C3 Jaarverslag 2025 RDDW (versie 210526)
Tekst van het document
Mei 2026 In dit jaarverslag zijn de resultaten opgenomen van alle projecten die in 2024 en 2025 zijn opgestart. De bestedingen zijn tot 1 januari 2026 verwerkt. JAARVERSLAG 2025 Fotocredit: Jantina Scheltema REGIO DEAL DE WADDENEILANDEN Inleiding Voor ruim €16 miljoen aan projecten toegekend Samenwerking Leeswijzer 1. Financiën Overzicht projecten 2. Voortgang projecten Regio Deal Programmalijn 1 | Goed wonen en leven Programmalijn 2 | Toekomstbestendig ondernemen & ontwikkelen Programmalijn 3 | Optimaal bereikbaar & verbonden Programmalijn 4 | Duurzame energie Programmalijn 5 | Circulaire economie 3. Visuele samenvatting Bijlage Uitkomsten evaluatie bestuurlijke werkafspraken 3 4 4 4 5 6 9 9 13 15 17 19 22 28 INHOUDSOPGAVE Jaarverslag 2025 2Jaarverslag 2025 2 REGIO DEAL DE WADDENEILANDEN INLEIDING Voor u ligt het tweede jaarverslag van Regio Deal De Waddeneilanden. Dit jaarverslag geeft een beeld van de voortgang van het programma (zoals opgenomen in het convenant) zowel inhoudelijk als financieel. We zijn nu halverwege de looptijd van onze Regio Deal en goed op stoom. De eerste pilots en campagnes zijn gestart, meerdere iconische eilandprojecten gerealiseerd of gestart, nieuwe samenwerkingsvormen ontstaan en de Waddentafel is gelanceerd.
De projecten binnen de vijf programmalijnen (zie hoofdstuk ‘Voortgang projecten Regio Deal’) laten zien dat de eilanden niet alleen investeren in hun eigen toekomst. Ze zetten ook in op gezamenlijke slagkracht en brede welvaart. De uitdagingen blijven groot. Netcongestie, stikstofproblematiek, druk op voorzieningen en beperkte capaciteit vragen om innovatieve en gezamenlijke oplossingen. In plaats van op elk eiland het wiel uit te vinden, kiezen we voor kennisdeling, gezamenlijke pilots en slimme taakverdeling. We sluiten zoveel mogelijk aan bij bestaande structuren en betrekken partijen die actief bijdragen aan de doelen van de Regio Deal. Op 3 juni 2025 werd woon- en zorgcomplex Ambla op Ameland geopend. Een van de iconische eilandprojecten binnen de Regio Deal. Ameland ontving in 2024 een bijdrage van €800.000 uit de Versnellingsgelden voor de realisatie van 44 wooneenheden. Op 13 oktober 2025 werd LOC de Viermaster op Schiermonnik oog geopend. Een van de iconische eiland- projecten binnen de Regio Deal. Schiermonnikoog ontving in 2025 een bijdrage van €1.000.000 uit de Regio Deal voor de bouw en realisatie van het centrum waar kinderopvang, basisschool, voortgezet onderwijs en Schieracademy samen- komen.
Fotocredit: Jantina Scheltema Jaarverslag 2025 3 REGIO DEAL DE WADDENEILANDEN Voor ruim €16 miljoen aan projecten toegekend Er is door de stuurgroep tot en met eind 2025 voor ruim €16 miljoen aan projecten toegekend. Een aanzienlijk deel daarvan €3,6 miljoen betreft het stimuleringsfonds (subsidieregeling) voor duurzame en circulaire initiatieven van ondernemers en maatschappelijke partijen op de eilanden dat sinds februari 2026 operationeel is. Daarnaast betreft het circa €7,4 miljoen voor samenwerkingsprojecten en cofinanciering en ruim €5 miljoen voor eilandprojecten. Naast de middelen uit de Regio Deal zijn er de zogenaamde Versnellingsgelden (totaal €5 miljoen). In het convenant is daarvoor een resultaat opgenomen van 75 woningen. Inmiddels is de tussenstand 177 woningen. De VAT-kosten geven de broodnodige speelruimte om alle benodigde expertise voor het programma aan boord te halen. In 2025 hebben we ongeveer €800 duizend uitgegeven aan de programmaorganisatie: personeelskosten van het programmateam, communicatie, externe (juridische en financiële) expertise, kosten voor de Regiokassier, huisvesting en het organiseren van bijeenkomsten etc. Samenwerking Met oog op de gemeenteraadsverkiezingen maart 2026 zijn de bestuurlijke werkafspraken geëvalueerd. Daarvoor is de hulp ingeschakeld van Planbureau Fryslân.
Geconcludeerd wordt dat de samenwerking dankzij de Regio Deal een slinger krijgt. Er heerst een overwegend positief beeld van de samenwerking: de stuurgroep functioneert goed, leden zijn betrokken, de sfeer is constructief en de besluitvorming verloopt soepel. Het samenspel tussen procesleiders en bestuurlijk trekkers wordt gezien als cruciaal voor de kwaliteit van besluitvorming. Stuurgroepleden zijn over het algemeen positief over de kwaliteit van de projecten die binnen de Regio Deal worden uitgevoerd. De programmafinanciën geven géén aanleiding tot bijsturing van het programma. De stuurgroep kan met het bestaande instrumentarium voldoende sturen op een evenwichtige verdeling van de beschikbare middelen over de eilanden (zie bijlage voor uitgebreide evaluatie van bestuurlijke werkafspraken). Leeswijzer In dit jaarverslag is een overzicht van alle door de stuurgroep goedgekeurde projecten en van de financiën opgenomen. In het hoofdstuk ‘Voortgang projecten Regio Deal’ wordt de voortgang per samenwerkingsproject beschreven en tot slot wordt het geheel op hoofdlijnen visueel samengevat.
Is de informatiehonger na het doornemen van dit jaarverslag nog niet gestild? Op onze website www.regiodealdewaddeneilanden.nl zijn alle nieuwsbrieven en meerdere filmpjes te vinden die te samen een goed beeld schetsen van wat er in de ruim twee jaar Regio Deal De Waddeneilanden allemaal is gebeurd en gerealiseerd. Jaarverslag 2025 4 1. FINANCIËN In onderstaande overzicht zijn de door de stuurgroep toegekende bijdragen, de daadwerkelijke bestedingen en de resterende ruimte voor besluiten opgenomen op actielijnniveau. Bestedingen lopen achter op de toegekende bedragen omdat de meeste projecten meerdere jaren lopen, het Stimuleringsfonds vanaf 2026 de eerste bijdragen uitkeert en in 2025 toegekende bijdragen gedeeltelijk pas in 2026 uitgekeerd worden. Het algehele beeld is dat we halverwege de looptijd, met ruim de helft van de beschikbare middelen toegekend aan projecten, goed op koers zijn.
