersing) Vergunningen horeca, APV en kansspelen (lasten) Overige beschermende maatregelen/openbare orde
Saldo
1.007.748
Baten 6.110.05
Begroting Begroting na Jaarrekening 2024 wijziging 2024 53.546 54.815 59.949 70.935 70.935 45.331 716.677 713.677 733.083 22.752 22.752 52.167 18.450 18.450 16.402 122.889 122.889 129.982 2.500 2.500 1.691
Huisvesting brandweer
Saldo
Resultaat Openbare orde en veiligheid
1.006.017
1.038.606
Begroting Begroting na Jaarrekening 2024 wijziging 2024 51.100 58.100 58.499 51.100
58.100
58.499
-956.648
-947.917
-980.107
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten.
Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • • • •
20
Integraal Veiligheidsplan Ameland 2021-2024 (2022) Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Ameland (2024) Preventie en handhavingsplan alcohol Gemeente Ameland 2022-2026 (2022) VTH beleid (2019-2024)
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
Programma 2 Sociaal Domein Iedereen doet mee.
Binnen het sociaal domein heeft de gemeente brede verantwoordelijkheden in de zorg en ondersteuning aan inwoners (op gebied van zorg, gezondheid, ontwikkeling, participatie en zelfredzaamheid, werk en jeugdhulp). De taken en verantwoordelijkheden zijn vastgelegd in de wetten: Wet maatschappelijke ondersteuning, Participatiewet, Jeugdwet en Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. In de ruime, integrale zin van het woord vallen onder ‘sociaal domein’ ook alle aanverwante taken. Zoals handhaving bij leerplicht, het voorkomen van vroegtijdig schoolverlaten, leerlingenvervoer, de reguliere en bijzondere bijstand, (jeugd)gezondheidzorg, sport, cultuur, kinderopvang, welzijnswerk. De gemeente wil deze taken zo doeltreffend mogelijk uitvoeren en zorgen voor meer samenhang en maatwerk in het aanbod van zorg en ondersteuning voor de inwoners. Activiteitgroepen die bij dit programma horen
Algemene voorzieningen Maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Jeugdhulpwet Participatiewet Sportevenementen Musea en culturele voorzieningen
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
21
Algemene voorzieningen Wat willen we bereiken Met algemene voorzieningen wil de gemeente bereiken dat (groepen) inwoners vanuit de eigen vraag laagdrempelig kunnen deelnemen aan en gebruik maken van gemeenschappelijke voorzieningen die ondersteunen bij maatschappelijke deelname, zelfredzaamheid en participatie op Ameland. Het gaat om voorzieningen als bibliotheekwerk, peuteropvang, (jeugd)gezondheidszorg, activiteiten jeugdbeleid, sportvoorzieningen, schuldhulpverlening, maatschappelijk werk, welzijnswerk, dorpshuizen, museaal werk, etc. De inzet van algemene voorzieningen kenmerkt zich door een combinatie van professionals en vrijwilligers en kan de inwoners ondersteuning bieden bij een hulpvraag en/of het meedoen in de samenleving. De inzet heeft een preventieve werking en is voorliggend aan de inzet van individuele, geïndiceerde, hulp/ondersteuning/zorg (in de tweede lijn). De inzet en het faciliteren van algemene voorzieningen heeft een koppeling met de onderwerpen: Nieuwbouw De Stelp, inclusieve samenleving, toekomstbestendige organisatie en uitvoering welzijnswerk, IKC-vorming, preventief armoedebeleid en beleid/strategie maatschappelijk vastgoed zoals opgenomen in de Raadsagenda 2022-2025. ➔ Raadsagendapunten in deze activiteitengroep: 4.1 – 4.4 – 4.5
Wat gaan we daarvoor doen •
•
• •
• •
Uitvoeren definitief Integraal Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein (inclusief sport- en beweegbeleid (gezondheid & vitaliteit) jeugdbeleid en inclusie-agenda). Uitwerken van de (beleids)activiteiten van het Uitvoeringsprogramma die voor 2024 zijn gepland (4.4); De bouw van de ‘Nieuwe Stelp’ afronden, inclusief de herinrichting van de omgeving. Slopen van de ‘Oude Stelp’ na de verhuizing naar de ‘Nieuwe Stelp’ en de locatie tijdelijk herinrichten (4.1); De bibliotheekvoorziening in Hollum integreren in (het voorzieningengebied bij) de ‘Nieuwe Stelp’ (streven). Faciliteren en ondersteunen van de vernieuwde organisatie van het sociaal werk, inclusief gebiedsteam (inrichting professioneel team Sociaal Werk bij de vernieuwde stichting Sociaal (Cultureel) Werk Ameland, inclusief samenwerking en afstemming tussen dit team en cluster Sociaal Domein van de gemeente) (4.5); Opstellen strategisch plan gemeentelijke gebouwen (7.6); Updaten van de subsidieverordening en subsidiebeleidsregels.
