Bestuursverslag BWS 2021, def..doc

Jaarverslag 2021 10028 Burgemeester Walda Scholengemeenschap 19HY Gemeente Ameland Postbus 41 9163 ZL Nes

1

Inhoudsopgave 1. Algemene instellinggegevens Kernactiviteiten Organisatiestructuur Code Goed Bestuur Onderwijskundig Resultaten Didactiek 2. Onderwijsaanbod Onderbouw Bovenbouw Determinatie Toetsingen examinering Leerlingen en leerlingenzorg Leerlingbegeleiding Mentoraat onderbouw Mentoraat bovenbouw Passend onderwijs ICT 3.

Personeel en Organisatie (HRM) Directie Onderwijzend personeel (OP) Onderwijzend ondersteunend personeel (OOP) Arbeidsomstandigheden

4.

Relaties Samenwerking met PO Ameland Samenwerking met Piter Jelles Samenwerking met de andere Friese Waddenscholen

5.

Continuïteitsparagraaf Staat van baten en lasten Balans per 31-12-2021 Ontwikkeling leerlingenaantallen Ontwikkeling personele bezetting Toezichthoudend orgaan Materieel Gang van zaken gedurende het verslagjaar Treasure management Weerstandsvermogen Toelichting bij post: Grondslagen Balans Algemene reserve Exploitatie 2

BV Bestuursverslag Toelichting bij post: Bestuursverslag Bestuursverslag 2021 Burgemeester Walda Scholengemeenschap Algemene Instellingsgegevens Kernactiviteiten: De Burgemeester Walda Scholengemeenschap (BWS) is een school voor Voorbereidend Middelbaar Beroeps Onderwijs (VMBO). Het onderwijsaanbod bestaat uit VMBO, Basis, Kader en Theoretische leerweg eventueel met leerwegondersteuning. Daarnaast bieden wij Havo-Vwo aan tot en met klas 3. Zodoende kunnen ook deze leerlingen langer op het eiland blijven om een goede vooropleiding te volgen. De resultaten van de leerlingen, die de afgelopen jaren dit traject gevolgd hebben, zijn goed en ook de aansluiting met de vervolgscholen aan de wal in klas 4 Havo en 4 Vwo is prima. Dit wordt regelmatig geëvalueerd door het decanaat en de afdeling Kwaliteitszorg. Organisatiestructuur: De leiding is in handen van de directeur, ondersteund door drie coördinatoren. De administratie wordt gedeeltelijk op school (vooral de leerling administratie) en gedeeltelijk op het gemeentehuis (vooral de personeels- en salaris- en financiële administratie) gevoerd. De financiële administratie van de school maakt onderdeel uit van de gemeenteadministratie. Code Goed Bestuur: Bij de inrichting van onze organisatie is de code van de VO-raad als richtlijn gehanteerd en toegepast.

Binnen de organisatie wordt gehandeld volgens de vier principes: Verantwoordelijkheid, Professionaliteit, Integriteit en Openheid. Om te voldoen aan de code 2019 heeft het bestuur onder andere de volgende documenten vastgesteld en gedocumenteerd: • • • •

Jaarverslag conform Regeling Jaarverslag Onderwijs Directiestatuut Klachtenregeling Klokkenluidersregeling

Het schoolbestuur van de BWS beschikt met deze code over standaarden van goed bestuur, die zich uiten in het gevoerde beleid. Het bevoegd gezag is het college van Burgemeester en Wethouders van Ameland.

3

Onderwijskundig: Speerpunten van de school zijn: • • • •

Het uiterste uit iedere leerling halen, ongeacht niveau of leerjaar Doorlopende leerlijn met PO vergroten onder andere door te starten met plusklas Aanbod stage vergroten voor b/k leerlingen Aanbod KWT op dinsdagmiddag vergroten

Inzet blijft continuering van het ingezette beleid met als doel het vasthouden van een, binnen de financiële en organisatorische mogelijkheden, zo hoog mogelijke kwaliteit van onderwijs voor zoveel mogelijk leerlingen van het eiland. Resultaten: Over het primaire proces op de BWS zijn we ook in 2021 zeer tevreden. De resultaten zijn goed net als in voorafgaande jaren. In 2021 was er wel weer een CSE en ook dit jaar zijn al onze leerlingen geslaagd. De cognitieve achterstanden, die de leerlingen hebben opgelopen als gevolg van de corona pandemie, zijn minimaal door de goede ondersteuning van docenten en oop. Dit was onder andere mogelijk door extra financiele ondersteuning van OCW. Over de doorstroom cijfers naar Havo en VWO zijn we tevreden. De meeste van onze leerlingen, die deze overstap maken, ronden hun opleiding af op het HBO of een universiteit. Er wordt structureel aandacht geschonken aan goede voorlichting, zowel hier op het eiland als aan de wal, over de vervolgopleidingen. Didactiek: In vervolg op eerder gestarte trajecten wordt veel aandacht geschonken aan de doorlopende leerlijnen op het gebied van: • Leerstof • Vaardigheden • Studiehouding Op het gebied van leerstof wordt er gekeken naar de bevordering in de samenhang en de mogelijkheden van vakoverstijgende vaardigheden en/of competenties. Alle leerlingen hebben de beschikking over een iPad.

