CConstaterende datAmeland
Koppel je AI →
Document · PDF

A68 Ontwerpbegroting Hus en Hiem

Raad 18 mei 2026, gemeente AmelandBij agendapunt: Voorstel inzake afhandelen lijst met ingekomen stukken tot en met 6 mei 2026 (zaaknummer 524628)16.485 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

^, 3ûMÍi¿T?û2fì hus, i ,hiem Oplegnotitie bij (ontwerp)begroting 2027 en Jaarversl ag 2025 inclusief jaarrekening 2025 Datum:27 maart2026 J,W Frisostraat 1 8933 BN Leeuwarden 058 - 233 79 30 husenhiem@husenhiem. nl Aan de raden van de in de gemeenschappelijke regeling hûs en hiem deelnemende gemeenten, Bijgesloten zenden wij u de ontwerpbegroting 2027 (inclusief de meerjarenraming 2028-2030) van hûs en hiem. Eén en ander conform artikel 31 lid 2 en 4 van de GR: L¡d 2 Het Dagelijks Bestuur biedt jaarlijks een ontwerpbegroting, alsmede een meerjarenraming voor een aaneensluitend tijdvlak van tenminste 3 jaren, aan. Zowel de ontwerpbegroting als de meerjarenraming worden 12 weken voordat zij aan het Algemeen Bestuur worden aangeboden, door het Dagelijks Bestuur toegezonden aan de raden van de d eel ne me nde gemeente n. Lid 4 De raden kunnen over de ontwerpbegroting en de meerjarenraming van hun zienswijze doen blijken. Het Dagelijks Bestuur stelt de vertegenwoordigende organen voorafgaande aan het vaststellen van de begroting schriftelijk en gemotiveerd in kennis van zijn oordeelover de zienswijze, alsmede van de eventuele conclusies die het daaraan verbindt. Wijontvangen uw (eventuele)zienswijze over de ontwerpbegroting202T graag uiterlijk vóór 26 juni (vergadering Algemeen Bestuur) en indien mogelijk bij voorkeur vóór 5 juni (vergadering Dagel ijks Bestuur).

KoÉe toelichtino oo de 2027 linclusief de meeriarenramino 202t20301: Ontwerpbegroting 2027 ln de Gemeenschappelijke Regeling hûs en hiem hebbenin2025 alle gemeenten in Fryslân met uitzondering van Tytsjerksteradiel deelgenomen. Aangezien er per 1 januari 2026 van geen enkele aan de GR deelnemende gemeenten een voornemen tot uittreding is ontvangen zijn ook in 2027 alle 17 thans bij de GR aangesloten gemeenten deelnemer. De begroting voor 2027 is opgesteld vanuit de verwachting dat de adviespraktijk in het kalenderjaar 2027 (nog) niet noemenswaardig zal wijzigen. Op het moment van opstellen van de begroting voor 2027 loopt de van toepassing zijnde cao tot en met 31 maart 2027 . ln de cijfers is voor 2027 gerekend met een effectieve cao- stijging van 3,0% op jaarbasis en uitgegaan van een stabiel planaanbod. Of het aantal adviesaanvragen in 2027 daadwerkelijk op peil zal blijven is een onzekerheid. Wel zijn door het voortbestaan van de GR in 2027 alle kosten gedekt, conform artikel 34 lid 2 van de GR. Tarieven 2027 Voor 2027 wordt door het Dagelijks Bestuur voorgesteld om, mede gelet op de omvang van het eigen vermogen, de tarieven gelijk te houden aan het niveau van 1 januari 2026 De begroting voor 2027 is op basis van dit voorstel opgesteld en uitgewerkt. Meerjarenram ing 2028-2030 De meerjarenraming in deze begroting gaat uit van de voortzetting van de huidige adviespraktijk.

Hoewel er momenteel belangrijke verkenningen lopen naar de toekomst van de organisatie, zijn de financiële effecten daarvan nog te onzeker om nu al in de cijfers te venverken. a Toekomstbeeld en verkenning ln lijn met het advies 'Een moaier Fryslân voor en van iedereen'wordt samen met de Provincie Fryslân, de Vereniging Friese Gemeenten en De Friese Aanpak onderzocht hoe de Friese kwaliteitscultuur versterkt kan worden. Een centrale aanbeveling is de ontwikkeling van een breed kennis- en adviescentrum voor omgevingskwaliteit. o Status en financiële veruverking Deze ontwikkeling bevindt zich momenteel in de onderzoeksfase, onder leiding van twee kwartiermakers en een kernteam. Omdat de organisatorische en financiële consequenties nog onvoldoende concreet zijn, zijn deze nog niet in de meerjarenbegroting opgenomen. Dit geldt ook voor eventuele kosten voor het aantrekken van specifieke expertise naar aanleiding van het onderzoek. We volgen de ontwikkelingen nauwgezet. Zodra er meer duidelijkheid is, vertalen we dit naar nieuw beleid en de bijbehorende financiële kaders. Voor 2027 zijn alle kosten in elk geval gedekt door het voortbestaan van de Gemeenschappelijke Regeling (conform artikel 34lid 2 van de GR).

Jaarverslaq 2025 en de controleverklarinq Tevens sluiten wij het Jaarverslag 2025van hûs en hiem met daarin opgenomen de jaarrekening 2025 en de goedkeurende controleverklaring van Bentacera bij. Toezending hiervan is informatief. Met vriendelijke groet, H. Zonderland, vervangend voorzitter DB hûs en hiem Voor â,t W. King secretaris DB hûs en hiem hûsenhrem en 2A maart2026 100 ì

Woord vooraf Ontwerpbesroting 2027 Deze ontwerpbegroting voor 2027 is opgesteld vanuit de verwachting dat de adviespraktijk in het kalenderjaar 2026 niet is gewijzigd, Aangezien er per L januari 2O26 van geen enkele aan de GR deelnemende gemeenten een voornemen tot uittreding is ontvangen zijn in 2027 naar verwachting alle L7 thans bij de GR aangesloten gemeenten deelnemer. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet per L januari 2O24is de advisering sterker gericht op een integrale benadering van omgevingskwaliteit. Deze ontwikkeling vraagt om een bredere blik op ruimtelijke kwaliteit en een nauwere samenwerking met gemeenten en andere betrokken partijen. Om beter aan te sluiten bij deze rol en taakopvatting is de naam van de gemeenschappelijke regelíng per l juli 2024 gewijzigd in hûs en hiem adviseurs omgevingskwaliteit. Vanuit deze positie blijft hûs en hiem de deelnemende gemeenten ondersteunen bij de onafhankelijke advisering over omgevingskwaliteit en de verdere ontwikkeling van ruimtelijke kwaliteit in Fryslân. Meeriarenraming De in deze begroting opgenomen meerjarenraming is opgesteld vanuit één scenario: ongewijzigde voortzetting van de huidige adviespraktijk.

Andere scenario's kennen op dit moment een te grote mate van onzekerheid om te kunnen vertalen naar alternatieve, voorspellende financiële ramingen Op het moment van opstellen van deze begroting en de meerjarenraming wordt er wel gewerkt aan een toekomstbeeld voor de organisatie, ln het kader van het advies 'Een mooier Fryslân voor en van iedereen'wordt samen met de Provincie Fryslân, de Vereniging Friese Gemeenten en De Friese Aanpak verkend hoe de kwaliteitscultuur in Fryslân verder kan worden versterkt. Eén van de aanbevelingen vanuit het opgestelde advies is de ontwikkeling van een breed kennis- en adviescentrum voor omgevingskwaliteit in de provincie. Deze verkenning bevindt zich momenteel in een onderzoeksfase, onder leiding van twee kwartiermakers en een kernteam. De mogelijke organisatorische en financiële consequenties hiervan zijn op dit moment nog onvoldoende concreet om in de meerjarenbegroting te kunnen verwerken. Ontwikkelingen zullen daarom nauwgezet worden gevolgd en, indien nodig, op een later moment worden vertaald naar beleid en financiäle kaders. Mogelijke kosten als gevolg van het in huis halen van benodigde kennis naar aanleiding van het onderzoek zijn vooralsnog niet bekend en dan ook niet meegenomen. Wel zijn door het voortbestaan van de GR in 2027 alle kosten gedekt, conform artikel 34lid2 van de GR.