Wat hebben we bereikt •
22
Vanuit het Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein is gerelateerd aan de verschillende thema’s een groot deel van de geplande activiteiten uitgevoerd. Een aantal activiteiten is in de planning doorgeschoven naar 2025; Jaarverslag gemeente Ameland 2024
•
• •
•
•
De bouw van de Ambla is volledig afgerond en de herinrichting van de omgeving rondom het woonzorgcomplex is grotendeels afgerond. De verhuizing naar de Ambla staat half januari 2025 gepland. Gelet hierop wordt het oude gebouw De Stelp in de loop van 2025 gesloopt, als de raad in januari het raadsvoorstel daarover aanneemt; Eind 2024 is het plan voor integratie van de blibliotheekvoorziening (volwassenen) in het voorzieningengebied ‘Ambla - Ons Hol’ afgerond. Begin 2025 wordt het plan gerealiseerd; De afstemming en samenwerking tussen het team Sociaal Werk van stichting Sociaal Werk Ameland (uitvoering in verbinding met inwoners) en het team Sociaal Domein van de gemeente (beleid en beschikken) is gerealiseerd en werkt; Er is projectmatig gewerkt aan de opzet van het strategisch plan gemeentelijke gebouwen. De contouren hiervan zijn opgesteld en worden stap voor stap nader uitgewerkt. De verwachting is dat het plan half 2025 gereed is voor besluitvorming in de raad; Er is een aanpak en planning opgesteld voor het actualiseren van de subsidieverordening en beleidsregels. De uitvoering vindt in 2025 plaats.
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
23
Wat heeft het gekost Algemene voorzieningen Lasten 6.430.45 6.510.00 6.510.10 6.510.15 6.520.00 6.520.10 6.530.10 6.560.00 6.560.05 6.610.00 6.610.15 6.610.16 6.610.17 6.610.20 6.610.40 6.610.45 6.610.50 6.620.00 6.620.05
Peuterspeelzalen Sportbeleid en activering algemeen Buurtsportcoaches Regeling sportakkoord Accommodaties sport Groene sportvelden en terreinen Vormings- en ontwikkelingswerk Bibliotheekvoorziening Lokale omroep Samenkracht en burgerparticipatie Sociaal-cultureel werk Administratie SCW Sociaal Werk Buurt- en Clubhuizen Mantelzorg / vrijwilligersbeleid WMO overig Noodopvang vluchtelingen Coördinatie gebiedsgericht werken Eerstelijns WMO en jeugd
Saldo
14.036.675
Baten 6.430.45 6.510.10 6.520.00 6.560.00 6.610.16 6.610.17 6.610.45 6.610.50
Begroting Begroting na Jaarrekening 2024 wijziging 2024 118.378 93.378 90.621 11.174 11.174 8.393 95.000 0 0 0 0 945 273.071 301.228 299.282 131.716 132.342 118.796 500 500 250 143.700 148.011 157.216 2.613 2.613 440 251.612 232.159 193.176 446.094 105.985 129.900 7.838 7.838 5.878 0 748.009 741.781 17.573 17.573 27.000 20.000 5.000 4.945 12.304.511 12.272.031 282.686 9.000 9.000 43.019 16.198 16.198 5.805 187.700 50.000 18.599
Peuterspeelzalen Buurtsportcoaches Accommodaties sport Bibliotheekvoorziening Administratie SCW Sociaal Werk WMO overig Noodopvang vluchtelingen
Saldo
Resultaat Algemene voorzieningen
14.153.036
2.128.732
Begroting Begroting na Jaarrekening 2024 wijziging 2024 65.000 65.000 64.000 15.000 0 0 0 0 35.421 0 0 3.539 4.100 4.100 5.072 0 0 10.000 2.550.000 2.550.000 0 0 0 41.840 2.634.100
2.619.100
159.872
-11.402.575
-11.533.936
-1.968.860
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten.
24
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • • • • • • • • •
Beleidskader Sociaal Domein Regio Noordoost-Friesland (2023) Nota Gezondheidsbeleid Friese Waddeneilanden 2022-2026 (2022) Nota Schuldhulpverlening gemeente Ameland (2019) Visie Toekomstbestendig Welzijnswerk Ameland (2021) Visie ouderenzorg Ameland (2015) Algemene Subsidieverordening gemeente Ameland (2019) Verordening Bekostiging leerlingenvervoer Ameland (2022) Verordening Toelage uitwonende studerenden gemeente Ameland (2016) Verordening Aanvullende vergoeding OV chip kaart studenten Ameland (2016)
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
25
Maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Wat willen we bereiken Inwoners van Ameland, ook inwoners met beperkingen, kunnen zo lang mogelijk zelfstandig wonen en deelnemen aan de samenleving en sociale activiteiten. Wanneer inwoners in hun dagelijks functioneren problemen ervaren, biedt de gemeente via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) hulp in de vorm van bijvoorbeeld woningaanpassingen, hulpmiddelen, vervoersvoorzieningen, begeleiding/dagopvang en huishoudelijk hulp. Een belangrijk uitgangspunt hierbij is zelfredzaamheid, de inzet van het eigen netwerk en het gebruik van algemene voorzieningen. Op het moment dat dit onvoldoende is, kunnen aanvullend individuele voorzieningen worden ingezet. De inzet van maatschappelijke ondersteuning heeft een koppeling met het onderwerp begeleid wonen zoals opgenomen in de Raadsagenda 2022-2025. ➔ Raadsagendapunten binnen deze activiteitengroep: 4.2
Wat gaan we daarvoor doen • •
Afronden van het onderzoek naar mogelijkheden (en de haalbaarheid ervan) van begeleiding bij wonen (4.2); Via het nieuwe team Sociaal Werk (stichting SWA) bieden van preventieve hulp/ondersteuning in de eerste lijn (zelfredzaamheid, participatie, gezondheid) en, in samenwerking met het cluster Sociaal Domein (gemeente), het bieden van individuele voorzieningen in de tweede lijn (hulp bij het huishouden, begeleiding, dagbesteding, vervoer, hulpmiddelen, en woningaanpassingen).