De docenten zijn en worden geschoold door een externe Apple-trainer, die zelf uit het onderwijs komt. We ontwikkelen veel lesmateriaal zelf en maken daarnaast ook gebruik van methodes, die hier al op zijn ingericht, zoals Stepping Stones bij het vak Engels In het kader van een goede aansluiting op het vervolgonderwijs (2e Fase en MBO) proberen wij onze leerlingen een zelfstandige en actieve houding bij te brengen. Het onderwijs richt zich dan ook op het toepassen van werkvormen gericht op zelfstandig en samenwerkend leren en op vakoverstijgende vaardigheden/competenties. 4

Onderwijsaanbod Onderbouw: In de onderbouw wordt gewerkt met een tweejarige brugperiode. De leerlingen krijgen in deze jaren naar hun mogelijkheden, zoveel mogelijk vakken volgens het credo; "zo lang mogelijk, zo breed mogelijk". De insteek daarbij is dat zoveel mogelijk leerlingen de kans krijgen om zich optimaal en breed te kunnen oriënteren en ontwikkelen. Belangrijk is te zorgen voor een goede aansluiting tussen de onder- en de bovenbouw. In klas 1 en 2 bieden wij onderwijs aan in één grote groep leerlingen in een groot lokaal met meerdere docenten. Deze groep wordt regelmatig opgedeeld in kleinere groepen op basis van thema of niveau. De meeste vakken in de onderbouw zijn geclusterd in leergebieden. De school heeft nu in de onderbouw de leergebieden Mens en Natuur (bi/vz, na/tn), Mens en Maatschappij (ak, gs en ec), Mens en Cultuur (Kuv/drama). Daarnaast nog de afzonderlijke vakken Engels, Frans, Nederlands, Duits, wiskunde en lichamelijke opvoeding. We beginnen elke dag met KWT. Tijdens deze KWT-momenten zijn er mentor- en vakondersteunende lessen, cursussen en zo mogelijk het werken aan uitdagende keuzeopdrachten. Bovenbouw: Het aanbod van de BWS in de bovenbouw is tot nu toe breed. Zeker gelet op de grootte van de school is het onderwijsaanbod uitzonderlijk groot.

Ontwikkelingen in MBO en HAVO/VWO , zoals het invoeren van een praktijkvak voor alle vmbo-t leerlingen in 2024/25 verdienen het om nauwlettend in de gaten te worden gehouden, zodat de aansluiting van onze leerlingen optimaal is. Het onderwijs in de beroepsgerichte opleidingen is gebaat bij verbreding en praktisch onderwijs. Hiervoor bieden wij in klas 3 het programma Dienstverlening & Producten aan. Wij zijn lid van een landelijk netwerk “Platform vmbo Dienstverlening en Producten”. Determinatie: Naast aandacht voor de cognitieve vorderingen die o.a. tot uitdrukking komen in de cijferlijsten wordt er meer en meer gekeken naar vaardigheden. Op de BWS komt dit o.a. aan het einde van leerjaar 2 aan de orde in het doorstroomadvies. Hierin wordt de leerling beoordeeld op criteria als inzicht, zelfstandigheid, motivatie en inzet. Om nog beter te kunnen determineren maken wij gebruik van: • • •

Cito-advies toetsen in klas 1,2 & 3. Vaardighedenkaart en een portfolio in de bovenbouw Integraal leerlingvolgsysteem vanaf leerjaar 1,

In het kader van de kwaliteitszorg zullen alle instrumenten jaarlijks worden geëvalueerd en eventueel worden aangepast. De mentoren maken actief gebruik van het leerlingvolgsysteem.

5

Toetsing en examinering: Bij de schoolexaminering is het programma van toetsing en afsluiting (PTA) leidend. Deze staat onder controle van de examencommissie. Hierin heeft naast de examensecretaris ook de directeur en een coördinator zitting. Deze commissie komt in ieder geval twee keer per jaar bijeen om de afgelopen periode te evalueren, bij te stellen en vooruit te blikken. Tevens stelt deze examencommissie samen met de schooladministrateur in juni vast welke leerlingen geslaagd zijn, een herexamen dienen te maken of afgewezen zijn. Om alles in goede banen te leiden, hebben wij een examenreglement opgesteld, dat als basis dient voor het functioneren van deze commissie. De afdeling kwaliteitszorg enquêteert elk jaar de examenkandidaten over de afgelopen (school) examenperiode. Dit kan, indien nodig, leiden tot verbeterpunten welke door de examencommissie doorgevoerd worden. Leerlingen en leerlingenzorg: De komende jaren zal het aantal leerlingen langzaam dalen. Hiermee zullen we bij de formatie op de middellange termijn rekening moeten houden. Natuurlijk verloop en het invoeren van het generatiepact kunnen voldoende zijn om iedereen in dienst te houden, maar we zullen kritisch moeten zijn bij de verdeling van de beschikbare formatie. Leerlingen zijn betrokken bij de school en kunnen onder andere door de leerlingenraad hun stem laten horen.

Op 1 oktober 2021 telde de school 155 leerlingen. Als enige school voor voortgezet onderwijs op Ameland plaatst de BWS zoveel mogelijk de leerlingen van het eiland binnen haar mogelijkheden en bevoegdheden op basis van het ondersteuningsprofiel. De BWS heeft een licentie voor alle leerwegen van het Vmbo en ook LWOO. We hebben geen licentie voor speciaal en praktijkonderwijs. Leerlingbegeleiding: Op de BWS is de mentor de spil van de dagelijkse begeleiding voor leerlingen. Hij is aanspreekpunt voor de leerlingen zelf, vakdocenten en ouders. Elke leerling heeft een mentor. Tussen de onder- en bovenbouw zijn er verschillen in de organisatie van het mentoraat, maar voor elke mentor geldt, dat hij of zij de meest direct betrokkene bij schoolloopbaan en welbevinden van zijn of haar mentorleerlingen is. We streven ernaar begeleiding een continu proces te laten zijn, waarbij aandacht voor de leerling het sleutelwoord is. Bij specifieke problemen neemt de mentor initiatief voor een verder begeleidingstraject. Naast de mentoren, is er op de BWS een coördinator leerlingbegeleiding (onder- en bovenbouw). Waar nodig coördineert, faciliteert en ondersteunt zij de mentoren in het uitvoeren van hun taken. Twee keer per jaar vinden er zgn. driehoekgesprekken plaats. Dat zijn gesprekken tussen leerling, mentor en ouders.

