CConstaterende datAmeland
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 2 - Participatieverslag ontwerp Omgevingsvisie Ameland

Raad 14 september 2026, gemeente AmelandBij agendapunt: Voorstel inzake Ontwerp Omgevingsvisie Gemeente Ameland (zaaknummer 456774)18.316 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Vitens en het Wetterskip aan een Integraal Waterplan, waar dat ook een belangrijk onderwerp is. Waterbesparing zien we op dat gebied als essentieel. We zijn het echter ondanks dat met u eens dat zelfvoorzienend op het gebied van drinkwater niet realistisch is. We hebben dan ook op diezelfde plek in de omgevingsvisie opgenomen dat we willen dat de drinkwaterverbinding met de vaste wal in stand blijft. Accommodatiebeleid (fietsparkeren) In het accommodatiebeleid is vastgelegd dat we streven naar een openbaar toilet in elk dorp. Voor Nes betekent dit dat we inzetten op instandhouding van de huidige voorziening. Wij vinden fietsparkeren ook belangrijk en hebben daarom ook opgenomen dat we samen met bewoners en ondernemers willen werken aan verbetering en uitbreiding (waar nodig en mogelijk) daarvan (paragraaf 4.2, onder Uitwerking, bij de subtitel Vervoer op het eiland). Toerisme Voor toerisme blijft de lijn uit het toerismebeleid leidend (zie ook paragraaf 4.5, onder Uitwerking, bij de subtitel Toerisme). Dat betekent dat we niet streven naar een toename, maar zeker ook niet naar een afname van het toerisme. Seizoensverkorting zien we dan ook niet als doel, juist ook omdat een breed seizoen belangrijk is voor de economie en die economie veel bijdraagt aan de leefbaarheid op het eiland.

Natuurlijk is dat tegelijk niet hetzelfde als een jaarrond hoogseizoen en streven we er in lijn met het toerismebeleid naar dat toerisme inderdaad zoveel mogelijk bijdraagt aan de leefbaarheid en er niet ten koste van gaat. Verlichting Verlichting is geen op zichzelf staand thema in de omgevingsvisie. Wel is donkerte onderdeel van ‘omgevingskwaliteit’. Dat komt straks ook terug in het kader voor omgevingskwaliteit, die de opvolger is van de welstandsnota (zie paragraaf 4.6, onder Uitwerking, bij de subtitel Landschappelijke kernwaarden. 25 Voorzieningen/water Door klimaatverandering zullen piekbuien steeds vaker voorkomen. De verwerking van dat water, inclusief de afweging tussen vasthouden van water en het wegleiden van water is daarbij belangrijk. In algemene zin is dat onderdeel van het eerder genoemde Integraal Waterplan. Maar als gemeente gaan we ook werken aan nieuw beleid voor de riolering. Zie paragraaf 4.4, onder Uitwerking, bij de subtitel Water. 26 Dorpsbelang Ballum Met Dorpsbelang Ballum is enkele keren contact geweest over een afspraak over de omgevingsvisie. Uiteindelijk is dat er om meerdere redenen niet van gekomen. Wel is het dorpsbelang er nog op gewezen dat het ambtelijk concept online te lezen was.

27 Provincie Fryslân Verslag overleg 9-9-2025 Natuur Bij het onderdeel natuur zou het handig om de habitattypenkaart N2000 van de provincie te gebruiken voor ons eigen kaart. Hier staan verschillende habitattypen zoals heide en struweelgebied op, maar ook verschillende typen bos, duinbossen, kruipwilg, duindoor etc. De provincie werkt op het moment van schrijven aan deze kaart, die rond het einde van het jaar klaar zou zijn. Windenergie Over mogelijke windenergie voor Ameland geeft men aan dat de NAM-locatie op de oostkant van het eiland zelf weinig kans heeft vanwege Natura2000. Bestuurlijk is dat ook ingewikkeld. In de Noordzee zou daarom een betere optie zijn, je zou ook als eiland kunnen participeren in een offshore windmolenpark waarbij een deel van de opbrengst naar het eiland gaat. De provincie noemt het boorplatform als locatie voor windenergie als een mogelijkheid. Daarnaast merken ze nog op dat er in Friesland veel coöperaties zijn die al vast plannen voor windenergie maken, zodat ze meteen door kunnen als de provincie ook zo ver is. Zou voor Ameland ook een tip kunnen zijn. Landbouw Over landbouw geeft de provincie aan dat mogelijkheden voor het Amelander product een toegevoegde waarde zou kunnen zijn. Een voorbeeld is Amelander rogge dat al door een boer op Ameland wordt verbouwd. Daarnaast wordt er ook al mosterdzaad verbouwd.

Vroeg er waren er meer roggevelden op Ameland, wat weer een foerageergebied voor de Blauwe Kiekendief was. Zo'n voorbeeld kan dus een mooie combinatie van cultuurhistorie, economie en toerisme zijn. Een optie om dit in praktijk te brengen is door meer landbouwpercelen te bestemmen als kruiden- en faunarijkgrasland, een beheertype onder NNN (Natuurnetwerk Nederland). Natuurnetwerk Nederland De provincie vraagt hoe de restopgave NNN terug komt in de omgevingsvisie van Ameland. De gemeente geeft aan dat dat nu ook onderwerp van gesprek is bij het gebiedsproces wat loopt op Ameland. Licht/duisternis De provincie merkt nog op dat men het goed vindt dat op Ameland groen licht wordt gebruik om vogels 's nachts zo weinig mogelijk te verstoren. Reactie gemeente Landbouw / NNN We doen in de visie bewust geen uitspraken over de restopgave NNN. Zoals in het gesprek aangegeven, is wat ons betreft het lopende gebiedsproces daarvoor de juiste plek. In de visie hebben we dan ook opgenomen dat we dat proces blijven ondersteunen waar mogelijk en dat we de uitkomsten daarvan ruimtelijk verankeren (zie paragraaf 4.5 van de omgevingsvisie, onder Uitwerking, bij de subtitel Landbouw). 28 Rijkswaterstaat Verslag overleg 15-9-2025 Groene strand Rijkswaterstaat geeft als één van de gesprekspunten het groene strand bij Ballum aan. Dit gebied is dynamisch, het groeit oostwaarts aan.

Het zal volgens RWS lastig worden om vanaf paviljoen Ballum door het groene strand richting zee te lopen. Er liggen nu een pad en een speelstrand, maar dit is volgens RWS niet een heel houdbaar concept. Dit wil men ook richting dorpsbelang Ballum communiceren. Ook het paviljoen bij Hollum is ongelukkig gelegen, dit zijn onderwerpen die terug gaan komen. Vrije zeereep Vanuit het oogpunt van kustbeheer wil RWS graag aandacht vragen voor het bebouwingsvrij houden van de zeereep. Men wil voor kustbeheer duinen dynamisch aan laten groeien, om dit goed te kunnen doen moet de zeereep vrij blijven van permanente bebouwing. Anders kan er geen doorstuiving plaats vinden. De gemeente geeft aan dat dit middels de strandnota geregeld wordt. Daarin is ook geregeld dat er buiten de paviljoens geen bebouwing op het strand mag komen. De gemeente geeft nog aan dat men bij Ballum graag een uitkijkpunt in de duinen wil aanleggen. RWS geeft aan dat dit met het oog op bovenstaande mogelijk een probleem kan zijn. Primaire kering RWS geeft aan dat men aan het verkennen is of een deel van de primaire kering verlegd kan worden, het gaat dan om een deel van de primaire kering dat van het binnenduingebied naar de zeereep komt te liggen. Dat houdt in dat een groter deel van Ameland binnendijks komt te liggen. Een deel van die verkenning gaat meer richting de eilandkop bij Hollum.