Wat hebben we bereikt •
•
26
Het oriënterende onderzoek naar de mogelijkheden voor begeleid en beschermd wonen is afgerond. Op basis van de aanbevelingen uit dit onderzoek is gestart met een vervolgonderzoek voor een mogelijk concreet ontwerp. Dit onderzoek, inclusief rapportage, is naar verwachting half 2025 afgerond; Het team Sociaal Werk van de stichting SWA heeft preventieve hulp en ondersteuning (t.b.v. zelfredzaamheid, participatie, gezondheid) geboden. In afstemming met het team Sociaal Domein van de gemeente zijn indien nodig aanvullende individuele voorzieningen ingezet zoals hulp bij het huishouden, begeleiding, dagbesteding, vervoer, hulpmiddelen, en woningaanpassingen.
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
Wat heeft het gekost Maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Lasten 6.660.00 6.660.05 6.660.06 6.671.60 6.671.70 6.671.80 6.681.60 6.681.70 6.710.00 6.710.10
Coördinatie en uitvoering WMO Woningaanpassingen en hulpmiddelen Vervoer Huishoudelijke hulp Begeleiding Dagbesteding Beschermd wonen (WMO) Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) Openbare gezondheidszorg Jeugdgezondheidszorg
Saldo
1.061.664
Baten 6.660.10 6.710.00
Begroting Begroting na Jaarrekening 2024 wijziging 2024 85.878 72.878 64.818 160.000 120.000 111.689 109.000 119.000 83.260 280.000 280.000 327.766 135.000 100.000 118.660 50.000 50.000 50.049 15.000 -20.000 -45.173 15.000 5.000 -753 31.000 31.000 90.460 180.786 180.786 190.786
Diverse eigen bijdragen maatwerkvoorzieningen WMO Openbare gezondheidszorg
Saldo
Resultaat Maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
938.664
991.563
Begroting Begroting na Jaarrekening 2024 wijziging 2024 22.000 22.000 26.268 0 0 211.451 22.000
22.000
237.719
-1.039.664
-916.664
-753.844
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten.
Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen •
Verordening Wet maatschappelijke ondersteuning 2024 gemeente Ameland
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
27
Jeugdhulpwet Wat willen we bereiken Jongeren op Ameland groeien veilig en gezond op tot volwassenen. Voor het opgroeien en ontwikkelen van jongeren is een sterke samenleving nodig. De opvoeding vindt plaats binnen de gezinnen, het onderwijs en in de buurt. Wanneer door omstandigheden onvoldoende sprake is van een gezonde en veilige ontwikkeling, kan basishulp worden geboden via huisarts, jeugdgezondheidszorg, maatschappelijk werk, welzijnswerk, of het gebiedsteam van stichting SWA. Wanneer deze lichte ondersteuning niet volstaat, wordt gespecialiseerde jeugdhulp ingezet. ➔ Raadsagendapunten binnen deze activiteitengroep: 4.3
Wat gaan we daarvoor doen •
Via het nieuwe team Sociaal Werk (stichting SWA) bieden van preventieve hulp en ondersteuning bij opgroeien en opvoeden in de eerste lijn en, in samenwerking met het cluster Sociaal Domein (gemeente), het bieden van individuele voorzieningen in de tweede lijn (specialistische Jeugdhulp, dyslexiebegeleiding, pleegzorg, onder toezichtstelling) (4.3).
Wat hebben we bereikt •
28
Het team Sociaal Werk van de stichting SWA heeft preventieve hulp/ondersteuning bij opgroeien en opvoeden geboden. In afstemming met het team Sociaal Domein van de gemeente zijn indien (aanvullend) nodig individuele voorzieningen ingezet (specialistische Jeugdhulp, dyslexiebegeleiding, pleegzorg, onder toezichtstelling, veiligheid in afhankelijkheidsrelaties).
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
Wat heeft het gekost Jeugdhulpwet Lasten 6.672.60 6.672.61 6.672.70 6.672.80 6.672.90 6.673.60 6.673.70 6.673.80 6.674.60 6.674.70 6.674.80 6.682.60 6.682.70
Coördinatie en uitvoering jeugdhulp Jeugdhulp begeleiding Jeugdhulp behandeling Jeugdhulp dagbesteding Jeugdhulp zonder verblijf overig Pleegzorg Gezinsgericht Jeugdhulp met verblijf overig Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Gesloten plaatsing Jeugdbescherming Jeugdreclassering
Begroting Begroting na Jaarrekening 2024 wijziging 2024 193.850 31.350 23.560 0 0 76.209 197.500 312.500 288.199 20.000 0 0 15.000 0 17.497 15.000 17.500 17.973 15.000 0 0 15.000 0 0 15.000 0 0 15.000 0 0 15.000 0 0 15.000 95.000 78.253 15.000 10.000 0
Saldo
546.350
Baten
Begroting 2024
Saldo
Resultaat Jeugdhulpwet
466.350
501.690
Begroting na Jaarrekening wijziging 2024 0
0
0
-546.350
-466.350
-501.690
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten.
Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • •
Friese Regiovisie Jeugdhulp 2023-2026 (2023) Verordening Jeugdhulp Ameland (2018)
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
29
Participatiewet Wat willen we bereiken Inwoners nemen naar hun mogelijkheden deel aan het arbeidsproces. Wanneer mensen niet zelfstandig in staat zijn om het wettelijk minimumloon te verdienen, biedt de gemeente via de Participatiewet ondersteuning. Bij voorkeur wordt getracht om mensen regulier werk te bieden. Wanneer dit niet lukt, worden extra instrumenten ingezet. Inwoners die moeten rondkomen van een laag inkomen en niet in eigen onderhoud kunnen voorzien, kunnen financiële steun ontvangen in de vorm van bijvoorbeeld bijzondere bijstand of kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. Ter voorkoming van en begeleiding bij financiële problemen wordt financieel advies gegeven. ➔ Raadsagendapunten binnen deze activiteitengroep: 4.7
Wat gaan we daarvoor doen •
•
Via het nieuwe team Sociaal Werk (stichting SWA) inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt preventief begeleiden naar werk en, in samenwerking met het cluster Sociaal Domein (gemeente), het bieden van individuele voorzieningen (werk inclusief loonkostensubsidie, bijstandsuitkering, etc.); Inrichten signaleringssysteem betalingsachterstanden, zodat de gemeente proactief inwoners kan benaderen en hulp kan bieden (4.7).
Wat hebben we bereikt •
•
30
Het team Sociaal Werk van stichting SWA heeft aan inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt preventieve hulp en ondersteuning geboden bij het vinden van werk dan wel dagbesteding. In afstemming met het team Sociaal Domein van de gemeente zijn indien (aanvullend) nodig individuele voorzieningen ingezet zoals een bijstandsuitkering of loonkostensubsidie; De aanpak voor vroeg signalering van betalingsachterstanden en schulden is opgezet en ingericht en aan de hand van signalen zijn inwoners benaderd voor het bieden van hulp in de vorm van financiële advisering.
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
Wat heeft het gekost Participatiewet Lasten 6.630.00 6.630.10 6.630.20 6.630.25 6.630.30 6.630.35 6.630.40 6.630.45 6.630.46 6.630.60 6.640.00 6.640.05 6.650.00 6.650.10
Inkomensvoorzieningen Inkomensvoorziening participatiewet Besluit bijstand zelfstandigen Loonkostensubsidies op grond van participatiewet Bijzondere bijstand Gemeentelijk minimabeleid Overige voorzieningen Hulp in de huishouding Schuldhulpverlening Kwijtschelding afvalstoffen- en rioolheffing Begeleide participatie Sociale werkvoorziening Arbeidsparticipatie Participatiebudget
Saldo
568.632
Baten 6.630.10 6.630.35
Begroting Begroting na Jaarrekening 2024 wijziging 2024 16.793 16.793 36.276 75.000 55.000 57.363 0 0 1.410 130.000 175.000 189.347 6.000 6.000 0 15.000 133.000 136.150 5.000 5.000 3.125 0 0 3.786 16.000 16.000 23.354 2.800 2.800 1.524 3.135 3.135 815 271.769 244.136 214.736 3.135 3.135 8.334 24.000 35.000 43.380
Inkomensvoorziening participatiewet Gemeentelijk minimabeleid
694.999
719.601
Begroting Begroting na Jaarrekening 2024 wijziging 2024 180.000 303.000 303.555 0 0 825
Saldo
180.000
303.000
304.380
Resultaat Participatiewet
-388.632
-391.999
-415.221
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten.
Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • • • • •
Reïntegratieverordening gemeente Ameland (2024) Afstemmingsverordening Participatiewet, IAOW en IAOZ gemeente Ameland (2024) Verordening Tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Ameland (2024) Verordening individuele inkomenstoeslag gemeente (2024) Beleidsregels inkomstenvrijlating Particiapatiewet, IAOW, IAOZ gemeente Ameland (2024)
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
31
Sportevenementen Wat willen we bereiken De gemeente voert het beleid rond sportevenementen uit. Het gaat om evenementen die passen bij Ameland wat betreft de beleving van het eiland, de economie en de betrokkenheid van eilanders.
Wat gaan we daarvoor doen • •
Uitvoering geven aan de bestaande beleidsregel sportevenementen; Evalueren en eventueel herzien van de beleidsregel sportevenementen.
Wat hebben we bereikt • •
De beleidsregel sportevenementen is uitgevoerd; Het evalueren en eventueel herzien van de beleidsregel sportevenementen wordt meegenomen in het proces van het in 2025 actualiseren van de subsidieverordening en de hiermee samenhangende beleidsregels.
