(Vastgestelde versie) Bijlage geamendeerd Bestuurlijke oplegger bij RV Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026

Het doel van deze bestuurlijke oplegger is een toelichting te geven op het veiligheidsbeleid (A4) waar de vier veiligheidsprioriteiten op staan vermeld. De ambitie en effecten zijn per prioriteit uitgewerkt op het blad. Hieronder volgt een korte, nadere toelichting op de ambitie en de focus voor de komende jaren. Jaarlijks wordt de verdere focus bepaald in het uitvoeringsplan veiligheid.

Het is belangrijk dat onze inwoners zich veilig voelen in hun woon- en leefomgeving. Ons doel is daarom een veilige(re) gemeente Altena. Wij willen een veilige en vooruitstrevende gemeente zijn om te wonen, te ondernemen, te recreëren en waar inwoners zich kunnen ontwikkelen, nu en in de toekomst. De gemeente wil dat straten, buurten en kernen veilig zijn en veilig blijven. Dat betekent dat criminaliteit en overlast aangepakt moeten worden. In juni 2022 is de startnotitie vastgesteld, die dient als startpunt voor het opstellen van het veiligheidsbeleid. De trends en ontwikkelingen zijn in beeld gebracht, er is een enquête veiligheid uitgevoerd onder de inwoners en er zijn cijfers verzameld van onze veiligheidspartners. Dit alles is samengevoegd in de veiligheidsanalyse voor de gemeente Altena, welke u als bijlage in het bijlagenboek aantreft. Op 1 november 2022 hebben de raadsleden een informatieve veiligheidsavond op het politiebureau van Nieuwendijk bijgewoond. Tijdens deze avond zijn de criminaliteitscijfers gepresenteerd en zijn de raadsleden over de verschillende veiligheidsthema’s geïnformeerd. Centraal stonden: zorg en veiligheid, veilige woon- en leefomgeving, ondermijning en digitale veiligheid.

Op 6 december heeft de gemeenteraad tijdens de Altenatafel via de hoofdlijnennotitie de prioriteiten op het gebied van veiligheid benoemd voor de komende jaren en zijn door de raadsleden de wensen en bedenkingen kenbaar gemaakt. Dit heeft geresulteerd in het veiligheidsbeleid op een overzichtelijke A4 en deze bestuurlijke oplegger als (beknopte) toelichting. Bestuursakkoord In het bestuursakkoord staat dat in het veiligheidsbeleid ondermijning, woon- en leefomgeving, zorg en veiligheid en cybercrime prioriteit krijgen. Ondermijning wordt stevig aangepakt samen met de politie en andere (keten)partners. Verdachte situaties worden in beeld gebracht en er worden gerichte controles gehouden. Daarnaast staat in het bestuursakkoord dat de focus ligt op weerbaarheid en bewustwording. De verbinding tussen zorg en veiligheid krijgt ook de komende jaren prioriteit. Ook buurtpreventie en de aanpak/bestrijding van huiselijk geweld worden concreet genoemd in het bestuursakkoord. Regionaal Beleidsplan politie Zeeland West-Brabant 2023-2026 In de landelijke veiligheidsagenda zijn de volgende thema’s opgenomen: ondermijning (georganiseerde criminaliteit), maatschappelijke onrust (verbinding met de samenleving/ polarisatie), zorg en veiligheid (o.a. mensenhandel) en digitale veiligheid.

Deze thema’s zijn uitgewerkt in het Regionaal Beleidsplan politie Zeeland West-Brabant en komen terug in de prioriteiten zoals die in het veiligheidsbeleid voor de gemeente Altena benoemd zijn.

Zorg en Veiligheid

Ambitie De ambitie op het gebied van Zorg en Veiligheid is om het veiligheidsdomein en het zorgdomein beter met elkaar te verbinden, waardoor overlast en criminaliteit vroegtijdig gesignaleerd en integraal aangepakt worden (intern en extern). Het effect hiervan is een brede integrale levensloopbenadering en maatwerk waardoor zowel dader- als slachtofferschap wordt voorkomen. Hierbij gaat het om een kwetsbare groep met (vaak) meervoudige complexe problematiek waar meerdere partners op verschillende leefdomeinen bij betrokken zijn en waar de veiligheid in het geding is/komt. Onder Zorg en Veiligheid vallen de volgende thema’s: 1. Radicalisering / extremisme / polarisatie 2. Re-integratie ex-gedetineerden 3. Mensenhandel (ondermijning) 4. Geweld In Afhankelijkheidsrelaties (GIA) 5. Personen met verward / onbegrepen gedrag 6. Overlast gevende / criminele jeugd Samenwerking blijft (te) vaak incidenteel en persoonsgebonden. De verbinding zorg en veiligheid is veelal persoonsafhankelijk en is nog onvoldoende ingebed in de standaard werkwijze. Dit is niet zo vreemd daar de beide werelden sinds korte periode gestart zijn met het verkennen van en verbinden met elkaar waarbij er nog veel in beweging en in ontwikkeling is. Het uitgangspunt is echter ook het individu, de inwoner die het betreft, uitgaande van het principe 1 gezin, 1 plan, 1 regisseur.