Windenergie Over de NAM-locatie als mogelijke locatie voor windmolens geeft RWS aan dat je niet weet hoe deze locatie er over 50 jaar bij ligt omdat dit een dynamisch deel van de kust is. Op de vraag tot hoever vooruit wordt gekeken bij het in stand houden van de basiskustlijn geeft men aan dat er vrij ver vooruit wordt gekeken. En dat we er van uit mogen gaan dat RWS de kust op deze manier in stand wil houden voor in de toekomst. Waterveiligheidsstrategie Er wordt nog gesproken over de Waterveiligheidsstrategie die is opgesteld in het kader van het Deltaprogramma. RWS geeft aan dat de strategie goed past in het concept van meerlaagse veiligheid. Als de primaire keringen niet houden dan is de gemeente aan zet om het binnendijkse gebied daar op in te richten. Beheerders RWS geeft als laatste punt nog mee dat het soms onoverzichtelijk is welke partij welk deel van het eiland in beheer of pacht heeft. Zij geven aan dat het goed zou zijn om dit nog eens beter uit te zoeken en in kaart te brengen. N.a.v.

ambtelijk concept Op 28 juli werd naar aanleiding van het ambtelijk concept nog onderstaande door Rijkswaterstaat toegezonden Een aantal rijksprogramma’s om mee te nemen in Hoofdstuk 3.1 Nationaal kader: richtinggevend voor water, natuur en ruimte hoofdstuk 3.1: - Het NWP (Nationaal Waterprogramma 2028-2033), het beleid waarin keuzes worden gemaakt voor de thema’s waterveiligheid, wateroverlast, zoetwaterbeschikbaarheid, waterkwaliteit (KRW), drinkwater, bevaarbaarheid vaarwegen en samenwerken, crisisbeheersing en 29 waterbewustzijn. Vervolgens dit verbinden aan het Deltaprogramma (dit is wel opgenomen in paragraaf 3.1), dit is het uitvoeringsprogramma van het Nationaal waterprogramma. - Het WBS-beleid (Water Bodem Sturend) en hoe dit een sturende rol kan hebben bij ruimtelijke ontwikkelingen van de gemeente Ameland. Vanuit het Deltaprogramma is hiervoor een handreiking voor overheden ontwikkeld. Te raadplegen via: Handreiking ‘Sturen met water en bodem in omgevingsprogramma’s’ | Kennisportaal Klimaatadaptatie - Programma Noordzee 2028-2033 (wordt in mei 2027 verwacht). Dit programma geeft richting aan de ontwikkeling van het Nederlandse deel van de Noordzee in het licht van de natuur -, de voedsel- en de energietransitie. - PAGW (Programmatische Aanpak Grote Wateren).

Het Rijk werkt in de Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW) samen met andere organisaties aan toekomstbestendige grote wateren waar goede ecologische waterkwaliteit en hoogwaardige natuur goed samengaan met een krachtige economie. Nu is er in paragraaf 3.1 enkel Beleidskader Natuur opgenomen. Daarnaast nog een aandachtspunt om mogelijk mee te nemen. In het kader van klimaatverandering en de kust kan het waardevol zijn om ook aandacht te besteden aan de wijze waarop wordt geanticipeerd op kustontwikkelingen en zeespiegelstijging. Denk hierbij aan het bieden van ruimte voor bijvoorbeeld dynamiseren van de kust (doorstuiving strand en duinen) of suppleties. Reactie gemeente Vrije zeereep Dit onderwerp komt niet expliciet, maar eerder impliciet terug in de omgevingsvisie. Zoals in het gesprek aangegeven zijn er namelijk wel andere beleidsstukken die dit behandelen, waarnaar verwezen wordt in de omgevingsvisie. Naast de eerste genoemde strandnota, is er bijvoorbeeld ook op basis van het toerismebeleid geen ruimte meer voor nieuwe verblijfsrecreatieve bebouwing buiten de huidige planologische mogelijkheden (zie ook paragraaf 4.5 van de omgevingsvisie, onder Uitwerking, bij de subtitel Toerisme).

En op basis van de woonvisie kiezen we bij het waarmaken van de woningbouwopgave in principe voor inbreiding in stedelijk gebied (zie ook paragraaf 4.3 van de omgevingsvisie, onder Uitwerking, bij de subtitel Woonvisie). Beheerders We herkennen de onduidelijkheid hier en hebben dat bijvoorbeeld ook gehoord van bewoners tijdens de bewonersavonden over de omgevingsvisie (zie in dit participatieverslag onder Bewonersavonden, bij thema 4 en 6). De complexiteit is in onze ogen groter dan alleen eigendom/beheer, omdat bevoegdheden van overheden soms verder gaan dan de gebieden waar men eigenaar is. Desondanks zou het soms wel kunnen helpen om te weten wie waar eigenaar/beheerder is. We zullen overwegen of het wenselijk en haalbaar is om dat in kaart te brengen. Documenten/nazending • We hebben het Nationaal Waterprogramma in paragraaf 3.1 van de omgevingsvisie nu genoemd op dezelfde plek als het Deltaprogramma. Daarbij hebben we nu ook de relatie gelegd met het Programma Noordzee. • We hebben in dezelfde paragraaf nu ook kort verwezen naar de PAGW. • Het principe van water en bodem sturend komt nu in paragraaf 3.2 wel ook al terug en zien we daarnaast als onderdeel van de Nota Ruimte.

Overigens werken we met verschillende ketenpartners aan een Integraal Waterplan, waarin water- en bodemsystemen een belangrijke rol spelen (zie ook paragraaf 4.4 van de omgevingsvisie, onder Uitwerking, bij de subtitel Water). 30 Ondernemersplatform Ameland Verslag overleg 29-9-2025 Bereikbaarheid & infrastructuur • OPA mist het vrachtvervoer in het lijstje, die wel van wezenlijk belang is voor het eiland (maar formeel gezien niet in de concessie valt). • Goed OV is belangrijk, ook op het eiland. Lost een hoop problemen op. Ze denken dan aan een heel regelmatige verbinding via een hop-on, hop-off concept. Ze geven verder aan dat Qbuzz niet meewerkt bij ideeën die er leven onder de eilander tak van de organisatie. Kan de gemeente daar nog een rol in spelen? Hoe zit het eigenlijk met een dergelijke OV -concessie, kunnen anderen dan nog wel een vervoersdienst beginnen (zoals dat hop-on, hop-off)? • Bagagevervoer is daarin ook belangrijk. Bij voorkeur tot aan de accommodatie. • Fatbikes en elektrische scooters zijn een ergernis. Kan daar niet tegen opgetreden worden? Verbreding van de fietspaden is wat OPA betreft in ieder geval niet een oplossing/optie hiervoor. • Huidige soms chaotische fietsparkeren in de dorpen draagt bij aan gevoel van drukte. Wonen en leefbaarheid • Personeelshuisvesting is een probleem. Sommige ondernemers hebben het gevoel dat de gemeente niets doet.

Economie en toerisme • OPA noemt, n.a.v. de ambtelijke opmerkingen, dat verbreding van de economie niet realistisch is. Versterking van toerisme zou veel meer een aandachtspunt moeten zijn, ook binnen de Regio Deal. • OPA (vooral sommigen daarvan) maakt zich zorgen over de betaalbaarheid van Ameland voor bezoekers, zeker in de toekomst. Men ziet een trend van luxer en duurder (en bv. minder kampeerplaatsen), wat voor minder mensen te betalen is. • Daarnaast ziet ze een neerwaartse spiraal in de verhuur van recreatiewoningen. Steeds meer woningen staan groot deel van het jaar leeg, omdat de eigenaren niet de noodzaak hebben om te verhuren. Met name bij de villa's aan de Zwarteweg tussen Nes en Buren speelt dit. Kan de gemeente daarop sturen? De gemeente geeft aan dat men verhuur niet kan afdwingen. • In Buren staat de leefbaarheid niet onder druk door drukte, maar doordat er niets meer te beleven is in het dorp, door sluiting van horeca. OPA ziet graag meer mogelijkheden voor het starten van een nieuwe onderneming. Niet alleen rondom de Hoofdweg, maar ook in de rest van het dorp. • Als de gemeente vindt dat ondernemers moeten kunnen innoveren, dan zal ze ook in de meewerkstand moeten bij initiatieven. • Maken zich zorgen over de landbouw. Trend van schaalvergroting en afname van landbouwareaal.

