Jaarstukken 2022 definitief, mei 2023.docx
Tekst van het document
bhe
JAARSTUKKEN 2022
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
Gemeente Ameland
1
2
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
Inhoudsopgave SAMENSTELLING VAN HET BESTUUR ..........................................................................................................5 1.
INLEIDING.............................................................................................................................7
2.
JAARVERSLAG .......................................................................................................................9 2.
PROGRAMMAVERANTWOORDING ...................................................................................................11 Programma 1 Bestuur ................................................................................................................13 Programma 2 Sociaal domein ....................................................................................................19 Programma 3 Onderwijs ............................................................................................................33 Programma 4 Fysieke leefomgeving ..........................................................................................41 Programma 5 Toerisme en recreatie .........................................................................................57 Programma 6 Duurzame ontwikkeling ......................................................................................65 Programma 7 Gemeentelijk Woningbedrijf Ameland................................................................73 Overhead ...................................................................................................................................77 Dekkingsmiddelen......................................................................................................................79
2.2. PARAGRAFEN......................................................................................................................87 2.2.1. 2.2.2. 2.2.3. 2.2.4. 2.2.5. 2.2.6. 2.2.7. 2.2.8. 2.2.9. 3.0.
Financiële positie.........................................................................................................89 Lokale heffingen ..........................................................................................................91 Weerstandsvermogen en risicobeheersing.................................................................99 Grondbeleid...............................................................................................................109 Onderhoud kapitaalgoederen ...................................................................................117 Financiering ...............................................................................................................121 Bedrijfsvoering ..........................................................................................................125 Verbonden partijen ...................................................................................................131 Rechtmatigheid .........................................................................................................143
JAARREKENING..............................................................................................................147
3.1 BALANS...............................................................................................................................149 3.2. OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN 2022....................................................................................153 3.3. TOELICHTINGEN BALANS EN PROGRAMMAREKENING ......................................................................157 3.3.1. Grondslagen voor de waardering en resultaatbepaling............................................159 3.3.2. Toelichting balans......................................................................................................165 3.3.3. Toelichting programmarekening ...............................................................................174
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
3
3.4. OVERIGE TOELICHTINGEN ........................................................................................................198 3.4.1. Gebeurtenissen na balansdatum ..............................................................................200 3.4.2. Recapitulatie per taakveld.........................................................................................202 3.4.3. Overzicht structurele en incidentele baten en lasten ...............................................206 3.4.4. EMU-saldo .................................................................................................................212 3.4.5. WNT-Verantwoording ...............................................................................................214 4.
OVERIGE GEGEVENS ......................................................................................................216 4.1. 4.2.
5.0.
BESTEMMING REKENINGSALDO .................................................................................................218 CONTROLEVERKLARING ...........................................................................................................220 BIJLAGEN.......................................................................................................................222
5.1. 5.2. 5.3. 5.4. 5.5.
4
Staat van activa .............................................................................................................224 Staat van reserves en voorzieningen ............................................................................244 Staat van langlopende geldleningen.............................................................................250 Staat van salariskosten..................................................................................................252 SiSa................................................................................................................................258
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
Samenstelling van het bestuur Burgemeester Leo Pieter Stoel Verantwoordelijk voor: • Openbare Orde en Veiligheid • Algemene en Bbestuurlijke zaken • Dagelijks Bestuur De Waddeneilanden • Personeel en Organisatie • Dienstverlening • Voorlichting en Communicatie • Financiën • Handhaving • Landbouw en Natuur • Onderwijs • Veerverbinding Wethouder Theo Faber (AmelandÉén) Verantwoordelijk voor: • Economie, Recreatie en Toerisme • Infrastructuur en Vervoer • Ruimtelijke Ordening en Vergunningen • Grondzaken • Huisvesting • Gemeentelijk Woningbedrijf • Algemeen Bestuur De Waddeneilanden • Locoburgemeester Wethouder Piet IJnsen (Algemeen Belang Ameland) Verantwoordelijk voor: • Duurzaamheid en Energietransitie • Werk en Inkomen • Sociaal Domein • Gezondheid, Welzijn en Sport • Jeugd en Jongeren • Cultuur • Milieu • Water en Kustbescherming • Algemeen Bestuur De Waddeneilanden • 2e Locoburgemeester Secretaris-directeur Iwan Valk Verantwoordelijk voor: • Secretaris college van burgemeester en wethouders • Directeur ambtelijke organisatie Jaarstukken gemeente Ameland 2022
5
6
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
1. Inleiding Indeling jaarstukken Bij het opstellen van de jaarstukken wordt rekening gehouden met de inrichting van de begroting 2022; de verantwoording sluit daarmee zoveel mogelijk aan bij de voornemens en plannen die zijn vastgesteld in de begroting. De jaarstukken 2022 zijn dan ook gebaseerd op een andere indeling dan de meerjarenbegroting 2023-2026. Besluit begroting en verantwoording (BBV) In het BBV zijn de verslaggevingsvoorschriften opgenomen voor provincies en gemeenten. Het gaat hier om regels voor de indeling van jaarstukken (en begrotingsdocumenten), voor waardering, activering en afschrijven, voor het gebruik van hoofdstukken en taakvelden, hoe moet worden omgegaan met rente en overhead en dergelijke. De voorliggende jaarstukken 2022 zijn opgesteld met inachtneming van hetgeen bepaald in het BBV. Overhead Om de raad meer inzicht te geven in de totale kosten van overhead voor de gehele organisatie en ook meer zeggenschap te geven over die kosten, wordt voorgeschreven dat in het programmaplan een apart overzicht wordt opgenomen van de kosten van de overhead. In de programma’s zelf worden alleen de kosten opgenomen die betrekking hebben op het primaire proces. De definitie van overheadkosten is in het Wijzigingsbesluit BBV aangegeven en in een notitie Overhead van de Commissie BBV is nog eens verduidelijkt welke kosten wel en niet tot overhead worden gerekend.
De overheadkosten worden uitgedrukt in een percentage van alle overige kosten, wat leidt tot een opslagpercentage van 23,29% (2021: 19.45%) op alle gemaakte kosten. Een uitzondering op deze systematiek vormt het Gemeentelijk Woningbedrijf, waaraan vanuit bedrijfseconomische overwegingen een genormeerd bedrag wordt toegerekend. Verantwoordingsniveau De gemeenteraad stelt een programmabegroting vast op het niveau van ‘activiteitengroepen’. De raad stelt, met andere woorden, financiële middelen beschikbaar voor bijvoorbeeld de activiteitengroep Infrastructuur (als onderdeel van het programma Fysieke leefomgeving). Het college legt in deze jaarstukken dan ook verantwoording af aan de gemeenteraad over 2022 op het niveau van activiteitengroepen. Binnen het totaalbudget, zoals dat geldt voor bijvoorbeeld de genoemde activiteitengroep Infrastructuur, kan het college middelen op een alternatieve wijze besteden, wanneer dat noodzakelijk is voor de realisatie van de door de raad aangegeven doelen en maatschappelijke effecten.
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
7
Leeswijzer De opbouw van de jaarstukken wordt inbelangrijke mate voorgeschreven in het BBV en is als volgt:
Jaarstukken
Jaarverslag
Bijlagen
Jaarrekening
Programma's
Balans
Paragrafen
Financieel resultaat
Het Jaarverslag bevat: - Een toelichting op de vastgestelde programma’s op hetgeen gerealiseerd is van de beleidsmatige voornemens van 2021. Verder wordt in dit hoofdstuk per programma een overzicht van de cijfers per activiteitengroep gegeven. Een nadere toelichting op deze cijfers, gericht op opvallende verschillen tussen begroting 2022 en de werkelijke cijfers over dat jaar, wordt gegeven in paragraaf 3.3.3 Toelichting programmarekening. - Een toelichting met beleidsverantwoording over de afzonderlijke paragrafen. Iedere paragraaf is een dwarsdoorsnede van de voorgaande programma’s op verschillende beheersmatige aspecten. De Jaarrekening bevat de financiële verantwoording over 2022. De jaarrekening bestaat uit de volgende onderdelen: - Een beschrijving van de grondslagen voor de waardering en resultaatbepaling - De balans inclusief een toelichting op de balans - Een toelichting op de programmarekening - Overige toelichtingen waaronder de gebeurtenissen na balansdatum, recapitulatie per taakveld, het overzicht voor structurele en incidentele baten en lasten en informatie in het kader van Wet normering Topinkomens (WNT) - Bestemming van het rekeningsaldo - Controleverklaring bij de jaarrekering In de Bijlagen zijn diverse financiële overzichten opgenomen ter onderbouwing van de financiële en beleidsmatige verantwoording over 2022.