De leerling leidt het gesprek en heeft zelf ook de agenda voor het gesprek opgesteld, daarbij gecoacht door de mentor. Aan de basis van deze agenda liggen de resultaten van de tool leerlingbespreking.nl ten grondslag, die door de vakdocenten zijn ingevuld. 6

Mentoraat onderbouw: In de onderbouw hebben de mentoren elke week mentortijd met hun klas, o.a. bestemd voor het aanleren van studievaardigheden, het bespreken van activiteiten, de sfeer in de klas en voor individuele gesprekken. Taken van de mentor zijn o.a.: •

verantwoordelijk voor de individuele begeleiding van leerlingen

•

het bevorderen van een goede sfeer in de klas

•

het doorgeven van relevante schoolinformatie aan de leerlingen

•

het aanspreekpunt in school zijn voor de ouders

•

de begeleiding van het determinatieproces in de tweede klas.

De mentoren, samen met de antipestcoördinator zijn zeer alert op het voorkómen en bestrijden van pesten, ook als dat digitaal gebeurt, via mobiele telefoon, e-mail, sociale media etc., waarbij moet worden opgemerkt dat deze vormen van pesten veelal buiten school plaatsvinden. Ouders worden dan ook vaak bij de aanpak ingeschakeld. Onze aandacht voor pesten vloeit voort uit het antipestprotocol.

Mentoraat bovenbouw: In de loop van de schoolcarrière van een leerling treedt er een verschuiving op in de relatie tussen mentor en ouders. Het contact met een brugklasleerling verloopt nu eenmaal anders dan met een 3e of 4e klasleerling. Naarmate de leerling ouder wordt, kan hij/zij steeds meer verantwoordelijkheid aan. Het is de taak van de mentor een zo goed mogelijke begeleiding te bieden aan hun mentorleerlingen door hen te laten reflecteren op ontwikkelingen en keuzes op het gebied van de studie- en beroepskeuze (in samenwerking met de decaan) en de persoonlijke en sociale ontwikkeling. Het mentoraat vindt dan lang niet altijd meer in klasverband plaats. In de regel bespreekt de bovenbouwmentor zaken in eerste instantie met de leerling zelf. Indien nodig en gewenst worden ook de ouders erbij betrokken. • • • • •

Onze begeleiding is in de eerste plaats gericht op de ondersteuning van het onderwijs. Onze begeleiding is erop gericht leerlingen te helpen het beste uit zichzelf te halen. Onze begeleiding is erop gericht alert te zijn als leerlingen niet goed (meer) functioneren en in overleg met ouders te treden. Het is de gezamenlijke verantwoordelijkheid van ouders èn school om in dat geval een passend begeleidingstraject te starten. Onze extra begeleiding is kortdurend. Blijkt die geboden zorg niet toereikend, dan kan school adviseren professionele begeleiding buiten school te zoeken. Onze begeleiding is nog effectiever wanneer ouders betrokken zijn bij de schoolloopbaan van hun kind en goed met school communiceren. 7

Passend Onderwijs: In het schooljaar 2020-21 zijn er 19 leerlingen met een LWOO indicatie. De ondersteuning van leerlingen wordt steeds complexer en vraagt extra financiële ondersteuning en een uitbreiding op het personele, dus formatieve vlak. Dit geeft ons de mogelijkheid om zoveel mogelijk leerlingen van het eiland van Passend Onderwijs te voorzien. Samenwerking met externen blijkt onontbeerlijk. Het samenwerkingsverband Fryslân-Noard neemt voor ondersteuning en kennisoverdracht een duidelijke plaats in. Daarnaast levert de GGD en schoolmaatschappelijk werk een bijdrage. De BWS heeft een zorgadvies-team bestaande uit een orthopedagoog van het samenwerkingsverband, een medewerker van de GGD, schoolmaatschappelijk werk, de zorgcoördinator en de coördinator leerlingbegeleiding. Zij bespreken één keer in de twee maanden de leerlingen die extra hulp en begeleiding behoeven. Personeel en organisatie (HRM) De BWS heeft 29 mensen in dienst, waarvan 22 docenten (6x LC en 16x LB) en naast de directeur nog 6 collega’s in onderwijs ondersteunende taken. Dat laatste is relatief veel, maar gezien de eilandsituatie hebben wij in verhouding veel zorgleerlingen en wij vinden het belangrijk om die optimaal te begeleiden. Daarnaast hebben wij veel dyslectische leerlingen op Ameland, die veel tijd, energie en begeleiding kosten.

Het taakbeleid van de BWS is er sowieso op gericht om optimaal aandacht te besteden aan de individuele behoeften van leerlingen aan onderwijs, begeleiding en stimulering. De taakstelling en taakrealisering houden verband met de mogelijkheden die een eilandschool als de BWS te bieden heeft. Van elke docent en onderwijsondersteunend personeelslid wordt verwacht dat zij taken vervullen, die met deze doelstelling overeenstemmen. Het bestaande overzicht met gewaardeerde taken, zoals beschreven in het formatieplan, wordt elk jaar geëvalueerd. Afhankelijk van de mogelijkheden, de noodzaak en de behoefte worden wijzigingen aangebracht. Deze kunnen betrekking hebben op het belang van de taak, de omvang, de invulling en de uitvoering of de personele bezetting. Op de BWS zijn er voor alle functies binnen de school functieomschrijvingen gemaakt (functies: directeur, docent, zorgcoördinator, pedagogisch medewerker, conciërge/ICT-medewerker, medewerker schoonmaak/kantinebeheer en een administrateur) die volgens het FUWA-systeem zijn gewaardeerd. Daarnaast worden jaarlijks functioneringsgesprekken gevoerd. Iedere docent heeft meerdere gesprekken met de directeur gevoerd en hierin zijn ook de Persoonlijke Ontwikkelings Plannen (POP) vastgesteld. Hierin staan telkens minimaal één ontwikkel- en één rendementsafspraak.