• Op Terschelling gaat de horeca om 2 uur dicht, waardoor je niet tot diep in de nacht nog last hebt van uitgaanspubliek. Is dat op Ameland niet ook mogelijk? 31 Omgevingskwaliteit • Reclamebeleid (die valt onder de welstandsnota): soms heerst het gevoel dat er voor supermarkten andere regels zijn dan voor andere ondernemers. De gemeente geeft aan dat de welstandsnota herzien wordt en dat ook de regels voor reclame dan onder de loep genomen worden. Reactie gemeente Bereikbaarheid en infrastructuur Bijna al deze punten zijn in de visie beland: • Vrachtvervoer: paragraaf 4.2, onder Uitwerking, bij de subtitel Veerverbinding • OV: we lobbyen voor betere verbindingen; paragraaf 4.2, onder Uitwerking, bij de subtitel Vervoer op het eiland • Bagagevervoer: paragraaf 4.2, onder Uitwerking, bij de subtitelVeerverbinding • Fatbikes/scooters: het is op dit moment niet duidelijk of een verbod (op fatbikes) mogelijk is – daar wordt landelijk nog onderzoek naar gedaan. In onze ogen moet daar eerst uitsluitsel over komen, voordat we überhaupt nadenken over de wenselijkheid van regulering.

We bekijken wel de mogelijkheid om dit onderwerp aandacht te geven in de te ontwikkelen visie op de fiets- en wandelinfrastructuur (paragraaf 4.2, onder Uitwerking, bij de subtitel Vervoer op het eiland) • Fietsparkeren: paragraaf 4.2, onder Uitwerking, bij de subtitel Vervoer op het eiland Wonen en leefbaarheid • Dat beeld herkennen wij niet. Wij staan open voor meedenken met ondernemers. Dat doen we op basis van de uitgangspunten die in de woonvisie hierover staan en die momenteel verder uitgewerkt worden in nieuwe personeelshuisvestingsbeleid (zie paragraaf 4.3 van de omgevingsvisie, onder Uitwerking, bij de subtitel Personeelshuisvesting en bedrijfswoningen Economie en toerisme • Verbreding economie: we zijn het ermee eens dat het logisch is dat Ameland altijd een eiland zal zijn waar de economie vooral draait op toerisme. Dat betekent niet dat verbreding niet zinvol kan zijn, maar het zal de kwetsbaarheden van de economie niet weg kunnen nemen. Het is daarom ook geen doel op zich. Dat is ook de reden dat we het niet noemen in de omgevingsvisie. • Betaalbaarheid: we zien nog steeds een divers aanbod van toeristische accommodatie, zoals ook verwoord in het toerismebeleid. Dat neemt niet weg dat het leven het afgelopen jaar duurder is geworden.

Dat zijn echter economische ontwikkelingen die groter zijn dan de gemeente (zie ook paragraaf 4.5 van de omgevingsvisie, onder Uitwerking, bij de subtitel Rol gemeente). • Verhuur recreatiewoningen: De VVV kwam met hetzelfde punt; voor onze beantwoording verwijzen dan ook naar onze reactie in dit participatieverslag op de input van de VVV. • Ondernemen in Buren: het horeca- en detailhandelsbeleid is hier leidend (zie paragraaf 4.5 van de omgevingsvisie, onder Uitwerking, bij de subtitel Horeca en detailhandel). Dat beleid biedt die ruimte. • Meewerken: als gemeente streven we er altijd naar om bij elke aanvraag mee te denken, zowel bij ondernemers als bij (andere) bewoners. Daarnaast laten we ondernemen aan de ondernemers en zorgen we voor de randvoorwaarden (zie paragraaf 4.5 van de omgevingsvisie, onder Uitwerking, bij de subtitel Economie algemeen). • Landbouw: deze ontwikkelingen liggen buiten onze invloed, maar voor zover mogelijk zetten we ons op verschillende manieren in voor behoud en de toekomstbestendigheid van de landbouw. Dit werken we ook uit in de omgevingsvisie. Zie paragraaf 4.5 en 4.7. 32 • Sluitingstijden horeca: de reguliere sluitingstijd op Ameland is 1 uur, maar een deel van de horecazaken heeft een voortdurende ontheffing tot 4 uur.

Dit is te specifiek voor de omgevingsvisie, maar bij het horeca- en detailhandelsbeleid is aangegeven dat we een project willen opstarten om die ontheffingen te onderzoeken. Ons huidige beeld is echter dat de mogelijkheid tot 4 uur ook/nog voldoet aan een vraag en zo ook zorgt voor een positieve invloed op de leefbaarheid. Omgevingskwaliteit • Reclame/welstandsnota: wordt zoals gezegd herzien. Zie paragraaf 4.6 van de omgevingsvisie. 33 Wetterskip Fryslân Verslag overleg 6-10-2025 BOVI / ruimtelijke opgaven Wetterskip verwijst in ieder geval naar de BOVI, de Blauwe omgevingsvisie die het Wetterskip heeft opgesteld. Hier staan de uitgangspunten van het wetterskip op het gebied van water in vertaald. Wat betreft Ameland specifiek zijn er wel knelpunten. Er zijn vaak tegenstrijdige wensen wat betreft waterbeheer op het eiland. In het duinmassief heb je vaak te maken met kwel en daardoor wateroverlast. Het water wordt nu vaak snel afgevoerd naar de polder, maar eigenlijk zou je er naar toe willen dat het water langer in de duinen opgeslagen blijft. Maar hiervoor zul je ruimtelijke keuzes moeten gaan maken en technische maatregelen moeten gaan gebruiken. Wil je dit als gemeente? Waterplan Het Wetterskip geeft aan dat Schiermonnikoog bezig is met een waterplan over zoet water, in de lijn van het deltaprogramma. Wij geven aan dat we hier met de gemeente ook mee bezig gaan.

Dijkversterkingen Wetterskip geeft aan dat dijkversterkingen in de toekomst ook om ruimte vragen. Deze ruimte moet waarschijnlijk aan de binnenkant van de dijken gevonden worden. De reserveringszones voor de dijken verdienen daarbij ook aandacht. Adviescommissie water Wetterskip geeft aan dat het goed zou zijn om de omgevingsvisie ook te delen in de adviescommissie water op Ameland. Aanvulling 3 november: Wetterskip heeft nog gereageerd met antwoorden op de vragen. Zie hieronder. Aanvulling • Welke waarden of kwaliteiten van Ameland zijn volgens jullie essentieel om te behouden en/of te versterken? • Zelfvoorzienendheid van het eiland voor drinkwater • Natuur is drager voor opgaves in het duingebied • Landbouw en weidevogels dragers opgaves in de polder • Watersysteem onderscheiden in polder vs duingebied • WF bedient alle opgaves, soms tegenstrijdig • Wat merkt u in uw dagelijkse werk van veranderingen op Ameland – bijvoorbeeld in het gebruik van natuur, landschap of veiligheid? • Ruimte is beperkt en alles is belegd en bestemd • Opgaves te realiseren vraagt om lef in het ruimtelijk domein • Verwachte zeespiegelstijging.

• De klimaatverandering vertaalt zich merkbaar in extremere weersomstandigheden • Welke rol speelt Ameland binnen jullie organisatie? Wat maakt dit gebied bijzonder of complex? • Diversiteit aan functies en opgaves vraagt om soms tegenstrijdige aanpak en belangen • Ameland is voor Wetterskip Fryslân een bijzonder en complex deel van het beheergebied. Ameland heeft een zelfstandig functionerend watersysteem, waar zoetwatervoorziening, verzilting en waterveiligheid direct met elkaar samenhangen. • De dynamiek van het eiland, met duinen, kwelders en polders, zorgt voor een uniek samenspel van natuur, recreatie en landbouw. Het gebied is bovendien ecologisch en maatschappelijk waardevol, waardoor elk waterkundig ingrijpen zorgvuldig moet worden afgewogen en afgestemd met andere partijen zoals Staatsbosbeheer, de provincie en de gemeente. 34 • Wat zijn volgens jullie belangrijke aandachtspunten voor de omgevingsvisie van Ameland, vanuit jullie rol? • Ruimte voor uitwisseling van functies vraagt een open blik van alle partijen • Klimaatadaptatie en waterveiligheid moeten integraal onderdeel zijn van alle ruimtelijke keuzes. • Zoetwatervoorziening is een kwetsbaar systeem dat beter beschermd en adaptiever ingericht moet worden. • Ruimte voor water: bij ruimtelijke ontwikkelingen dient rekening te worden gehouden met waterberging, infiltratie en afvoer.