Overzichten die zijn opgenomen in de bijlagen zijn onder ander de activastaat, de staat van geldleningen, de staat van reserves en voorzieningen en de Sisa-verantwoording over 2022. 8
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
2. Jaarverslag
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
9
10
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
2. Programmaverantwoording
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
11
12
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
Programma 1 Bestuur Ameland staat voor duurzaam, ondernemend en sociaal.
In 2018 kreeg Ameland een geheel nieuw college van burgemeesters en wethouders, en daarmee ook een nieuw coalitieakkoord. De nieuwe coalitiepartijen sloten in 2020 een nieuw coalitieakkoord gebaseerd op de bestaande raadsagenda, er vond een wisseling van wethouders plaats en er werd een nieuwe burgemeester geïnstalleerd. Het akkoord geeft de hoofdlijnen weer van het voorgenomen beleid voor de raadsperiode 2018-2022. De coalitie heeft vijf thema’s geïdentificeerd als speerpunten van het beleid: • Duurzaamheid; • Economie en leefbaarheid; • Ouderenzorg; • Huisvesting; • Bereikbaarheid van Ameland. Samen willen we werken aan een aantrekkelijk en toegankelijk eiland, het behoud van natuurwaarden, de houdbare economische ontwikkeling en een vitale gemeenschap waarbinnen jongeren en ouderen zich op hun plaats voelen. Activiteitgroepen die bij dit programma horen
Bestuur
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
13
Bestuur
Wat willen we bereiken Ameland is een zelfstandige en volwaardige gemeente, met een professionele organisatie en een betrokken, actiegericht bestuur. Behoud van een financieel gezonde positie is een vanzelfsprekendheid. Toelichting In ons handelen en ons beleid staat het belang van de Amelander gemeenschap centraal. Daarnaast is de bestuurlijke zelfstandigheid van het eiland een cruciaal uitgangspunt. Samenwerking met de andere Waddengemeenten, zowel nationaal als internationaal, is en blijft belangrijk. Ook zoeken we samenwerking met andere gemeenten of regio’s wanneer dat effectief en/of efficiënt is. Een kleine gemeente als Ameland biedt veel kwaliteit. Uit onderzoek blijkt dat kleine gemeenten vaak hoog scoren op belangrijke aspecten als leefbaarheid en sociale samenhang, zonder dat hier hoge kosten tegenover staan. Dat geldt ook voor Ameland. Onze inzet komt tot uitdrukking in de vijf beleidsthema’s uit de raadsagenda 2018 – 2022, die tezamen de leefbaarheid op het eiland waarborgen: duurzaamheid, economie en leefbaarheid, ouderenzorg, huisvesting en bereikbaarheid. Uitgangspunt hierbij is: een leven lang op Ameland.
Wat gaan we daarvoor doen • • •
• •
• •
14
Het college en de raad bespreken periodiek de belangrijke dossiers; In Waddenverband werken we blijvend samen, met als belangrijk doel behoud en versterking van de leefbaarheid op de eilanden; We investeren blijvend in onze organisatie. Door opleiding en training van medewerkers, trainees en raadsleden, investering in werkplek, software en informatiebeveiliging, investering in een schoon en veilig werkklimaat blijft de organisatie voortdurend in ontwikkeling; De gemeente investeert in mensen: door goed management, goede arbeidsvoorwaarden en inhoudelijk interessant werk is de gemeente een aantrekkelijk werkgever; De gemeente investeert in goed werkgeverschap. Door middel van een talentenpool, het opleiden van trainees, uitwisselingen met andere organisaties en gerichte arbeidsmarktbenadering positioneert Ameland zich als aantrekkelijk werkgever; We zetten in op goede communicatie en participatie om doelgroepen bij het beleid te betrekken; We nemen effectieve maatregelen om de openbare orde en veiligheid te handhaven.
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
Wat hebben we bereikt? • •
•
•
•
•
•
•
Het college en de raad hebben periodiek de belangrijke dossiers besproken, waarbij vooral de ontwikkeling van ouderenzorg (Stelp 2.0) en het toerismebeleid voorop stonden; Het Programma Waddeneilanden is in 2022 vastgesteld in de gemeenteraden van de vijf eilanden, de stuurgroep van de GR Waddeneilanden heeft ingestemd en het DB van de Waddeneilanden heeft er een definitief akkoord op gegeven. De aanvraag is 15 november 2022 ingediend bij het rijk. Het Rijk heeft de ingediende Regiodeal Programma Waddeneilanden inmiddels toegekend; In 2022 is gestart met het oplijnen van de uitvoeringsorganisatie bij het Samenwerkingsverband De Waddeneilanden, bij de beide provincies en op de vijf eilanden om met een vliegende start te kunnen beginnen; In 2022 is door het management gestructureerd en met alle medewerkers individueel de HR-cyclus doorlopen. Het gaat hierbij om drie gesprekken per jaar, namelijk een plangesprek, een voortgangsgesprek en een beoordelingsgesprek. In enkele gevallen is maatwerk geleverd, zoals een gesprek meer of minder, afhankelijk van de persoonlijke situatie van de medewerker en de aard van de werkzaamheden; Onderdeel van de HR cyclus is standaard de persoonlijke- en de professionele ontwikkeling van de medewerkers. Sinds 2022 is het opleidingsbudget verhoogd naar 2% van de loonsom.
In 2022 hebben we daarmee diverse opleidingen, trainingen en cursussen kunnen financieren. Activiteiten vonden zowel op organisatie- als op individueel niveau plaats. Het budget over 2022 is meer dan opgesoupeerd. Voor een toelichting wordt verwezen naar paragraaf 3.3.3; Er zijn diverse vacatures ontstaan en weer ingevuld. Het aantal vacatures lijkt toe te nemen. De krapte op de arbeidsmarkt laat zich ook op Ameland gelden. Daar waar vorig jaar alle vacatures nog zijn ingevuld, is dat in 2022 niet gelukt. Waar nodig zijn vacatures op een andere manier ingevuld, afhankelijk van de situatie, met externe inhuur, herverdeling van taken of andere oplossingen. Het kost de organisatie meer moeite dan voorheen vacatures in te vullen en er wordt de nodige creativiteit en doorzettingsvermogen ingezet om de personele invulling zo goed mogelijk te realiseren; Met instemming van de ondernemingsraad heeft de werkgever een nieuw personeelshandboek vastgesteld. Dit handboek is meer in overeenstemming gebracht met wet- en regelgeving en afspraken die op het niveau van de sector gemeenten zijn gemaakt.
Daarnaast zijn er verbeteringen voor de medewerkers doorgevoerd, zoals de aanpassing van het bedrag en de termijn van fiets privé, verhoging kilometervergoeding zakelijke reizen analoog aan de verhoging van de bedragen door het rijk en de verbreding van de regeling verlof voor nevenwerkzaamheden; In de tweede helft van 2022 is een risico- inventarisatie en evaluatie uitgevoerd binnen de gehele organisatie. De risico’s voor het welzijn en het welbevinden van medewerkers zijn inzichtelijk gemaakt. Dit heeft geleid tot een integraal plan van aanpak, dat de komende periode zal worden uitgevoerd. De Arbo commissie heeft een belangrijke rol bij de borging;
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
15
•
• •
•
•
16
We zijn van 1 naar 4 dorpscoördinatoren gegaan. De dorpscoördinatoren hebben ieder hun eigen werkgebied en zijn het eerste aanspreekpunt voor de besturen van het dorpsbelang; In 2022 is gestart met de participatievisie, die in 2023 wordt afgerond; De politiecijfers laten op verschillende onderdelen een daling zien ten opzichte van het jaar 2021. We zien echter ook enkele stijgers. In het uitvoeringsplan voor 2023, dat in 2022 is opgesteld, is er specifiek aandacht voor deze toename; Na twee jaar van vrijwel geen evenementen zijn er in 2022 weer veel evenementen doorgegaan. Los van het verlenen van de evenementenvergunningen, zijn er verschillende vooroverleggen en evaluatiegesprekken met organisatoren gevoerd. Hierbij is de bedoeling om het evenement zo goed mogelijk te laten verlopen, de overlast te beperken en naderhand te bespreken of er verbeterpunten zijn voor een volgende keer. In 2022 hebben de verschillende festiviteiten niet geleid tot een verstoring van de openbare orde; Er is gedeeltelijk uitvoering gegeven aan het plan van aanpak Ondermijning. Zo maakt Ondermijning inmiddels deel uit van het Veiligheidsoverleg, is er Bibob-beleid opgesteld en zijn we aangesloten bij Meld Misdaad anoniem en de Friese Norm.