Daarnaast bezoekt de directeur elk jaar van elke docent minimaal één les of een gedeelte hiervan en bespreekt dit met de betrokken docent na. Directie: De directie bestaat formeel uit één directeur ondersteund door twee coördinatoren belast met enkele taken ten aanzien van de organisatie en begeleiding. 8

Onderwijzend personeel (OP): In 2021 zijn er dus 22 OP-ers werkzaam op de BWS. De bezetting is totaal 15,26 fte. Door de geringe omvang van de school, de specifieke problematiek en het gedifferentieerde onderwijs is de behoefte aan leraren met meerdere bevoegdheden blijvend. Een docent van de BWS moet in dit kader op vele terreinen van het onderwijs een zogenaamde "duizendpoot" zijn. De ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en de geïsoleerde positie van de BWS op personeelsgebied kan een kwalitatief probleem worden. Kleine schommelingen zijn vaak intern nog op te vangen. Het invullen van grotere vacatures en met name tijdelijk vervanging kan een probleem worden. Onder andere om die reden heeft de BWS een strategische partner in de vorm van een grote scholengemeenschap aan de wal en zijn we lid van de onderwijsgroep Pompebled. Belangrijk is het om het huidige lerarenbestand met haar verscheidenheid aan dubbele of meervoudige bevoegdheden te behouden. Dit betekent dat hierop in het kader van opleiding/nascholing gericht wordt gestuurd. Gelet op de onderwijskundige visie gekoppeld aan de differentiatie en de rendementseisen van de inspectie, zal ook in de toekomst op het gebied van scholing veel aandacht aan het ontwikkelen van een professionele organisatie besteed worden.

In relatie tot de wet Beroepen in het Onderwijs (wet BIO) worden de bekwaamheidseisen voor leraren aan de orde gesteld en eventueel worden school specifieke eisen toegevoegd. Vervolgens worden ze besproken in de functionerings- en popgesprekken. In het kader van de kwaliteitszorg zijn wij lid van VOspiegel om door middel van (anonieme) enquêtes feedback te krijgen en de kwaliteit van ons onderwijs te verhogen. Onderwijs ondersteunend personeel (OOP): In 2021 werken er 6 OOP’ers op de BWS onder aansturing van de directeur. Een conciërge/ICT-medewerker, een administrateur, een onderwijsassistente, een schoonmaakster/kantinebeheerster en nog een schoonmaakster. In totaal 4,8 fte. De financiering voor OOP via de Lumpsum geeft ruimte voor 1,9 Fte, maar wij gaan hier, zoals aangegeven, ruim overheen. Arbeidsomstandigheden: De school en inventaris voldoet ook in 2021 aan de normen van de Arbowet. Er zijn diverse personeelsleden opgeleid tot bedrijfshulpverleneren een aantal is gecertificeerd EHBO’er. Ieder jaar worden zij bijgeschoold. Het ziekteverzuim bedroeg in het jaar 2021: 2,76. Het aantal invaluren, zoals voor iedereen is berekend in het formatieplan, wordt over het algemeen niet overschreden. Dit wordt elk jaar in de formatiebesprekingen geëvalueerd. Vervanging is een deel van de leraarstaak, een gezamenlijke verantwoordelijkheid.

Er wordt in de formatie opgenomen dat iedereen die meer dan 1% van zijn/haar formatieomvang ingezet wordt voor vervanging dit in mindering wordt gebracht in het volgende schooljaar.

9

Relaties Samenwerkingen Samenwerking met PO Ameland: De relaties met de toeleverende basisscholen van Ameland worden consequent onderhouden. Het is in het belang van de leerling en van de BWS om te blijven zorgen voor een goede communicatietussen Po-Vo. Overdracht van leerlingen die naar de BWS komen, gebeurt o.a. op basis van persoonlijk contact tussen de onderwijzers van groep 8 en de aanstaande mentoren van de BWS en dat bevalt erg goed. Daarnaast komen de directeuren van het Po en Vo per jaar minimaal 3x fysiek en een aantal keren digitaal bij elkaar om zaken te bespreken en op elkaar af te stemmen. De hele procedure over aanmelding, toelating en plaatsing van leerlingen is geëvalueerd met het Po en vastgelegd in het draaiboek ATP. Samenwerking met Piter Jelles: De BWS heeft een samenwerkingscontract afgesloten met scholengemeenschap PJ met volledig behoud van eigen autonomie en bestaande bestuursstructuren. Piter Jelles en de BWS werken samen op de volgende terreinen: • Onderwijskundig beleid, in eerste instantie ten aanzien van de overgang van HAVO/VWO leerlingen; • Gezamenlijke inkoop; boeken, kantoorinrichting, papier, etc. • Personeel & organisatie; uitwisseling P&O beleid; detachering & uitwisseling personeel • Informatie en communicatietechnologie.