• Natuur en water kunnen elkaar versterken, bijvoorbeeld door natuurontwikkeling in duinvalleien en kwelders. • Afstemming tussen partijen is cruciaal – keuzes in recreatie, landbouw of woningbouw hebben altijd een watercomponent. • Het is daarom goed om de uitkomsten van een Integraal Waterplan voor Ameland mee te nemen in de omgevingsvisie en in de omgevingsplannen ruimte te reserveren voor water gerelateerde opgaves. • Zijn er ontwikkelingen op Ameland die druk uitoefenen voor water gerelateerde zaken, waterkwaliteit of watervoorziening? • Ruimtebeslag natuurvriendelijke oevers, ruimte voor toekomstige dijkverzwaring (reserveringszone), ruimte voor waterberging in duingebieden, ruimte voor aanpassingen in relatie tot klimaat adaptieve oplossingen. • Oplossingen zijn niet meer alleen maar technisch op te vangen Toename van toerisme leidt tot hogere drinkwaterbehoefte en meer afvalwaterproductie. Langere droge perioden vergroten de druk op het beperkte zoetwaterreservoir in de duinen. • Verzilting neemt toe door een stijgende zeespiegel en intensiever grondwatergebruik. • Klimaatverandering vergroot de kans op wateroverlast in de dorpen en polders. Veranderend landgebruik (zoals vernatting, tegengaan verzilting of natuurontwikkeling) vraagt om aanpassing van het waterbeheer.

• Wetterskip Fryslân ziet de noodzaak om samen met de gemeente en terreinbeheerders te werken aan een robuuster en veerkrachtiger watersysteem. • Als u kijkt naar Ameland richting 2040: wat ziet u dan als de grootste opgave of kans? • Polder heeft de meeste potentie om opgaves voor energie en water op te vangen. • Landbouwsector staat onder druk. Mogelijkheden voor anders boeren/collectief • De grootste opgave is het vinden van een duurzaam evenwicht tussen veiligheid, zoetwaterbeheer, natuur en ruimtegebruik onder veranderende klimaatomstandigheden. bijvoorbeeld: • innovatieve vormen van zoetwateropslag; • natuurlijke waterberging in duinvalleien; • circulaire water- en afvalstromen bij toeristische voorzieningen; • integrale kustbescherming die natuur en veiligheid combineert • Welke beleidsontwikkelingen ziet u die van invloed zijn op water gerelateerde zaken? • Ministerie besluit dit najaar over aanwijzing aandachtgebieden (NV-gebieden) en daarmee ook over KRW. • Deltaprogramma Zeespiegelstijging en Deltaprogramma Waddengebied vragen om strategische keuzes in waterveiligheid en zoetwaterbeheer. • De Kaderrichtlijn Water (KRW) stelt doelen voor waterkwaliteit die ook op Ameland relevant zijn en waarschijnlijk ook blijven. • De Provinciale Omgevingsvisie Fryslân en het Programma Waddengebied 2050 bevatten kaders die directe gevolgen hebben voor het eiland.

• De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) benadrukt de noodzaak van klimaatrobuuste inrichting van het Waddengebied. • BOVI Wetterskip Fryslan • Zijn er thema’s of ontwikkelingen die volgens jullie nu nog onderbelicht blijven? • Langetermijn visie op polder en landbouw (gebiedsproces met provincie) • De langetermijn impact van verzilting op landbouw, natuur en drinkwatervoorziening (zou logisch onderdeel zijn van Integraal Waterplan (IWP)) 35 • De ondergrondse waterstromen en de samenhang tussen grondwater en oppervlaktewater. (ook in IWP) • De afstemming van water- en energieprojecten, bijvoorbeeld bij warmtenetten of energieopslag. • De relatie tussen waterkwaliteit en recreatieve druk (riolering, afvalwater, zwemwaterkwaliteit). • Wat zou u de gemeenteraad willen meegeven bij het maken van keuzes voor de toekomst van Ameland? • Houd rekening met dat oplossingen in relatie tot klimaat niet altijd technische oplossingen zijn maar ook kunnen betekenen dat bepaalde zaken niet meer kunnen. • Bodem en watersturend leidend in keuzes. • Neem water en klimaat als structureel uitgangspunt voor alle ruimtelijke besluiten. Een toekomstbestendig Ameland begint met veiligheid, voldoende zoetwater en schoon water. • Investeer in een robuust watersysteem dat meebeweegt met natuur en klimaat, en houd ruimte vrij voor toekomstige aanpassingen.

• Kies voor kwaliteit boven kwantiteit in ruimtelijke ontwikkeling, zodat economie, ecologie en veiligheid in balans blijven. • Hoe zou u de huidige samenwerking met de gemeente Ameland omschrijven? Wat gaat goed, wat kan beter? Prettig en constructief • Spelen er beleidsprocessen op Ameland waarin u beter of eerder betrokken wilt worden? − Water en rioleringsplan − Gebiedsontwikkelingen − De woningbouwopgave (afwatering, riolering, klimaatadaptatie); − toeristische uitbreidingen (watergebruik, afvalwater, waterkwaliteit); − Energietransitie projecten (bodem- en waterinvloed); − inrichting van openbare ruimte (infiltratie, vergroening). − Een vroegtijdige afstemming kan bijdragen aan efficiëntere, duurzame oplossingen • Heeft u nog adviezen of aandachtspunten voor het vervolg van de omgevingsvisie Ameland? We hebben een adviescommissie waterschapszaken voor Ameland. Een concept omgevingsvisie zouden we daar op de agenda kunnen zetten ter adviseren aan gemeente. Verslag overleg 7-7-2025 We praten op voorstel van Wetterskip nog eens door over het onderwerp water, naar aanleiding van het ambtelijk concept dat gelezen is. Over het algemeen is er tevredenheid over de visie en het feit dat het thema water terugkomt en in het bijzonder water- en bodemsturend. Het onderwerp water is wel wat verspreid in de visie naar het oordeel van Wetterskip.

Daarnaast mist het soms wat concreetheid of voorbeelden. In de beleving van Wetterskip zou dat soms wel wat duidelijker kunnen en dat niet (alleen) over te laten aan het Integraal Waterplan. Opmerkingen/wensen ➢ De zorgen over klimaatverandering en de zoetwaterbel zouden best wat steviger benoemd mogen worden. Ze raken de leefbaarheid namelijk direct. ➢ In dat kader wijzen ze ook op de BOVI van het Wetterskip, waarin staat dat de gevolgen daarvan betekenen dat je moet accepteren dat er overlast is. Dat zouden ze ook graag terugzien in de visie. ➢ Er wordt doorgesproken over kelders onder woningen in het duingebied. De ambities van beide partijen zijn hetzelfde: dit zoveel mogelijk beperken. In de visie komt dat alleen nog niet zo duidelijk naar voren. ➢ Men maakt zich zorgen over eventuele nieuwe (recreatieve) ontwikkelingen in de binnenduinrand. Het beleid van de gemeente dat er niet meer meegewerkt wordt aan 36 nieuwe ontwikkelingen die niet al mogelijk zijn in het omgevingsplan, was voor het Wetterskip niet direct duidelijk in de visie. ➢ Het Wetterskip maakt zich zorgen over exoten en vraagt zich af of die zorgen niet duidelijker in de visie zouden kunnen komen. Daarnaast wordt nogmaals door beide partijen bevestigd dat het belangrijk is om elkaar telkens in een vroeg stadium te vinden bij ontwikkelingen.

In dat kader wordt ook de door de gemeente te ontwikkelen visie op de fiets- en wandelinfrastructuur genoemd. De ‘acceptatie van overlast’ gaat namelijk ook nadrukkelijk over de lagergelegen delen van die infrastructuur in de binnenduinrand van Ameland. Afgesproken is: Beide partijen komen elkaar ook tegen bij de adviescommissie water op Ameland en het te ontwikkelen Integraal Waterplan. Afgesproken wordt dat kelders in het duingebied bij die laatste ook onderwerp van gesprek is. Daarnaast zal in de adviescommissie het ontwerp van de omgevingsvisie ook geagendeerd worden. Reactie gemeente Klimaatverandering/zoetwaterbel: we hebben de tekst in de visie hierover iets aangepast, om te benadrukken wat de bedreiging enerzijds en de ambitie anderzijds hierin zijn. Zie paragraaf 4.4, onder Uitwerking, bij de subtitel Water. Wateroverlast: we hadden en hebben in de visie (paragraaf 4.4, onder Uitwerking, bij de subtitel Water) bewust gekozen voor de formulering ‘beperken van wateroverlast’ en niet voor ‘voorkomen van overlast’. Dat dekt uw lading dat overlast niet altijd te voorkomen is en er soms bij hoort. Tegelijk vinden we het belangrijk om dat beperken wel als ambitie te hebben. De afweging tussen beiden maken we graag samen met u in het Integraal Waterplan.