Wat heeft het gekost Sportevenementen Lasten 6.510.05
Ondersteuning sportevenementen
Begroting Begroting na Jaarrekening 2024 wijziging 2024 14.000 14.000 7.446
Saldo
14.000
Baten
Begroting 2024
Saldo
Resultaat Sportevenementen
14.000
7.446
Begroting na Jaarrekening wijziging 2024 0
0
0
-14.000
-14.000
-7.446
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten.
32
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
Musea en culturele voorzieningen Wat willen we bereiken Met de activiteitengroep musea en culturele voorzieningen streven we behoud en expositie van het specifieke eilander cultuurhistorisch erfgoed en natuurlijke waarden na. Stichting Amelander Musea (STAM) exploiteert een aantal musea in gebouwen die in erfpacht door de gemeente zijn overgedragen. Via de musea worden exposities gehouden, excursies en activiteiten georganiseerd en worden de eilander scholen betrokken. De Musea vormen een belangrijk onderdeel van het toeristische aanbod op het eiland. Onder het cultuurhistorisch erfgoed vallen ook historische kerken, begraafplaatsen en dergelijke. Daarnaast is de STAM nadrukkelijk betrokken bij onderzoeken en het behoud van de flora, fauna en de natuur op Ameland en biedt het mogelijkheden om inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt werk te bieden en ‘mee te laten doen’.
Wat gaan we daarvoor doen •
Verlenen subsidie aan STAM voor de exploitatie van de musea en de museale en natuurbelevingsactiviteiten op Ameland;
•
Verlenen subsidie voor het organiseren van culturele evenementen passend bij de beleving en cultuur van Ameland.
Wat hebben we bereikt •
•
Aan de hand van de geldende subsidielijnen (begeleiden medewerkers met afstand tot arbeidsmarkt, collecties en exposities, educatief programma) is de subsidie aan de STAM voor de exploitatie van de musea en de museale en natuurbelevingsactiviteiten verleend; Voor het organiseren van de culturele evenementen die passen bij de beleidsregel culturele evenementen is subsidie verleend.
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
33
Wat heeft het gekost Musea en culturele voorzieningen Lasten 6.530.00 6.540.05 6.830.20
Culturele voorzieningen Musea (incl. molens en vuurtoren) Torens
Saldo
456.347
Baten 6.530.00 6.830.20
Begroting Begroting na Jaarrekening 2024 wijziging 2024 67.825 52.325 50.553 376.854 436.604 431.876 11.668 11.668 16.874
Culturele voorzieningen Torens
Saldo
Resultaat Musea en culturele voorzieningen
500.597
499.303
Begroting Begroting na Jaarrekening 2024 wijziging 2024 500 500 0 0 0 5.325 500
500
5.325
-455.847
-500.097
-493.978
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten.
34
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
Programma 3 Onderwijs De Amelander jeugd kennis en vaardigheden aanreiken en laten vergaren om zich te ontwikkelen en voor te bereiden op hun deelname aan de samenleving.
De gemeente wil zoveel mogelijk leerlingen op het eiland onderwijs aan kunnen bieden, afgestemd op hun niveau. Dit geldt zowel voor het primair als het voortgezet onderwijs. Het voortgezet onderwijs wordt op vmbo-niveau aangeboden. De eerste drie leerjaren kunnen ook op havo en vwo niveau worden gevolgd. Activiteitgroepen die bij dit programma horen
Openbaar primair en voortgezet onderwijs Lokaal onderwijsbeleid
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
35
Openbaar primair en voortgezet onderwijs Wat willen we bereiken We willen het openbaar primair - en het openbaar voortgezet onderwijs faciliteren door het bieden van administratieve en beleidsmatige ondersteuning. De kwaliteit van het onderwijs heeft grote invloed op de toekomst van onze jeugd. De verantwoordelijkheid daarvoor ligt op basis van de wettelijke taak bij de ouders, de leerlingen, de schoolbesturen en de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Dit sluit aan bij punt 4.6 uit de raadsagenda. ➔ Raadsagendapunten binnen deze activiteitengroep: 4.6
Wat gaan we daarvoor doen •
• • •
•
Administratieve en beleidsmatige ondersteuning bieden aan de directie en de bestuurscommissie voor het openbaar primair onderwijs en de directie van het voortgezet onderwijs; Administratie uitvoeren van het openbaar primair en voortgezet onderwijs; Aan de slag met, en besluiten nemen over het eindrapport van de stuurgroep bestuurlijke fusie primair onderwijs West Ameland; Het intern toezicht op het openbaar basis- en openbaar voortgezet onderwijs uitvoeren, uitbreiden en verbeteren. De door de gemeenteraad vastgestelde documenten (toezichtkaders en reglementen) met betrekking tot het toezicht zijn hierbij de leidraad; In nauw overleg met de accountant voor het onderwijs (Aksos) is het proces met betrekking tot de totstandkoming van de jaarrekeningen voor de twee onderwijs instellingen verbeterd. De kwaliteit van de jaarverslagen is sinds het kalenderjaar 2022 aanmerkelijk verbeterd. Verbeterpunten uit de accountsverslagen 2022 nemen we over en de gemaakte verbeterslag zetten we door richting de jaarverslagen 2023.
