A78 documenten Roadschouw Beleidskader Natuur Waddenzee met de Waddeneilanden
Tekst van het document
Wegingsfactoren voor de 14 Waddengemeenten Gemeente | Visserij | Recreatie | Industrie Ameland | 0,5 | 2 | 0,1 Harlingen | 1,5 | 1 | 2 Schiermonnikoog | 0,1 | 2 | 0,1 Terschelling | 1,5 | 2 | 0,1 Vlieland | 0,1 | 2 | 0,1 Texel | 2 | 2 | 0,1 Súdwest-Fryslân | 0,1 | 0,5 | 1 Waadhoeke | 0,1 | 0,5 | 1 Noardeast-Fryslân | 1,5 | 1 | 1 Den Helder | 1 | 1 | 2 Hollands Kroon | 2 | 0,5 | 1 Hogeland | 1,5 | 0,5 | 2 Eemsdelta | 0,1 | 0,5 | 1,5 Literatuurlijst Bijlage B Asseldonk, Marijn van, Fenna Bijster en Anne van der Heijden (2024). Waddenbalans 2024. Tilburg: Het PON & Telos. Hoekstra, F.F., Y. de Valk en B. Deetman (2023). Visclusters in Nederland (nulmeting): omvang en afhankelijkheid voor de keten en toeleverende industrie van Noordzeevisserij: Impactanalyse beleidsbeslissingen op de keten van Nederlandse visserijregio’s. Wageningen: Wageningen Economic Research. Kievit, Henk, Sanne van der Hoef en Noen Lambers (2025). Fryslân onderneemt! Een onderzoek naar structuur en dynamiek van de Friese economie. Leeuwarden: Planbureau Fryslân. Kuipers, Bart en Martijn Streng (2024). Economische review Waddenzeehavens 2018- | 2022. Leeuwarden: Waddenacademie. Ministerie LNV (2023). Overzicht Lozingen Beheergebied Rijkswaterstaat Noord- Nederland 12-1-2023.
Via open.overheid.nl/documenten/ronl- 74a5b40766858cf87afc3c9796d79c11780d939d/pdf Het PON & Telos | | Tussen getij en gemeenschap | 61 Het PON & Telos | Tussen getij en gemeenschap 62 Verroen, S.L. (2018). Visserij op de Waddenzee in vogelvlucht. Een overzicht van belanghebbenden en ontwikkelingen gekoppeld aan de visserij op de Waddenzee. Leeuwarden: Waddenacademie. Wijk M.O. van, M.H. Smit en O. Taal (2003). Regionaal-economisch belang van de Waddenzeevisserij. Den Haag: LEI. Het PON & Telos | Tussen getij en gemeenschap 63 Bijlage C: Betrokken experts Er zijn een tweetal expertsessies georganiseerd: één met lokale experts om de toedeling van economisch belang per gemeente te toetsen aan lokale ervaringen, en één om de impact van (mogelijke) veranderingen op brede welvaart in beeld te brengen met een brede groep deelnemers. Ten slotte zijn ook individuele gesprekken gevoerd met verschillende experts, waaronder Robbert-Jan Schaap, Angelo Kouwenhoven, Eva Mudde en Paul Rutten.