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
Wat heeft het gekost Bestuur Lasten 6.001.00 6.001.05 6.001.07 6.001.10 6.001.15 6.001.20 6.001.25 6.001.26 6.001.30 6.001.35 6.001.40 6.001.45 6.001.51 6.002.00 6.002.05 6.002.10 6.002.15 6.530.05 6.540.15
Raad en raadscommissies Burgemeester en wethouders Voormalig politiek ambtsdragers Ambtswoning burgemeester Commissie Bezwaar Samenwerkings- en belangenorganisaties De Waddeneilanden De Waddeneilanden, dienstverlening (Inter)nationale samenwerking Griffie Rekenkamer gemeenteraad Programbegroting en jaarverslag Auditcommissie Burgerlijke stand Bevolkingsadministratie Rij- en reisdocumenten Verkiezingen Bijzondere subsidies: Ontwikkelingshulp, etc Archiefbewaarplaatsen
Saldo
1.871.636
Baten 6.001.10 6.001.25 6.001.26 6.001.30
Begroting Begroting na Jaarrekening 2022 wijziging 2022 213.175 217.680 184.755 472.458 344.434 343.763 0 134.110 152.436 53.305 55.218 16.332 6.250 6.250 5.064 18.200 19.700 21.974 721.519 341.519 325.656 72.963 72.963 90.438 0 0 106.756 122.180 124.137 120.331 6.500 6.500 8.166 22.000 22.000 31.068 1.000 1.000 3.997 50.250 51.950 33.034 46.387 46.387 43.296 31.650 31.650 21.304 8.300 9.800 9.712 5.500 5.500 5.804 20.000 20.000 20.484
Ambtswoning burgemeester De Waddeneilanden De Waddeneilanden, dienstverlening (Inter)nationale samenwerking
Saldo
Resultaat Bestuur
1.510.797
1.544.371
Begroting Begroting na Jaarrekening 2022 wijziging 2022 14.400 7.400 9.782 50.000 0 0 0 85.000 112.873 0 122.000 124.003 64.400
214.400
246.658
-1.807.236
-1.296.397
-1.297.713
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar paragraaf 3.3.3, Toelichting programmarekening.
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
17
Beleidsindicatoren Bes tuur Begroot primitief
Werkelijk
Formatie
FTE per 1.000 inwoners
22,63
21,61
Bezetting
FTE per 1.000 inwoners
21,42
20,35
Apparaatskosten
Kosten per inwoner
2.439
2.477
Externe inhuur*
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen
17,37%
16,13%
Overhead
% van totale lasten
21,22%
23,29%
* De externe inhuur bestaat uit 3 onderdelen in deze berekening: Personeel derden
€ 295.601
Externe deskundigen
€ 940.667
Externe deskundigen sociaal domein
€ 85.649
Totaal inhuur
€ 1.321.917
Personeel derden betreft personeel dat wordt ingehuurd in verband met openstaande vacatures. Externe deskundigen betreft taxateurs, fiscale adviseurs, buurtsportcoaches, welstandscommissie, TOZO-uitvoering, projectleider duurzaamheid, projectleider woningbouw, projectleider van de Stelp en de huisadvocaat. Externe deskundigen sociaal domein betreft de inzet van het Gebiedsteam, een bijdrage van de Veiligheidsregio voor jeugdgezondheidszorg en het advies/opstellen van de Toekomstvisie Welzijnswerk.
18
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
Programma 2 Sociaal domein Iedereen doet mee.
De Rijksoverheid droeg per 1 januari 2015 een aantal sociale taken over aan gemeenten. Het uitgangspunt hierbij is dat gemeenten dichter bij hun inwoners staan en zorgen dat deze inwoners snel de juiste hulp krijgen bij zorg en ondersteuningsvragen. Gemeente Ameland is daarmee verantwoordelijk voor het beleid en de uitvoering van de Participatiewet, de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Jeugdwet. De gemeente wil deze taken zo doeltreffend mogelijk uitvoeren en zorgen voor meer samenhang en maatwerk in het aanbod van zorg en ondersteuning voor de inwoners. Activiteitgroepen die bij dit programma horen
Algemene voorzieningen Maatschappelijke Ondersteuning Jeugdhulp Participatie
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
19
Algemene voorzieningen Wat willen we bereiken Maatschappelijke deelname, zelfredzaamheid en participatie van de inwoners van Ameland. Toelichting De gemeente wil bevorderen dat inwoners gezond leven, zich ontwikkelen, sporten en bewegen, zich ontspannen, vermaken en sociale contacten hebben. De gemeente stelt hiervoor algemene voorzieningen beschikbaar waar alle inwoners laagdrempelig gebruik van kunnen maken zoals sportvoorzieningen, dorpshuizen en bibliotheken.
Wat gaan we daarvoor doen • •
• •
• • •
• • • • • •
20
Afronden van de ontwerpfase en starten met de realisatiefase ouderenhuisvesting (kern + 1e schil), inclusief verbinding met andere maatschappelijke voorzieningen; Subsidiëren en huisvesten van verenigingen, stichtingen en instellingen gericht op ontwikkeling, zelfredzaamheid en participatie zoals het welzijnswerk, de bibliotheekvoorziening, de sportvoorzieningen en het maatschappelijk werk; Beschikbaar stellen van (huisvesting) voorzieningen voor sport, welzijn en cultuur; Zorgdragen voor de basis openbare gezondheidszorg en jeugdgezondheidszorg inclusief lokale speerpunten via de inzet van een aanvullend pakket en het programma ‘Kansrijke Start’; Afspraken maken met de aanbieders van voorschoolse educatie in peuter- en kinderopvang over de uitvoering, het toezicht en de subsidiëring; Actualiseren van het activiteitenplan Jeugdbeleid Ameland; Inzetten van combinatiefunctionarissen sport en bewegen en richten op de samenwerking met Gebiedsteam, welzijnswerk en sportverenigingen, inclusief het uitvoeren van het plan ‘Jongeren Op Gezond Gewicht’; Nader uitwerken en uitvoeren van het lokale Sportakkoord; Onderzoek verrichten naar toekomstige sportbehoefte in relatie tot gebruik van sportaccommodaties; Het inrichten van een nieuwe organisatie voor het welzijnswerk (professionalisering in de lijn van de vernieuwde visie) bij positieve besluitvorming over de opzet (onderzoek loopt).
Uitvoeren van bibliotheekwerk, preventie van laaggeletterdheid en oriëntatie op integrale dienstverlening van bibliotheekwerk met scholen en andere organisaties; Gezamenlijke aanpak ‘Eén tegen Eenzaamheid’ op Ameland gestalte geven en uitvoeren. Afhankelijk van de resultaten van onderzoek een algemene voorziening dagbesteding inrichten in overleg met de zorgaanbieders en het gebiedsteam;
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
•
• • • •
Bieden van de mogelijkheid om de eigen woning voor ouderen met een ‘smalle beurs’ tegen beperkte kosten aan te passen c.q. te verbeteren, door middel van een stimuleringsfonds woningaanpassingen; Uitvoeren van het mantelzorg- en vrijwilligersbeleid; Opzetten van de lokale agenda inclusie; Mede inrichten van de geactualiseerde centrumregeling Sociaal Domein Friesland; Opstellen en monitoren van ondersteuningsplannen door middel van overleg tussen het Gebiedsteam en de inwoners.