Kelders: in de visie staat dat ruimtelijke ontwikkelingen de grondwaterstand en drinkwatervoorziening niet onder druk mogen zetten (paragraaf 4.4, onder Uitwerking, bij de subtitel Water). We hebben daar kelders nu expliciet genoemd om het iets te verduidelijken en blijven bij het Integraal Waterplan graag met u in gesprek hoe we dit ruimtelijk kunnen borgen. Recreatieve ontwikkelingen: in paragraaf 4.5 staat dat er geen ruimte is voor nieuwe verblijfsrecreatieve ontwikkelingen, behalve diegene die er al zijn in het omgevingsplan. Dat stond er al, maar hebben we voor de duidelijkheid iets herschreven. Exoten: de huidige formulering dat exoten een bedreiging zijn voor biodiversiteit en natuurwaarden laat wat ons betreft weinig aan de verbeelding over. We denken dan ook dat we een duidelijke lijn kiezen met de ambitie om hier, in overleg met verschillende partijen, beleid over op te stellen. Zeker in het licht van het feit dat de gemeente maar beperkt bestrijder is van invasieve exoten, door het feit dat dit zich vaak afspeelt op grond van anderen. Zie paragraaf 4.7 van de visie, onder Uitwerking, bij de subtitels Zonering landbouw, natuur en recreatie en Groenbeleid. 37 It Fryske Gea Verslag overleg 7-10-2025 Evenementen It Fryske Gea geeft nog aan dat ze het belangrijk vinden dat de natuur niet teveel verstoring ondervindt van evenementen op het eiland.

Meestal gaat dit goed, maar een meerdaags evenement zou bijvoorbeeld wel verstorend kunnen werken omdat er dan te veel menselijke activiteit is in de natuur. Windenergie Wat betreft het idee rond windenergie, is het Fryske Gea geen voorstander van de NAM -locatie op het Oerd. Wel zien ze de locatie achter het boorplatform als mogelijke locatie, ook omdat de infrastructuur hier al ligt. Reactie gemeente Evenementen In de omgevingsvisie hebben we herhaald wat ook in ons evenementenbeleid is opgenomen, namelijk dat we bij het beoordelen van (nieuwe) evenementen ook altijd kijken naar de balans met de natuur (paragraaf 4.5 van de omgevingsvisie, onder Uitwerking, bij de subtitel Evenementen en overige recreatie). Tegelijk zijn verantwoordelijkheden rond het onderwerp natuur niet altijd eenvoudig (zie ook ons antwoord in dit participatieverslag onder Bewonersavonden, bij Thema 4). 38 Bewonersavonden 39 Onderstaande is een puntsgewijs verslag van de 2 bewonersavonden over de omgevingsvisie van de gemeente Ameland. Die vonden plaats op 23 juni 2026 in het Wantij in Buren en op 24 juni in het gemeentehuis in Ballum. Op de eerste avond waren 15 aanwezigen, op de tweede avond 16. Op beide avonden is het ambtelijk concept van de visie besproken, die voor die tijd op de website van de gemeente al was te lezen. Dat concept was nog zonder het kaartmateriaal.

Het verslag focust zich op de op die avonden ingebrachte wensen en verzoeken. Dat betekent dat informerende vragen die zijn beantwoord op de avonden in principe niet zijn meegenomen in dit verslag. In het verslag is in het groen waar nodig/mogelijk ook de reactie van de gemeente te vinden op de ingebrachte thema’s. Algemeen • Werelderfgoed: het feit dat dat nu toch onderdeel is van regelgeving (omgevingswet) voelt als een gebroken belofte, omdat in het verleden is gezegd dat dat nooit zou gebeuren. Over die opname zijn zorgen dat dit in de toekomst voor meer beperkingen/regels zal zorgen. Bijvoorbeeld omdat argumenten tegen baggeren ook voort zouden komen uit de werelderfgoedstatus. We delen de vrees voor toekomstige beperkingen in het (mede)gebruik van onze eigen omgeving. Of dat nu vasthangt aan de status van werelderfgoed of Natura 2000. Ondanks dat we er niet zelf over gaan, blijven we ons waar mogelijk inzetten om ons tegen die beperkingen te verzetten. Dat hebben we daarom ook zo opgenomen in de omgevingsvisie ( paragraaf 4.7). • In het kader van de paragraaf ‘Dit is Ameland’: belangrijk is ook om Ameland zo te houden. Daar kunnen we ons in vinden. De visie gaat er daarom ook vanuit dat we het goede behouden/versterken en alleen bijsturen waar nodig. Zie bv. het einde van het hoofdstuk 1.

• Hoe krijgt de gemeente het voor elkaar om al deze actiepunten uit te voeren? Stellen jullie prioriteiten? De omgevingsvisie is (ook) een langetermijnvisie. Dat betekent dat de uitvoering niet allemaal in één keer gaat. En, inderdaad, dat kan ook niet. Dus we stellen inderdaad prioriteiten wat we doen. Sommige zaken lopen al, en bij andere maken we keuzes. Zie ook par. 5.3 van de omgevingsvisie. • Er is een verzoek om op de hoogte gehouden te worden over de voortgang van de omgevingsvisie. Met specifiek de behoefte om aanvullingen zoals de kaarten nog rustig na te lezen. Nadat de visie in ontwerp is vastgesteld door de gemeenteraad, gaat hij ter inzage. Dat betekent dat iedereen de tijd krijgt om de visie (inclusief kaarten) nog eens te lezen en er op te reageren. Thema 1: Bereikbaarheid en infrastructuur • Meerdere aanwezigen maken zich zorgen over de kwaliteit van de fietspaden, in het bijzonder van de schelpenpaden. Zeker omdat de visie aangeeft dat het in het kader van reductie van auto’s het doel is om fietsen aantrekkelijker te maken. We (h)erkennen dit zelf ook. Daarom staat in de visie dat we willen werken aan een visie op de toekomst van die fietspaden (en wandelpaden). Zie paragraaf 4.2, onder Uitwerking, bij de subtitel Vervoer op het Eiland. • In dat kader (fietsen aantrekkelijker) zijn er ook zorgen over het fietsparkeren. Dat vinden wij zelf ook.

Daarom hebben we in de visie opgenomen dat we dat willen verbeteren en uitbreiden waar nodig/mogelijk. Maar ook dat er altijd momenten in het jaar kunnen/zullen zijn dat er meer fietsen dan parkeerplekken zijn. Zie paragraaf 4.2, onder Uitwerking, bij de subtitel Vervoer op het Eiland. 40 • Iemand is van mening dat, in navolging van andere gemeenten, een verbod op fatbikes en e - scooters op Ameland passend zou zijn. Deze plannen zijn er nu niet. Landelijk wordt ook nog onderzoek gedaan of een dergelijk verbod eigenlijk wel haalbaar/houdbaar is. We bekijken wel de mogelijkheid om dit onderwerp aandacht te geven in de te ontwikkelen visie op de fiets- en wandelinfrastructuur. Zie paragraaf 4.2, onder Uitwerking, bij de subtitel Vervoer op het Eiland. • Eén van de aanwezigen verbaast zich over het feit dat de gemeente pleit voor een veerdienst waar het eiland zeggenschap over heeft, maar zich vervolgens niet actief inzet voor het uitbaten van een eigen veerdienst. Als gemeente zetten we ons voor 2 dingen in (zie paragraaf 4.2 van de omgevingsvisie, onder Uitwerking, bij de subtitel Veerverbinding). (1) Allereerst vinden we dat de veerdienst een publieke voorziening zou moeten zijn, waardoor de overheid ook in de uitvoering veel meer betrokken is. Dan heb je namelijk geen concessie meer nodig en ook niet elke keer die onzekerheid.