Wat hebben we bereikt Openbaar primair onderwijs •
•
36
De openbare basisscholen “de Schakel en ’t Ienster” hadden op 1 februari 2024 respectievelijk 39 en 26 leerlingen. Voor OBS de Schakel zijn dat er drie meer dan op 1 februari 2023 en voor ’t Ienster is het 1 leerling minder. In verband met de vereenvoudiging van de bekostiging van het Rijk is de wettelijke teldatum met ingang van 2023 verplaatst van 1 oktober naar 1 februari van ieder jaar; Op 24 juni 2024 heeft de gemeenteraad de meerjarenbegroting 2024-2027 vastgesteld. Het is een integrale meerjarenbegroting waardoor vanuit financieel perspectief ook de komende jaren kwalitatief goed openbaar basisonderwijs op het eiland kan worden gewaarborgd;
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
•
•
•
•
•
Op 24 juni 2024 heeft de gemeenteraad tevens besloten de zittingstermijn van twee leden van de bestuurscommissie te verlengen tot en met 31 december 2024, zodat de bezetting van de bestuurscommissie in het kalenderjaar 2024 is gewaarborgd; In het accountantsverslag 2023 is opgenomen dat voor de bestuurscommissie een separaat treasurystatuut moet worden gemaakt en vastgesteld. Ondanks dat er geen financiële middelen worden uitgezet of leningen worden afgesloten, is dit een wettelijke verplichting. In 2024 is daarom een treasurystatuut voor de bestuurscommissie gemaakt en vastgesteld; Op 4 november 2024 heeft de gemeenteraad een besluit genomen over de bestuurlijke fusie van het basisonderwijs op West Ameland. De raad stemde in met de verzelfstandiging van het openbaar basisonderwijs, ging akkoord met de concept statuten en de oprichtingsakte en besloot per 1 januari 2025 de Stichting Samenwerkingsbestuur openbaar en christelijk onderwijs West Ameland op te richten. Ook besloot de raad akkoord te gaan met de akte van bestuursoverdracht en de beide scholen over te dragen aan de stichting. Verder werd ingestemd met de benoeming van bestuursleden die vanuit het openbaar basisonderwijs werden voorgedragen, werd de verordening op de bestuurscommissie ingetrokken per 31 december 2024 en werd de subsidie voor het bestuurlijk fusieproces vastgesteld.
Tenslotte werd door de raad een amendement aangenomen over mogelijke vervolgvoorstellen over een scholenfusie; In de periode van 4 november tot en met 31 december 2024 zijn de nodige voorbereidingen getroffen voor de verzelfstandiging van het openbaar basisonderwijs en de bestuurlijke fusie. Er zijn afspraken ingepland met een notaris en er is een overeenkomst gesloten met een administratiekantoor. Vanaf 1 januari 2025 zullen de taken op het gebied van de personeels-, salaris- en financiële administratie, onderhoudsbeheer, archiefbeheer en beleidsadvies aan het openbaar basisonderwijs niet langer door de gemeentelijke organisatie worden uitgevoerd, maar overgenomen worden door het administratiekantoor; Door de bestuurlijke verzelfstandiging van het openbaar basisonderwijs zal de financiële exploitatie van het openbaar basisonderwijs vanaf 2025 geen onderdeel meer uitmaken van de gemeentelijke exploitatie, begroting en jaarrekening.
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
37
Openbaar voortgezet onderwijs •
•
•
•
•
38
De Burgemeester Walda Scholengemeenschap (BWS) had op 1 oktober 2024 136 leerlingen. Dat zijn 11 leerlingen minder dan op 1 oktober 2023. Deze leerlingendaling was voorzien en er is rekening mee gehouden in de begroting van de school. Op 22 april 2024 heeft de gemeenteraad de begroting 2024-2028 van de BWS vastgesteld. Met deze begroting zal de school de komende jaren goed aan haar verplichtingen kunnen voldoen en is er vanuit financieel perspectief een goede basis voor kwalitatief goed voortgezet onderwijs op Ameland in de komende jaren; De inspectie van het onderwijs heeft op 23 april 2024 een herstelonderzoek uitgevoerd bij het bestuur en op de school. De inspectie beoordeelt de bestuurlijke kwaliteitszorg als voldoende. Op grond van een nieuwe opdracht heeft het bevoegd gezag een nieuw en verbeterd managementstatuut kunnen vaststellen. De directeur is in de gelegenheid gesteld zijn zienswijze te geven en de medezeggenschapsraad heeft gelegenheid gehad het wettelijke adviesrecht te benutten. Het bevoegd gezag heeft zich voor 1 oktober verantwoord bij de inspectie en vervolgens het getekende managementstatuut ter beschikking gesteld.