Doorkijk financiën Regio Deal 2024-2027 | Totale bijdragen | Besluiten 2024 | Besteed in 2024 | Besluiten2025 | Besteed2025 | Rest.ruimte besluiten 2026/2027 Programmalijn 1 | Goed wonen en leven | 5.500.000 1.1 | Meer passende woningen realiseren | 250.000 | 0 | 400.000 | 72.332 | 1.050.000 1.2 | Maatschappelijke voorzieningen optimaliseren | 1.900.500 | 0 | 1.745.400 | 1.855.474 | 154.100 Programmalijn 2 | Toekomstbestendig ondernemen & ontwikkelen | 6.500.000 2.1 Economie breder maken | 476.400 | 6.123 | 1.716.851 | 81.319 | 189.749 2.2 | Gastvrijheidssector verstevigen | 55.000 | 0 | 550.000 | 31.823 | 50.000 2.3 | Continuïteit en kwaliteit van het onderwijs verhogen | 1.560.000 | 0 | 0 | 1.118.762 | 1.190.000 2.4 | Werken en leren meer combineren | 132.000 | 14.907 | 500.000 | 216.016 | 80.000 Programmalijn 3 | Optimaal bereikbaar & verbonden | 4.000.000 3.1 | Werken aan betere bereikbaarheid | 0 | 0 | 285.000 | 40.000 | 2.416.000 3.2 Vervoer verduurzamen | 40.000 | 0 | 230.000 | 42.302 | 630.000 3.3 | Digitale en mobiele dekking optimaliseren | 20.000 | 3.485 | 131.000 | 137.297 | 248.000 Programmalijn 4 | Duurzame energie | 5.000.000 4.1 | Energiesystemen robuuster en innovatiever maken | 75.000 | 0 | 1.595.00 | 749.713 | 1.855.000 4.2 | Eilander gebouwen sneller verduurzamen | 40.000 | 0 | 355.000 | 42.661 | 365.000 4.3 | Eilander eigenaarschap en ondernemerschap in de
energietransitie | 75.000 | 0 | 425.000 | 0 | 215.000 Programmalijn 5 | Circulaire economie | 6.000.000 5.1 | Gunstig ontwikkelkimaat voor circulaire economie | 565.000 | 32.942 | 1.293.000 | 376.563 | 922.000 5.2 | Dat wat een eiland biedt optimaal benutten | 485.039 | 0 | 735.900 | 184.483 | 979.061 5.3 Slimmer omgaan met water | 70.000 | 0 | 540.000 | 131.182 | 410.000 Subtotaal | 27.00.000 | 5.743.939 | 57.457 | 10.502.151 | 5.079.926 | 10.753.910 VAT kosten* | 4.000.000 | 850.000 | 623.810 | 950.000 | 802.731 | 2.573.459 Totaal | 6.592.939 | 681.267 | 11.452.151 | 5.882.657 | 13.327.369 Er is in de kolom ‘besteed’ geen rekening gehouden met de uitgaven van het Stimuleringsfonds. Het fonds is namelijk pas open gegaan in 2026. Er is in dit overzicht in de kolom ‘besluiten 2025’ wél rekening gehouden met het beschikbaar gestelde Stimuleringsfonds. * bedragen verdeeld op basis van meerjarenbegroting Samenwerkingsverband De Waddeneilanden Jaarverslag 2025 | 5 REGIO DEAL DE WADDENEILANDEN Opgestarte projecten In 2024 en 2025 is al een groot aantal voorstellen aan de stuurgroep voorgelegd. Veel samenwerkingsprojecten met bijbehorende deelprojecten zijn opgestart, diverse eilandprojecten hebben bijdragen ontvangen en er zijn incidentele subsidies verleend aan projecten en programma’s die aansluiten bij de doelen van onze Regio Deal.
In onderstaande overzicht staan alle door de stuurgroep goedgekeurde voorstellen. In hoofdstuk 2 wordt uitgebreider stil gestaan bij de voortgang van de projecten. Overzicht projecten Regio Deal 2024 2025 Programmalijn 1 | Goed wonen en leven Actielijn 1.1 Meer passende woningen realiseren Eilandwonen betaalbaar en beschikbaar samenwerkingsproject 250.000 Het nieuwe eilandwonen samenwerkingsproject 200.000 Piekhuisvesting samenwerkingsproject 200.000 Actielijn 1.2 Maatschappelijke voorzieningen optimaliseren Flidunen Vlieland (reservering) eilandproject 915.000 Thijssehuis Texel eilandproject 1.575.000 IJsbaan Texel eilandproject 247.500 de Vleijen Ameland eilandproject 275.400 Torenstraat Brandarisplein Terschelling eilandproject 255.000 Maatschappelijke voorzieningen onder de loep samenwerkingsproject 78.000 90.000 Eindbijeenkomst samen oud worden op de waddeneilanden samenwerkingsproject 22.000 Zorg en Medisch Centrum Schiermonnikoog eilandproject 15.000 Cultureel Centrum Schiermonnikoog eilandproject 15.000 Participatie accommodatiebeleid Ameland eilandproject 30.000 Gezondheidscentrum Texel eilandproject 50.000 Vlieland Flidunen (voorbereiding) eilandproject 50.000 Eilandhealth samenwerkingsproject 50.000 Programmalijn 2 | Toekomstbestendig ondernemen & ontwikkelen Actielijn 2.1 Bredere economie realiseren Stimuleringsfonds startkrediet samenwerkingsproject 50.000
Creatieve broedplaatsen + Waddencampus 2.0 samenwerkingsproject Masterclas toekomstbestendig ondernemen en ontwikkelen samenwerkingsproject Vervolg Bruisplek Terschelling kwartiermaker en regisseursrol samenwerkingsproject 60.000 Creatieve broedplaats Vlieland samenwerkingsproject 26.400 Creatieve broedplaats Vlieland en Schiermonnikoog samenwerkingsproject 70.000 Nieuwe economie samenwerkingsproject Pre-stimuleringsfonds incidentele subsidie 100.000 Visserijkweek op Texel incidentele subsidie 400.000 Jaarverslag 2025 6 Actielijn 2.2 Gastvrijheid verstevigen Duurzaam toerisme: een toekomstgerichte gastvrijheidseconomie | samenwerkingsproject/ incidentele subsidie | 55.000 | 50.000 Actielijn 2.3 Continuïteit en kwaliteit van het onderwijs verhogen Het nieuwe leren, eilander leer- en ontwikkelplekken | samenwerkingsproject | 100.000 LOC Schiermonnikoog | eilandproject | 1.000.000 Eiland praktijkgeschoold | samenwerkingsproject/incidentele subsidie | 460.000 Actielijn 2.4 Werken en leren meer combineren Waddencampus 2.0: triple-helix in de praktijk | samenwerkingsproject | 132.000 Programmalijn 3 | Optimaal bereikbaar & verbonden Actielijn 3.1 Werken aan betere bereikbaarheid Transport en logistiek onder de loep | samenwerkingsproject | 160.000 Slimme eilandmobiliteit | samenwerkingsproject | 125.000 Actielijn 3.2 Vervoer verduurzamen Rondje Waddenbaai | cofinanciering | 40.000