De begroting 2O27 vande Gemeenschappelijke Regeling hûs en hiem is opgesteld conform het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). 2 DOETSTELLING EN TAKEN Voor het opstellen van de begroting voor 2027 wordt uitgegaan van de geldende Gemeenschappelijke regeling. Doelstelline: De Gemeenschappelijke Regeling 'hûs en hiem', adviseurs omgevingskwaliteit, is opgericht l januari 1985 en voortgekomen uit: 1925: Provincíale Friesche Adviescommissíe ter wering van de inbreuk op de schoonheid van stad en land. 1947 : Provinciale Friese Schoonheidscommissie. 1980: Friese Schoonheidscommissie'HUS en HIEM'. De regeling heeft ten doel de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten te behartigen op het gebied van de bouwkunstige, stedenbouwkundige en landschappelijke schoonheid in de provincie Friesland. Taken: Het lichaam geeft met behulp van een hem ten dienste staand bureau uitvoering aan de bovengenoemde doelstelling en oefent daarbij de volgende taken uit: a. het beschikbaar stellen van onafhankelijk en deskundig personeel ten behoeve van de bemensing van de adviescommissie als bedoeld in artikel 17.9 Omgevingswet die door de raden is ingesteld; b. het voordragen van personen tot benoeming van leden van de adviescommissie ten behoeve van de voorstellen van de colleges daartoe aan de gemeenteraden; c.

het verzorgen van het secretariaat van de adviescommissie; d. het faciliteren van de adviescommissie, zodat deze commissie haar taken kan uitvoeren overeenkomstig de door de raden vastgestelde Verordening op de gemeentelijke adviescom m issie omgevingskwaliteit; e. het opstellen van het jaarverslag van de adviescommissie en toezending daarvan aan de gemeenteraden; f. het geven van adviezen over algemene vraagstukken betreffende de omgevingskwaliteit aan gemeenten, andere openbare lichamen en aan particulieren, de laatsten voor zover het een tweede onafhankelijke beoordeling betreft van bouwplannen gelegen buiten de aan de Gemeenschappelijke regelíng deelnemende gemeenten; g. het op verzoek van de colleges voorzien in advisering over gemeentelijke monumenten, in het bijzonder ten aanzien van beeldbepalende panden binnen ingeschreven beschermde stads en dorpsgezichten en in de advisering van objecten met door de gemeente toegekende cultuurhistorische waarden; h. alle overige feitelijke werkzaamheden die nodig zijn voor de advisering 3 BEDRUFSVOERING Taken ln lijn met de doelstelling en taken, zoals verwoord in de Gemeenschappelijke regeling, verzorgt hûs en hiem in 2027 de advisering aan de deelnemende gemeenten over omgevingskwaliteit.

Deze advisering vindt plaats via de gemeentelijke adviescommissies voor omgevingskwaliteit en sluit aan bij de integrale benadering zoals beoogd in de Omgevingswet. Naast de reguliere advisering levert hûs en hiem aanvullende diensten, waaronder advisering in het kader van Nije Pleats, deelname aan kwaliteitsteams en ondersteuning bij vraagstukken rond (gemeentelijke) monumentenzorg en de actualisering van beeldkwaliteitsplannen. Daarnaast worden incidenteel opdrachten voor derden uitgevoerd, zoals second opinions. Uitgangspunten Bij het opstellen van deze begroting is ervan uitgegaan dat de deelnemende gemeenten hûs en hiem blijven aanwijzen voor het verzorgen van de gemeentelijke adviescommissie. ln de begroting2O2T is, evenals in2026, een budget opgenomen voor het verderversterken van de positie van hûs en hiem als kennis- en adviescentrum en als sparringpartner voor gemeenten bij ruimtelijke ontwikkelingen, inclusief de verdere ontwikkeling van het dienstverleningspakket. Tarieven Detarieven zijn gebaseerd op een kostendekkende exploitatie, passend bij het non-profit karaktervan de organisatie. De tarieven worden vastgesteld door het Algemeen Bestuur. De laatste tariefsaanpassing vond plaats per L januari 2026.Yoor 2O27 wordt, mede gelet op de omvang van het eigen vermogen, voorgesteld de tarieven ongewijzigd te laten.

Verantwoording Jaarlijks wordt, naast het Jaarverslag inclusief de jaarrekening van hûs en hiem als geheel, per deelnemende gemeente een afzonderlijk jaarverslag opgesteld over het functioneren van de adviescommissie. Daarnaast vinden evaluatiegesprekken plaats met de verantwoordelijke gem eente I ij ke po rtefeui I lehoude rs. De financiële uitwerking van deze uitgangspunten is opgenomen in de financiële paragrafen van deze begroting. 4 WEERSTANDSVERMOGEN Het eigen vermogen (exclusief de waarde van het pand) per 1,-1-2026 bedraagt € 491.417. Dit is inclusief een 'Bestemmingsreserve onderhoud pand'van € 7,000. De gewenste omvang van het eigen vermogen, zoals vastgesteld door het Algemeen Bestuur op 30-11-201.8, bedraagt € 900.000 inclusief de waarde van het bedrijfspand. Rekening houdend met de huidige WOZ-waarde (peildatum O1,-OL-2O24: € 436.000), komt de richtlijn voor het vrij beschikbare eigen vermogen uit op € 464.000. Hoewel de huidige stand van € 491.417 deze gewenste omvang licht overstijgt, stelt het Dagelijks Bestuur voor om dit vermogen momenteel ongemoeid te laten. Gezien de relatief beperkte afwijking en de huidige onzekerheden over de toekomstige rol van hûs en hiem, is het prudent om eerst de uitkomsten van het lopende strategische onderzoek af te wachten.

Pas wanneer de toekomstige taken en de daarmee gemoeide financiële risico's helder zijn, kan een weloverwogen besluit worden genomen over de omvang van de algemene reserve. De marktwaarde van het pand na de verduurzamingsverbouwing is in 2O22 door makelaar Hoekstra getaxeerd op € 650.000 (kosten koper). Hoekstra Taxaties schatte de marktwaarde als woonhuis na de doorgevoerde verduurzaming op € 800,000. De weerstandscapaciteit is bij hûs en hiem dynamisch, dat wil zeggen dat het eigen vermogen beïnvloedbaar is. lmmers, ook de tarifering voor de dienstverlening kan bij een dreigend tekort in de dekking van de vaste lasten redelijk snel aangepast worden. De bedrijfsvoering is er echter op gericht om een verhoging van de tarieven zoveel mogelijk te voorkomen. ln deze begroting wordt de term risicobeheersing niet gebruikt. Het samenstel van de tekst onder de kopjes 'Bedrijfsvoering' en 'Weerstandsvermogen' vormt gezamenlijk de risicoparagraaf.

A¡fiva en pasdE ¡ Rssltaat vd bê#mn¡rg | ob!, | obv | otnr | obv iããÍckënIng be$otlñg | ùêgrdlftû | meerlaßnbêgûtlrigl 2025 | 202ú | 2027 | m28 | 20æ | 203r¡ E¡gen €mogen (na resultaâtbestemming) | 491.417 | 491.417 | 491.417 | 491.417 | 49't.417 | 491.417 Balanstotaal (lotaal €mogen) | 903.178 | 880.000 | 860.000 | 840.000 | 820.000 | 800.000 Ræultæt wr bestemm¡ng | 108.462 Vlottende act¡E + L¡quide middelen | 557.971 | 537.000 | 5'12.000 | 487.000 | 462.000 | 437.000 Vasle passiw (langlopende schulden) | 264.000 | 242.OOO | 220.OOO | 198.000 | 176.000 | 154.000 Vlottende pass¡E (kortlopende schulden) | 147.761 | 125.000 | 't25.000 | 125.000 | 125.000 | 125.OOO Aanrez¡ge st¡lle resere (o.b.v. de Woz-waarde per 1/l) | 436 tXXl | 445.000 | ,145.0O0 | 445.000 | ¿145.00O | 445.000 WffitandsEmogen (o.b.v.

e¡gen wmogen + stille reseres) | 927 417 | 936.4't7 | 936.417 | 936.417 | 936.417 | 9ß.417 Fllælðlð &éngetallén 2025 | 2026 | 2027 | 2Í28 | 2029 | 203{' Solvab¡liteit: | 540/o | úlo | 570/" | 590/õ | æo/o | 610/o Eçn wmryn / lobal wnþgèn ' 10æ/6 Rentabiliteit van het eigen vermogen: | 250/o | Oo/o | oo/o | Oo/o | ovo | Oo/o tusuftaat w | bæþññing | / gem¡ddeld | ê¡gen wryú | ' 1@'/5 Curent fal¡o: | 3,78 | 4,30 | 4,lo | 3,90 | 3,70 | 3,50 (Voten& acliva + L¡quide ñ¡ddeleny vlofrènde pssiva Netto æhuldquote: | 16Vo | 20/¡ | ua/o | 13o/o | 't1vo | 9/o Tobd gdænd€ | geldên / bþlê baten te WOZ{ãårde ¡s vanaf2O26 a€bâse€rd op d€ la¿tste pelldãtum O1{1-2025 | van de gemeente leeuwardên | en ¡n bvens!aande opstell¡ngaån8ehouden | voor toekomstlAejaren ONDERHOU D KAPITAATGOEDEREN Met ingang van 20L8 is gestart met het vormen van een bestemmingsreserve. | De belangrijkste toepassing van deze bestemmingsreserve | (onderhoudsreserve) | is het te verwachten onderhoud aan het pand. De te verwachten piek in bedoelde uitgaven kan aldus worden gespreid over een aantal jaren. 5 VERBONDEN PARTIJEN ln de Gemeenschappelijke Regeling hûs en hiem nemen in2O27 van de 18 gemeenten in Fryslân er 17 deel. Alleen de gemeente Tytsjerksteradiel maakt bij het opstellen van deze begroting geen gebruik van de adviescommissie van hûs en hiem.

Conform artikel 34 lid 1 van de GR hris en hiem draagt elke deelnemende gemeente in de kosten van het lichaam bij naar rato van de dienstverlening op basis van tarieven die door het Algemeen Bestuur worden vastgesteld en meegedeeld aan de gemeenten. Conform artikel 34 lid 2 van de GR hûs en hiem kan een nadelig saldo van de vastgestelde rekening, na in achtneming van het door het Algemeen Bestuur vastgestelde reserveringsbeleid, door de gemeenten worden gedragen in verhouding tot het aantal ingezetenen op 1 januari van het betreffende kalenderjaar. Conform artikel 34 l¡d 3 van de GR hûs en hiem kan een batig saldo van de vastgestelde rekening, na in achtneming van het door het Algemeen Bestuur vastgestelde reserveringsbeleid, naar rato van de gemeentelijke bijdragen op basis van de tarieven in het betreffende kalenderjaar, aan de deelnemende gemeenten worden uitbetaald. OVERIG Overeenkomstig art. 15 BBV valt te melden dat de GR hûs en hiem in september 2022, voor de benodigde verduurzaming van het pand, een geldlening heeft afgesloten met BNG Bank N.V. voor een bedrag van € 330.000. De geldlening heeft een looptijd van 15 jaar vanaf L september 2O22tot 1. september 2037 tegen een rentepercentage van 2,99% per jaar. Op deze lening wordt jaarlijks, voor het eerst op 1 september 2023, afgelost en de verschuldigde rente betaald.