We denken dat zonder die concessie de belangen van het eiland beter gediend worden. (2) Zolang er sprake is van een concessie, zijn we voorstander dat we als eiland meer zeggenschap hebben over waar de concessie aan moet voldoen. Maar het model van een concessie is een model waarin bedrijven inschrijven, niet overheden. Daarom kunnen/mogen we ons ook als overheid (ook financieel) niet bemoeien met de partijen die inschrijven. • Breder heerst een gevoel dat ondanks alle signalen die de samenleving en de gemeente hierover (zeggenschap bij veerdienst) afgegeven hebben, er niet veel veranderd is bij het Rijk. We herkennen het gevoel dat we niet (genoeg) gehoord worden. Daarom besteden we hier in de visie uitgebreid aandacht aan en blijven we ons daarvoor inzetten. • Iemand geeft aan dat het vliegveld gemist wordt in de visie. Zeker ook in het kader van de rol die het speelt voor de bereikbaarheid van de trauma- en ambulancehelikopter. De gemeenteraad heeft nog niet zo heel lang geleden uitgesproken dat ze het vliegveld belangrijk vindt en graag wil behouden. Dat heeft niet per se te maken met de helikopters, omdat die flexibeler zijn qua start- en landingslocatie. Wel omdat het nu een goede voorziening is en omdat er in de toekomst misschien mogelijkheden zijn voor elektrische luchtvaart. Dat laatste thema hadden we al wel genoemd, maar het vliegveld zelf nog niet.

Dat hebben we nu alsnog gedaan. Zie paragraaf 4.2, onder Uitwerking, bij de subtitel Veerverbinding. • Meerdere aanwezigen zijn benieuwd of er al actie ondernomen is om het aantal auto’s naar de eilanden te verminderen. Een ander geeft aan moeite te hebben met die doelstelling. We onderzoeken hoe we dit kunnen/mogen doen. Zo wordt er onder andere naar een vignet gekeken. Zie paragraaf 4.2, onder Uitwerking, bij de subtitel Vervoer op het Eiland. • Een aanwezige verbaast zich over het feit dat er wel aan de veerdam gewerkt wordt, maar dat er niet wordt opgehoogd. We zijn het ermee eens dat de veerdam opgehoogd moet worden om toekomstbestendig te zijn. Dat is ingewikkeld, onder andere door de eigendomssituatie. Rijkswaterstaat is namelijk eigenaar van de oostelijke kant van de kop van de veerdam, terwijl de gemeente eigenaar is van de rest van de veerdam. Dat is namelijk in het verleden van Rijkswaterstaat overgedragen aan de gemeente. Dat betekent dat de gemeente ook verantwoordelijk is voor het ophogen van (dat deel van) de veerdam. De kosten daarvoor zijn echter nooit door de gemeente te betalen. Vanwege het belang van een hogere veerdam willen we dan ook dat het Rijk hier aan meebetaald. We hebben in de omgevingsvisie dit ook opgenomen (paragraaf 4.2, bij Uitwerking, onder de subtitel Veerverbinding). • Een aantal aanwezigen vragen aandacht voor parkeren op de veerdam.

Ook omdat er geen busverbinding van het Verdekspad naar de veerhaven (meer) is. We streven naar verbetering voor parkeren op de veerdam, maar zijn ook tot de conclusie gekomen dat het een complexe puzzel is. We blijven echter zoeken naar verbeteringen en hebben dat ook zo opgenomen in de visie (paragraaf 4.2, bij Wat we doen). Wat betreft het 41 Verdekspad lobbyen we bij de busvervoerder om dat weer als halte in de busroute op te nemen. Dat hebben we nu ook toegevoegd bij Wat we doen in paragraaf 4.2. • Parkeren in Holwerd: als de gemeente Ameland meer zeggenschap over parkeren in Holwerd wil, zou het dan niet zelf grond kunnen aankopen om parkeerterrein te ontwikkelen? In de omgevingsvisie staat dat we streven naar parkeren in publieke handen (zie paragraaf 4.2 van de visie, onder Uitwerking, bij de subtitel Veerverbinding). Het gaat hier in de eerste plaats over de bestaande parkeerfaciliteiten. Wij vinden dus dat de overheid daarover zou moeten gaan. Ons doel is namelijk dat parkeren in Holwerd geen verdienmodel is, maar helpt om onze doelen waar te maken. Die overheid die over het parkeren gaat is niet per se de gemeente Ameland zelf (nog los van de vraag of dat wel kan/mag). Het zou waarschijnlijk logischer zijn dat de gemeente Noardeast-Fryslân dat doet. Met hen hebben we over dit onderwerp dan ook goed contact.

• Aantal aanwezigen mist de secundaire zeekering in de visie. Dat houdt ook verband met het feit dat RWS niets meer aan onderhoud doet (zie ook hieronder bij thema 6). Door de discussie die er nu is over de normering, hebben we primaire keringen opgenomen in de visie. Bij secundaire zeekeringen is die discussie er niet, daarom dat we dat niet vermelden. Zie voor de rol van RWS de beantwoording bij Thema 6. Thema 2: Wonen en leefbaarheid • Meerderen noemen het belang van onderwijs; iemand geeft specifiek aan dat dat thema gemist wordt in de omgevingsvisie. Zeker ook in het kader van de relatie die dat heeft met wonen en bereikbaarheid. Op dat laatste punt is sprake van een ontzorgen van het praktische onderwijs (wat als fijn ervaren wordt), maar niet van het theoretische onderwijs. Daar zouden gelden beschikbaar voor moeten zijn vanuit het Rijk; de gemeente zou daarvoor kunnen pleiten, of een SPUK (specifieke subsidie) voor kunnen inzetten. Het klopt dat leerlingenvervoer voor specifieke groepen door ons ontzorgd wordt (het beleid daarover is te vinden in de verordening bekostiging leerlingenvervoer). Voor leerlingen in het speciaal basisonderwijs moeten we dat vervoer ontzorgen. Dat doen we door voor hen de sneldienst te boeken en te betalen en (waar nodig) taxivervoer te regelen van Holwerd naar school.

Datzelfde doen we ook voor het speciaal voortgezet onderwijs en het praktijkonderwijs. Dat is dus niet verplicht, maar vinden we wel belangrijk. Aan de ene kant omdat voor hen geen onderwijs op Ameland is en aan de andere kant omdat het vaak om kinderen gaat die moeilijk zelfstandig met het Openbaar Vervoer kunnen reizen. Dat is anders voor kinderen op het theoretisch onderwijs. Voor de meeste van hen is onderwijs beschikbaar op Ameland. Dat onderwijs houden we graag in stand, omdat het belangrijk is voor de leefbaarheid op Ameland. Daarom ontzorgen en vergoeden we hen niet, als ze toch onderwijs aan de wal willen volgen. Voor de bovenbouwleerlingen van havo en vwo is de situatie anders. Voor hen hebben we wel een (inkomensafhankelijke) financiële tegemoetkoming, maar geen praktische ontzorging. Dat zien we als een goede oplossing. Ze kunnen namelijk geen onderwijs op Ameland volgen, maar zijn normaal gesproken wel in staat om zelfstandig met het OV te reizen. Daarom zien we daar voor ons als overheid geen rol weggelegd in het vervoer zelf. Daarmee zijn zij aangewezen op het reguliere Openbaar Vervoer. Dat komt net als voor de andere reizigers met uitdagingen, maar ook daar zetten we ons waar mogelijk in voor een goed verloop van de reis. Zo hebben we in het verleden aangedrongen op een directe lijn naar Dokkum in de ochtend en de loop van de middag.

• Op dit thema wordt ook aandacht gevraagd voor de combinatie van onderwijs en opvang, zowel naschools, als kinder/peuter. Het zou wenselijk zijn als dit op één locatie zou plaatsvinden. Het ophalen/brengen is namelijk voor ouders moeilijk te combineren met werken, zeker aan de wal. We delen dat uitgangspunt. In het accommodatiebeleid voor de gemeentelijke gebouwen is hier dan ook aandacht voor. Daarin is o.a. opgenomen dat we in Hollum een integraal 42 kindcentrum (IKC) willen bij Ambla. We hebben gezien dat dit voor Nes en Buren in het onafhankelijk participatieproces ook genoemd is. We bestuderen op dit moment die uitkomsten en bekijken wat die betekenen voor de visie op de gemeentelijke accommodaties. • Iemand vraagt ook aandacht voor het personeelshuisvestingsbeleid. In zijn optiek is het voor ondernemers lastig, nu woningen niet meer verhuurd mogen worden. Het klopt dat de gemeenteraad eerder besloten heeft dat een woning niet binnen 4 jaar na kopen verhuurd mag worden (dat is geregeld in de Huisvestingsverordening). We begrijpen dat dat voor ondernemers soms lastig is, maar dat is een bewuste keuze geweest. Op die manier proberen we ervoor te zorgen dat er genoeg woningen beschikbaar zijn voor eilanders (zie ook de toelichting op de Woonvisie). Dat betekent niet dat we personeelshuisvesting niet belangrijk vinden; integendeel.