Agenda autoluw | samenwerkingsproject | 190.000 Piekbelasting onder de loep | samenwerkingsproject | 40.000 Actielijn 3.3 Digitale en mobiele dekking optimaliseren Meetnet leefbare Waddeneilanden | samenwerkingsproject | 20.000 | 131.000 Programmalijn 4 | Duurzame energie Actielijn 4.1 Energiesystemen robuuster en innovatiever maken Slimme energiesystemen | samenwerkingsproject | 75.000 | 160.000 Energierotonde Ballumerbocht | eilandproject | 700.000 Reservering voor overige eilandprojecten | 700.000 Actielijn 4.2 Eilander gebouwen sneller verduurzamen Duurzame waddendorpen | samenwerkingsproject | 20.000 | 80.000 Duurzame eilander voorzieningen | samenwerkingsproject | 225.000 Duurzame recreatiewoningen | samenwerkingsproject | 20.000 | 50.000 Actielijn 4.3 Eilander eigenaarschap en ondernemerschap in de energietransitie Eilander energiediensten organisatie | samenwerkingsproject | 75.000 | 75.000 Programmalijn 5 | Circulaire economie Actielijn 5.1 Gunstig ontwikkelkimaat voor circulaire economie Eilander materiaalstromen in beeld | samenwerkingsproject Ondernemers circulair op weg | samenwerkingsproject | 1.293.000 Bedrijfsafvalstromen Vlieland, swill verwerking Terschelling & overige pilots | samenwerkingsproject | 80.000 Wad gaat Om | incidentele subsidie | 400.000 Campagne Circulair denken en doen | samenwerkingsproject | 50.000 | 178.000 Circulair netwerk en
ambachtsroute Terschelling | samenwerkingsproject | 45.000 | 35.000 Circulair inkopen | samenwerkingsproject | 70.000 Jaarverslag 2025 | 7 REGIO DEAL DE WADDENEILANDEN Actielijn 5.2 Dat wat een eiland biedt optimaal benutten Circulaire eilandbouw samenwerkingsproject 60.000 Circulaire eilandbouw, meerkosten circulaire sloop eilandprojecten 150.000 Circulaire sloop Yn de Mande Schiermonnikoog eilandprojecten 49.910 Circulaire sloop 't Schylger JouwTerschelling eilandprojecten 25.990 Vers van eilander bodem samenwerkingsproject 275.039 Pilot organische reststromen Schiermonnikoog samenwerkingsproject 60.000 Actielijn 5.3 Slimmer omgaan met water Grip op drinkwater samenwerkingsproject 70.000 150.000 Zoetwaterbeheer voor de Waddeneilanden samenwerkingsproject 50.000 Waterrijke toekomst Texel incidentele subsidie 25.000 Zoetwaterbeheer Schiermonnikoog eilandprojecten 90.000 Zoetwaterbeheer Ameland eilandprojecten 225.000 Jaarverslag 2025 8 REGIO DEAL DE WADDENEILANDEN 2. VOORTGANG PROJECTEN REGIO DEAL In dit hoofdstuk wordt van alle samenwerkingsprojecten (zie ook artikel 4 – beoogde resultaten van het convenant) die gestart zijn kort de voortgang beschreven. Dit is op volgorde van de actielijnen gedaan.
PROGRAMMALIJN 1 GOED WONEN EN LEVEN Meer passende woningen realiseren Eilandwonen betaalbaar en beschikbaar De vijf Waddeneilanden werken gezamenlijk aan het terugdringen van ongewenst woninggebruik en het beschikbaar houden van woningen voor eilandbewoners. Binnen dit samenwerkingsproject is in 2025 ingezet op drie sporen: het versterken van samenwerking en kennisdeling tussen de eilanden, het inzetten van aanvullende juridische expertise en het gezamenlijk organiseren van extra handhavingscapaciteit. In 2025 is op alle vijf de eilanden gewerkt met een gezamenlijke handhaver. Door deze gezamenlijke inzet zijn concrete stappen gezet in het terugdringen van oneigenlijk woninggebruik en is tegelijkertijd de samenwerking tussen de eilanden versterkt. Kennisdeling vindt steeds meer structureel plaats, waardoor een gelijkere manier van werken ontstaat. Ook is aanvullende expertise ingezet om complexe vraagstukken sneller verder te brengen. In 2026 wordt deze samenwerking voortgezet. De eilanden werken toe naar verdere harmonisatie van werkwijzen en het ontwikkelen van een gezamenlijke ‘gereedschapskist’ met praktische instrumenten om ongewenst woninggebruik tegen te gaan. Behaalde resultaten • De vijf eilanden werken steeds meer samen aan een uniformere aanpak van wonen en handhaving.
• Door gezamenlijke inzet van expertise en handhaving zijn stappen gezet richting het terugdringen van illegaal en oneigenlijk woninggebruik. • Kennisontwikkeling en samenwerking zijn versterkt, waardoor beter kan worden ingespeeld op actuele ontwikkelingen en regelgeving. • In 2025 is op alle vijf de eilanden gewerkt met een gezamenlijke handhaver als belangrijke stap richting een structurele aanpak. GOED WONEN & LEVEN Jaarverslag 2025 9 REGIO DEAL DE WADDENEILANDEN Versnelling eilander woningbouw: onrendabele toppenfonds Begin 2025 is de eerder vastgestelde lijst met woningbouwprojecten herzien. Daarbij is gekeken welke projecten nog actueel en uitvoerbaar waren, zodat beschikbare middelen gericht konden worden ingezet voor de onrendabele top. Met de inzet van de versnellingsgelden is in 2024 en 2025 de bouw van in totaal 177 extra woningen op de Waddeneilanden ondersteund of versneld. Hiermee dragen de eilanden bij aan het vergroten van het aanbod betaalbare woningen en het behoud van belangrijke maatschappelijke voorzieningen. Behaalde resultaten • Via het onrendabele toppenfonds zijn woningbouwprojecten financieel haalbaar gemaakt. • De versnellingsgelden zijn ingezet voor betaalbare woningen en maatschappelijke accommodaties. • De oorspronkelijke doelstelling van circa 75 woningen is ruim overstegen; in 2025 zijn al 177 woningen ondersteund of versneld.