Ultimo 2025 is de geldlening als volgt uit te splitsen: ¡ Langlopende deel van de geldlening zijnde > 5 jaar bedraagt: € L54.000 ¡ Kortlopende deel van de geldlening zijnde < 5 jaar bedraagt: € 110.0O0 ln het eigen vermogen zal naar verwachting in 2O27 geen mutatie plaatsvinden, aangezien het begrote resultaat nihil is. 6 Ontwerpbegrotin g2027 Versiedatum: 9-3-2026 Ontwerpbegroting | van la#n en baten voor het dienljaar 2027 - concept Ontwerp Begroting | Realisatie | Begroting | Begroting 2025 | 2025 | 2026 | 2027 Laslen Aßchrijvingen | 50.000 | 45.028 | 50.000 | 52.000 Personeelslasten | 1.240.000 | 1.243.684 | 1.305.000 | 1.285.000 Apparaatskosten | 130.000 | 129.477 | 't34.000 | 135.000 lnkoop projecten | 10.000 | 9.956 | 10.000 | 15.000 Owrige kosten (dotatie onderhoud) | 4.000 | 4.000 | 5.000 | 5.000 Rente/bankkosten | 9.000 | 4.672 | 8.000 | 8.000 Communicatie | 35.000 | 41.196 | 35.000 | 35.000 100-jarig Jubileum | 25.000 | 27.214 | 0 | 0 Totaal lasfen | 1.5{r3.000 | 't.505.227 | 1.547.000 | 1.535-000 Baten Adr,iesgelden regulier | 1.145.000 | 1.365.567 | 't.180.000 | 1.180.000 Adr,iesgelden roorowdeg | 263.000 | 200.411 | 272.000 | 272.000 Verkoop projecten | 95.000 | 58.711 | 95.000 | 83.000 Rente | 0 | 0 | 0 | 0 Totael batên | 1.5(t3.000 | 1.624.689 | 1.547.000 | 1.535.000 Saldo | 0 | 119.462 | 0 | 0 7 Toelichting op de ontwerpbegroting van lasten en baten 2027

Algemeen Bij het opstellen van deze ontwerpbegroting wordt ervan uitgegaan dat hûs en hiem voor de in de gemeenschappelijke regeling deelnemende gemeenten de in de Omgevingswet genoemde gemeentelijke adviescommissie verzorgd. ONTWERPBEGROTING 2027 Afschriivingslast De afschrijvingslast in 2027 is begroot op maximaal € 52.000. Ten opzichte van de begroting 2026 betekent dit een oplopende afschrijvingslast, Deze stijging is het vooral het gevolg van de gewijzigde afschrijvingstermijnen voor software (van 5 jaar naar 4 jaar). Voor het boekjaar 2027 worden verder geen majeure investeringen verwacht. Wel wordt rekening gehouden met het door ontwikkelen m iddels in novatieve investeringen va n het Portaa I (adviessoftwa re-pa kket). Zie ook de bijgevoegde staat van activa. Personeelslasten De Personeelslasten bestaan uit directe-, indirecte en externe personeelskosten: € 1.285.000 De directe personeelskosten zullen in 2027 naar verwachting uitkomen op € 1.200.000. De daling ten opzichte van de begroting van 2O26 kan voor een deel worden verklaard door een tijdelijke dubbele loonlast in 2026. Deze extra loonlast houdt verband met de pensionering van een medewerker in combinatie met nog resterende verlofuren voor 2026. ln de uitwerking is rekening gehouden met de verhogingen vanuit de lopende cao, die is ingegaan op 1 april 2025 en zal eindigen op 31 maart 2027 .

Voor geheel 2027 is gerekend met een effectieve cao- stijging van 3,0%o op jaarbasis. Voor indirecte personeelskosten wordt in 2027 een bedrag begroot van € 23.000. ln de begroting worden de externe personeelskosten verhoogd naar € 62.000. Deze post heeft betrekking op de vergoeding voor de externe leden van de Adviescommissie Omgevingskwaliteit Apparaatskosten Hieronder valt een drietal posten: Huisvestingskosten, Kantoorkosten, en Organisatiekosten De totale post wordt in 2027 begroot op € 135.000. Huisvestinaskosten Voor deze post wordt in2025 een bedrag van € 25.000 begroot. Rekening is gehouden met een lager energiegebruik dankzij de verduurzaming en een lichte stijging van de schoonmaakkosten. Kantoorkosten Voor de kantoorkosten wordt in2027 bedrag van € 60.000 begroot. Onder deze post vallen o.a. de kosten voor het door de gemeente Leeuwarden uitgevoerde ICT-beheer. Oraonisatiekosten Voor deze post wordt in 2027 € 50.000 begroot, waarbij rekening is gehouden met een algemene stijging van de kosten. 8 Overige kosten / Rente-/Bankkosten Voor deze beide posten wordt in 2027 een totaalbedrag begroot van € 13.000 (gelijk aan 2026), d¡t betreft bankkosten (met name rentelasten inzake aangegane lening voor de financiering van de verduurzaming) voor een bedrag van €8.000 en een dotatie aan de onderhoudsreserve van € 5,000.

Communicatiekosten Voor het verder versterken van de positionering van hûs en hiem als kenniscentrum, als adviesorgaan en sparringpartner bij het ontwikkelen van plannen bij verschillende gemeenten en de communicatie voor het uitrollen van de uitbreiding van het dienstverleningspakket is in de begroting van2O27 evenals voor 2026 een bedrag gereserveerd van € 35.000. lnkoop proiecten Voor de Nije Pleats sessies en andere projecten worden de kosten in2027 geraamd op € 15.000 Hier staan uiteraard opbrengsten tegenover. Adviesselden Yoor 2027 wordt, zoals gebruikelijk, uitgegaan van een splitsing in reguliere adviesinkomsten en opbrengsten uit vooroverleg. Voor het kunnen realiseren van een sluitende begroting wordt uitgegaan van een gelijkblijvende opbrengst in vergelijking met de begroting van2026. Verkoop proiecten De bijdrage uit projecten voor derden wordt in 2027 begroot op € 83.000. ln deze post is onder andere de extra te genereren baten voor de dekking van de communicatiekosten meegenomen. Tegenover de begrote baten staan naast de communicatiekosten ook de inkoopkosten van € 15.000 voor met name Nij Pleats sessies. Alsdan zal het geprognosticeerde resultaat over 2027 leiden tot een sluitende begroting van lasten en baten. Aldus vastgesteld door het Algemeen Bestuur als bedoeld in art, 34 van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen 2022. d.d. 26 juni 2026 H.

Zonderland, vervangend voorzitter W. Kingma, secretaris 9 Ontwerp Begrot¡ng 2027 KOSfS | Be0rollngt¡* KàptuClâ3ls Àfschri¡üng hu¡sÉsling | e t$4 | € 1-S50 Aßchrij\¡ng ¡nÉntåri3 | 4 1.414 | € 1.150 Abchrijúñg cmp.rpp | e 445 | € fx) Abchrijüru d¡g¡lde ryFÞtuü. | €271 | €,100 €n!59 | Ê 22.500 Aßchrij,irE Pd.atMob3itê | €21.459 | € 23.000 onÐzis | € 2.33S € 50.000 | € 52.000 Ðtu|é psrd4llk@ts | Koßtên mto ralüis | € 6t8.0(xÌ | € 606.000 KGtff loonheling | € 384-000 | € 376.000 K6td p6ßiffi | e223.W € 1.22t000 | € 1.200.0m Hiætó peßoßdskGtd | Rêis- s Êrtfijlkoltd | €1-000 | € i.000 CußBk6ts p€B@l | € 5.00d | € 5.@0 Excußiå/3tudi€biÍtnkdsts | € 1.000 | € r.000 Vorgåd€rk6t€n | € L000 | € 1.000 K€têñ pê€ffi | llrdminisl6tie | SMA | € 9.000 | € 10.000 owdæ Foml6k6t€n | €23m € 20.0@ --e.$99. Extde p€ßffilrk6ton | Pß3di6g€ld cffimbs¡dds | € 52.5m | € 52.5@ Rè¡Bk6lo cmm¡tsi€lden | -----c-2.999. _@. | € 1.S5.m | € 62m0 € 1.285.üX) Hu¡s6t¡n9 | oñdshouòkGtd | gpbouw | € 3.ooit | € 3.000 Odshoud3ko6tm tu¡ñ | € 1_æ0 | ê t.2ú Schtrmukk6tm | € 12.000 | € r3.cÐ0 Gæ €n €loklrbch | € 6_000 | € s.000 € 150 | € r50 Hüì3dlk€ts | €m | € 650 Owigþ huÍôÞilingskGtên | € 2.000 € 25.000 | € 25.{X)0 K&to@d¡kâ¡ên | e1.28 | € r.0û) K.nlire (kofie, th. €.d.) | € 500 | € 750 Drukwk | € t.500 | € t.000 Kolt€n cøñlnicdio {o...