Wat hebben we bereikt •
De ontwerpfase van de nieuwe Stelp, inclusief afspraken over realisatie, huur en gebruik, is in het vierde kwartaal van 2022 afgerond. In de vergadering van december 2022 heeft de raad besloten het krediet voor de realisatie van de nieuwbouw inclusief aanpassing omgeving en verwerving oude locatie De Stelp beschikbaar te stellen. In 2023 wordt gestart met de nieuwbouw (fase 1); • Subsidies ter ondersteuning van activiteiten van verenigingen en stichtingen zijn verleend. Er is aan 21 Amelander verenigingen een subsidie verleend. Denk hierbij aan culturele-, muziek- en sportverenigingen en dorpsbelangen.
Daarnaast hebben 15 professionele organisaties voor het organiseren van algemene voorzieningen, zoals de bibliotheek, het muziekonderwijs, het welzijnswerk en de peuteropvang, en 12 sport- en culturele evenementen een subsidie ontvangen; • Voor het uitvoeren van de activiteiten sport, welzijn en cultuur zijn de beschikbare ruimten en voorzieningen aan de betreffende organisaties beschikbaar gesteld; • Conform het basispakket algemene en openbare gezondheidszorg, het aanvullende pakket met lokale speerpunten jeugdgezondheidszorg en lokale afspraken over ‘Kansrijke Start’ zijn acties ingezet en uitgevoerd zoals pedagogische ondersteuning aan ouders, kinderen en beroepsopvoeders, prenatale voorlichting en prenatale huisbezoeken; • Met de aanbieders van voorschoolse educatie in de peuteropvang zijn nadere afspraken gemaakt over de subsidieverlening, de uitvoering en het toezicht op het uitvoeren van de voorschoolse educatie; • Het bestaande activiteitenplan jeugdbeleid is in 2022 geëvalueerd. Via deze evaluatie is duidelijk geworden welke activiteiten zijn of worden afgerond en welke worden gecontinueerd; • De buurtsportcoaches hebben door verbinding met maatschappelijke organisaties en bepaalde doelgroepen, mede vanuit het project ‘Jongeren op gezond gewicht’, activiteiten georganiseerd en uitgevoerd.
Daarnaast is het lokale Sportakkoord nader uitgewerkt met concrete activiteiten zoals het stimuleren en verbeteren van motorische vaardigheden van kinderen, bewegen in openbare ruimte en het voorbereiden van een gezondheidscampagne;
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
21
•
•
•
•
•
•
•
22
Er is in overleg met beweegaanbieders een onderzoek uitgevoerd naar toekomstige sportbehoefte in relatie tot gebruik van sportaccommodaties. Op basis hiervan zijn een aantal aanbevelingen gegeven. Daarnaast is apart onderzoek uitgevoerd naar de toekomst van de voetbalaccommodatie tussen Buren en Nes (v.v. Geel-Wit); Voor het inrichten van de toekomstige organisatie ‘welzijn breed’ in het licht van de nieuwe visie welzijnswerk met betrekking tot professioneel sociaal werk, dorpshuisfunctie, kinderen peuteropvang is aanvullend onderzoek gedaan en zijn verschillende scenario’s benoemd. Het voorgenomen voorkeursscenario en een vernieuwde opzet van de dorpshuisfunctie is met alle betrokken maatschappelijke organisaties besproken. Voor het vervolg zal begin 2023 een definitief besluit worden genomen en een uitvoeringsplan worden opgesteld; Via de samenwerking tussen de Stichting Bibliotheken Noord Friesland en de VVV-Ameland is het bibliotheekwerk uitgevoerd. Vanuit de samenwerkingsovereenkomst tussen kinderen peuteropvang op Ameland en de Stichting Bibliotheken Noord Friesland is er op verschillende manieren gewerkt aan het stimuleren van kijk- en leesgedrag bij jonge kinderen en het verhogen van ouderbetrokkenheid bij leesontwikkeling van hun kind.
Voorts is de bibliotheek in Nes in 2022 heringericht en zijn voorbereidingen getroffen voor de uitvoering van het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) en het programma ‘Gezinsaanpak’ (talige thuisomgeving verrijken); In samenwerking met Thuiszorg het Friese Land, KwadrantGroep/de Stelp, Stichting Sociaal Cultureel Werk Ameland en Gebiedsteam Ameland is gericht aandacht geweest voor eenzaamheid via activiteiten in het kader van ‘Positieve gezondheid’. Ook hebben diverse (vrijwilligers)organisaties op het eiland initiatieven uitgevoerd zoals ‘Samen eten’ en ‘Doortrappen’; Vanwege de werkzaamheden in het proces nieuwbouw Stelp en de voorbereidingen op de transitie van de organisatie van het welzijnswerk is het onderzoek naar de (mogelijke) opzet van een algemene voorziening dagopvang, waarbij o.a. de KwadrantGroep en SCWAmeland betrokken zijn, niet uitgevoerd. Het streven is dit in tweede en derde kwartaal 2023 te doen; In 2022 is de de Verordening Fonds verduurzaming woningaanpassingen Ameland 2022 vastgesteld waarmee ouderen met een ‘smalle beurs’ de mogelijkheid geboden laagdrempelig en aantrekkelijk de eigen woning aan te passen c.q. te verbeteren.
Begin 2023 worden nadere uitvoeringsafspraken gemaakt; De mantelzorgers in onze gemeente zijn op verschillende manieren ondersteund via het Gebiedsteam, Vrijwilligers Steunpunt Ameland cadeaukaart, Dag van de Mantelzorg en het Respijtweekend. Het Vrijwilligers Steunpunt Ameland heeft in opdracht van en met subsidie van de gemeente grotendeels uitvoering gegeven aan het vrijwilligersbeleid;
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
•
•
•
•
In 2022 is een eerste concept van de Inclusie Agenda Ameland opgesteld. Het streven is samen met de betrokkenen te bepalen welke levensdomeinen, onderwerpen, doelstellingen en acties passend zijn bij Ameland en prioriteit hebben, en deze vervolgens vast te leggen; In overleg met de medewerkers en directie van Sociaal Domein Friesland (SDF) en collega’s van de andere Friese gemeenten is invulling gegeven aan de geactualiseerde centrumregeling; De medewerkers Gebiedsteam hebben het gehele jaar door in overleg met inwoners ondersteuningsplannen (Wmo en Jeugdhulp) opgesteld, uitvoering van lopende plannen gevolgd en resultaten geëvalueerd; Gerelateerd aan de oorlog in Oekraine is organisatorisch, coördinerend en uitvoerend inzet gepleegd voor de opvang van vluchtelingen.
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
23
Wat heeft het gekost Algemene voorzieningen Lasten 6.430.45 6.510.00 6.510.10 6.510.15 6.520.00 6.520.10 6.530.10 6.560.00 6.560.05 6.610.00 6.610.15 6.610.16 6.610.20 6.610.25 6.610.40 6.610.45 6.610.50 6.620.00 6.620.05
Peuterspeelzalen Sportbeleid en activering algemeen Buurtsportcoaches Regeling sportakkoord Accommodaties sport Groene sportvelden en terreinen Vormings- en ontwikkelingswerk Bibliotheekvoorziening Lokale omroep Samenkracht en burgerparticipatie Sociaal-cultureel werk Administratie SCW Buurt- en Clubhuizen Jeugdbeleid Mantelzorg / vrijwilligersbeleid WMO overig Noodopvang vluchtelingen Coördinatie gebiedsgericht werken Eerstelijns WMO en jeugd
Saldo
4.682.051
Baten 6.430.45 6.510.10 6.510.15 6.520.00 6.560.00 6.610.16 6.610.25 6.610.50
Begroting Begroting na Jaarrekening 2022 wijziging 2022 136.192 111.192 86.530 12.216 10.716 9.969 85.000 95.000 79.329 0 0 35.667 255.154 315.277 292.808 129.188 116.804 125.326 500 500 250 135.700 135.700 148.090 966 966 601 166.975 197.055 204.433 374.409 338.889 356.393 6.282 6.282 9.950 16.460 18.960 12.093 40.000 50.000 0 20.000 20.000 22.525 3.208.400 8.400 8.400 0 0 67.575 28.509 28.509 32.990 66.100 66.100 68.766
Peuterspeelzalen Buurtsportcoaches Regeling sportakkoord Accommodaties sport Bibliotheekvoorziening Administratie SCW Jeugdbeleid Noodopvang vluchtelingen
Saldo
Resultaat Algemene voorzieningen
1.520.350
1.561.695
Begroting Begroting na Jaarrekening 2022 wijziging 2022 65.000 65.000 67.953 10.000 17.500 17.624 0 0 35.667 0 0 164 0 0 15.000 4.100 4.100 4.398 0 10.000 0 0 0 110.323 79.100
96.600
251.129
-4.602.951
-1.423.750
-1.310.566
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar paragraaf 3.3.3, Toelichting programmarekening.