Wij kunnen nu op alle mogelijke gebieden hulp en ondersteuning krijgen en dat is gezien de schaalgrootte en de kwetsbaarheid van de BWS van groot belang. Daarnaast hebben we meer grip en feedback op resultaten en welzijn van oud-leerlingen, die naar PJ zijn gegaan. Kinderen van 16 jaar zijn nog niet in staat om volledig verantwoordelijk te zijn voor hun onderwijsproces, laat staan zelfstandig te wonen. Ook op het gebied van P&O zijn er mogelijkheden. De BWS krijgt desgevraagd van de P&O medewerkers van PJ advies o.a. op het gebied van personeelsbeleid en bovendien zijn wij bij tijdelijk of structurele vervanging niet meer zo kwetsbaar. Ook kunnen collega’s over en weer gedetacheerd worden, waarbij vermeld dient te worden dat dit altijd op vrijwillige basis is. Op het gebied van ICT hebben wij een specifieke overeenkomst getekend, waarbij PJ verantwoordelijk is voor het gehele netwerk. Dat is tegenwoordig zo gespecialiseerd, dat wij niet meer voldoende knowhow in huis hebben om dit verantwoord zelf te doen. Wij huren server ruimte van PJ en betalen op uur-basis voor onderhoud en ontwikkeling van dit netwerk. Ook dit contract wordt jaarlijks geëvalueerd.

10

Samenwerking met de andere Friese Waddenscholen: Vijf keer per jaar is er uitgebreid overleg met de directeuren van de Vo-scholen van de Friese Waddeneilanden. Wij bespreken wat ons bindt en waar we elkaar kunnen helpen en versterken. Waar nodig vertegenwoordigen wij elkaar bij vergaderingen aan de wal. Eén keer per jaar is de inspecteur voor de Waddeneilanden, net als de directeur van het SWV, te gast bij zo’n vergadering. Voor alle duidelijkheid, de BWS is en blijft een onafhankelijke, volledig zelfstandige eilandschool, maar we willen wel graag goed samenwerken met onze partners, zowel in het PO als het VO en MBO Continuïteitsparagraaf De met instemming van de medezeggenschapsraad vastgestelde meerjarenbegroting ziet er de komende jaren als volgt uit: Staat van baten en lasten:

Rijksbijdragen Overige baten Totale baten

2022 1943100 107320 2050420

2023 19302500 101060 2031310

2024 1923800 100940 2024740

2025 1927700 100500 2028200

2026 1927700 100500 2028200

Personele lasten Afschrijvingen Huisvestingslasten Instellingslasten Leermiddelen Totale lasten

1709000 55631 63095 57110 179250 2064086

1705245 54941 64620 57085 176750 2058641

1684255 52675 66205 57270 176750 2037155

1687800 52274 68025 57455 176750 2042304

1688880 52505 69050 57640 176750 2044825

13666

27331

12415

14104

16625

Saldo schoolexploitatie

De financiële administratie van de school wordt uitgevoerd door de gemeente Ameland. Mede door de regeling uitzonderingsscholen wordt een tamelijk stabiele meerjarenbegroting verwacht. Mochten er minder leerlingen en daardoor minder inkomsten ter beschikking komen, dan zullen de uitgaven daarop worden afgestemd. De algemene reserve van de school wordt als buffer gezien voor perioden waarin de financiën van de school onder druk komen te staan. Er is regelmatig overleg tussen de school en de gemeente over de financiële positie van de school. De gemeenteraad stelt de meerjarenbegroting en de jaarrekening van de school vast.

11

Balans Stand per 31-12-2021 Vaste activa Vlottende activa Liquide middelen Totaal activa

2022 343443 1.181 728367 1072991

2023 368502 1181 655392 1025075

2024 325825 1181 658292 985298

2025 283551 1181 691712 976444

2026 241045 1181 722842 965069

795210 114824

767879 94239

755463 66879

741359 72129

724734 77379

162954 1072988

162954 1025072

162954 985296

162954 976442

162954 965067

Eigen vermogen Voorzieningen Kortlopende schulden Totaal passiva

De ontwikkeling van het aantal leerlingen op de peildatum van 1 oktober ziet er volgens prognose als volgt uit: 1-10-2021 155

1-10-2022 147

1-10-2023 148

1-10-2024 145

1-10-2025 147

De personele bezetting van de de school ontwikkelt zich de komende jaren in fte’s als volgt: Directie Docenten Ondersteunend personeel Totaal

31-12-2021 1,0 15,75 5,34 22,09

31-12-2022 1,0 15,75 5,34 22,09

31-12-2023 1,0 14,6 4,54 20,14

31-12-2024 1,0 14,6 4,0 19,6

31-12-2025 1,0 14,6 4,0 19,6

Met een krimpend leerlingenaantal, wordt de bekostiging vanuit het Rijk lager, terwijl het steeds moeilijker wordt om kwalitatief goed personeel aan te trekken en te behouden. Hieraan zijn wat betreft opleiding en facilitering steeds hoger wordende kosten verbonden. Het budget voor de lerarenbeurs is behoorlijk afgenomen, terwijl niet elke potentiële zij-instromer voldoet aan de criteria voor deelname. Door het lerarentekort aan de wal wordt het voor onze forensen steeds aantrekkelijker om onze school te verlaten en dus zullen we manieren moeten vinden om deze collega’s blijvend aan ons te binden. Dat zulke maatregelen altijd extra geld kosten, is duidelijk. Als relatief kleine, zelfstandige school met een breed spectrum van vmbo-basis tot en met vwo, worden wij gedwongen extra formatie in te zetten om al onze leerlingen van goed onderwijs te voorzien en dus maatwerk te leveren. Door de verbeterde bootverbindingen lopen wij het risico dat leerlingen met een hoog vwo-advies al vanaf klas 1 kiezen voor vwo-opleiding aan de wal. Dit is in de nabije toekomst een risico. 12

Daarnaast is het grote aantal leerlingen, dat extra zorg en begeleiding nodig heeft, er verantwoordelijk voor dat wij substantieel meer OOP inzetten dan wij vergoeding voor krijgen. Aan de andere kant is er ook structurele verlichting van de financiële druk: • •

Aanvullende middelen in het kader van de regeling uitzonderingsscholen Zorgbudget (via het Samenwerkingsverband).