w€bsÍte) | € 5.000 | € 3.000 Kæt6n adddbêíng | e52-7n | e 52.7û OÉdF kùtælk6ten | € 2.000 € 63.000 | € 60.000 OeÐn¡såtiek€t€n | V*6kdng6 | e3.2fi | € 3.500 ConldM¡€ | € t8.000 | € æ.000 AbdwñstdlElên | € 1.000 | € 1.250 Pon¡ | €750 | € 750 Td€hie | e2.æ0 | € 2.500 B€hsting6 diw | € 5.$0 | € 5.0(x) € 't0.m0 | € 1 1.000 K€lÐ DIROV | € 1.000 | €1.m DiBé dgån¡6ati6k6tú | € 5.000 € 46.0@ | € s.000 € 13.{m | € 135.000 Osigê k€lñ | T6w€g¡ng Ond€rtþudsr6€re | € 5.000 | € 5.000 Ðiwe ldtên (ênl6lding, VpB) | € 8.000 | € 8.æ0 Commúnicatiåkßleitprof | Ising | € 35.000 | € 35_m Jubil€ffi - 100 jær htu Ð h¡m | €0 € 48.000 | €,18.000 € 48.000 | € 48.000 PÞjæten (¡d@) | € 10.m | € 15.000 € t.&7.ffi OP ERÊIICgTEII AdrisgFlden | Aôi69d&n Þguli€r | € 1.180.000 | € 1.180.000 Àdú69€l&n þMleg | €nzw | c272.0æ Pþ¡ærd (Érkoop) | OËdgÞ adtÉdng | € 9t0(x, | € 83.000 € 1.547.(xX sJ& | Sr¡do | e l0 M ee rja ren ra mi ng 2028-2030 Versiedatum: 10-þ.2026 Meerjaren raming | Ontwerp Begroting Meerjarenraming 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Aßchrijvingen | 52.000 52.500 52.500 52.500 Personeelslasten | 1.285.000 1.320.000 1.345.000 1.370.000 Huiswsti ngs-/apparaats kosten | 135.000 138.000 140.500 143.000 lnkoop projecten | 15.000 15.000 15.000 15.000 Owrige kosten (dotatie onderhoud) | 5.000 5.000 5.000 | 5.000 Rente/bankkosten | 8.000 r | 7.500 7.000 r | 6.500 Communicatiekosten | 35.000 35.000 35.000 35.000

1.53s.000 1.573.000 1.600.000 1.627.000 Adviesgelden regulier | 1.180.000 1.206"000 1.222.00a 1.242.004 Adviesgelden rcorowrleg | 272.000 280.000 286.000 290.000 Verkoop projecten | 83.000 87.000 92.000 95.000 Rente en buitengewone baten | 0000 1.535.000 1.573.000 1.600.000 1.627.000 Resultaat regulier | 0 | 0 | 0 | 0 11 I Toelichting op de meerjarenraming 2028-2030 Bij het opstellen van de meerjarenraming voor de jaren 2028tot en met 2030 is de primitieve (concept)begroting voor 2027 als basis genomen. De meerjarenraming is gebaseerd op het uitgangspunt van continuiteit voor de adviesorganísatie. Het Dagelijks Bestuur kiest voor deze lijn vanuit de verwachting dat Friese gemeenten ook de komende jaren verzekerd willen zijn van onafhankelijk, deskundig advies op het gebied van omgevingskwaliteit en monumentenzorg. Onderzoek naar toekomstige rol Op dit moment loopt er een onderzoek naar onze toekomstige rol en positionering. Omdat de uitkomsten van dit traject nog niet bekend zijn, kunnen de eventuele inhoudelijke en financiële consequenties hiervan op dit moment nog niet in de raming worden verwerkt. Zodra er meer duidelijkheid is over de koers, zal dit worden vertaald naar de financiële kaders.

Ondersteuning bij Omgevingsplannen Gemeentelijke beleidsregels voor de plaatsing en het uiterlijk van bouwwerken (de zogenaamde 'welstandsnota') maken momenteel deel uit van de 'bruidsschat' in het tijdelijke Omgevingsplan. Wij gaan ervan uit dat gemeenten de door het Rijk geboden overgangsperiode benutten om deze plannen aan te passen. Hûs en Hiem staat vanzelfsprekend klaar om gemeenten met haar expertise hierbij te ondersteunen. Uitgangspunten bij de meerjarenraming Voor de diverse posten van de begroting zijn t.a.v. de meerjarenramingen de volgende uitgangspunten gehanteerd. r De kapitaallasten zijn gebaseerd op de staat van activa en financieringslasten en bedragen maximaal € 52.500 Euro. ¡ De vaste personeelslasten zullen voor de periode 2028-2030 (licht) stijgen door rekening te houden met cao-loonsverhogingen bij een gelijkblijvende formatieve bezetting. ¡ lnzake huisvestings- en apparaatskosten wordt van 2O28tot en met 2030 stabíel begroot. o Voor de inkoop ten behoeve van projecten voor derden is een bedrag rond de € 15.000 begroot. Daar staat een bedrag van rond € 90.000 uit projecten tegenover. ¡ Voor de inkomsten uit adviesgelden is het uitgangspunt dat deze in de periode 2O28-2O3O licht zullen stijgen. Het resultaat van geraamde baten en lasten levert een sluitende exploitatie op voor de periode van 2028 tot en met 2030.

t2 o.g¡ | 8.8- E-*-sER88$8888 | 888i8R | 888 | 8888888888 | F\ oñdd+dddo | €tdd | dd<to<tddddd ãÊ!; | 353$õ3vsu | o6ß5qP | uwo$$AAE€E ô¡ | ñiô¡9 | I | @o@-u-u9q ooN4 | ooooçoooo | oooooooooo oNtoÈoooo | oooooooooo :ãF | cidñsu3 | útctotctútdtodd | odo | 8888888888 '¡q;r--- | 3ÈiññÈuqa | eàõReü | ooÈooooooo | É ci | ai:fi-úi:úiJri: 99qq90vuu9 N-OOÈOOOO | oooooooooÔ o.g | ooNooooôo | o- o_ o_ o- o- ts_o_ o_ Ô- | é ddñ | dat¡dddrtdod | ododddodod quõ | 3P338;qqu | qSSlqP ôi | .,,¡;dñctstd* ¡: | @ouo-o-u9@ | ñ Ëo.qb9¿; | oooooooo @oNoooooo | oooooooo odË | ciciatodrtodd | dÉ{tciood | ooo | Étddctciodci q@E | ßPR3Eõowu | o83ÞqP | 88p88888 ôiJdñdctúi+ | cíN õ.ç | eeee;e;@ oo | ó600{ooÔo | oooooooo o- o- | F_ó-N"ao-N-o-o-o_o, | O_O_O"IO-o- | oooooooo ".E,¿à | ooooo@ooo | ci ot c; dddo | dddo | rí ooB | uàõReS | oooooooo 3ÈçññÈqou | EÈ. | ootsooooo t{-:- | q99999@@ôi-úi:dJd: | ft o.SF*ii | 8ta88õ8833 | 888 | 88888888 | e ddoí | dotñdaJodd | dñútdd@ | ooc;€õ. | dóddddod vqP ci | 8EàSPEoeq | *3qçeR | rt : | o60ôÈoooo o.4 | oq@oóooo,o- qwS | ÕoNôorooo | sS99uR | dotd8È- | dddddd Éð | 83àSPBuqs | 9q!29qq ai :E oNo | eeó | 3 R, e- 8" É" 8,8- 8- 8 | 88.8-E8.q | 888 | 888888 "Iàã | dd.n | OóOOOOOO- | dotoEÈ.

| ctdd<tcid wvBd | ON*NN-Foo | Eõ;s-g | cq\qqc -9q99Vqo- Ë¡-- | @ | 9@\\ ó-ooço*óo 6.9:rt: | o- o- N, ó60Õooóo@ ooSa | ÉtññoJoirtdJ | s:38f9 | III8-..9: OÈOooóFOO | 89s riññJJJudJ | @¡i ;9@9u@ | eu åo.aà!!Ëo, o" N- ó40ôóoóo6 | o_o_o_È-o,\ | o- N- o- | o ctdño;o6idJ | dddd | ci sw$ | oNôOO@FOO | 8Pq | .,.| dñô¡ë;ë@d; | ciñ _uoou@ | @@ | N ¡E9g Fê | o600toÈoo óNtoNo@o@ | do.,t | ddod88p8 | .i i¡õt!õ--=-rtaiñ | dFtotdrtodotd: ÓN{NNFNF6 | 8à& eeR | ;cvqqsuÈJ g | @u I | @N*ONOOON ddd | q:qquNddddññdddddñ | dddd qã;: | ôôF60*NOn ôb6N6óO@ó | 88uq | È.i i(jôi;;ñvoci | óciu -uuu@w | -u 8.t | @w 8gE | 888888s88 | 888Pñ8 | 888 | 888888888 | q8- cto+ôidd6dó | ddo | -út6 | ddñ | dodoodooo ooooooooo Cqrry\qquìq | 9a?@ | q9qcqq9qq oo+NNNr0N | ooo600000 oe3 | NNowuuuóu | -@FUNUNON | oB ou | a | 9@UU9¡\\ ssssss | sss | ssssssssss ËË* | ËËËËËËËËË | oooooooooo o'; | dd999dRRR | ddodod | odd | oortddodo(id N{NdNNNNNN ¡\\\ :Êt ¿ | oo3 | ú4OOOo6o6 .: 9 | 3P: | 99PPPo6os | oo!Po! ÈÈÈNÑ oooooooooo oooooooooo Ê | ãt | ooooooooo | oooooooooo\\\ g | qeqq.q o | * | l9 | á e | i rþ | E | ççiEE !!:Íltõ | Ee ã$L2Ç= | ooooo;;--, E | hEËT,c : | .ç | E trø ó | .; 'Ë | 6E | o | õ | 5 ãËP' | PP--E P .EE | ;cóóçqõã | !ÉÈ!È e | .l | d€ s | hh;+ìí | fiùÀ | À | d | õg | È 5È ãù | Fd ãù | E õk!pöã | NNfø!ñõoo | E ?EéE-Í.qk | pñIñpñgñgñ B | ob!haõqaoã E; E Ê ë =EE E 3o | o | E | 5! | X | O | O | OTE€õèq1ã9é9É9ê9êe E |