24
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
Maatschappelijke Ondersteuning
Wat willen we bereiken Inwoners van Ameland kunnen zo lang mogelijk zelfstandig wonen en deelnemen aan de samenleving. Toelichting Door maatschappelijke ontwikkelingen blijven mensen langer zelfstandig wonen en deelnemen aan sociale activiteiten. Wanneer mensen in hun dagelijks functioneren problemen ervaren, biedt de gemeente via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) hulp in de vorm van bijvoorbeeld woningaanpassingen, hulpmiddelen, vervoersvoorzieningen begeleiding en huishoudelijk hulp. Een belangrijk uitgangspunt hierbij is zelfredzaamheid, de toepassing van het eigen netwerk en het gebruik van algemene voorzieningen.
Wat gaan we daarvoor doen •
• •
Uitvoeren verordening Wmo; preventief bieden van hulp/ondersteuning in de eerste lijn en bieden van maatwerkvoorzieningen in de tweede lijn (hulp bij het huishouden, begeleiding, dagbesteding, vervoer, hulpmiddelen, woningaanpassingen); Uitvoeren van een klanttevredenheidsonderzoek; Invoeren van de nieuwe Wet Inburgering en indien aan de orde uitvoeren van het proces inburgering van gezinsmigranten.
Wat hebben we bereikt •
•
•
Medewerkers van het Gebiedsteam hebben door het jaar heen vraaggericht preventief zelf of in overleg met professionals in de eerste lijn hulp en ondersteuning geboden. Aanvullend zijn op basis van de ondersteuningsplannen in overleg met inwoners en in het verlengde van de inzet van algemene- en basisvoorzieningen, diverse maatwerkvoorzieningen (135) verstrekt. Dit betreft hulp bij het huishouden (35), begeleiding (20), dagbesteding (8), verstrekken van hulpmiddelen (21), woningvoorzieningen (17) en collectief vervoer (34); Er is een klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd onder Wmo-cliënten. De respons was 54,39%. 92% van de respondenten gaf aan de hulp en ondersteuning van goede kwaliteit te vinden en 93% van hen gaf aan dat de hulp en ondersteuning paste bij de hulpvraag; Er is onderzoek gestart naar de mogelijkheden voor de uitvoering van de nieuwe Wet inburgering. Uitgangspunt is dat eigen regie wordt gevoerd. Per jaar is er sprake van geen dan wel een beperkt aantal (1-2) inburgeringstrajecten. Voor het uitvoeren van een aantal activiteiten in het proces is bepaalde expertise nodig. Er loopt nog onderzoek hoe de expertise het beste kan worden ingekocht. Streven is om in het eerste kwartaal van 2023 hierover te besluiten.
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
25
Wat heeft het gekost Maatschappelijke Ondersteuning Begroting Begroting na Jaarrekening 2022 wijziging 2022 110.000 110.000 111.155 30.112 30.112 11.503 125.000 160.000 160.708 34.500 34.500 67.708 36.000 38.000 51.061 260.000 260.000 268.953 60.000 60.000 43.993 155.000 110.000 119.551 39.422 -30.578 -54.493 46.000 46.000 28.554 136.858 136.858 155.740
Lasten 6.620.10 6.660.00 6.660.05 6.671.00 6.671.05 6.671.15 6.671.20 6.671.25 6.681.00 6.710.00 6.710.10
Eerstelijns WMO en Jeugd Coördinatie en uitvoering WMO Woningaanpassingen en hulpmiddelen Maatwerk dienstverlening 18+ (WMO) Persoonsgebonden budget WMO Huishoudelijke hulp Vervoer Begeleiding en dagbesteding Opvang en beschermd wonen Openbare gezondheidszorg Jeugdgezondheidszorg
Saldo
1.032.892
Baten
Begroting 2022
6.660.05 6.660.10 6.671.15
954.892
964.432
Begroting na Jaarrekening wijziging 2022 0 0 75 15.000 15.000 22.686 0 0 27.960
Woningaanpassingen en hulpmiddelen Diverse eigen bijdragen maatwerkvoorzieningen WMO Huishoudelijke hulp
Saldo
Resultaat Maatschappelijke Ondersteuning
15.000
15.000
50.721
-1.017.892
-939.892
-913.711
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar paragraaf 3.3.3, Toelichting programmarekening.
Beleidsindicatoren Ma a ts cha ppel i jke onders teuni ng
Cliënten met een maatwerkarrangement WMO()
26
Aantal per 1.000 inwoners
Begroot primitief
Werkelijk
59
64
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
Jeugdhulp
Wat willen we bereiken Jongeren op Ameland groeien veilig en gezond op tot volwassenen. Toelichting Voor het opgroeien en ontwikkelen van jongeren is een sterke samenleving nodig. De opvoeding vindt plaats binnen de gezinnen, het onderwijs en in de buurt. Wanneer er door omstandigheden geen sprake is van een gezonde en veilige ontwikkeling, kan basishulp worden geboden via huisarts of het gebiedsteam. Wanneer deze lichte ondersteuning niet volstaat, wordt gespecialiseerde jeugdhulp ingezet.
Wat gaan we daarvoor doen •
• • •
Uitvoeren verordening Jeugdhulp; preventief bieden van hulp/ondersteuning bij opgroeien en opvoeden in de eerste lijn en bieden van individuele voorzieningen (specialistische Jeugdhulp, dyslexiebegeleiding, pleegzorg, onder toezichtstelling) in de tweede lijn; Nader uitwerken, en in uitvoering nemen, van het plan preventie, toezicht en handhaving vermindering alcohol en drugsgebruik jongeren; Uitvoeren van een klanttevredenheidsonderzoek; Opstellen van een preventieve aanpak begeleiding/ondersteuning bij vechtscheidingen.
Wat hebben we bereikt •
•
•
•
In 2022 zijn op basis van opgestelde ondersteuningsplannen 53 individuele voorzieningen Jeugdhulp verstrekt. Dit is aanvullend op de inzet van algemene- en basisvoorzieningen, in overleg met inwoners en via directe verwijzingen van de huisarts gedaan; In juli 2022 heeft de gemeenteraad het ‘Preventie en handhavingsplan alcohol Gemeente Ameland 2022-2026’ en de ‘Nota Gezondheidsbeleid Friese Waddeneilanden 2022 – 2026’ vastgesteld. Ook is er de Scanner Middelengebruik jongeren Ameland uitgevoerd en opgeleverd met speerpunten voor preventie van middelengebruik. Het streven is in de loop van 2023 speerpunten om te zetten in concrete acties; Er is een klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd onder cliënten Jeugdhulp en hun ouders en verzorgers. De respons was 27,6%. Het gemiddelde cijfer met betrekking tot de aanvragen is een 7,58. Voor de kwaliteit van de hulpverlening is het gemiddelde cijfer 8,62; Ten behoeve van de preventieve aanpak begeleiding en ondersteuning bij vechtscheidingen hebben de medewerkers Gebiedsteam scholing gevolgd. De opgedane vaardigheden worden ingezet in de betreffende casussen en dragen in het proces richting de ouders positief bij.