Het nieuwe eilandwonen In de tweede helft van 2025 stelde de stuurgroep het samenwerkingsproject Het nieuwe eilandwonen vast. Vervolgens is het project inhoudelijk verder uitgewerkt en is een projectleider aangesteld. Binnen dit project werken de Waddeneilanden gezamenlijk aan innovatieve, kleinschalige en natuurgerichte woonconcepten die aansluiten bij veranderende woonwensen en bijdragen aan een toekomstbestendig woningaanbod. Daarbij wordt nadrukkelijk rekening gehouden met actuele uitdagingen zoals stikstofproblematiek en netcongestie. In 2026 start de uitvoering van het project en wordt toegewerkt naar één of meerdere pilotprojecten die als voorbeeld kunnen dienen voor alle eilanden. Behaalde resultaten • Het samenwerkingsproject voor innovatieve en natuurgerichte woonvormen is eind 2025 gestart. • De eerste verkenningen naar kansrijke locaties en alternatieve woonconcepten zijn voorbereid. Piekhuisvesting Goede huisvesting voor tijdelijk personeel is essentieel voor een goed functionerende toeristische sector op de Waddeneilanden. In 2025 stelde de stuurgroep het projectvoorstel voor personeelshuisvesting vast. Voor Texel, Vlieland, Terschelling en Ameland is een projectleider aangesteld. Deze is gestart met een inventarisatie van de bestaande situatie en de belangrijkste knelpunten. Via de Waddentafel worden ondernemers actief betrokken bij het zoeken naar oplossingen.
Daarnaast wordt samengewerkt met het al lopende traject op Schiermonnikoog. In 2026 moet dit leiden tot een voorstel voor een pilotproject voor personeelshuisvesting op minimaal één eiland. Jaarverslag 2025 10 REGIO DEAL DE WADDENEILANDEN Behaalde resultaten • Het gezamenlijke project voor personeelshuisvesting is eind 2025 gestart. • Op alle eilanden wordt gewerkt aan inzicht in de behoefte aan tijdelijke huisvesting voor personeel. • Ondernemers en gemeenten werken gezamenlijk aan creatieve en praktische oplossingen. Maatschappelijke voorzieningen optimaliseren Multifunctionele gebouwen en verblijfsgebieden Met multifunctionele gebouwen en verblijfsgebieden versterken de Waddeneilanden de leefbaarheid, sociale samenhang en voorzieningenstructuur. Door functies zoals sport, cultuur, educatie en ontmoeting te combineren, blijven voorzieningen toekomstbestendig. In 2025 zijn naast eerdere projecten op Texel nog drie eilandprojecten goedgekeurd: • Op Ameland wordt gewerkt aan recreatief verblijfsgebied De Vleijen. • Op Vlieland wordt sport- en ontmoetingscentrum Flidunen vernieuwd. • Op Terschelling wordt gewerkt aan de herinrichting van de Torenstraat en het Brandarisplein. Alle projecten bevonden zich in 2025 in de voorbereidende fase. De uitvoering start in 2026.
Behaalde resultaten • Op meerdere eilanden zijn concrete projecten voorbereid waarin kunst, cultuur, educatie en welzijn samenkomen. • Bijna alle eilanden hebben inmiddels een initiatief gestart of voorbereid gericht op multifunctioneel gebruik van gebouwen en verblijfsgebieden. Maatschappelijke voorzieningen onder de loep Binnen dit samenwerkingsproject werken de eilanden aan toekomstbestendige maatschappelijke voorzieningen op het gebied van zorg, welzijn, sport en cultuur. In 2025 is samen met Planbureau Fryslân en de Rijksuniversiteit Groningen gewerkt aan het onderzoek ‘Samen oud worden op de Waddeneilanden’. Hierin is onderzocht welke factoren bijdragen aan verantwoord ouder worden op de eilanden en welke knelpunten daarbij ontstaan. Daarnaast zijn verschillende eilandprojecten gestart, waaronder: • een participatief traject voor accommodatiebeleid op Ameland; • de voorbereiding van een nieuw gezondheidscentrum op Texel; • een verkenning naar een toekomstbestendig zorg- en medisch centrum op Schiermonnikoog; • de versterking van sport- en ontmoetingscentrum Flidunen op Vlieland. Met deze projecten bouwen de eilanden gezamenlijk kennis op over toekomstbestendige maatschappelijke voorzieningen.
Jaarverslag 2025 11 REGIO DEAL DE WADDENEILANDEN Behaalde resultaten • Via onderzoek en eilandprojecten zijn behoeften en knelpunten van maatschappelijke organisaties beter in beeld gebracht. • Diverse financiële en organisatorische initiatieven zijn voorbereid om maatschappelijke organisaties te ondersteunen. • De samenwerking tussen eilanden en maatschappelijke organisaties is versterkt. Eiland-Health Het samenwerkingsproject Eiland-Health is in 2025 uitgevoerd. Binnen dit project is onderzocht hoe eHealth en zorg op afstand kunnen bijdragen aan toekomstbestendige zorg op de Waddeneilanden. Twee studenten van NHL Stenden deden onderzoek op Schiermonnikoog en Terschelling bij zorgpartijen en maatschappelijke organisaties. Daarbij zijn kansen, uitdagingen en mogelijkheden van eHealth-toepassingen in kaart gebracht. De uitkomsten vormen de basis voor meerdere pilotprojecten die in 2026 worden voorbereid. Behaalde resultaten • Onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden van eHealth en zorg op afstand. • Kansen en knelpunten voor digitale zorgtoepassingen op de eilanden zijn in beeld gebracht. • Voorbereiding gestart voor pilotprojecten in 2026. Jaarverslag 2025 12
REGIO DEAL DE WADDENEILANDEN PROGRAMMALIJN 2 TOEKOMSTBESTENDIG ONDERNEMEN & ONTWIKKELEN Creatieve broedplaatsen Op meerdere eilanden is in 2025 gewerkt aan creatieve broedplaatsen waar ondernemers, onderwijs, overheid en inwoners samenwerken aan innovatie en nieuwe initiatieven. Vlieland Voor Natuur Educatief Centrum De Lepelaar zijn plannen gemaakt voor verbouw en inrichting van een creatieve broedplaats. In 2026 start de verbouwing en opent het centrum zijn deuren. Behaalde resultaten • Voorbereidingen voor verbouwing en inrichting zijn afgerond. • Het centrum wordt een plek voor ontmoeting, innovatie en duurzaam toerisme. Terschelling Op Terschelling heeft de bruisplek een thuisbasis gevonden bij De Tonnenloods. Samen met onderwijsinstellingen, culturele organisaties en gemeente wordt gewerkt aan een netwerk van innovatie- en ontmoetingsplekken. Behaalde resultaten • Samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid is versterkt. • Een enquête onder ondernemers heeft geleid tot nieuwe projectideeën en samenwerking met studenten. • De Waddencampus-aanpak wordt verder uitgerold over meerdere eilanden. Duurzaam toerisme: een toekomstgerichte gastvrijheidseconomie De Friese Waddeneilanden werken gezamenlijk aan verduurzaming van de gastvrijheidseconomie en een Green Destinations-certificering.