Daarom is daar in de Woonvisie al over gesproken. In de Omgevingsvisie hebben we nu opgeschreven dat we werken aan nieuw beleid (paragraaf 4.3, onder Uitwerking, bij de subtitel Personeelshuisvesting en bedrijfswoningen). Dat beleid is ook bedoeld om duidelijk te maken wat de rol van de gemeente daarin is en wat ondernemers zelf kunnen regelen. Tegelijk is er vanuit de Regio Deal nu een pilot om te kijken of het mogelijk is om iets op grotere schaal te regelen op Ameland: een werkgeverscampus. Thema 3: Duurzaamheid – energie, water en klimaat • Iemand geeft aan het thema verzilting van het land te missen in de visie; een thema die steeds relevanter wordt door stijging van zeespiegel in combinatie met bodemdaling. Breder wordt aandacht gevraagd voor de afweging wat we aan water vasthouden en afvoe ren. Want in de winter is het vaak te nat en in de zomer te droog. Het thema water en de verhouding tussen afvoeren en vasthouden is inderdaad belangrijk. Daarom dat we samenwerken met provincie, Wetterskip en Vitens aan een Integraal waterplan. Zie paragraaf 4.3, onder Uitwerking, bij de subtitel Water. Ondanks dat verzilting op dit moment op Ameland (zeker in vergelijking met andere plekken) nog geen probleem lijkt, is het wel ook een thema binnen dat Integraal waterplan.

• Iemand geeft aan moeite te hebben met de doelen op het gebied van hernieuwbare energie, omdat alle investeringen daarin zullen leiden tot lastenverzwaringen voor burgers. Er wordt dan ook gepleit voor vrijwilligheid op deze punten en geen subsidies. Als gemeente zien wij hier wel een belangrijke rol voor zowel de Amelander samenleving als de overheid. Niet alleen omdat we als gemeente de plicht hebben om hieraan te werken. Maar ook omdat we zien dat het belangrijk is om zoveel mogelijk zelfvoorzienend te zijn in onze energie. Zo zijn we namelijk niet afhankelijk van levering van ver weg. We ondervinden nu namelijk allemaal dat dat onzekerheid en grote prijsschommelingen oplevert. • Meerdere aanwezigen zijn blij met de aandacht voor windenergie rondom het huidige NAM - platform op zee. Meerdere van hen hebben in de basis ook geen probleem met windmolens op land, al zijn anderen het daar pertinent mee oneens. • Iemand vraagt zich af of de gemeente woningeigenaren gaat verplichten om iets te doen met de riolering en afkoppelen. Hij is van mening dat dat inconsequent zou zijn, omdat de gemeente ook niets doet met de woningen van het GWA op deze punten. De opvang van regenwater afkoppelen van de riolering is wel onze ambitie (zie paragraaf 4.4 van de omgevingsvisie, bij Uitwerking, onder de subtitel Water). In het Programma Water en Riolering werken we dat later concreter uit.

Een verplichting hoort daarbij wel tot de mogelijkheden, maar hoe, waar en wanneer weten we nu dus nog niet. Uiteraard gelden (toekomstige) regels ook voor woningen in eigendom van het Gemeentelijk Woningbedrijf en doen we er alles aan om onze ambitie daar ook waar te maken. 43 Thema 4: Economie en toerisme • Meerdere aanwezigen wijzen op de onwenselijkheid van evenementen in natuurgebieden. Deelnemers blijven namelijk lang niet altijd op wegen en paden. Met name op grond van RWS gaat dat vaak mis, omdat er geen voorwaarden, controle of toezicht is. Het is ook onduidelijk wie er verantwoordelijk is, omdat verschillende partijen (terreinbeheerders, gemeente, provincie, gemeente) naar elkaar verwijzen. We geven toe dat het niet makkelijk is om te weten wie waar over gaat. Soms is dat ook voor ons niet altijd meteen duidelijk. We kunnen het daarom helaas ook niet makkelijk maken. Bij een dergelijk evenement komen er namelijk een hoop zaken samen: o De gemeente geeft een evenementenvergunning af, waar voorschriften in staan. Hier kunnen ook regels instaan over de route, bv. dat die goed aangegeven moet worden en/of dat die goed afgestemd moet zijn met de terreinbeheerder. o De terreinbeheerder(s), bijvoorbeeld Staatsbosbeheer en/of Rijkswaterstaat, geven toestemming voor het gebruik van hun grond voor het evenement. Ook met hen wordt de route afgestemd.

Daarnaast zijn er vaak huisregels van een terreinbeheerder dat je überhaupt alleen maar op wegen en paden mag komen. o De provincie gaat over de natuurwaarden en soms is dan ook een vergunning nodig van de provincie voor het evenement. De vraag wie er dan verantwoordelijk is als de routes niet gevolgd wordt, is dan ook complex. Als mensen afwijken van de route omdat hij slecht is aangegeven, dan kan het zijn dat de organisator zich niet houdt aan de voorschriften uit de gemeentelijke vergunning. Als door de afwijking van de route natuurwaarden/-regels overtreden worden, dan gaat de provincie erover. En afwijken van de paden kan ook een overtreding zijn van de ‘huis’regels van de terreinbeheerder. • Er wordt gevraagd naar de spelregels als het gaat om overlast van de horeca en de rol die de omgevingsvisie en in het bijzonder het horeca- en detailhandelsbeleid hierin spelen. In het centrum van Nes wordt namelijk op veel avonden (ook doordeweeks) tot laat overlast ervaren van versterkte muziek of activiteiten. Ook meldingen hierover bij de gemeente en inbreng in het convenant veilig uitgaan brengen geen verbeteringen teweeg. De meeste regels over geluid staan in het Omgevingsplan en de Algemene Plaatselijke Verordening (zie ook par. 2.2 van de bijlage bij het horeca- en detailhandelsbeleid over de relatie met andere stukken).

Daarnaast staan de specifieke regels voor evenementen in het evenementenbeleid. Die regels zijn best technisch, maar in de basis komt het er op neer dat er voor dagelijkse situaties normen zijn hoeveel geluid er op welk tijdstip van de dag geproduceerd mag worden. Bij een (vooraf gemelde) incidentele festiviteit mag het geluid harder zijn en bij een toegestaan evenement is dat vaak nog wat meer. Al die regels zijn voor een groot deel gebaseerd op landelijke normen. Omdat we denken dat we daarmee op dit moment een goede keuze maken, staan die regels nu niet ter discussie. Dat is de belangrijkste reden dat we ze niet expliciet noemen in de omgevingsvisie. We krijgen echter inderdaad wel relatief veel signalen over geluidsoverlast in het centrum van Nes. Ons vermoeden is dat dat niet zozeer aan de regels ligt, maar mogelijk aan het naleven daarvan. Voordat we daadwerkelijk kunnen ingrijpen tegen overtreding van regels, moeten we die overlast echter zelf vaststellen door geluidsmetingen. Door de speciale apparatuur en de tijd die het kost, zijn die controles niet eenvoudig. We doen dat echter vanwege de meldingen hierover de laatste jaren regelmatig. In de meeste gevallen constateren we daar geen overschrijding van de geluidsnormen. Dat betekent uiteraard niet dat die er op andere momenten niet zijn.

Het zou bijvoorbeeld best kunnen dat men weet dat we controleren en het daarom rustiger is. Hoeveel tijd en geld we steken in de handhaving op een onderwerp is meestal steeds een afweging (zie ook par. 4.6 van de omgevingsvisie, onder Uitwerking, bij de subtitel Amelander dorpen). Voorlopig blijven we ons echter inzetten om deze ervaren overlast tegen te gaan. Niet alleen door handhaving, maar ook door het gesprek te faciliteren bij het 44 convenant veilig uitgaan. Ook werken we aan een informatiefolder, waarin we ondernemers de regels ook nog eens duidelijk uitleggen. Thema 5: Omgevingskwaliteit • Verrommeling als thema leeft. Daaruit spreekt een behoefte aan (a) duidelijkheid over wat daar onder valt en (b) aanpak daarvan. Het nadrukkelijke verzoek komt van iemand om de regels daarover duidelijk te communiceren als preventieve maatregel. We streven zelf ook naar duidelijkheid over wat wel en niet gewenst is; dat doen we in het omgevingskwaliteitskader (zie ook antwoord hieronder). Als dat klaar is, zijn we zeker van plan daar duidelijk over te communiceren. Dat proberen we altijd te doen, omdat het belangrijk is dat iedereen weet welke regels gelden. Waar de handhavingscapaciteit op wordt ingezet is meestal steeds een afweging tussen verschillende onderwerpen. Dat doen we niet in de omgevingsvisie, maar in het VTH-beleid.