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
27
Wat heeft het gekost Jeugdhulp Begroting Begroting na Jaarrekening 2022 wijziging 2022 31.650 31.650 19.650 25.000 55.000 59.264 405.000 425.000 429.043 32.416 32.416 38.750
Lasten 6.672.00 6.672.05 6.672.10 6.682.00
Maatwerkvoorziening 18- (Jeugd) Persoonsgebonden budget Jeugd Individuele voorzieningen jeugd Veiligheid, jeugdrecl.en opvang
Saldo
494.066
Baten
Begroting 2022
Saldo
Resultaat Jeugdhulp
544.066
546.707
Begroting na Jaarrekening wijziging 2022 0
0
0
-494.066
-544.066
-546.707
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar paragraaf 3.3.3, Toelichting programmarekening.
Beleidsindicatoren Jeugdhul p
28
Begroot primitief
Werkelijk
0
0,0%
Jongeren met een delict voor de rechter()
% 12 t/m 21 jarigen
Jongeren met jeugdhulp
% van alle jongeren tot 18 jaar
5,7%
7,3%
Jongeren met jeugdbescherming
% van alle jongeren tot 18 jaar
1,4%
1,5%
Jongeren met jeugdreclassering
% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
n.b.
n.b.
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
Participatie
Wat willen we bereiken Mensen nemen naar hun mogelijkheden deel aan het arbeidsproces. Toelichting Wanneer mensen niet zelfstandig in staat zijn om het wettelijk minimumloon te verdienen, biedt de gemeente via de Participatiewet ondersteuning. Bij voorkeur wordt getracht om mensen regulier werk te bieden. Wanneer dit niet lukt, worden extra instrumenten zoals loonkostensubsidie, garantiebanen en beschut werk ingezet. Als mensen niet via werk in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien wordt (tijdelijk) een uitkering verstrekt. Wanneer iemand langdurig moet rondkomen van een laag inkomen, zoals een bijstandsuitkering of alleen AOW, dan kan het zijn dat hij of zij onvoldoende middelen heeft voor noodzakelijke zaken. In dat geval wordt financiële steun geboden in de vorm van bijvoorbeeld bijzondere bijstand of kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. Ter voorkoming van en begeleiding bij financiële problemen wordt financieel advies gegeven.
Wat gaan we daarvoor doen • • • • • • •
Uitvoeren van de Participatieverordening; Inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt begeleiden naar werk; Inzetten van loonkostensubsidies; Verlenen van bijstandsuitkeringen; Bieden van vangnetvoorzieningen (minima); Uitvoeren van de Wsw binnen de eigen gemeentelijke organisatie; Inzetten PING-loket en Kredietbank ter voorkoming van en ondersteuning bij schulden.
Wat hebben we bereikt •
•
• •
Er is frequent overlegd met inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt en diverse werkgevers over het begeleiden van deze inwoners. Een aantal van deze inwoners is, deels in combinatie met een loonkostensubsidie, begeleid naar werk. Er werken nu ongeveer 15 mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt op het eiland met een loonkostensubsidie. Het aantal bijstandsuitkeringen is laag (gemiddeld over het jaar 3); De organisatie van de Wsw wordt vanaf 2014 door de gemeentelijke organisatie zelf uitgevoerd. Hierbij werken een aantal Wsw-ers met begeleiding in de buitendienst van de gemeente en bij andere organisaties, waaronder de STAM; Er zijn 5 kwijtscheldingen gemeentelijke belastingen verleend; Vanuit preventief werken is er maandelijks zitting van het PING-loket in het gemeentehuis. Daarnaast is er regelmatig overleg met inwoners thuis. Er zijn ongeveer 40 huishoudens financieel begeleid in 2022. Het doel hiervan is het voorkomen van grotere betalingsachterstanden en indien nodig begeleiding bij schuldhulpverleningstrajecten;
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
29
•
In 2022 is er aan ongeveer 200 huishoudens energietoeslag toegekend. Er is gekozen voor een ruimhartige toepassing van deze regeling, waarbij een zogenaamde ‘glijdende schaal’ is toegepast. Hierdoor ontving een grotere groep huishoudens een energietoeslag. De regeling wordt naar verwachting door het Rijk in 2023 gecontinueerd.
Wat heeft het gekost Participatie Lasten 6.630.00 6.630.10 6.630.20 6.630.25 6.630.30 6.630.35 6.630.40 6.630.60 6.640.00 6.640.05 6.650.00 6.650.10 6.671.10
Inkomensvoorzieningen Inkomensvoorziening participatiewet Besluit bijstand zelfstandigen Loonkostensubsidies op grond van participatiewet Bijzondere bijstand Gemeentelijk minimabeleid Overige voorzieningen Kwijtschelding afvalstoffen- en rioolheffing Begeleide participatie Sociale werkvoorziening Arbeidsparticipatie Participatiebudget Schuldhulpverlening
Saldo
681.901
Baten 6.630.10 6.630.20 6.630.40
Begroting Begroting na Jaarrekening 2022 wijziging 2022 42.374 42.374 40.457 115.000 60.000 57.246 0 17.000 16.883 85.000 125.000 125.845 6.000 6.000 595 15.000 215.000 231.495 5.000 5.000 5.769 3.200 2.800 1.651 10.147 10.147 9.326 338.570 356.866 329.885 25.610 25.610 17.395 24.000 14.000 19.799 12.000 21.000 18.943
Inkomensvoorziening participatiewet Besluit bijstand zelfstandigen Overige voorzieningen
900.797
875.291
Begroting Begroting na Jaarrekening 2022 wijziging 2022 180.000 223.000 223.267 0 2.100 1.702 0 0 7.719
Saldo
180.000
225.100
232.688
Resultaat Participatie
-501.901
-675.697
-642.603
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar paragraaf 3.3.3, Toelichting programmarekening.
30
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
Beleidsindicatoren Pa rti ci pa ti e Begroot primitief
Werkelijk
Banen
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 74 jaar
787,5
814,2
Netto arbeidsparticipatie
% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking
69,6%
73,4%
Werkloze jongeren
% 16 t/m 22 jarigen
0,0%
5,0%
Kinderen in uitkeringsgezin
% kinderen tot 18 jaar
1,0%
1,0%
Personen met een bijstandsuitkering
Aantal per 10.000 inwoners
260,9
114,2
Lopende re-integratievoorzieningen
Aantal per 10.000 inwoners van 15 – 64 jaar
44
43,6
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
31
32
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
Programma 3 Onderwijs De Amelander jeugd kennis en vaardigheden aanreiken en laten vergaren om zich te ontwikkelen en voor te bereiden op hun deelname aan de samenleving. De gemeente wil alle leerlingen op het eiland onderwijs aan kunnen bieden, afgestemd op hun niveau. Dit geldt zowel voor het primair als het voortgezet onderwijs. Het voortgezet onderwijs wordt op vmbo-niveau aangeboden. De eerste drie leerjaren kunnen ook op havo niveau worden gevolgd. Activiteitgroepen die bij dit programma horen
Openbaar primair en voortgezet onderwijs Lokaal onderwijsbeleid
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
33
Openbaar primair en voortgezet onderwijs
Wat willen we bereiken Bieden van administratieve en beleidsmatige ondersteuning aan het openbaar primair en voortgezet onderwijs op Ameland. Toelichting De kwaliteit van het onderwijs heeft grote invloed op de toekomst van onze jeugd. De verantwoordelijkheid daarvoor ligt op basis van de wettelijke taak bij de schoolbesturen, de ouders, de leerlingen, de onderwijsinspectie en de minister van Onderwijs. Het college wil de scholen en het bestuur faciliteren en versterken waar dat effect heeft.
Wat gaan we daarvoor doen •
• •
Administratieve en beleidsmatige ondersteuning bieden aan de directie en de bestuurscommissie voor het openbaar primair onderwijs en de directie van het voortgezet onderwijs; Administratie voeren van het openbaar primair en voortgezet onderwijs; We gaan het intern toezicht op het openbaar basis- en openbaar voortgezet onderwijs door de gemeenteraad (verder) verbeteren door een permanente commissie in te stellen, deze na de verkiezingen opnieuw te bemensen en eventuele nieuwe commissieleden te trainen voor deze taak.