Door de gezamenlijke inspanning van de directies en besturen van de Waddenscholen zijn de scholen op de Wadden bij het ministerie van OC en W aangemerkt als zogenaamde uitzonderingsscholen en worden in overeenstemming daarmee gesubsidieerd. Hiermee kunnen wij een gedeelte van de bovengenoemde extra kosten financieren. Daarnaast hebben wij een relatief grote financiële buffer, waarmee wij de resterende risico’s kunnen afdekken. Toezicht houdend orgaan: Het intern toezicht wordt gevormd door de gemeenteraad van de gemeente Ameland. Het college van B&W heeft afstemming met de directie en anderzijds komt het jaarverslag via het college bij de gemeenteraad. Om deze afstemming te realiseren is er periodiek overleg met de portefeuillehouder en directie. Bijdrage intern toezichthouder jaarverslag Openbaar Voortgezet Onderwijs, de Burgemeester Walda Scholengemeenschap Ameland 2021 De raad van de gemeente Ameland is intern toezichthouder van het openbaar voortgezet onderwijs Ameland op basis van artikel 24d, 24e en 24e1 van de Wet op het Voortgezet Onderwijs. Het gaat hierbij om de openbare Burgemeester Walda Scholengemeenschap (BWS) te Nes-Ameland die wordt bestuurd volgens de integrale bestuursvorm. Het college van Burgemeester en Wethouders van Ameland vormt het bestuur van de school en heeft taken via het directiestatuut gemandateerd aan de directeur.

De raad als intern toezichthouder wil functioneren als een onafhankelijk en proactief toezichthoudend orgaan, dat integraal toeziet op het besturingsproces waarin risico’s, resultaten en kernwaarden van de BWS een hoofdrol spelen. De raad voelt zich verantwoordelijk voor goed toezicht en oefent dit toezicht transparant uit met het oog op verantwoording. Daarbij gaat het om verantwoordelijkheid zien, deze nemen, uitvoeren en samen dragen. Als missie formuleert de intern toezichthouder voor het intern toezicht: : geen toezicht zonder verantwoordelijkheid en geen verantwoordelijkheid zonder verantwoording”. 13

Visie op toezicht: Het intern toezichtsorgaan van de BWS wil werken vanuit een aantal uitgangspunten, namelijk: •

Het interne toezicht van de BWS laat zich leiden door een maatschappelijke perspectief, waarbij wettelijke kaders, inspectievoorschriften en het bereiken van gestelde doelen voor stakeholders leidend zijn.

•

Het interne toezicht van de BWS wordt gestuurd vanuit de kernwaarden van de organisatie; verbinden en verantwoorden. De Code Goed Bestuur wordt gevolgd, zij het in aangepaste vorm aan de specifieke eilandsituatie.

•

Het interne toezicht van de BWS richt zich op de strategische koers, waarin continuïteit, kwaliteit en groei worden vertaald in ambities en doelstellingen op alle beleidsdomeinen van het onderwijs.

•

Toezicht houden vergt kwalitatieve en kwantitatieve informatie, die vooral wordt verkregen vanuit diverse informatiebronnen, instrumenten voor monitoring en datasystemen.

•

Toezichthouders informeren zich ook via andere bronnen, binnen en buiten de organisatie, en heeft oog voor "soft signals".

•

Het toezicht van de BWS is gericht op effectiviteit, waarbij een professionele werkwijze en efficiënte instrumenten hier deel van uit maken. Het instellen en formeel benoemen van een werkgroep maakt het mogelijk dat het intern toezicht als collegiaal orgaan kan opereren.

•

Goed toezicht voldoet aan een aantal waarden, die kenmerkend zijn voor toezichthouders en daarmee goed toezicht typeren: onafhankelijk, transparant, professioneel, selectief, slagvaardig en samenwerkend.

Vanuit voornoemde waarden en uitgangspunten gaat het intern toezicht van de BWS zich de komende tijd verder ontwikkelen en positioneren. In de praktijk is de raad voornemens dit als volgt te doen: •

In navolging van het Openbaar Primair Onderwijs wenst de raad een betere invulling aan de code Goed Bestuur te geven, waarbij naast de jaarlijks terugkerende zaken zoals de begroting, rekening, aanstellen accountant en voorlichtingen ook inhoudelijke verdieping nodig is, alsmede het verantwoorden van de overheidsgelden.

•

Om niet de gehele raad hiermee te belasten en het toezicht effectief en efficiënt te kunnen laten zijn, is vanuit de raad een commissie gevormd (hierna te noemen begeleidingsgroep intern toezicht) die op structurele basis (2 à 3 keer per jaar) in overleg gaat met het bestuur (college van B&W) en de directeur maar ook anderszins informatie zal inwinnen bij de medezeggenschapsraad en andere gelieerde personen en instellingen om de raad hierover zo goed mogelijk van advies te dienen, alsmede klankbord te zijn voor het college en eerdere genoemde personen/ instellingen. 14

•

De financiële-, personele- en salarisadministratie is ondergebracht bij de gemeente Ameland. Het interne risicobeheersingssystemen van de gemeente Ameland is hierop van toepassing. Dit instrumentarium bestaat onder meer uit het geheel van instrumenten en activiteiten die daaruit voortvloeien met betrekking tot begroting, voorjaarsnota, kadernota, jaarrekening, mandaatstatuut, mandaatregister en budgethoudersregeling. Ook langs deze weg houdt de gemeenteraad hier toezicht op en is dit genoegzaam verankerd.

•

Voor wat betreft de kwaliteit en deskundigheid hebben de leden van de begeleidingscommissie Intern toezicht een training gevolgd die door besturenorganisatie VOS/ABB in april en mei is verzorgd. Ook andere aspirant raadsleden konden zich aansluiten en daar is ook gebruik van gemaakt. Deze training zal herhaald worden voor nieuwe raadsleden na de gemeenteraadsverkiezingen van 2022.