Betrokkenen expertsessie gemeentetypologie: • Stien Jasper – Samenwerkingsverband De Waddeneilanden • Sarah Verroen - Waddenfonds • Jacco Wiffers – Gemeente Noardeast-Fryslân • Frits Bouterse – Gemeente Súdwest-Fryslân • Daniëlle Scheepstra – Gemeente Terschelling • Andreas van Grootheest – Gemeente Ameland • Marjan Nicolay - Gemeente Texel • Julian Bor – Gemeente Den Helder Betrokkenen expertsessie brede welvaart: • Stefan Hartman - NHL Stenden • Marjan Bosscha - VVV Ameland • Matthijs Seijlhouwer - Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur • Eva Mudde - Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur • Pieter van Beukering - Waddenacademie • Wim de Vries - Provincie Fryslân • Marjan Nicolay - Gemeente Texel • Janneke Ottens - Hogeschool Van Hall Larenstein • Gerjan Piet – Wageningen University & Research • Bart Kuipers - Erasmus Universiteit • Marjan Soepboer – Toerisme Alliantie Friesland • Folkert Bouma - Vereniging van Waddenzeegemeenten • Anne Helbig – Waterschap Noorderzijlvest • Hans van Oostenbrugge - Hans van Oostenbrugge • Geert Kloetstra - L TO noord • Hannelore Strik - Provincie Fryslân • Tamara Bok - Omgevingsberaad • Wouter Marchand – Planbureau Fryslân • Tamar Appel - Waddenacademie • Linda de Theije - Coalitie Wadden Natuurlijk • Jorien Bakker - Natuurmonumenten • Harm Kampen - Vissersbond • Amerik Schuitema - Vissersbond •
Mirthe Hollander - Vereniging van Waddenzeegemeenten • Kaj Valk - Vereniging van Waddenzeegemeen Het PON & Telos | Tussen getij en gemeenschap 64 Bijlage D: Onderzoeksverantwoording MDI Begripsbepaling De Multiple Deprivation Index (MDI) is een instrument dat stapeling van relatieve achterstanden in een geografisch afgebakend gebied (nationaal, regionaal, gemeente, buurt of wijk) in kaart brengt. De MDI is in het Verenigd Koninkrijk ontwikkeld in een samenwerking tussen de Britse overheid en Oxford University16. De eerste versie van de MDI, als opvolger van destijds al langer bestaande Index of Local Deprivation17, stamt uit 2000. In het onderzoek hanteren we een aan de Nederlandse situatie aangepaste MDI, die zoveel als mogelijk is gebaseerd op de meest recente studie uit het Verenigd Koninkrijk18. Domeinen en indicatoren Met de MDI wordt achterstand beschouwd als een multidimensionaal fenomeen, dat niet tot één enkele factor te reduceren valt. Om die gelaagdheid in beeld te brengen, onderscheidt de MDI als indexmaat de volgende zeven domeinen: • Inkomen • Werk • Gezondheid • Opleiding • Huisvesting • Veiligheid • Woonomgeving Ieder van de zeven domeinen is opgebouwd uit verschillende indicatoren. De indicatoren zijn gemeten met de meest recente beschikbare data voor Nederlandse gemeenten (of wijken/buurten).
De criteria voor de selectie van de indicatoren zijn: • inhoudelijke aansluiting bij het betreffende domein; • actualiteit en update-frequentie; • betrouwbaarheid van de beschikbare bronnen; • data beschikbaarheid voor alle Nederlandse gemeenten. In de berekening van de index heeft ieder domein een eigen gewicht. De weging van de verschillende domeinen is overgenomen uit de meest recente MDI-studie uit 16 Townsend, P. (1987). "Deprivation." Journal of social policy 16.2 (1987): 125-146. 17 Department of the Environment, Transport and the Regions (1998) Index of Local Deprivation: A Summary of Results DETR, London. 18 Noble, S., McLennan, D., Noble, M., Plunkett, E., Gutacker, N., Silk, M., & Wright, G. (2019). The English Indices of Deprivation 2019. Research report. Verkregen via Het PON & Telos | Tussen getij en gemeenschap 65 het Verenigd Koninkrijk19. Tabel 1 geeft een volledig overzicht van de weging per domein en de gebruikte indicatoren. Iedere indicator telt even zwaar mee binnen het betreffende domein. De indicatoren mentale gezondheid, voorzieningenindex, luchtkwaliteit en oppervlaktelaag groen en bomen bestaan ieder uit een samenstelling van een aantal onderliggende indicatoren. Deze samengestelde indicatoren hebben hetzelfde gewicht als de andere indicatoren binnen het domein. Tabel 1.
Indicatoren en weging per domein van de MDI Domein Indicator Inkomen (22.5%) Arme huishoudens Huishoudens met een financiële buffer Werk (22.5%) Werkzame beroepsbevolking Arbeidsongeschikten Gezondheid (13.5%) Levensverwachting Beoordeling eigen gezondheid Mentale gezondheid (Risico depressie/angst, stress) Opleiding (13.5%) Laagopgeleiden Voortijdig schoolverlaters Gemiddeld eindcijfer Nederlands – VMBO-T Huisvesting (9.3%) Voorzieningenindex (afstand tot huisarts, supermarkt, basisschool, bus-, metro-, of tramhalte) Betaalbare koopwoningen Betaalbaarheid huurwoningen Beschikbaarheid huurwoningen Veiligheid (9.3%) Vandalisme Vermogensdelicten Geweldsdelicten Woonomgeving (9.3%) Geluidhinder Energiebehoefte woningen Luchtkwaliteit (emissie CO2, NMVOS, PM2.5, NOx) Verkeersveiligheid Oppervlakte laag groen en bomen Voor meer gedetailleerde informatie over deze onderzoeksmethode verwijzen wij naar de website van Het PON & Telos. 19 Ibid.