De inspectie heeft geconstateerd dat aan de herstelopdracht is voldaan en dat alle tekortkomingen nu zijn opgeheven; De BWS beschikt op grond van de jaarrekening 2023 en 2024 over een mogelijk bovenmatig eigen vermogen gelet op de signaleringswaarden van het rijk. Door het negatieve exploitatieresultaat over 2024 is het mogelijk bovenmatig eigen vermogen gedaald. Gelet op de leerlingendaling en de verwachte negatieve exploitatiesaldi in de meerjarenbegroting in de komende jaren is de verwachting dat het eigen vermogen zich binnen niet al te lange termijn binnen de signaleringswaarden van het rijk zal begeven; Al sinds lange tijd werkt de BWS samen met de Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Fryslân-Noord, voorheen OSG Piter Jelles, in Leeuwarden. De samenwerking geschiedt met volledig behoud van eigen autonomie en met behoud van bestaande bestuursstructuren. De samenwerking vindt plaats op de volgende gebieden: onderwijskundig beleid, inkoop, personeel en organisatie en informatie - en communicatietechnologie. De bestaande overeenkomst is verlengd voor de periode van 1 november 2023 tot en met 31 juli 2027 en wordt jaarlijks geëvalueerd; In het accountantsverslag 2023 is opgenomen dat voor de BWS een separaat treasurystatuut moet worden gemaakt en vastgesteld.
Ondanks dat er geen financiële middelen worden uitgezet of leningen worden afgesloten, is dit een wettelijke verplichting. In 2024 is daarom een treasurystatuut voor de BWS gemaakt en vastgesteld.
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
Algemeen openbaar onderwijs •
•
•
In 2024 heeft Aksos accountants voor de tweede keer de jaarrekeningen van het openbaar onderwijs gecontroleerd. Bij het vorige jaarverslag constateerden we dat we zowel inhoudelijk als qua opmaak een verbeterslag hebben gemaakt in de kwaliteit van de jaarrekeningen. De toen ingezette lijn hebben we doorgezet, met als bijkomend resultaat dat er minder inspanning hoeft te worden geleverd voor het tot stand komen van de jaarrekeningen en dat het proces van de controles door de accountant soepeler verloopt; Er is conform de wettelijke verplichting toezicht gehouden op het openbaar onderwijs en de commissie intern toezicht heeft gesprekken gevoerd met betrokken partijen. Partijen zoeken een bij de lokale situatie passende vorm van intern toezicht, waarbij informatie actief wordt gedeeld en partijen structureel in overleg met elkaar zijn; De voorschriften van het rijk voor het verwerken van groot onderhoud in de jaarrekeningen van het onderwijs zijn veranderd per 1 januari 2024. De eerder op- en vastgestelde onderhoudsplannen zijn conform de nieuwe systematiek in de jaarrekeningen van 2024 verwerkt. Voor de bestuurscommissie en het openbaar basisonderwijs is gekozen voor opheffing van de voorziening groot onderhoud en het in de toekomst activeren en afschrijven van groot onderhoud. Voor de BWS is gekozen voor een reserve groot onderhoud conform de componentenmethode.
Met beide methodes wordt voldaan aan de landelijke voorschriften.
Wat heeft het gekost Openbaar primair en voortgezet onderwijs Lasten 6.410.00 6.410.03 6.410.05 6.410.06 6.430.00 6.430.05 6.430.06
Exploitatie basisonderwijs Bestuurscommissie OPO Gemeentelijke ondersteuning openbaar basisonderwijs Administratie OPO Exploitatie voortgezet onderwijs Gemeentelijke ondersteuning voortgezet onderwijs Administratie VO
Saldo
2.986.740
Baten 6.410.00 6.410.06 6.430.00 6.430.06
Begroting Begroting na Jaarrekening 2024 wijziging 2024 890.121 890.121 1.173.195 13.700 13.700 13.192 15.721 15.721 22.788 37.098 37.098 33.108 1.988.300 1.988.300 2.485.640 6.009 6.009 12.642 35.791 35.791 26.778
Exploitatie basisonderwijs Administratie OPO Exploitatie voortgezet onderwijs Administratie VO
Saldo
Resultaat Openbaar primair en voortgezet onderwijs
2.986.740
3.767.343
Begroting Begroting na Jaarrekening 2024 wijziging 2024 890.121 890.121 1.173.195 11.000 14.038 14.037 1.988.300 1.988.300 2.485.640 11.000 14.038 14.037 2.900.421
2.906.497
3.686.910
-86.319
-80.243
-80.434
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar 2.5 Toelichting baten en lasten.
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
39
Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • • • • • •
40
Verordening bestuurscommissie openbaar basisonderwijs (2022) Verordening commissie intern toezicht openbaar onderwijs (2022) Toezichtkader openbaar basisonderwijs (2022) Reglement intern toezicht BWS (2023) Kwaliteitszorg BWS (2023) Toezichtkader BWS (2023)
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
Lokaal onderwijsbeleid Wat willen we bereiken De eilander jeugd mogelijkheden bieden zich te ontplooien tot zelfstandige burgers, zodat ze in sociaal economisch en maatschappelijk opzicht op een goede wijze in de samenleving kunnen functioneren.