Zie ook paragraaf 4.6 van de omgevingsvisie, onder Uitwerking, bij de subtitel Amelander dorpen. • Iemand maakt zich zorgen over het feit dat welstand/omgevingskwaliteit getoetst worden door personen van buiten, zonder lokale kennis. Deze commissie toetst plannen altijd aan ons eigen beleid. We streven daarom ook naar 2 dingen: o Het te vernieuwen beleid zo uitwerken dat voor een commissie duidelijk is wat wel/niet wenselijk is (hier maken we een begin mee in paragraaf 4.6 van de omgevingsvisie, maar dit krijgt een vervolg in de herziening van de welstandsnota – zie in datzelfde paragraaf, onder Uitwerking, bij de subtitel Amelander dorpen); o De commissie uit te breiden met mensen van het eiland, zodat de lokale kennis dat beleid beter kan ondersteunen. • Iemand vraagt om meer/betere communicatie over participatie bij een omgevingsvergunning. De regels uit de omgevingswet bieden namelijk voor omwonenden de mogelijkheid om in een vroeg stadium betrokken te zijn. Als een omwonende dat weet, kan hij/zij daar o ok beter van gebruik maken. Dat is ook al aangegeven bij de gemeente en zou op de info verschijnen, maar dat is tot nu toe niet gebeurd. Het klopt dat de omgevingswet participatie belangrijk vindt en dat dit ook blijkt uit de procedure bij een omgevingsvergunning. Dat begint al voor de aanvraag.

De bedoeling is namelijk dat iemand die een aanvraag wil indienen van te voren al mensen die dat aangaat daar bij betrekt. Als een vergunning aangevraagd wordt, moet dan ook aangegeven worden of er geparticipeerd is en wat het resultaat daarvan is. Dat aangeven is verplicht, maar het participeren zelf in principe niet. Die verplichting is er alleen voor specifieke gevallen die de gemeente aangewezen heeft (zie ook www.ameland.nl/participatie). Verplicht of niet, het is dus de bedoeling van de wet dat omwonenden op deze manier al vroeg betrokken worden bij een plan. Dat betekent overigens niet dat de aanvrager het plan alleen maar mag indienen als iedereen het ermee eens is. Als gemeente kunnen we dat bijvoorbeeld ook niet als reden gebruiken om iets te weigeren. Daarnaast is er nog de rol van de gemeente. In de Gemeente Info maken we altijd bekend dat iemand een vergunning heeft aangevraagd. En later als die verleend is, vertellen we dat ook in die info. Iemand die het aangaat kan daarna bezwaar maken. Maar dat is dus pas als de vergunning er al is. We kunnen ons voorstellen dat er soms behoefte is om al te reageren als er een vergunning is aangevraagd. Op die manier horen we als gemeente misschien wel eens dingen, die we nog niet wisten. En die we kunnen meenemen bij het beoordelen van de aanvraag.

Zo’n reactie is op dit moment niet gebruikelijk en onze formulering in de Gemeente Info ontmoedigt dat nu ook. Daar willen we wat aan doen. We streven ernaar om daar duidelijk te maken dat iemand die dat wil ook in die fase al zijn mening kan geven over de aanvraag. 45 Thema 6: Landschap en natuur • Over het algemeen is er tevredenheid over wat er in het concept staat over historisch medegebruik. Wel zijn er vragen of de gemeente in gesprek is/gaat over de recente onrust op dit thema. De gemeente bevestigt dat en verwijst naar de recent door de gemeen teraad aangenomen motie hierover. We blijven ons als gemeente inzetten voor het (mede)gebruik van onze natuurlijke omgeving. Dat schrijven we ook in de visie (paragraaf 4.7) en dat voeren we al uit in gesprekken over de plannen van andere overheden voor natura 2000-gebieden. Dat is ook in lijn met een nieuwe motie van de gemeenteraad over ditzelfde onderwerp. • Er zijn meerdere vragen/reacties over de rol van terreinbeheerders. Met name als het gaat over RWS. Zij doen niet aan onderhoud (of handhaving), terwijl hun gronden wel verslechteren. Dat heeft gevolgen voor de veiligheid (want zeekeringen verlagen), maar ook voor het toerisme: hun gronden en de paden daarop zijn ook een belangrijke trekpleister voor toeristen. Zou de gemeente hierin niet een rol kunnen en moeten spelen? Evt.

in samenspraak met andere terreinbeheerders? We zijn het ermee eens dat Rijkswaterstaat niet altijd aan onderhoud lijkt toe te komen. Inmiddels weten we dat dit in de toekomst nog zal verergeren. Dat zien wij ook als probleem, omdat veel paden op hun gronden inderdaad belangrijke recreatieve paden zijn. Daarom dat we ook kijken of het mogelijk is dat we sommige paden van hen overnemen. Hoe dat verder gaat weten we nu nog niet. Maar als het al zover komt, zal het dus alleen gaan om (enkele) paden. Dat betekent dat ook in de toekomst veel gronden niet van ons zullen zijn. Dat betekent in ieder geval ook dat gemeentelijke handhaving in die gebieden niet kan (zie ook onze reacties hieronder). • Iemand vraagt hoe de balans tussen natuur en recreatie gevonden gaat worden. Want nu tast recreatie vaak natuurwaarden aan. Denk aan loslopende honden en groepen die van wegen/paden afgaan. We erkennen dat die balans niet eenvoudig is. We zijn zowel voorstander van respect en zorg voor als beleefbaarheid van natuur. Voor zover wij er zelf over gaan, proberen we ook regels/beleid te maken die met beide rekening houden. Op het onderwerp natuur liggen veel gebieden en dus verantwoordelijkheden niet in onze handen (zie ook hieronder). Wel zijn we regelmatig in overleg met (andere) terreinbeheerders, over o.a. deze onderwerpen. Daarnaast proberen we (o.a.

via de VVV) bezoekers zo goed mogelijk te informeren over regels en respect. Dat doen we o.a. door subsidie aan de VVV. Zij denken over al hun communicatie goed na, waardoor bijvoorbeeld honden op hun foto’s altijd aangelijnd zijn. Het bereiken van bezoeken blijft echter een uitdaging, ook omdat ze vaak wisselen. Ondanks dat blijven we ons zo goed mogelijk voor bovenstaande inzetten. • Ook in dit kader wordt aangegeven dat het ook bij overheden en anderen niet duidelijk lijkt te zijn wie waar verantwoordelijk voor is. Want bij meldingen/klachten wordt een indiener van het kastje naar de muur gestuurd (vergelijk ook op de opmerking over evenementen bij thema 4). Hierboven bij thema 4 schreven we over evenementen ook al dat het helaas ingewikkeld is en niet makkelijk te maken is. Dat geldt hier in algemenere zin natuurlijk ook. Dus het klopt dat het ook voor ons en/of andere overheden niet altijd direct duidelijk is wie erover gaat. Ook omdat het soms zo is dat meerdere partijen erover gaan. In algemene zin kunnen we wel zeggen dat op gebieden die niet van de gemeente zijn (bv. bos en strand en duinen) , de gemeente zelden verantwoordelijk is of mag zijn. Dat is vaak de eigenaar of beheerder van de grond, of de provincie. Zij (de provincie) gaat namelijk over natuurbescherming.

De gemeente komt dan vaak pas in beeld als bijvoorbeeld de ‘openbare orde’ verstoord wordt, bijvoorbeeld als iemand illegaal een feest geeft. We begrijpen dat weten wie waar beheerder/eigenaar van een gebied is, ook niet makkelijk is. We denken er daarom over na of het haalbaar en handig is als we dat in kaart brengen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://ameland.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/82eefd3a-bc46-46b6-a21f-74c15bc5e2db?agendaItemId=c2db882d-3fd8-49fb-96ec-f091c8f06f4a