Wat hebben we bereikt Openbaar primair onderwijs • De openbare basisscholen “de Schakel” en “’t Ienster” hadden op 1 oktober 2022 respectievelijk 33 en 27 leerlingen. Dat is 8 en 1 leerling minder dan op 1 oktober 2021. De bestuurscommissie heeft zich voorgenomen de inkomsten en uitgaven met elkaar in overeenstemming te blijven brengen; • Er is een nieuwe meerjarenbegroting 2023-2026 voor het openbaar basisonderwijs ontwikkeld. Begin 2023 zal deze ter vaststelling worden aangeboden aan de gemeenteraad; • De zittingstermijn van de penningmeester is in 2022 verlengd, waardoor de bestuurscommissie volledig bezet blijft.
34
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
Openbaar voortgezet onderwijs • De Burgemeester Walda Scholengemeenschap had op 1 oktober 2022 145 leerlingen. Dat zijn 10 leerlingen minder dan vorig jaar. Ten opzichte van 1 oktober 2020 zijn er 23 leerlingen minder. Per 31 december 2021 had de school op grond van het berekeningsmodel van het ministerie van O.C. en W. een bovenmatig eigen vermogen. Scholen met een bovenmatig eigen vermogen moeten dat afbouwen. Als gevolg van de leerlingendaling zullen de rijksinkomsten dalen en is de verwachting dat door negatieve exploitatiesaldi de komende jaren het eigen vermogen zal afnemen tot onder de grens. Het doel is om nu en in de toekomst een gezonde financiële huishouding te hebben, en gelijktijdig te voldoen aan de eisen die het ministerie stelt; • In 2022 heeft de inspectie van het onderwijs een vierjaarlijks onderzoek uitgevoerd in de school en bij het bestuur. Daar werd geconcludeerd dat de sturing van het bestuur op de kwaliteit van het onderwijs op de school en het toezicht erop niet op orde zijn en deze dragen onvoldoende bij aan de kernfuncties van het onderwijs. Er zijn geen risico’s voor de onderwijskwaliteit. De basiskwaliteit is gewaarborgd en het bestuur kan aan financiële verplichtingen op korte en langere termijn voldoen. De bevindingen leiden tot het oordeel onvoldoende op de drie standaarden uit het kwaliteitsgebied, namelijk besturing, kwaliteitszorg en ambitie.
Het bestuur heeft hiervoor een herstelopdracht gekregen. Voor het voldoen aan deze herstelopdracht is externe expertise ingehuurd. Gezamenlijk met besturenorganisatie VOS – ABB is een plan van aanpak opgesteld, dat wordt uitgevoerd. In augustus 2023 beoordeelt de inspectie welke vervolgactiviteiten de inspectie gaat uitvoeren om de standaarden opnieuw te beoordelen. Algemeen openbaar onderwijs • Het aanbestedingsproces voor een nieuwe accountant voor het openbaar onderwijs is afgerond. Besloten is de werkzaamheden te gunnen aan Aksos accountants. Voor het eerst over het kalenderjaar 2022 zal deze organisatie de twee jaarrekeningen van het openbaar onderwijs controleren en van een accountantsverklaring voorzien. Inmiddels is de tussentijdse controle uitgevoerd en afgerond; • Na de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 zijn nieuwe leden benoemd voor de commissie intern toezicht op het openbaar onderwijs. De commissie is gestart met haar werkzaamheden en er zijn inmiddels een aantal gesprekken met directies, leden van de bestuurscommissie en leden van medezeggenschapsorganen gevoerd. Begin 2023 worden de leden van de commissie getraind voor hun werkzaamheden en zal er ook voor het openbaar voortgezet onderwijs een toezichtkader worden op- en vastgesteld.
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
35
Wat heeft het gekost Openbaar primair en voortgezet onderwijs Lasten 6.410.00 6.410.03 6.410.05 6.410.06 6.430.00 6.430.05 6.430.06
Exploitatie basisonderwijs Bestuurscommissie OPO Gemeentelijke ondersteuning openbaar basisonderwijs Adminstratie OPO Exploitatie voortgezet onderwijs Gemeentelijke ondersteuning voortgezet onderwijs Administratie VO
Saldo
3.009.824
Baten 6.410.00 6.410.06 6.430.00 6.430.06
Begroting Begroting na Jaarrekening 2022 wijziging 2022 940.673 940.673 1.114.496 11.700 13.700 13.445 22.764 20.764 19.539 20.294 20.294 23.148 1.988.300 1.988.300 2.499.092 5.798 5.798 9.504 20.294 20.294 15.345
Exploitatie basisonderwijs Adminstratie OPO Exploitatie voortgezet onderwijs Administratie VO
Saldo
Resultaat Openbaar primair en voortgezet onderwijs
3.009.824
3.694.569
Begroting Begroting na Jaarrekening 2022 wijziging 2022 940.672 940.672 1.114.496 11.000 11.000 12.173 1.988.300 1.988.300 2.499.092 11.000 11.000 12.173 2.950.972
2.950.972
3.637.934
-58.852
-58.852
-56.634
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar paragraaf 3.3.3, Toelichting programmarekening.
36
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
Lokaal onderwijsbeleid
Wat willen we bereiken De eilander jeugd mogelijkheden bieden zich te ontwikkelen tot zelfstandige burgers, zodat ze in sociaaleconomisch en maatschappelijk opzicht op een goede wijze in onze samenleving kunnen functioneren. Toelichting De meeste jongeren vinden hun weg in het onderwijs. Sommige jongeren hebben daar echter moeite mee. Met lokaal beleid wil de gemeente hen ondersteunen en faciliteren met als doel schooluitval zoveel mogelijk te voorkomen. Als leerlingen zijn aangewezen op speciaal onderwijs aan de vaste wal, stellen we middelen beschikbaar voor het vervoer. Uitwonende scholieren en studenten kunnen op financiële ondersteuning rekenen voor de meerkosten van het uitwonend zijn. Dit is in aanvulling op het rijksbeleid en naar draagkracht. Als lokale overheid hebben we de taak om vorm en inhoud te geven aan de wettelijke taken, zoals onderwijshuisvesting en leerplicht. Daarnaast voeren we gericht beleid op onderdelen, zoals schoolbegeleiding en dyslexiezorg.
Wat gaan we daarvoor doen • • • • • • • • •
• •
Preventief uitvoeren van de leerplicht; Stimuleren van de samenwerking tussen besturen en directies van de scholen voor primair onderwijs; Het ondersteunen en faciliteren van de schoolbesturen en directies in het primair onderwijs op West Ameland bij de voorgenomen bestuurlijke fusie; Uitvoeren van de verordening leerlingenvervoer; Uitvoeren van diverse financiële regelingen voor uitwonende studerenden; Uitvoeren van de educatieve agenda; Uitvoeren van een regionaal plan vroegtijdige schoolverlaters; Verdubbelen van het rijksbudget voor schoolbegeleiding; Ondersteunen en adviseren van directies, schoolbesturen en gemeenten van andere Waddeneilanden; Begin 2022 zal voor alle Friese Waddeneilanden een nieuwe verordening leerlingenvervoer en een nieuwe verordening voorzieningen huisvesting onderwijs worden opgesteld en ingevoerd; Bieden van administratieve en beleidsmatige ondersteuning aan de Samenwerkende Waddenscholen Primair Onderwijs (Swap) en Wad Voortgezet Onderwijs (Wad VO); Bieden van financiële en beleidsmatige ondersteuning van de gezamenlijke plusklas in het basisonderwijs met als doel dit permanent op te nemen in het aanbod van het basisonderwijs;
• Jaarstukken gemeente Ameland 2022
37
•
Implementatie van het vastgestelde onderwijsachterstandenbeleid en de subsidieregeling peuteropvang inclusief het behandelen van de aanbevelingen die door de inspectie van het onderwijs zijn gedaan ten aanzien van de voor- en vroegschoolse educatie;
• Samen met de besturen en directies van de instellingen in het onderwijs gaan we een plan ontwikkelen en uitvoeren voor de inzet van de middelen die de gemeente krijgt in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs. Het doel is om deze middelen binnen de wettelijke kaders zo in te zetten dat de achterstanden die door corona en schoolsluitingen zijn opgelopen, zoveel als mogelijk weg worden genomen.