•

De raad zal structureel in gesprek blijven met in eerste instantie het college en de directeur om meer nadrukkelijk invulling te geven aan het intern toezicht op basis van de code Goed bestuur. Gang van zaken 2021 Naast de gesprekken en contacten die er in 2021 zijn geweest in het kader van het intern toezicht, zijn door de intern toezichthouder de volgende activiteiten uitgevoerd: - De gemeenteraad heeft in het verleden via een openbaar aanbestedingsproces dat destijds gezamenlijk is gevoerd met de andere Friese Waddeneilanden een overeenkomst gesloten met IPA Acon accountants voor de jaarlijkse verrichting van accountantsdiensten. Deze overeenkomst loopt tot en met het boekjaar 2023. Onder deze gesloten overeenkomst vallen ook de controles van de BWS. In 2021 heeft IPA Acon aangegeven de onderwijscontroles op Ameland na het boekjaar 2021 niet meer uit te zullen voeren. De intern toezichthouder heeft opdracht gegeven aan het college en de ambtelijke organisatie een aanbestedingsprocedure te voeren voor het aanwijzen van een account voor de periode vanaf het boekjaar 2022. In 2021 is een uitvraag gedaan bij drie in onderwijs gespecialiseerde accountantsbureaus. Een besluit over de gunning wordt begin 2022 verwacht. -Op 20 september 2021 heeft de gemeenteraad het jaarverslag 2020 van de BWS vastgesteld.

De raad heeft kennis genomen van de inhoudelijke verantwoording van de het bestuur en de directie alsmede de behaalde resultaten op financieel gebied. -Op 20 september 2021 heeft de gemeenteraad ook de meerjarenbegroting 2022-2026 van de BWS vastgesteld. Het betreft een beleidsrijke, door alle geledingen gedragen, integrale en vrijwel sluitende meerjarenbegroting, waardoor goed openbaar voortgezet onderwijs vanuit financieel perspectief is gewaarborgd.

15

Jaarverslag 2021: Binnen de BWS is tot en met 2020 niet of nauwelijks sprake geweest van een leerlingenkrimp. De verwachting voor de komende jaren was dat er een daling plaats zou vinden. Per 1 oktober 2021 had de school 155 ingeschreven leerlingen. Dat zijn er 13 minder dan het jaar ervoor. De financiële positie van de school is goed en is dat zeker decennia lang geweest. Voor de komende jaren is het in balans houden van de financiële positie een aandachtspunt van beleid, zeker in het licht van de verwachtte leerlingendaling. Daarnaast is vastgesteld dat er per 31 december sprake is van een mogelijk bovenmatig eigen vermogen. Het is een aandachtspunt van beleid om het vermogen binnen de daartoe vastgestelde grenzen te brengen. De intern toezichthouder concludeert op basis van de resultaten van het interne risicobeheersingssysteem alsmede de jaarlijkse onderzoeken door de accountant dat de financiële middelen van de BWS rechtmatig zijn verworven en doelmatig en rechtmatig zijn bestemd en aangewend. Voor nu is het jaar 2021, ondanks alle beperkingen vanwege de corona pandemie, positief afgesloten en we hopen ook het jaar 2022 in alle opzichten goed te kunnen afronden, met dank aan de directeur, de leerkrachten en het onderwijs ondersteunend personeel voor al het werk wat hiervoor verricht is en nog gedaan gaat worden. Namens de raad van de gemeente Ameland, i.c.

commissie intern toezicht.

16

Materieel Het in stand houden van de missie en de kwaliteit van de school leidt tot een stijgende druk op de financiële positie. Een stijging van uitgaven is te verwachten voor onder andere: • • • • •

Kosten voor vervoer en onderdak op het eiland voor forensen; ICT, aanschaf iPads en MacBooks, ELO; Studiekosten personeel Personeelskosten algemeen Leerlingbegeleiding.

Investeren in ICT blijft een belangrijke post in de financiële huishouding. De afgelopen jaren hebben we veel geld gestoken in de aanschaf van digiborden, iPads en MacBooks. Bijna elk lokaal heeft nu een digibord en alle leerlingen hebben een iPad. De BWS wil toe naar ICT geïntegreerd, gepersonaliseerd onderwijs, waarbij de boeken naast digitale middelen gebruikt worden om leerlingen een goede mix aan te bieden. De didactische ontwikkelingen vragen om nog meer investeringen in ICT in de komende jaren. In de vastgestelde meerjarenbegroting zijn alle gewensten investeringen voor de komende jaren meegenomen op basis van een investeringsplan voor onder andere ICT, leer- en hulpmiddelen en meubilair. De school zal daardoor in staat zijn de noodzakelijke investeringen te kunnen blijven doen. Gang van zaken gedurende het verslagjaar: De school had per 1 oktober 2021 155 leerlingen. Het exploitatieresultaat bedroeg in 2021 € 167.220 positief. In 2020 was er een negatief exploitatieresultaat van € 51.088, -. In verband met het onderwijskundig aanbod van de school wordt extra formatie ingezet. Het financiële resultaat over het kalenderjaar 2021 is veel hoger dan het begrote tekort van € 29.962, -. Dit komt vooral door enkele aanvullende bekostigingen als gevolg van Covid-19 maatregelen.