Wat gaan we daarvoor doen •
• •
• • • •
•
• •
Preventief uitvoeren van de leerplicht; we leveren een bijdrage om absoluut – en relatief verzuim alsmede voortijdig schoolverlaten zoveel als mogelijk te voorkomen. Als dit zich dan toch voordoet, proberen we een zo goed en passend mogelijk vervolg voor de leerling te vinden; Stimuleren van de samenwerking tussen besturen en directies van de scholen voor primair onderwijs; Uitvoeren van de verordening leerlingenvervoer; een belangrijk aandachtspunt hierbij voor de komende periode is het leerlingenvervoer op het traject Ameland – Holwerd v.v. voor leerlingen die onder deze verordening vallen. Het doel is om het leerlingenvervoer in de nabije toekomst via een stabiele dienstregeling, veilig plaats te laten vinden met een zo aansluitend mogelijke reis; Uitvoeren van diverse financiële regelingen voor uitwonende studerenden; Ondersteunen en adviseren van directies, schoolbesturen en gemeenten van andere Waddeneilanden; Bieden van administratieve en beleidsmatige ondersteuning aan de Samenwerkende Waddenscholen Primair Onderwijs (Swap) en Wad Voortgezet Onderwijs (Wad VO); Bieden van financiële en beleidsmatige ondersteuning voor de gezamenlijke plusklas in het basisonderwijs en de plusactiviteiten in het voortgezet onderwijs met als doel dit permanent op te nemen in het aanbod; Uitvoeren van het vastgestelde onderwijsachterstandenbeleid en de subsidieregeling peuteropvang
inclusief het behandelen van de aanbevelingen die destijds door de inspectie van het onderwijs zijn gedaan ten aanzien van de voor- en vroegschoolse educatie; Het afhandelen van de verantwoording aan het rijk van het vastgestelde plan in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs; In combinatie met het strategisch plan gemeentelijke gebouwen gaan we in overleg met partijen in het onderwijs en de opvang, om te verkennen hoe de toekomstige huisvesting er uit kan zien (7.6).
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
41
Wat hebben we bereikt •
•
•
•
•
•
42
We hebben de bestaande dienstverleningsovereenkomst (dvo) lokaal onderwijs beleid geëvalueerd en een nieuwe dvo gesloten met de andere Friese Waddeneilanden. Deze dvo bestaat al sinds 2010 en op basis hiervan voert Ameland taken op het gebied van lokaal onderwijs beleid uit voor de andere Friese Waddeneilanden. De nieuwe dvo loopt voor de periode van 2024 tot en met 2028 en er zijn werkafspraken gemaakt voor 2025; Met de financiële middelen van het rijk voor het gemeentelijk onderwijs achterstanden beleid subsidieert en stimuleert de gemeente de kwaliteit van de voor- en vroegschoolse (vve) educatie in de gemeente. Zo voeren we jaarlijks overleg met alle scholen en instellingen voor peuter- en kinderopvang op het eiland over de wettelijk verplichte onderwerpen maar ook om de kwaliteit telkens en blijvend te verbeteren. Nieuw is dat de jaarlijkse vragenlijst vve van het rijk over 2023 door het college moet en is vastgesteld; De bovenschoolse plus klas in het basisonderwijs is gesubsidieerd via gemeentelijke subsidie. Het doel ervan is het onderwijsaanbod zo breed mogelijk te houden om leerlingen zo lang mogelijk op het eiland te houden en van zo passend mogelijk onderwijs te voorzien.
Het voortgezet onderwijs heeft besloten de Plus activiteiten voort te zetten zonder subsidie van de gemeente; Per 1 augustus 2023 is het beschikbaar stellen van financiële middelen door het rijk geëindigd in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs. In 2024 hebben we via SISA eindverantwoording over 2023 afgelegd over de besteding. Alle door het rijk beschikbaar gestelde middelen zijn in overleg en overeenstemming met de directies volgens planning besteed; Analoog aan de beëindiging van de ondersteuning van het openbaar basisonderwijs door de ambtelijke organisatie, is besloten de ondersteuning van de 11 basisscholen op de Friese Waddeneilanden tevens te beëindigen per 1 januari 2025. Deze taak zal bij een andere organisatie worden gelegd en er zijn afspraken gemaakt over de overdracht; Eind 2022 zijn we op basis van het raadsakkoord gestart met accommodatiebeleid. Het onderwijs en de vijf onderwijsgebouwen maken er integraal onderdeel van uit. Het vastgestelde procesplan en de vastgestelde procesopdracht worden uitgevoerd. Wij zijn en blijven in de overleg met directies en besturen over de toekomstig gewenste onderwijshuisvesting. Alle noodzakelijke informatie is verzameld. De planning is voor de zomer van 2025 een door de gemeenteraad vastgesteld (ontwerp)accommodatiebeleid te hebben.
Jaarverslag gemeente Ameland 2024
Wat heeft het gekost Lokaal onderwijsbeleid Lasten 6.420.00 6.420.05 6.420.10 6.420.15 6.420.20 6.430.08 6.430.09 6.430.10 6.430.15 6.430.25 6.430.27 6.430.30
Onderwijshuisvesting openbaar basisonderwijs Hollum Onderwijshuisvesting openbaar basisonderwijs Ballum Onderwijshuisvesting bijzonder basisonderwijs Hollum Onderwijshuisvesting bijzonder basisonderwijs Nes Onderwijshuisvesting voortgezet onderwijs Gem. ondersteuning bijzonder basisonderwijs Lokaal onderwijsbeleid Onderwijsbegeleiding Samenwerking Waddenscholen Primair onderwijs Toelage uitwonende studerenden Uitvoering verordening leerlingenvervoer Overige voorzieningen t.b.v. onderwijs