In 2025 zijn gezamenlijke werksessies georganiseerd en is gewerkt aan: • duurzame indicatoren binnen bezoekersmonitoring; • de ontwikkeling van de Staat van Bestemming; • versterking van kennisdeling en samenwerking; • koppeling met andere Waddenprojecten. Daarnaast is via het samenwerkingsproject Monitoring Gastheerschap gewerkt aan gezamenlijke monitoring en kennisontwikkeling rondom toerisme. TOEKOMST BESTENDIG ONDERNEMEN & ONTWIKKELEN Jaarverslag 2025 13 REGIO DEAL DE WADDENEILANDEN Behaalde resultaten • Verdere ontwikkeling van gezamenlijke toeristische monitoring. • Versterking van kennisnetwerken en samenwerking rondom duurzaam toerisme. • Concrete stappen richting Green Destinations-certificering. Het nieuwe leren: eilander leer- en ontwikkelplekken Om onderwijsvoorzieningen toekomstbestendig te houden werken de eilanden samen aan integrale leer- en ontwikkelplekken. Vanuit de Regio Deal is bijgedragen aan de realisatie van het LOC op Schiermonnikoog. De nieuwe school De Viermaster is in oktober 2025 officieel geopend. Daarnaast zijn op meerdere eilanden bestaande MBO-academies versterkt en is gewerkt aan uitbreiding van het onderwijsaanbod richting zorg, techniek en groen. Behaalde resultaten • De nieuwe schoolvoorziening op Schiermonnikoog is gerealiseerd. • Op alle eilanden zijn initiatieven voor MBO-onderwijs verder ontwikkeld.
• Het onderwijsaanbod is verbreed richting meerdere sectoren. • Samenwerking tussen onderwijs, ondernemers en overheden is versterkt. Waddencampus 2.0: triple helix in de praktijk In 2025 is een advies opgeleverd voor de inrichting van een WaddenCampus Netwerk als centrale samenwerkingsstructuur tussen onderwijs, ondernemers en overheden. Hierbij is gekozen voor een netwerkbenadering waarin de Waddentafel het strategische platform vormt voor samenwerking, kennisdeling en programmering. Behaalde resultaten • Een gezamenlijke netwerkstructuur voor samenwerking is voorbereid. • De Waddentafel is verder ontwikkeld als strategisch platform. • Lokale broedplaatsen en initiatieven zijn verbonden binnen één netwerk. Jaarverslag 2025 14 REGIO DEAL DE WADDENEILANDEN PROGRAMMALIJN 3 OPTIMAAL BEREIKBAAR & VERBONDEN Mobiliteitshubs In 2025 is gestart met de voorbereiding van het samenwerkingsproject Mobiliteitshubs. Het project richt zich op het verbeteren en verduurzamen van personen- en goederenvervoer. Er is gewerkt aan: • plannen van aanpak per eiland; • onderzoek naar goederenvervoer; • shuttle- en bagagevervoer; • onderzoek naar bereikbaarheid van Lauwersoog. Daarnaast zijn kansen verkend voor bundeling van goederenstromen en duurzame logistieke oplossingen. Behaalde resultaten • Voorbereiding gestart voor gezamenlijke mobiliteitshubs.
• Onderzoek uitgevoerd naar duurzamer goederen- en personenvervoer. • Samenwerking met kennisinstellingen en vervoerders versterkt. Toegangsvignet In 2025 is gestart met de voorbereiding van een onderzoek naar een toegangsvignet als gedragsveranderingsprikkel om autogebruik op de eilanden te verminderen. De focus lag op de voorbereiding van juridische, technische en praktische kaders en op samenwerking met ondernemers, vervoerders en overheden. Behaalde resultaten • Onderzoeksopzet voor een toegangsvignet voorbereid. • Mogelijke sturingsmechanismen en gedragsaspecten verkend. • Samenwerking en draagvlak georganiseerd. Meetnet Leefbare Waddeneilanden In 2025 is het project Meetnet Leefbare Waddeneilanden succesvol afgerond. Op alle vijf de eilanden zijn meetpunten geplaatst die inzicht geven in verkeersstromen van voetgangers, fietsers en gemotoriseerd verkeer. OPTIMAAL BEREIKBAAR & VERBONDEN Jaarverslag 2025 15 REGIO DEAL DE WADDENEILANDEN De data zijn openbaar beschikbaar en vormen een belangrijke basis voor datagedreven beleid rondom bereikbaarheid, leefbaarheid en mobiliteit. Behaalde resultaten • Op alle vijf de eilanden is een meetnet gerealiseerd. • Verkeersstromen worden structureel gemonitord. • De eilanden beschikken over een gezamenlijke basis voor beleidsontwikkeling en monitoring.
Meetnet Ameland 1:31 Jaarverslag 2025 16 REGIO DEAL DE WADDENEILANDEN PROGRAMMALIJN 4 DUURZAME ENERGIE Slimme eilander energiesystemen Binnen het samenwerkingsproject Slimme eilander energiesystemen werken de Waddeneilanden aan robuuste en toekomstbestendige energiesystemen. In 2025 is ingezet op monitoring en forecasting van energiegebruik en op het versterken van expertise via energiehubregisseurs. Op Ameland is gestart met het project Energierotonde Ballumerbocht als voorbeeldproject voor slimme energieoplossingen. Daarnaast zijn financiële kaders vastgesteld voor het ondersteunen van nieuwe energie-initiatieven. Behaalde resultaten • Monitoring en forecasting van energiegebruik zijn opgestart. • Op Ameland is een eerste slim energieproject gestart, titel project: ‘Energierotonde’. • Samenwerking tussen gemeenten, energiecoöperaties en ondernemers is versterkt. • Energiehubregisseurs ondersteunen lokale verduurzamingsinitiatieven. • Verdiepend onderzoek naar energiehubs is uitgevoerd op Texel. • Met inzet van energiehubregisseurs is gewerkt aan gezamenlijke kennisopbouw op de vijf eilanden. • De samenwerking tussen eilanden, ondernemers en regisseurs is versterkt richting een toekomstbestendig energienetwerk. • De basis is gelegd voor een gezamenlijke strategische visie op robuuste en innovatieve energiesystemen op de Waddeneilanden.
Duurzame waddendorpen In 2025 is gekozen voor een gezamenlijke aanpak via een digitaal adviesplatform voor verduurzaming van karakteristieke panden. Het platform biedt eigenaren inzicht in energieprestaties, verduurzamingsmogelijkheden en subsidieregelingen. Gemeenten krijgen hiermee tevens beter inzicht in voortgang en beleidsmogelijkheden. Behaalde resultaten • Een gezamenlijk digitaal adviesplatform is aangeschaft en ingericht. • Voorbereidingen getroffen voor training van energiecoaches en gemeentelijke medewerkers. • De basis gelegd voor een gezamenlijk adviesloket voor verduurzaming. DUURZAME ENERGIE Jaarverslag 2025 17 REGIO DEAL DE WADDENEILANDEN Duurzame eilander voorzieningen Binnen dit project werken de eilanden aan verduurzaming van intensief gebruikte maatschappelijke voorzieningen. Op ieder eiland wordt in een publiek gebouw een Energy Management Systeem (EMS) toegepast. Hiermee wordt energiegebruik slimmer gestuurd en verspilling verminderd. Behaalde resultaten • De uitvoering van EMS-projecten op de eilanden is gestart. • Gemeenten bouwen gezamenlijk kennis op over energiemanagementsystemen. • Inzichten worden actief gedeeld met maatschappelijke organisaties. Duurzame recreatiewoningen De vijf eilanden werken gezamenlijk aan verduurzaming van recreatiewoningen. In 2025 is gestart met inventarisaties en de voorbereiding van een gezamenlijke aanpak.