ór> | >><ú>JYØØ | a | 6-g=s | 3836363636 E | = oóóóooooo :€ | NNNNNNNNd | ÑNNOO õd | ooooooooo | oooooooooo aØ | NNNNNNNNN | ÑNNNNNNNNN l3 )

I 2 Jaarversla 9,2O25 lnhoud Pagina Jaarverslag Programma - | Doelstelling en taken | 5 - | Bestuursverslag 2025 | 6 Paragrafen - | Onderhoudkapitaalgoederen | 18 - | Bedrijfsvoering | L8 - | Weerstandsvermogen | 1.8 - | Samenvatting vermogenspositie, resultaten en financiiÉle kengetallen | 20 - | Verbonden partijen | 21 Jaarrekening Fina ncieel jaarverslag | 22 Balans per 31 december 2025 | 22 Overzicht baten en lasten 2025 | 23 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling | 24 Rechtmatigheid | 26 Toelichting op de balans per 31 december 2025 | 27 Toelichting op overzicht baten en lasten 2025 | 29 Overige gegevens - | Controleverklaring | 35 Bijlage 1: | Samenstelling bestuur/bureau | 39 Bijlage 2: | Samenstelling comm issies | 4t Bijlage 3: | Overzichten prod uctiecijfe rs 2025 | 43 3 4 f¡ Doelstelling en Taken Voor het opstellen van het jaarverslag 2025 wordt uitgegaan van de voor 2025 geldende Gemeenscha ppelijke regeling. Doelstellinc: De Gemeenschappelijke Regeling'hûs en hiem', adviseurs omgevingskwaliteit, is opgericht 1 januari 1985 en voortgekomen uit: 1925: !947: L980: Provinciale Friesche Adviescommissie ter wering van de inbreuk op de schoonheid van stad en land. Provinciale Friese Schoonheidscom missie. Friese Schoonheidscommissie 'HUS en HIEM'.

De regeling heeft ten doel de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten te behartigen op het gebied van de bouwkunstige, stedenbouwkundige en landschappelijke schoonheid in de provincie Friesland. Taken: Het lichaam geeft met behulp van een hem ten díenste staand bureau uitvoering aan de bovengenoemde doelstelling en oefent daarbij de volgende taken uit: a. het beschikbaar stellen van onafhankelijk en deskundig personeel ten behoeve van de bemensing van de adviescommissie als bedoeld in artikel 17.9 Omgevingswet die door de raden is ingesteld; b. het voordragen van personen tot benoeming van leden van de adviescommissie ten behoeve van de voorstellen van de colleges daartoe aan de gemeenteraden; c, het verzorgen van het secretariaat van de adviescommissie; d. het faciliteren van de adviescommissie, zodat deze commissie haar taken kan uitvoeren overeenkomstig de door de raden vastgestelde Verordening op de gemeentelijke adviescom m issie omgevingskwaliteit; e. het opstellen van het jaarverslag van de adviescommissie en toezending daarvan aan de gemeenteraden; f.

het geven van adviezen over algemene vraagstukken betreffende de omgevingskwaliteit aan gemeenten, andere openbare lichamen en aan particulieren, de laatsten voor zover het een tweede onafhankelijke beoordeling betreft van bouwplannen gelegen buiten de aan de Gemeenschappelijke regeling deelnemende gemeenten; g. het op verzoek van de colleges voorzien in advisering over gemeentelijke monumenten, in het bijzonderten aanzien van beeldbepalende panden binnen ingeschreven beschermde stads en dorpsgezichten en in de advisering van objecten met door de gemeente toegekende cultuu rhistorische waarden; h. alle overige feitelijke werkzaamheden die nodig zijn voor de advisering Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet per l januari 2O24 is de advisering vanuit hÛs en hiem sterker gericht op een integrale benadering van het brede begrip omgevingskwaliteit. De naam van de GR is per L januari 2024 veranderd in hûs en hiem advisering omgevingskwaliteit en het bureau draagt de naam hûs en hiem adviseurs omgevingskwaliteit. 5 Bestuursverslag 2O25 2025 was op meerdere fronten een bijzonder jaar. Niet alleen vierden we het lO0-jarige jubileum van de adviescommissie, ook vond er een wisseling plaats van de secretaris-directeur en ligt er een mooi advies voor een nog bredere borging van de omgevingskwaliteit voor ons moaie Fryslân.

Veel om op terug te kijken en een sterke basis voor de blik vooruit' - o_{ \N G s(¿r, d"" "'1 îtoo j tob ^*\ stNgs .lubileumjaar ln 2025 vierden we een bijzondere mijlpaal: 100 jaar advisering over de schoonheid van Fryslân. ln 1925 werd de'Provinciale Friesche Adviescommissie ter wering van ínbreuk op de schoonheid vqn stad en lond' opgericht, Nu, een eeuw later, is de commissie nog steeds van belang. lnmiddels in een meer uitgebreide adviestaak waarbij gemeenten niet alleen op gebouwniveau advies kunnen vragen, maar op de bredere omgeving en steeds meer aan de voorkant van planvorming, zoals bij het vormen van kaders voor nieuwe ontwikkelingen. 100 jaar advisering over de schoonheid van Fryslân is een feest waard. En dat is precies waar we in 2025 voor hebben gezorgd. Speciale zittins van de Adviescommissie Omgevinsskwaliteit Op 6 oktober2O25,tijdens een feestelijke zitting in de Statenzaal van het Provinciehuis in Leeuwarden, stonden we stil bij een eeuw onafhankelijk advies over de schoonheid van Fryslân. ln oktober 1925 vond ooit de eerste zitting plaats van de voorloper van de huidige Adviescommissie Omgevingskwaliteit. De speciale zitting werd voorgezeten door commissaris van de koning Arno Brok. We zijn hem zeer erkentelijk voor het leiden van de vergadering en het beschikbaar stellen van de Statenzaal op deze historische dag.

Naast de huidige leden van de Adviescommissie waren ook oud-commissieleden en de leden van het Algemeen Bestuur van hûs en hiem aanwezig. Commissievoorzitter Marc A. Visser riep in zijn toespraak op om het weer nadrukkelijker over schoonheid te hebben: 'Wy sille praete oer skjintme'. Frank Reitsma, Marloes Eskens en Gertjan Timmer gaven toelichting op de illustraties van omgevingskwaliteit, die waren ingediend door commissieleden en bestuurders. Vervolgens werd onder leiding van Arno Brok gestemd over de mooiste Friese projecten op het gebied van architectuur, monumenten en landschap. De vijftien geselecteerde projecten werden tijdens het jub¡leumsymposium op 30 oktober voor het eerste vertoond. ln 2026 gaan ze als reizende tentoonstelling langs de Friese gemeenten. Tijdens de bijeenkomst nam Meindert Schroor ons mee in een historische reflectie met zijn bijdrage 'Van object naar omgeving'. Dit is ook de titel van de jubileumpublicatie waarvan Hein de Haan (voorzitter bestuur hûs en hiem) het eerste exemplaar overhandigde aan Arno Brok. Het was een historische middag vol ontmoetingen, verhalen en inspiratie op een unieke locatie.

De speciale zitting werd afgesloten met een prachtige groepsfoto als herinnering aan een feestelijke bijeenkomst waarop verleden, heden en toekomst samenkwamen in het culturele hart van Fryslân' 6 .l r I ¡¡ -! rÛ.lr С TI, Svmposium in De Tiid Op 30 oktob er 2O25 vond in Cultuur Historisch Centrum De Tiid in Bolsward het symposlum plaats ter viering van het 100-jarig jubileum van de Friese Adviescommissie Omgevingskwaliteit. Voorafgaand aan het symposium werden diverse rondleidingen gegeven door het gebouw en de nabij gelegen Broerekerk. Hoofdthema van de lezingen was hoe de schoonheid van Fryslân behouden en versterkt kan worden onder het stelsel van de Omgevingswet. De gemeenschappelijke zorg voor een goede omgevingskwaliteit vereist nieuwe vormen van samenwerking tussen alle betrokken partijen. Mooie bijdragen van Rijksbouwmeester Francesco Veenstra, historicus Meindert Schroor en de door de Friese overheden benoemde verkenners lngrid van de Vegte en Bas Schout. Zij presenteerden toekomstscenario's en benadrukten de urgentie voor het ontwikkelen van een gezamenlijke visie en deden aanbevelingen voor meer en betere samenwerking.