Wat hebben we bereikt •
•
•
•
38
De beide schoolbesturen voor basisonderwijs op West Ameland, de bestuurscommissie openbaar basisonderwijs en de vereniging tot bevordering van het Christelijk Nationaal Onderwijs doorlopen een bestuurlijk fusieproces. In 2022 is vastgesteld dat er geen belemmeringen zijn om de bestuurlijke fusie te realiseren. Beide schoolbesturen hebben het principebesluit genomen tot een bestuurlijke fusie te komen en ook de mogelijkheden voor samenwerking op schoolniveau zijn verder verkend. De beoogde ingangsdatum van de bestuurlijke fusie is 1 augustus 2023; Met de financiële middelen uit het gemeentelijk onderwijs achterstandenbeleid subsidieert en stimuleert de gemeente de kwaliteit van de voor- en vroegschoolse (VVE) educatie in de gemeente. Als gevolg van een inspectiebezoek in 2020 zijn destijds diverse maatregelen getroffen om de kwaliteit te verbeteren, waarbij op dat moment aan de eisen werd voldaan. Het VVE beleid kon nog groeien. Het afgelopen jaar hebben we verdieping gegeven aan het VVE beleid en daardoor in goed overleg met de organisaties de kwaliteit verder verbeterd; In het basisonderwijs fungeert al enige tijd een bovenschoolse + klas op het eiland. Dit is een permanente klas, die financieel wordt ondersteund door de gemeente. De voorwaarden van de gemeente hierbij zijn dat alle scholen mee blijven doen en dat er voldoende leerlingen geplaatst worden.
Vanwege gestegen kosten van deze voorziening is de bijdrage van de gemeente verhoogd; In navolging van het basisonderwijs is bij de BWS een vergelijkbare voorziening opgericht. Het doel is aan een selecte groep leerlingen die meer uitdaging en verdieping zoekt, structureel onderwijs te bieden. De voorziening is na het eerste schooljaar geëvalueerd en bijgesteld. Ook deze voorziening wordt mede gefinancierd vanuit de gemeente. Beide initiatieven worden onder voorwaarden duurzaam door de gemeente financieel ondersteund;
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
•
•
In het kader van het nationaal programma onderwijs krijgt de gemeente via een specifieke uitkering financiële middelen van het Rijk in de periode van 1 juli 2021 tot en met 31 juli 2023. Het doel van deze uitkering is om corona effecten in het onderwijs te bestrijden. In het kader van deze regeling heeft de gemeente in overleg en overeenstemming met de scholen een plan ontwikkeld en in uitvoering gebracht. Er wordt zoveel als mogelijk aansluiting gezocht bij bestaande activiteiten. De middelen zijn en worden ingezet voor: extra kosten dyslexiebegeleiding, extra kosten logopedische screening, + klas primair- en voortgezet onderwijs en preventieve jeugdhulp voor jongeren; Eind 2022 is het convenant SWAP van rechtswege afgelopen. Dit is de overeenkomst tussen de 11 basisscholen op de Friese Waddeneilanden. Begin 2023 vindt evaluatie van de samenwerking plaats. Met ambtelijke ondersteuning van de gemeente Ameland wordt getracht tot een passende en aangepaste samenwerking voor de toekomst te komen.
Wat heeft het gekost Lokaal onderwijsbeleid Lasten 6.420.00 6.420.05 6.420.10 6.420.15 6.420.20 6.430.08 6.430.09 6.430.10 6.430.15 6.430.20 6.430.25 6.430.27 6.430.30
Onderwijshuisvesting openbaar basisonderwijs Hollum Onderwijshuisvesting openbaar basisonderwijs Ballum Onderwijshuisvesting bijzonder basisonderwijs Hollum Onderwijshuisvesting bijzonder basisonderwijs Nes Onderwijshuisvesting voortgezet onderwijs Gem. ondersteuning bijzonder basisonderwijs Lokaal onderwijsbeleid Onderwijsbegeleiding Samenwerking Waddenscholen Primair onderwijs Wad VO Toelage uitwonende studerenden Uitvoering verordening leerlingenvervoer Overige voorzieningen t.b.v. onderwijs
Saldo
507.428
Baten 6.420.20 6.430.09 6.430.10 6.430.15 6.430.27 6.430.30
Begroting Begroting na Jaarrekening 2022 wijziging 2022 29.140 29.940 25.338 27.784 28.684 19.572 16.609 17.609 12.085 42.300 42.600 37.798 230.252 231.452 216.452 12.100 12.100 13.268 1.933 9.683 34.270 49.900 49.900 43.004 1.933 1.933 1.910 0 0 753 25.282 30.282 27.524 58.698 58.698 79.207 11.500 11.500 12.241
Onderwijshuisvesting voortgezet onderwijs Lokaal onderwijsbeleid Onderwijsbegeleiding Samenwerking Waddenscholen Primair onderwijs Uitvoering verordening leerlingenvervoer Overige voorzieningen t.b.v. onderwijs
Saldo
Resultaat Lokaal onderwijsbeleid
524.378
523.423
Begroting Begroting na Jaarrekening 2022 wijziging 2022 35.000 37.000 38.514 0 3.000 33.131 18.800 18.800 19.051 2.500 2.500 1.764 0 0 465 400 400 498 56.700
61.700
93.424
-450.728
-462.678
-429.999
Voor toelichting op de financiën wordt verwezen naar paragraaf 3.3.3, Toelichting programmarekening. Jaarstukken gemeente Ameland 2022
39
Beleidsindicatoren Loka a l onderwi js bel ei d
40
Absoluut verzuim
Aantal per 1.000 leerlingen 5 – 18 jaar
Relatief verzuim
Aantal per 1.000 leerlingen 5 – 18 jaar
Vroegtijdig schoolverlaters totaal (VO + MBO)
% dat zonder startkwalificatie het onderwijs verlaat
Begroot primitief
Werkelijk
0,0
0,0
13
0,0
0,0%
0,0%
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
Programma 4 Fysieke leefomgeving Ameland in fysiek opzicht netjes, schoon, heel en veilig houden.
Op Ameland is het goed wonen, werken en recreëren. Met inachtneming van de belangen van onze burgers en gasten wil gemeente Ameland de bijzondere leefomgeving in stand houden en ontwikkelen. Activiteitgroepen die bij dit programma horen
Infrastructuur Openbare ruimte Natuur en milieu Bouwen en wonen Openbare orde en veiligheid
Jaarstukken gemeente Ameland 2022
41
Infrastructuur
Wat willen we bereiken We willen goede verbindingen op het eiland. Voor de gemeentelijke infrastructuur op het eiland streven we naar een behoud van het hoge kwaliteitsniveau. Toelichting Gemeente Ameland is als eigenaar of (mede)beheerder verantwoordelijk voor de kwaliteit en staat van onderhoud van de infrastructurele voorzieningen zoals wegen, openbare verlichting, riolering en havens. Deze werkzaamheden zijn gebaseerd op de beheer- en onderhoudsplannen. Naast de werkzaamheden voortvloeiende uit deze plannen, zijn er incidentele ontwikkelingen die extra planvorming vragen om toch het gewenste kwaliteitsniveau te halen.
Wat gaan we daarvoor doen •
• • • • • • •
•
Wij zetten ons ambtelijk en bestuurlijk in voor een goede verbinding met het vaste land op korte en lange termijn. Wij blijven in gesprek met de regio en het Rijk over de nieuwe concessievoorwaarden gericht op het jaar 2029 wanneer de nieuwe concessieperiode start; De vervoersvisie Ameland ter besluitvorming voorleggen aan de gemeenteraad; Het vliegveld toekomstbestendig maken door het uitvoeren van een kwaliteitsimpuls; Grootonderhoud verrichten aan asfaltwegen. Dit betreft voornamelijk het buitengebied. Het beheerplan Wegen vernieuwen en digitaliseren; Opstellen en vervolgens uitvoeren van het Onderhoudsplan Havens; Uitvoeren van werkzaamheden volgend uit het Gemeentelijk Rioleringsplan, met name het verder afkoppelen en infiltreren van regenwater om het riool klimaatbestendig te maken; De openbare ruimte in het gebied rond dorpscentra, gekoppeld aan onderhoud, gefaseerd herstructureren (10-15 jarenplan) zodat deze goed functioneert en de gewenste uitstraling heeft (Reconstructie 2.0). Fietsveiligheid ouderen verbeteren met het programma Doortrappen.