Eind 2025 bleek dat de gekozen aanpak onvoldoende voortgang opleverde door complexe databronnen, AVG- beperkingen en beperkte capaciteit. In 2026 wordt het project geëvalueerd en volgt een aangepaste aanpak. Behaalde resultaten • Een gezamenlijke inventarisatie van recreatiegebieden en woningtypen is gestart. • Inzicht verkregen in knelpunten rondom verduurzaming van recreatiewoningen. • Voorbereiding gestart voor een vernieuwde aanpak in 2026. Duurzame dialoog en duurzame ondernemerskringen De doelstellingen voor duurzame ondernemerskringen worden vanaf 2026 ondersteund via het Stimuleringsfonds. In 2025 zijn hiervoor de voorbereidingen getroffen en is budget gereserveerd voor onderzoeken, pilots en projecten vanuit ondernemers, stichtingen en verenigingen. Behaalde resultaten • De samenwerking tussen overheden, energiecoöperaties en ondernemers is versterkt. • De basis gelegd voor ondersteuning van lokale verduurzamingsinitiatieven. • Eerste signalen voor nieuwe initiatieven en aanvragen zijn ontvangen. Jaarverslag 2025 18 REGIO DEAL DE WADDENEILANDEN CIRCULAIRE ECONOMIE PROGRAMMALIJN 5 CIRCULAIRE ECONOMIE Eilander materiaalstromen in beeld De materiaalstroomanalyse die eerder door Metabolic is uitgevoerd vormt in 2025 belangrijke input voor andere circulaire projecten.
Vanaf 2026 kunnen ondernemers via de campagne Circulair Denken & Doen ondersteuning krijgen bij materiaalstroomanalyses. Behaalde resultaten • Materiaalstromen op alle eilanden zijn in beeld gebracht. • De analyses worden ingezet als basis voor circulaire projecten en beleid. Ondernemers circulair op weg In 2025 is gewerkt aan de voorbereiding van het Stimuleringsfonds, waarin veel ruimte komt voor circulaire initiatieven en start-ups. Daarnaast is op Terschelling gewerkt aan de ontwikkeling van ‘Makers van het Eiland’: een netwerk van makers, ondernemers en circulaire initiatieven. Behaalde resultaten • De basis gelegd voor ondersteuning van circulaire start-ups. • Samenwerking tussen ondernemers en onderwijs versterkt. • Eerste stappen gezet richting een makers- en ambachtsroute op Terschelling. Pilot Bedrijfsafval Vlieland Binnen dit project is gewerkt aan circulaire inzamelings- en verwerkingsmogelijkheden voor afvalstromen op Vlieland. In 2025 zijn de huidige afvalketen en mogelijke vervolgrichtingen in beeld gebracht. Behaalde resultaten • Knelpunten en kansen in de afvalketen zijn geïnventariseerd. • Een eerste richting voor verdere uitwerking van circulaire afvalverwerking is bepaald.
Jaarverslag 2025 19 REGIO DEAL DE WADDENEILANDEN Circulair denken en samenwerken In 2025 is gewerkt aan de voorbereiding van een meerjarige campagne ‘Circulair Denken en Doen’ om circulaire samenwerking te stimuleren. Daarvoor zijn behoeften en sentimenten onderzocht en is een strategie ontwikkeld gericht op zowel inwoners als ondernemers. Behaalde resultaten • Een meerjarige aanpak voor circulaire bewustwording is opgesteld. • Verbindingen gelegd tussen ondernemers, initiatieven en gemeenten. • Voorbereidingen getroffen voor campagnes, workshops en roadshows. Grip op drinkwaterconsumptie In 2025 is gewerkt aan een gezamenlijke campagne voor drinkwaterbesparing gericht op inwoners, ondernemers en toeristen. Er is een campagnestrategie ontwikkeld waarbij ondernemers binnen de gastvrijheidssector communicatiemiddelen kunnen inzetten richting hun gasten. Behaalde resultaten • Samenwerking opgezet met partners rondom drinkwaterbesparing. • Een gezamenlijke campagnestrategie ontwikkeld. • De basis gelegd voor zichtbare publiekscampagnes vanaf 2026. Zoetwaterbeheer voor Waddeneilanden In 2025 is samen met partners een verkenning uitgevoerd naar een integrale aanpak voor zoetwaterbeheer op de Waddeneilanden. De urgentie voor een gezamenlijke aanpak is bevestigd, mede doordat de eilanden volledig afhankelijk zijn van regenwater.
Behaalde resultaten • De noodzaak voor een integrale aanpak van zoetwaterbeheer is in beeld gebracht. • Samenwerking tussen eilanden en partners is versterkt. • Voorbereiding gestart voor verdere uitvoering in 2026. Jaarverslag 2025 20 REGIO DEAL DE WADDENEILANDEN Stimuleringsfonds In 2025 zijn de voorbereidingen getroffen voor de uitvoering van het Stimuleringsfonds. Hiervoor zijn twee verordeningen opgesteld en is de basis gelegd voor de procescoördinatie. Het fonds ondersteunt vanaf 2026 initiatieven op het gebied van: • bredere economie; • werken en leren; • duurzame energie; • circulaire economie; • waterbesparing. Vanaf 2026 kunnen ondernemers, verenigingen en stichtingen aanvragen indienen voor pilots, projecten en opstartbudgetten. Behaalde resultaten • De juridische en organisatorische basis voor het fonds is vastgesteld. • De uitvoering van het fonds is voorbereid. • De eerste subsidierondes worden in 2026 opengesteld. Foto: Evalien Weterings Jaarverslag 2025 21 3.