Na deze inspirerende middag kunnen we op naar de volgende 1.00 jaar! Communicatie Om zowel voor gemeenten als voor inwoners van de provincie Fryslân beter zichtbaar te maken wat hûs en hiem kan betekenen ten aanzien van de omgevingskwalite¡t, is YFK in 2025 aangetrokken als marketing en communicatie adviseur. Aan het begin van het jaar is vooral ingezet op het helder vaststellen van de profilering van hris en hiem en een daarop aansluitend communicatieplan. De tweede helft van het jaar heeft met name in het teken gestaan van communicatie en evenementorganisatie rond de jubileumactiviteiten. Daaromheen zijn onder meer diverse nieuwsbrieven verspreid en is een blogreeks opgebouwd over 'meesters in de ambacht'. 7 i't,. :l +{ß t t 1ì I Ì, r't - ,"1 i¡.r{ Excursie Een keer per jaarorganiseert hûs en hiem een excursie met de leden van de Centrale Adviescommissie Omgevingskwaliteit. Ook enkele leden van het Dagelijks Bestuur namen deel. De eerste stop was bij het kunstwerk'Wachten op hoog water' van Jan Ketelaar bij Holwerd. Vervolgens bezochten we het Werelderfgoedcentrum Waddenzee (WEC) te Lauwersoog: een beleef- en onderzoekscentrum en het nieuwe thuis voor zeehondjes. We werden ook rondgeleid door de Waddenzee Experience.

Hoogtepunt van de excursie was de bezichtiging van de Suvelfabryk in Lioessens, een project waarbij industrieel erfgoed is getransformeerd tot een recreatieverblijf met een uitzonderlijk hoge belevingswaarde. De deelnemers waren vol lof over de initiatiefnemers en over architect Marije Talsma van TWA. Zij nam als commissielid deel aan de excursie maar vertelde ook mooie verhalen over de totstandkoming van dit bijzondere project. 8 Fietstochten ln verschillende gemeenten is in 2025 een fietstocht met de raadsleden georganiseerd. Een goed gebruik van hûs en hiem om met elkaar van gedachten te wisselen over de omgevingskwaliteit in de betreffende gemeente en hoe we daar gezamenlijk zorg voor dragen. ln Smallingerland richtte de fietstocht zich dit jaar met name op het erfgoed binnen Drachten, waar de geschiedenis als industrieplaats nog altijd zichtbaar is in het straatbeeld. Met concrete voorbeelden in beeld komen waardevolle gesprekken op gang die de samenwerking aanscherpen tussen de gemeenteraad die beleid vaststelt en de adviescommissie die op basis van dat beleid adviseert. Ook op Ameland gaf de fietstocht aanleiding tot een sterke wisselwerking tussen raad en commissie. llç4i'x.:.'','.o-:, 9 Personeel Het jubileumjaar viel samen met het laatste jaar van Marc A. Visser als secretaris-directeur van hûs en hiem.

Op 28 november namen collega's, bestuursleden, gemeente ambtenaren en andere relaties afscheid op hoogte, in de panoramazaal van de iconische Achmeatoren' Naast mooie dankwoorden voor t4 jaar samenwerking, mocht Marc Visser ook de hûs en hiem prijs in ontvangst nemen uit handen van bestuursvoorzitter Hein de Haan. De hûs en hiem prijs is bestemd voor een persoon die zich op bijzondere wijze heeft ingezet voor het behoud en de verbetering van de ruimtelijke schoonheid in Fryslân. Het gaat daarbij niet om een éénmalig project, maar om het 'oeuvre'van een persoon gedurende een langere periode. Marc Visser verdient de hûs en hiem prijs omdat hij zich gedurende zijn hele loopbaan onvermoeibaar heeft ingezet voor de architectuur, de laatste jaren in het bijzonder voor de schoonheid van Fryslân. Alles bij elkaarvormt zijn werk een indrukwekkend oeuvre dat blijvende invloed heeft op onze leefomgeving, precies waar de hûs en hiem prijs voor is bedoeld. per 1 november 2025 is Wiepkjen Kingma benoemd tot secretaris-directeur van hûs en hiem, adviseurs omgevingskwaliteit. Zij volgt Marc A. Visser op. Kingma neemt ook diens rol als voorzitter van de Centrale Adviescommissie Omgevingskwaliteit over. lr. Wiepkjen Kingma is als architect afgestudeerd aan de TU Eindhoven en werkte daarna onder meer bij diverse architectenbureaus in Rotterdam.

Kingma heeft brede kennis en ervaring op het gebied van ontwerp en advisering. Zij werkte sinds januari 2019 al bij hûs en hiem als adviseur omgevingskwal¡teit' Als aanvulling op het team vaste adviseurs bij hûs en hiem zijn Douwe Douma en Erik Vellinga aangesteld en benoemd als adviseurs omgevingskwaliteit. Daarnaast is er de reguliere wisseling geweest van leden van de Gemeentelijke Adviescommissie Omgevingskwaliteit van hûs en hiem. Deze externe leden worden voor drie jaar benoemd en kunnen daarna gedurende voor een termijn van drie jaar worden herbenoemd en als reserve-commissielid optreden. De benoeming van de leden van de adviescommissie geschiedt door de gemeenteraden en colleges van B&W van alle 17 gemeenten, die deelnemen aan de gemeenschappelijke regeling hûs en hiem. Voor 2026 traden de volgende leden toe: Harm Tigchelaar (architect), Arnold Venema (architect), Jan van der Grift (landschap), Joris van Loenhout (stedenbouwkundige), Kurt Boomgaard {restauratiedeskundige) en Durkje van der Wal (architectuurhistorica). 10 TRKN Het Team Ruimtelijke Kwaliteit Nederland (TRKN) is een samenwerkingsverband van 7 regionale advies organisaties en de Federatie Ruimtelijke Kwaliteit.

Naast de Federatie zijn aangesloten Libau (Groningen), Oversticht (Overijssel), Gelders Genootschap, Mooi Noord-Holland, Mooisticht (Utrecht), Dorp Stad en Land (Zuid-Holland en Zeeland)en hûs en hiem (Fryslân). Het voorzitterschap en secretariaat van TRKN rouleert onder de leden. ln 2024 vervulde hûs en hiem deze rol al en op verzoek van de andere organisaties is het voorzitterschap door hûs en hiem in 2025 voortgezet. ln 2025 was hûs en hiem bovendien gastheer van de TRKN teamdag, waarop de medewerkers van alle aangesloten organisaties samenkomen. Niet alleen om een kijkje te nemen in elkaars werkomgeving, ook om op informele wijze ervaringen uit te wisselen over het werk. Wij nodigden de TRKN-collega's uit in Heeg. Samen stapten we op de fiets en aan boord van skûtsjes om het Friese landschap te beleven. Verder werd in 2025 in TRKN-verband doorgewerkt aan de ontwikkeling van de Bouwsteen Omgevingskwaliteit. De Bouwsteen is een model of format dat houvast moet bieden bij het opstellen van beleid voor omgevingskwaliteit onder de Omgevingswet. Daarbij gaat het niet alleen om het uiterlijk van bouwwerken, maar juist om het geheel van cultureel erfgoed, architectonische kwaliteit, landschapskwaliteit en de inrichting van de openbare ruimte.

De kracht van de Bouwsteen zit in de structuur: het model laat zien hoe je gebiedsgericht kunt werken, hoe je ambities kunt vertalen naar werkbare beoordelingskaders, en hoe je beleidsregels en planregels logisch met elkaar kunt verbinden. De Bouwsteen sluit aan bij het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en is inzetbaar binnen het gehele instrumentarium van de wet. rff_!, ùa3;J-t--rl rsta'¡-rD r r- I I I ¡t :¡l I1 Advies 'Een moaier Fryslân voor en van iedereen' Al 1OO jaar advisering over Friese schoonheid, maar hoe zorgen we ook in de toekomst samen voor goede omgevingskwaliteit? De Omgevingswet stimuleert ons anno 2025 om nog breder naar de ruimtelijke kwaliteit te kijken. Samenwerking zal daarvoor de sleutel zijn. Een integrale aanpak waarbij alle partijen in een vroege fase van ontwikkelingen betrokken zijn, Provincie, gemeenten, experts en initiatiefnemers; samen zorgen we voor een moai Fryslân. Want omgevingskwaliteit is van en voor iedereen. ln een gezamenlijke opdracht van hûs en hiem met de Provincie Fryslân, de Vereniging Friese Gemeenten (VFG) en De Friese Aanpak (DFA) is onderzocht hoe een kwaliteitscultuur in Fryslân verder ontwikkeld kan worden en hoe omgevingskwaliteit sterker kan worden geborgd én gestimuleerd. Het onderzoek heeft geleid tot een duidelijk advies: zorg voor een breed kennis- en adviescentrum in de provincie Fryslân.

Het volledig advies is via de website van hûs en hiem in te zien. De aanbevelingen zijn een mooi startpunt voor een gezamenlijke visie en strategie voor de toekomst, waar de vier opdrachtgevers graag mee aan de slag gaan. lnmiddels zijn twee kwartiermakers aangesteld die samen met een kernteam verder gaan verkennen hoe dit er concreet uit kan komen te zien. Een goede aftrap voor de volgende 100 jaar advisering over omgevingskwaliteit van Fryslân. L2 Personele bezetting ln 2025 hebben zich een aantal mutaties voorgedaan in het personeelsbestand. Vooruitlopend op de pensionering met ingang van januari 2026 van de directeur Marc Visser is per 1 november 2025 Wiepkjen Kingma als directeur hûs en hiem benoemd. Daarnaast zal een medewerker vanaf L januari 2O26 zijn resterende verlofdagen inzetten en uiteindelijk medio 2026 met pensioen gaan. Om te anticiperen op deze wijzigingen zijn per l- oktober Douwe Douma en per 1 december Erik Vellinga aangenomen als adviseurs omgevingskwaliteit. De bezetting van hûs en hiem is in 2025 uitgekomen op een gemiddelde van9,87 FTE. De lichte stijging ten opzichte van het gemiddelde van 9,85 in 2024 is toe te schrijven aan de korte tijdelijk overlappingen eind 2025, Eind 2025 waren 13 medewerkers in dienst bij hûs en hiem (ten opzichte van 12 medewerkers ultimo 2024). Begin 2026 is de bezetting weer terug naar 12 medewerkers.