Voor het schooljaar 2021-22 ontving de BWS in totaal € 132.988,67 in het kader van de NPO-regeling op basis van de prognose van 168 leerlingen. De directie van de BWS heeft ervoor gekozen om deze gelden in te zetten op de volgende terreinen: • Het verkleinen van de gemiddelde groepsgrootte tot 14 leerlingen; • De hulp aan individuele leerlingen te vergroten door middel van het aanstellen van een extra, gediplomeerde onderwijsassistent; • Het versterken van het mentoraat door meer uren beschikbaar te stellen voor mentoren; • Digitaal adaptief hulpprogramma Numo voor leerlingen om te helpen achterstanden in te halen; 17

• Digitaal hulpprogramma E-wise voor docenten; • Digitaal programma Leerlingbespreking.nl voor regelmatige schoolscans; Personeel, ouders en leerlingen zijn bij deze keuzes betrokken door middel van teamvergaderingen en de verschillende raden. De MR heeft tenslotte unaniem ingestemd met de voorgenomen interventies. Het is moeilijk om al concrete resultaten van deze interventies aan te geven, maar we zijn redelijk positief over de eerste gegevens. Er is voor gekozen om het extra personeel in loondienst aan te nemen met een tijdelijk contract voor twee jaar. De overlopende passiva hebben betrekking op opgebouwde vakantiegelden van het personeel en vooruit ontvangen bedragen van het ministerie. De crediteuren hebben betrekking op nog te betalen bedragen betrekking hebbend op de salarissen. De vorderingen en overlopende activa hebben betrekking op vorderingen op de gemeente. Treasury management: De school heeft een eigen bankrekening, gekoppeld aan de gemeentelijke BNG rekening (sub rekening). Over het uitstaande saldo op deze rekening ontvangt de school een rentevergoeding. De gemeente Ameland baseert zich bij het aantrekken en uitzetten van geldmiddelen op het door de raad vastgestelde treasury statuut. In 2021 zijn er geen leningen aangetrokken en uitgezet.

Weerstandsvermogen: Als graadmeter voor de beoordeling van de reservepositie is voor het voortgezet onderwijs het begrip weerstandsvermogen geïntroduceerd. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap hanteert de volgende definitie van het weerstandsvermogen: het eigen vermogen uitgedrukt in een percentage van alle baten in een jaar inclusief de financiële baten en exclusief de buitengewone lasten. Het weerstandsvermogen van de BWS komt over 2021 uit op : 0,07 % (2020: -0,02 %). De cijfers ten aanzien van solvabiliteit en liquiditeit zien er als volgt uit:

Solvabiliteit 1 Solvabiliteit 2 Liquiditeit 1 (current ratio) Liquiditeit 2 (quick ratio)

31-12-2020

31-12-2021

75% 85% 4,49% 4,49%

77% 85% 4,75% 4,75% 18

Toelichting bij post: Grondslagen Grondslagen van waardering en resultaatbepaling Voor zover niet anders vermeld, zijn de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. De baten en lasten worden, voor zover niet anders vermeld, toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Vanaf het verslagjaar 2000 zijn nieuwe richtlijnen van toepassing voor de inrichting van het financiële jaarverslag voor onder meer scholen in de sector VO. Deze richtlijnen van het ministerie van OC en W zijn gebaseerd op de bepalingen uit het Burgerlijk Wetboek (in het bijzonder Titel 9, Boek 2) en de Richtlijnen van de Raad voor de Jaarverslaggeving. Balans Gebouwen en terreinen: Het eigendom van gebouw(en) en terreinen berust bij de gemeente Ameland. In de balans van de BWS komt deze post dan ook niet voor. Inventaris: Inventaris wordt geactiveerd wanneer de verkrijgingsprijs hoger is dan € 1.000; lagere bedragen worden in het jaar van aanschaf verantwoord in de exploitatierekening. De inventaris wordt gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs, minus eventueel ontvangen bijdragen van derden, minus afschrijvingen. Inventaris wordt lineair afgeschreven volgens termijnen die overeenkomen met de economische levensduur, voor het eerst in het boekjaar ná aanschaf.

Voorraden: Voorraden worden niet gewaardeerd per balansdatum; het gaat om relatief kleine hoeveelheden, als voorraden kantine, lesmateriaal en dergelijke. Algemene reserve Betreft saldo van jaarlijks gerealiseerde resultaten; de reserve is vrij besteedbaar. In verband met gewijzigde Verslaggeving Voorschriften zijn ten laste van de Algemene Reserve middelen overgeheveld naar de balanspost 'Voorziening ambtsjubilea'. Financieel betekent deze stelselwijziging het volgende: Saldo Algemene Reserve 01 januari 2021 € 838.838,Saldo Algemene Reserve 31 december 2020

€ 1.006.062,-

Verschil

€

167.220,19

Overige reserves: Betreft voor een specifiek doel bestemde middelen, of fondsen op grond van regelgeving. Egalisatiefondsen worden niet opgenomen voor investeringen beneden een bedrag van € 10.000, dit in verband met administratieve doelmatigheid. Voorziening onderhoud: De jaarlijks dotatie aan de onderhoudsvoorziening is aangepast naar € 5.000,-. Voorziening ambtsjubilea: De voorziening is onder andere bedoeld om de kosten van ambtsjubilea (25 jaar en 40 jaar in dienst) te dekken. De hoogte van de voorziening wordt bepaald op basis van een inschatting dat personeelsleden voor deze gratificatie in aanmerking komen. Overlopende passiva: Betreft in volgend jaar betaald vakantiegeld, dat als last wordt toegerekend aan het boekjaar, vergoedingen van het ministerie, waarvoor een bestedingsverplichting geldt, maar die nog niet (geheel) zijn besteed en overige posten. Exploitatie Resultaatbepaling: De kosten en opbrengsten worden bepaald met inachtneming van de hiervoor vermelde waarderingsgrondslagen voor activa en passiva. Lasten worden verantwoord wanneer deze bekend of voorzienbaar zijn. Baten worden verantwoord indien deze zijn gerealiseerd. Afschrijvingen: De volgende afschrijvingstermijnen • ICT (apparatuur en software) • Machines en apparatuur • Meubilair en inrichting

4 jaar 10 jaar 15 jaar

College van B&W Ameland Ballum , 30 juni 2022.

20