VISUELE SAMENVATTING JAARVERSLAG 2025 Totale bijdrage: | Totale bijdrage: | TO EKO M ST | BESTENDI GTotale bijdrage: GOED WONEN | ONDERNEMEN & | OPTIMAAL BEREIKBAAR & LEVEN | ONTWIKKELEN | & VERBONDEN € 5.500.000 | € 6.500.000 | € 4.000.000 Toegezegd door stuurgroep: | Toegezegd door stuurgroep: | Toegezegd door stuurgroep: € 4.295.900 | € 4.990.251 | € 706.000 Besteed: € 1.927.806 | Besteed: € 1.468.950 | Besteed: € 223.084 Totale bijdrage: | Totale bijdrage: | Stimuleringsfonds: € 3.600.000 DUURZAME | CIRCULAIRE ENERGIE | ECONOMIE € 5.000.000 | € 6.000.000 Toegezegd door stuurgroep: | Toegezegd door stuurgroep: € 2.565.000 | € 3.688.939 Besteed: € 792.374 | Besteed: € 725.169 TOTAAL: € 31 mln Totale VAT-kosten | Toegezegd door stuurgroep: (organisatie): € 4 mln Beschikbaar voor 2024 + 2025: € 18.046.090 € 1.800.000 22Besteed: € 1.426.541 | Besteed: € 6.563.924 SAMENWERKINGSPROJECTEN PER PROGRAMMALIJN GOED WONEN & LEVEN PROGRAMMALIJN 1 GOED WONEN EN LEVEN | Gerealiseerd ACTIELIJN: 1.1 Meer passende woningen realiseren | ACTIELIJN: 1.2 Maatschappelijke voorzieningen Eilandwonen: | Multifunctionele gebouwen betaalbaar en beschikbaar | en verblijfsgebieden Het nieuwe eilandwonen | Eiland-health Piekhuisvesting | Maatschappelijke voorzieningen onder de loep Versnelling eilander woningbouw: onrendabele toppenfonds Totale bijdrage: Totaal beschikbaar versnellingsgelden: | €
5.500.000 € 5.000.000 | + Toegezegd door stuurgroep: Texel - Den Hoorn | 32 woningen | € 350.000 Texel - Oosterend | 28 woningen | € 265.000 Texel - Den Burg | 27 woningen | € 392.668 Ameland - Ambla | 44 wooneenheden | € 800.000 | € 4.295.900 Ameland - Tweede fase | 26 woningen | € 610.000 Schiermonnikoog - Oude Centrale | 20 woningen | € 400.000 Totaal toegekend | € 2.817.668 23Besteed: € 1.927.806 TOEKOMST BESTENDIG ONDERNEMEN & ONTWIKKELEN Creatieve broedplaatsen Het nieuwe leren: eilander leer- & ontwikkelplekken Nieuwe economie Eiland in bedrijf: toekomst- bestendig bedrijventerrein Duurzaam toerisme: een toekomst- gerichte gastvrijheidseconomie Eiland-praktijkgeschoold Waddencampus 2.0: triple-helix in de praktijk PROGRAMMALIJN 2 TOEKOMSTBESTENDIG ONDERNEMEN EN ONTWIKKELEN Gerealiseerd SAMENWERKINGSPROJECTEN PER PROGRAMMALIJN ACTIELIJN: 2.1 Economie breder maken ACTIELIJN: 2.2 Gastvrijheidssector verstevigen ACTIELIJN: 2.3 Continuïteit en kwaliteit van het onderwijs verhogen ACTIELIJN: 2.4 Werken en leren meer combineren Totale bijdrage: € 6.500.000 Toegezegd door stuurgroep: Besteed: € 1.468.950 € 4.990.251 24 OPTIMAAL BEREIKBAAR & VERBONDEN Transport en logistiek onder de loep Piekbelasting onder de loep Autonoom goederenvervoer Slimme eilandmobiliteit Agenda autoluw Meetnet leefbare Waddeneilanden Stimuleringsprojecten: bewegen, actief & gezond Self-supporting
Digital Islands PROGRAMMALIJN 3 OPTIMAAL BEREIKBAAR EN VERBONDEN Gerealiseerd SAMENWERKINGSPROJECTEN PER PROGRAMMALIJN ACTIELIJN: 3.1 Werken aan betere bereikbaarheid ACTIELIJN: 3.2 Vervoer verduurzamen ACTIELIJN: 3.3 Digitale en mobiele dekking optimaliseren Totale bijdrage: € 4.000.000 Toegezegd door stuurgroep: Besteed: € 223.084 € 706.000 25 DUURZAME ENERGIE Slimme eilander energiesystemen Duurzame recreatiewoningen Eilanden werken duurzaam samen Duurzame Waddendorpen Duurzame eilander voorzieningen Duurzame Ondernemerskringen Duurzame dialoog Eilander Energiedienstenorganisatie PROGRAMMALIJN 4 DUURZAME ENERGIE Gerealiseerd SAMENWERKINGSPROJECTEN PER PROGRAMMALIJN ACTIELIJN: 4.1 Energiesystemen robuuster en innovatiever maken ACTIELIJN: 4.2 Eilander gebouwen sneller verduurzamen ACTIELIJN: 4.3 Eilander eigenaarschap en ondernemerschap in de energietransitie Totale bijdrage: € 5.000.000 Toegezegd door stuurgroep: Besteed: € 792.374 € 2.565.000 26 CIRCULAIRE ECONOMIE Eilander materiaalstromen in beeld Circulaire eiland-bouw Ondernemers circulair op weg Circulaire eilandfestivals Circulair inkopen Zoetwaterbeheer voor Waddeneilanden Vers van eilander bodem Grip op drinkwaterconsumptie PROGRAMMALIJN 5 CIRCULAIRE ECONOMIE Gerealiseerd ACTIELIJN: 5.1 Gunstig ontwikkelklimaat voor de circulaire economie ACTIELIJN: 5.2 Dat wat het eiland biedt optimaal benutten ACTIELIJN: 5.3
Slimmer omgaan met water Totale bijdrage: € 6.000.000 Toegezegd door stuurgroep: Besteed: € 725.169 € 3.688.939 SAMENWERKINGSPROJECTEN PER PROGRAMMALIJN 27 REGIO DEAL DE WADDENEILANDEN BIJLAGE Uitkomsten evaluatie bestuurlijke werkafspraken Jaarverslag 2025 28 1 Uitkomsten Evaluatie bestuurlijke werkafspraken Aanleiding Provincie Noord-Holland, Provincie Fryslân en Samenwerkingsverband De Waddeneilanden hebben met elkaar bestuurlijke werkafspraken gemaakt en vastgesteld ten behoeve van de uitvoering van de Regio Deal. In dit document zijn afgesproken gemaakt over: governance / programmasturing & programmafinanciën. Met oog op de gemeenteraadsverkiezingen maart 2026 zijn de bestuurlijke werkafspraken (zoals daarin ook bepaald) geëvalueerd. Daarvoor is de hulp ingeschakeld van Planbureau Fryslân. Planbureau heeft zich in een gespreksronde voornamelijk gefocust op het onderdeel governance / programmasturing. Er is gesproken met alle stuurgroepleden, ambtelijke coördinatoren van de provincies en een functionaris van de Regiokassier. Met betrekking tot het onderdeel programmafinanciën zijn in dit verslag de hoofdlijnen opgenomen. Governance / programmasturing De samenwerking krijgt dankzij de Regio Deal een slinger, zo geven de meeste betrokkenen aan.