Het ziekteverzuim over 2025 bedroeg0,560/o, | berekend op basis van de totale gemiddelde ureninzet van de medewerkers. Productiecijfe rs 2O25 ln 2025 zijn in totaal 3.272(eerste) adviesaanvragen behandeld. ln 2024zijn dat er 3.062 geweest. Daarmee is het aantal (eerste) adviesaanvragen ten opzichte van 2O24 met 6,9% toegenomen. Omdat in veel gevallen na de (eerste) adviesaanvraag nog een vervolgaanvraag komt is het totale aantal planbehandelingen | een veelvoud van het aantal (eerste) adviesaanvragen. Het totaal aantal planbehandelingen | is gestegen: 6.567 in 2O25 ten opzichte van 6.265 in 2024, hetgeen een stijging van 4,8o/o betekent. ln 2O25 zijn daarmee gemiddeld 2,01 behandelingen per aanvraag nodig geweest. ln de vergelijking met het gemiddelde van 2,05 in 2074 betekent dit een lichte daling. ln 2025 was van de eerste aanvragen 38,Lo/ø vooroverleg (2024: 37,3o/ol. Van het totale aantal behandelingen in 2025 was31,,9%o vooroverleg (2024'.30,5o/o).

Het voeren van vooroverleg alvorens over te gaan tot het aanvragen van een omgevingsvergunning blijft een veel gehanteerd instrument bij de aangesloten gemeenten, Productieciife rs Betreft: | 2025 | 2024 | Mutatie | Mutatie-% (eerste) adriesaanwagen | 3.272 | 3.062 | 210 | 6,90/o waanên aantal roororerleg | 1.245 | 1.142 | 103 | 9,00/o roororerleg i(1 e) adviesaanwagen | 38,10/o | 37,30/o | 0,80/o | 2,00/o aantal planbehandelinqen | 6.567 | 6.265 | 302 | 4,80/o waanan aantal worolerleg | 2.096 | 1.91 1 | 185 | 9,70/o wororerleg | I aantal planbehandelingen | 31,90/o | 30,50lo | 1,40/o | 4,60/o 13 Opbrengsten reguliere advisering per gemeente 2020 | 202L | 2022 | æ,23 | 2024 | 2025 Achtka rspe le n | €47.L99 | €49.578 | €41..737 | €52.708 | € 62.553 | € 41.079 Ameland | €39.762 | €44.828 | €38.771 | € 41.988 | €4t.o24 | € 50.699 Dantumadiel | € 10.768 | € 10.126 | €L7.55L | €7.277 | € 18.708 | ê,14.924 De Fryske Marren | € 55.416 | €78.975 | € 80.654 | € 85.814 | € 151.184 | c 242.993 Harl i ngen | €27.L57 | € 36.304 | €46.U4 | € 38.947 | €45.657 | € 48.394 Heerenveen | € 39.908 | € 39.596 | €41..ML | € 48.160 | €40.390 | € 74.381 Leeuwarden | €194.774 | €218.476 | € 185.984 | €L42.553 | € 250.170 | € 247.515 N oardeast- Fryslân | €123.432 | €L26.244 | € 96.391 | € 99,945 | €734.265 | € 124.205 Ooststellingwerf | €4t.445 | € 54.898 | €54.572 | €47.7@ | €57.867 | € 79.836

Opsterland | € 67.040 | € 65.236 | € s3.558 | €72.247 | € 93.406 | € 81.148 Schiermonni koog | € 6.114 | €8.æ2 | €8.894 | €9.702 | € 11.820 | € 10.105 Smallingerland | € 62.999 | €ro5.975 | €70/.242 | € 99.007 | € 109.736 | €'t30.875 Súdwest-Fryslân | € 145.880 | € 196.698 | €L70.552 | €206.039 | €20L.626 | € 183.069 Terschel ling | €20.394 | € 30.139 | € 16.735 | €20.854 | €29.444 | € 20.326 Vlieland | € 10.057 | €75.2s7 | € 13.062 | €t4.252 | € 10.451 | €.21.942 Waadhoeke | € 82.928 | €1o1.û7 | €85.752 | €93.667 | €724.995 | ê 112.490 Weststellingwerf | € 63.355 | € 68.149 | €52.768 | € 68.823 | € 90.983 | € 81.997 / | € 1.03g.s62 7 | € 1.256,668 € 1.1$),1087 €.L.!4g.7437 €!.474.279/ | € L565'978 lnkomsten regul¡ere advisering per kwartaal + totale jaarinkomsten 1.800.000 1.565.978 1.600.000 1.445.319 1.400.000 1.252.740 1.200.000 L.\22.803 1.048.259 | r.044.260 | 1.090.395 1.000.000 | 1.027 | .319 7 | 81.2.493 800.000 | 801.941 772.2LO 666.766 600.000 400.000 200000 llil ilsr llãl lln ilil lläl llil iltl lläl | tililnllilllililäl 20IZ ZOI3 2014 20L5 2016 ZOLT 20L8 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 Il | 12 | !¡qri!.!3 II.1 -tot t4 Ontwikkeling eigen vermogen hûs en hiem 2001-2025 600.000 491.416 500.000 | 454.558 noo'ooo ¡sa,gro | 382.955 3t8.222 300.000 | 256,741 200.000 100.000 ll, | I 76.407I rll 2OO1 2002 2OO3 200.1 200s 2006 2OO7 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2or4 2015

2016 2OLt 2o1a 2019 2020 202L 2922 2023 2024 202s ln 2025 is de gemiddelde opbrengst per aanvraag (dossier) uitgekomen op € 478,60. ln 2024 was dit nog € 472,02. De stijging van de gemiddelde opbrengst ten opzichte van 2024 bedraagl t,4%o. De verklaring van de forse stíjging vanaf het boekjaar 2O24ligt in de doorgevoerde ta riefsverhoging. Gemiddelde opbrengst per dossier per ¡aar vanaf 2O2Otlm2O25 600,00 500,00 | 472,A2 | 478,60 400,00 294,99 ll32L,L3 | 3t3,42 | 340,L4 300,00 200,00 100,00 2020 | 202t | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 15 t n ko m ste n -u itgave n - res u lta at 2O15'2O25 '1.800.000 1.600.000 '1.400.000 1.200.000 1.000.000 800.000 600.000 400.000 200.000 200.000- 400.000- sten -.- u¡tgav -A i 2425 Aantal dossiers/behandelingen 2015-2025 8000 7000 6000 5000 4000 3000 2000 1000 0 2015 2076 20!7 2018 20L9 2020 20zt 2022 2023 2024 2025 -+*aantâl behandelingen --a-âantal dossierg 16 t7 ON DERHO UD KAPITAATGOEDEREN Met ingang van 2018 is gestart met het vormen van een bestemmingsreserve. De belangrijkste toepassing van deze bestemmingsreserve (onderhoudsreserve) is het te verwachten onderhoud aan het pand. De te verwachten piek in bedoelde uitgaven kan aldus worden gespreid over een aantaljaren. FINANCIERING lnzake de realisatie van beleidsvoornemens ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille (art.

13 BBV), kan worden opgemerkt dat het'Treasurystatuut Hûs en Hiem' dd 24-LL-20O6 van toepassing is. Hûs en hiem is tevens onderworpen aan de Wet Financiering Decentrale Overheden (FIDO) en de regeling (verplicht) Schatkistbankieren. BEDRIJFSVOERING Hûs en hiem heeft met de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2O24 de advisering sterker gericht op een integrale benadering van het brede begrip omgevingskwaliteit voor de deelnemende gemeenten. Ook biedt hûs en hiem diensten aan de deelnemende gemeenten aan voor Nije Pleats, neemt deel aan kwaliteitsteams en biedt ondersteuning op het gebied van (gemeentelijke) monumentenzorg en de actualisering van beeldkwaliteitsplannen. Daarnaast verricht hûs en hiem incidenteel opdrachten voor derden in het kader van second opinions en als secretariaat van architectuurprijsvragen. De dienstverlening wordt afgestemd op de adviesbehoefte van de deelnemende gemeenten. De tarifering voor de dienstverlening is gebaseerd op een kostendekkende exploitatie, immers, hûs en hiem is een non-profit organisatie. Gewoonlijk worden de tarieven (op basis van CBS- inflatie-indexen) eens per drie jaar herzien. De jongste herziening is sinds 1'-L-2026 van kracht. Om verantwoording af te leggen aan de deelnemende gemeenten inzake het functioneren van de lokale commissies worden voor elke gemeente inhoudelijke jaarverslagen gemaakt.

Tevens vinden jaarlijkse evaluatie-gesprekken plaats met de verantwoordelijke gemeentelijke portefe u ille houders. Het aantal fte's per 31 decembe r 2O25 bij hûs en hiem bedraagt 11,38 (gemiddeld over 2025:9,871 Vanaf 1 januari 2026 is de stand van het aantal fte: L0,52. Voor de bezetting van de Gemeentelijke Adviescommissie Omgevingskwaliteit beschikt hûs en hiem over een poule van circa 25 externe deskundigen. WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING Hierbij gaat het om het vermogen om substantitile tegenvallers op te vangen, zonder dat beleid moet worden aangepast. Het gaat dus om de robuustheid van de begroting. Het vermogen om het beleid door te kunnen zetten is afhankelijk van de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit omvat de middelen en mogelijkheden van de organisatie om niet-begrote kosten te dekken' De weerstandscapaciteit van hûs en hiem bestaat naast het eigen vermogen uit het begrote resultaat uit de bedrijfsvoering. Tevens is het bezit van het kantoorpand (Johan Willem Frisostraat 1 in Leeuwarden) als stil vermogen een belangrijk onderdeel van de weerstands-capaciteit' Het pand is onbelast met hypotheek. 18 De WOZ-waarde is per 7-L-2024 vastgesteld op een bedrag van € 436.000 (dit was € 423.000). De waarde voor de opstalverzekering (op basis van herbouwwaarde) is, na een taxatie in 2O25, gesteld op € 1.210,000.