Betrokkenen geven een overwegend positief beeld van de samenwerking: de stuurgroep functioneert goed, leden zijn betrokken, de sfeer is constructief en de besluitvorming verloopt soepel. Het samenspel tussen procesleiders en bestuurlijk trekkers wordt gezien als cruciaal voor de kwaliteit van besluitvorming. Stuurgroepleden zijn over het algemeen positief over de kwaliteit van de projecten die binnen de Regio Deal worden uitgevoerd. Belangrijkste aandachtspunten Ondanks de positieve basis komt een aantal inhoudelijke en organisatorische aandachtspunten naar voren: 1. Vergaderfocus: meer ruimte voor strategische sturing Stuurgroepleden ervaren dat vergaderingen vooral draaien om het beoordelen van afzonderlijke projectvoorstellen. Daardoor komt strategisch overleg — zoals onderlinge leerprocessen, koppelkansen met landelijke/Europese ontwikkelingen en gezamenlijke koersbewaking — nog onvoldoende uit de verf. Provincie Noord-Holland pleit ervoor om sturing meer te richten op jaarplannen en samenwerkingsprojecten en individuele eilandprojecten alleen te agenderen bij afwijkingen van deze kaders. Dit zou bovendien bureaucratie verminderen. 2. Tijdige besteding en toekomstbestendigheid Er is breed gedeelde zorg dat het moeilijk wordt om alle Regio Deal-middelen binnen de looptijd te besteden. Bestuurders benoemen de noodzaak om dit scenario organisatorisch en financieel te regelen.
Daarnaast is er behoefte aan visie op de periode ná de Regio Deal: hoe wordt de opgebouwde samenwerking en kennis geborgd? Het gedeelde beeld is: samenwerking is noodzakelijk om als kleine eilandgemeenten autonoom en toekomstbestendig te blijven. Dit vraagt om duurzaam partnerschap.
3. Afstemming met de provincies De financieringswijze van provincie Fryslân — deels gekoppeld aan specifieke beleidsdoelen — vraagt meer administratie en afstemming dan de lumpsumconstructies van andere partijen. Dit heeft geleid tot extra werkdruk en soms vertraging in jaarplannen. Inmiddels is een werkbare praktijk ontstaan, maar deze wijkt af van de werkafspraken en vraagt om herformulering. Betere en eerdere betrokkenheid van provinciale ambtenaren in o.a. ontwikkelteams kan frictie voorkomen. 4. Aansluiting van individuele gemeenten De mate waarin gemeenten bestuurlijk, politiek en ambtelijk zijn aangehaakt bij de Regio Deal verschilt. Goede aanhaking leidt tot minder discussie in raden, beter geïnformeerde bestuurlijk trekkers en sterkere inbreng in de stuurgroep. Nieuwe stuurgroepleden moeten daarom goed worden meegenomen in besluitvormingsstructuur en rolverdeling, bijvoorbeeld via een overdrachtsdossier. 5. Rol en aandachtspunten voor de regiokassier De samenwerking regiokassier - programmateam functioneert goed, maar de regiokassier waarschuwt voor risico’s in de administratieve organisatie (o.a. in relatie tot het Stimuleringsfonds). Onvoldoende administratieve borging aan de voorkant kan leiden tot problemen bij verantwoording aan de achterkant. De kassier en programmaorganisatie zoeken gezamenlijk naar werkbare balans tussen verantwoording en uitvoerbaarheid.
De sinds kort uitgebreide procescapaciteit binnen het programmateam wordt gezien als een positief hulpmiddel. Programmafinanciën In de bestuurlijke werkafspraken is ook de regionale cofinanciering opgenomen. Het aandeel in de Regio Deal voor de gezamenlijke Waddeneilanden is € 7,75 miljoen. Overeenkomstig de voor gezamenlijke kosten gekozen verdeelsleutel, betekent dat per eiland een bijdrage van: - Texel 30% van € 7,75 miljoen | | = | € 2.325.000 - Vlieland 10% van € 7,75 miljoen | = | € | 775.000 - Terschelling 25% van € 7,75 miljoen | = | € 1.937.500 - Ameland 25% van € 7,75 miljoen | = | € 1.937.500 - Schiermonnikoog 10% van € 7,75 miljoen = | € | 775.000 Bij de verdeling van beschikbare middelen over projecten is het principe van de Regio Deal leidend, namelijk dat er sprake is van beschikbare middelen voor de gehele regio en niet voor individuele gemeenten. De toekenning van bijdragen aan projecten vindt dan ook plaats op basis van de hiervoor vastgestelde criteria (afwegingskader). Het kan zo zijn dat het ene eiland hierdoor in financiële zin meer profijt heeft van de Regio Deal dan het andere. Omdat er meer projecten worden uitgevoerd, of omdat er sprake is van ‘grotere projecten’, waarvoor een hogere bijdrage beschikbaar is gesteld.
Doormiddel van de jaarplannen, het afwegingskader en beslissingen van de Stuurgroep kan voldoende gestuurd worden op een evenwichtige verdeling over de eilanden. 2 | 3 Multiplier per eiland De multiplier is voor de samenwerkingsprojecten voor alle eilanden gelijk (€1 wordt €4). Wel kan gekeken worden in hoeverre de individuele eilanden ook profiteren van Regio Deal bijdragen voor eilandprojecten en in hoeverre dat evenwichtig is ten opzichte van de cofinanciering. Bijdragen aan eilandprojecten per eiland: Texel: circa 2,3 miljoen (inclusief 0,4 miljoen viskweek) Vlieland: circa 0,9 miljoen Terschelling: circa 1,3 miljoen (inclusief reservering 1 miljoen Schylger Jouw) Ameland: circa 1,2 miljoen Schiermonnikoog: circa 1,1 miljoen Bijdragen vanuit versnellingsgelden*: Texel: circa 1 miljoen Vlieland: circa 0,5 miljoen (reservering) Terschelling: circa 1,1 miljoen (reservering) Ameland: circa 1,5 miljoen Schiermonnikoog: circa 0,9 miljoen (waarvan 0,5 miljoen reservering) * de versnellingsgelden zijn geen onderdeel van de Regio Deal financiering. Conclusie Texel en Schiermonnikoog hebben beiden al meer ontvangen aan bijdragen dan dat ze aan cofinanciering moeten bijdragen. Voor Vlieland geldt dat ook als de reservering voor Flidunen wordt meegeteld. Terschelling en Ameland zitten beiden nog onder de eigen bijdrage aan cofinanciering.
Belangrijk is om te vermelden dat alle eilanden profiteren van de samenwerkingsprojecten, maar dat, dat niet financieel is uit te drukken. Daarnaast is het pas opengestelde Stimuleringsfonds met een omvang van 3,6 miljoen ook een belangrijke factor. De programmafinanciën geven géén directe aanleiding tot bijsturing van het programma. De stuurgroep kan met het bestaande instrumentarium voldoende sturen op een evenwichtige verdeling