Voordat de verduurzamingsoperatie van het pand was uitgevoerd werd in 2O22 door Hoekstra Taxaties de marktwaarde van het pand getaxeerd op € 650.000. Hoekstra Taxaties schatte daarbij de marktwaarde als woonhuis na de doorgevoerde verduurzaming op een bedrag van circa € 800.000. Het eigen vermogen (exclusief de waarde van het pand), inclusief bestemmingsreserves per 3t-t2-2125 bedraagt voor de resultaatbestemming over het boekjaar 2025 € 382.955. Van het resultaat over 2025 ad € 1.08.462 wordt voorgesteld om € 4.000 toe te voegen aan de 'Bestemmingsreserve onderhoud pand' en vervolgens € 15.000 te onttrekken aan de 'Bestemmingsreserve onderhoud pand' en het saldo van € 11-9.462 toe te voegen aan de algemene reserve. De onttrekking aan de bestemmingsreserve van € 15.000 is bedoeld om de uitgevoerde kelderrenovatie (kelderafdichting Koekoek, technische bergingsruimte en het aanbrengen van een ventilatiesysteem) te dekken. ln de jaarrekening2O24 is deze onttrekking reeds aangekondigd onder "Niet in balans opgenomen activa en verplichtingen", De weerstandscapaciteit is bij hûs en hiem dynamisch, dat wil zeggen dat het eigen vermogen beïnvloedbaar is, lmmers, ook de tarifering voor de dienstverlening kan bij een dreigend tekort in de dekking van de vaste lasten redelijk snel worden aangepast.

De bedrijfsvoering is er echter op gericht om een verhoging van de tarieven zoveel mogelijk te beperken. De meerjarenraming (2027 - 2029) is gebaseerd op een stabiel aantal adviesaanvragen. De verwachting is dat in elk geval in zowel 2026 alsin2A27 de rol van hûs en hiem binnen de in de GR deelnemende gemeenten niet anders zalzijn dan in 2025. Algemene reserve ln 2018 heeft het Algemeen Bestuur besloten dat, gelet op de risico's die zijn verbonden aan de aard van de werkzaamheden, gestreefd moet worden naar een algemene reserve van hûs en hiem van € 900.000. ln dit bedrag ligt besloten de waarde van het pand (stille reserve) Aanweziqe lle reserve De waarde van het pand, Johan Willem Frisostraat 1 te Leeuwarden, is door de gemeente Leeuwarden voor de WOZ vastgesteld per L-7-2024 op € 436.000. Deze waardepeildatum is de basis voor het belastingjaar 2025 geweest. Het pand is onbelast met hypotheek. Lenine Voor het kunnen uitvoeren van de verduurzamingswerkzaamheden van het eigen pand heeft hûs en hiem in 2022 een geldlening van € 330.000 afgesloten met BNG Bank B.V. De geldlening heeft een looptijd van 1.5 jaar vanaf 1 september 2O22tot l september 2037 tegen een rentepercentage van 2,99%o per jaar. Op deze lening wordt jaarlijks een bedrag van € 22.000, voor het eerst op 1 september 2O23, afgelost en de verschuldigde rente betaald.

Het huidige saldo van deze lening bedraagt € 264.000. T9 Samenvatting vermogenspositie, resultaten en financiële kengetallen Ac{¡vâ.n pasdvâ I Rêr¡ltaâlvoor bè*mming 2025 | 2021 | 2023 | 2022 | 202',1 Eigen \ermogen (na resultaatbestemm¡ng) | 491.417 | 382.955 | 2æ.743 | 338.222 | 454.558 Balanstotaal (totaal \,ermogen) | 903.178 | 808.403 | 709.680 | 821.521 | 590.941 Resultaat \,oor bestemming | 108.462 | 126.212 | 81.479- | 1't6.336- | 104.369 Vloltende acti\a + Liquide m¡ddelen | 557.971 | 439.264 | 320.170 | 473.419 | 529.761 Vaste passi\a (langlopende schulden) | 2eï.000 | 286.000 | 308.000 | 330.000 Vlottende passi\a (korllopende schulden) | 147.761 | 139.448 | 1M.937 | 153.299 | 1 36.383 Aanwezige stille resene (o.b.v de Woz-waarde per 1/1) | 436.000 | 423.000 | 403.000 | 403.000 | 403.000 Weerstands\,ermogen (o.b.v. eigen lermogen + stille resenes) | 927.417 | 805.955 | 659.243 | 741.222 | 857.558 Finãnclële kêngetallen | 2022 | 2021 2025 | 2024 | 2023 Solvabiliteit: | 54Yo | 47Yo | 36Yo | 41Yo | 77v. Eigen venwen / totaâl vernogen ' 1Wo Rentabiliteit van het eigen vennogenl | 25Yo | 39% | :25% | 26V. Resultaat wÎ beslemn¡ng | / gem¡ddeld e¡gen vermgen ' 1 00o/o Current ratio: | 3,78 | 3,15 | 2,21 | 3,09 | 3.88 (vloltende acl¡va + Liguide m¡ddelen)/ vloltende passiE Netlo schuldquote: | 16Yo | 19o/o | 25o/" | 28o/o | n.vt.

Tolaal geleende gelden / totale baten Voor een volledig inzicht in de vermogenspositie | en de resultaten wordt verwezen naar de cijfers van de jaarrekening van hûs en hiem, 20 VERBONDEN PARTIJEN Voor het jaarverslag 2025 wordt uitgegaan van de voor 2025 geldende Gemeenschappelijke regeling en onderstaande artikelen verwijzen hiernaar. ln deze Gemeenschappelijke Regeling hûs en hiem hebben in 2O25 alle gemeenten in Fryslân met uitzondering va n Tytsje rksteradiel deelgenomen. Conform artikel 34 lid 1 van de GR hûs en hiem draagt elke deelnemende gemeente in de kosten van het lichaam bij naar rato van de dienstverleníng op basis van tarieven die door het Algemeen Bestuur worden vastgesteld en meegedeeld aan de gemeenten. Conform artikel 34 lid 2 van de GR hûs en hiem kan een nadelig saldo van de vastgestelde rekening, na in achtneming van het door het Algemeen Bestuur vastgestelde reserveringsbeleid, door de gemeenten worden gedragen in verhouding tot het aantal ingezetenen op 1 januari van het betreffende ka lenderjaa r, Conform artikel 34 lid 3 van de GR hûs en hiem kan een batig saldo van de vastgestelde rekening, na in achtneming van het door het Algemeen Bestuur vastgestelde reserveringsbeleid, naar rato van de gemeentelijke bijdragen op basis van de tarieven in het betreffende kalenderjaar, aan de deelnemende gemeenten worden uitbetaald.

2L JAARREKENING 2025 GEMEENSCHAPPETIJKE REGEIING hû¡ en hiem B¡lnm | :tû,Jt¡ffi | :!Í.tiL¡[Ílf Actiua vaste activa materiële vaste activa | 3¡15.2O7 | 369.139 lnvesteringen met een economisch nut vlottende activa Vorderingen op openbare lichamen | "¿14.610 | 1.16.564 Depot PostNL | 290 | 290 Overige vorderingen | t3L2 | 5.219 Overlopende activa | 2.130 | s.835 248.342 | 127.fl¡8 Liquide middelen | 30ft.629 | 3Ll.356 !n3.178 | flt8.403 Passiva ergen vermogen Algemene reserve | 364.955 | 24L.743 Bestemm ingsreserve ondenfroud pand | 7.(no | 18.û00 Bestemmingsreserve energielabel C | 0 | 0 Resultaat lopend boekjaar | 119.462 | L23.ZLz 49L.4lV | 382.955 vaste passiva | 264.0o0 | 28,6.ffio vlottende passiva Schulden aan kredietinstellingen | 0 | o Schulden aan openbare lidramen | 34.&56 | 40.w Overige schulden | 39.O65 | 34.L27 Overlopende passiva | 73.840 | ffi.477 L47.76L | L39.449 Totaal | 903.178 | ü18.403 22 O*nicht wn bden en leeten Rekening | Be6roling | Relenit6 zCI25 | 2üS | zo:vt Bãtên Adviesgeld | 1.565.978 | 1.¡1.08.U¡0 | 1.478.lU¡ Opbrengsten Nije Pleats, ABP | 13.136 | 95 .{no | 10.296 Overige projecten | 45.s75 | o | 30.643 Bu itengewone baten/rente | o | o | o totaal baten | 1.624_689 | 1.5{t3.(m | 1.5tlr.o52 last€n Kapitaallasten | 45.028 | 50.0G0 | 55.382 Di recte person eelskosten | !..1T1.¡143 | 1.180.ü)0 | t.13s.558 lndirecte penoneelskasten | 27.303 | 20.tno |

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://ameland.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/1450ed95-48b1-49a4-a761-838573f9700c?agendaItemId=bfeb9ad0-44f6-4251-8287-aca2e6f525e6