Focus De focus van het thema Zorg en Veiligheid ligt de komende jaren op de volgende gebieden: -

Versterken van de verbinding tussen Zorg en Veiligheid, zowel op interne als externe processen als op uitvoering en bestuurlijke aansturing Eenduidige aanpak Proces- en casusregie op (meervoudige) complexe casuïstiek Werkwijze Crisisinterventie in de regio Werkwijze aanpak Geweld In Afhankelijkheidsrelaties (GIA) Aanpak mensenhandel (in combinatie met ondermijning) Werkwijze de-escaleren, gebruik regiekaart de-escaleren Werkwijze Wet aanpak woonoverlast

Veilige Woon- en Leefomgeving

Ambitie Onze ambitie is bij te dragen aan een veilige woon- en leefomgeving voor onze inwoners. De gemeente Altena moet een plek zijn waar inwoners veilig over straat kunnen en zich veilig voelen. Uit de enquête veiligheid blijkt dat inwoners van de gemeente Altena zich veilig voelen en dat willen we graag zo houden. We zien dat de aanwezigheid van buurtpreventie en whatsappgroepen, het gevoel van veiligheid onder de inwoners vergroot. Vandaar dat we de komende jaren in buurtpreventie willen investeren en dit verder uit willen bouwen. Ook buurtbemiddeling draagt bij aan deze positieve ontwikkeling van het veiligheidsgevoel. Deze initiatieven willen we in stand houden en extra onder de aandacht brengen. We gaan voor een veilige jaarwisseling in de hele gemeente. Ook willen we onze inwoners bewust maken wat zij zelf kunnen doen om brand in hun woon- en leefomgeving te voorkomen. Focus De focus van het thema Veilige Woon- en Leefomgeving ligt in de komende jaren op de volgende gebieden: -

Buurtpreventie en whatsappgroepen Buurtbemiddeling Jaarwisseling en vuurwerkbeleid Brandpreventie Geen geweld tegen hulpverleners: Veilige Publieke Taak (VPT) Verkeersveiligheid Betrokkenheid boa’s en wijkagenten Inbraakpreventie Evenementen en horeca

Ondermijning

Ambitie Onze ambitie is het zo veel mogelijk voorkomen, tegengaan, verstoren en stoppen van verschillende vormen van criminaliteit die de grens tussen de boven- en onderwereld vervagen. Georganiseerde criminaliteit leidt steeds vaker tot ondermijning: de verwevenheid van de onder- en de bovenwereld. We gaan aan de slag met de Brabantse norm weerbare overheid. Dit is een handreiking van de provincie aan gemeenten om criminele activiteiten te signaleren en te voorkomen. Criminelen maken gebruik van subsidieregelingen of vragen vergunningen aan. Dat vraagt om een overheid die weerbaar is tegen ondermijning. Het probleem van ondermijning is dat de samenleving wordt ondergraven. “Normaal werken” loont niet meer, kwetsbare jongeren komen in aanraking met verkeerde rolmodellen en ambtenaren en bestuurders worden onder druk gezet. Het doel is om de interne informatiepositie te versterken en het inzichtelijk krijgen van de verschillende vormen van ondermijnende criminaliteit wat leidt tot een effectievere en efficiëntere aanpak van ondermijning. Focus De focus van het thema ondermijning ligt de komende jaren op de volgende gebieden: -

Communicatie: preventie en voorlichting voor inwoners, bedrijfsleven, medewerkers en bestuur Integriteit Samenwerking interne en externe stakeholders Sectoren: vastgoed, zorg, horeca, nieuwe energiebedrijven, transport en logistiek en havens Aanpak mensenhandel (in combinatie met Zorg en Veiligheid) Meld Misdaad Anoniem (MMA) Drugscriminaliteit (opsporen en handhaven) Bibob (Wet bevordering integriteitsbeoordelingen) Voldoen aan de Brabantse norm weerbare overheid

Digitale Veiligheid en Maatschappelijke Onrust

Onze ambitie is om onze inwoners bewust en weerbaar te maken tegen de risico’s van cybercriminaliteit en daarnaast om een betrouwbare overheid te zijn. Digitale Veiligheid is een relatief nieuw thema en wordt steeds belangrijker, ook omdat we een nadrukkelijke verschuiving zien in de criminaliteitscijfers van ‘fysieke’ naar digitale criminaliteit. Door de groei aan digitale producten en diensten neemt de digitale kwetsbaarheid van de samenleving toe. Uit de veiligheidsenquête blijkt een nadrukkelijke behoefte van de inwoners aan voorlichting op dit thema. De maatschappelijk onrust, mede door online aangejaagde ordeverstoring, neemt toe en heeft impact op de veiligheidsgevoelens van onze inwoners en hoe zij zich gedragen. Gemeenten hebben een belangrijke rol om te voorkomen dat inwoners, bedrijven, voorzieningen én de gemeente zelf, slachtoffer worden van cybercriminaliteit. Er zijn volgens het Centrum voor Criminaliteitspreventie (CCV) vier wegen waarop de gemeente actie kan ondernemen om een cyberweerbare gemeente te zijn: 1. Verantwoordelijkheid nemen voor het goed functioneren van de eigen digitale systemen: Eigen huis op orde 2. Voorbereid zijn op cyberincidenten en/of een cybercrisis 3. Het weerbaar maken van inwoners en ondernemers tegen cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit 4.

Online aangejaagde ordeverstoring: goed zicht hebben op onrechtmatige activiteiten die online afspelen en daarmee fysieke ordeverstoringen voorkomen We geven prioriteit aan een digitale weerbare gemeente. We zetten ons in om te voorkomen dat (1) inwoners en (2) bedrijven slachtoffer worden van cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. Ook zorgen we ervoor dat de (3) informatiebeveiliging van de gemeente op orde is en dat we goed voorbereid zijn op cybercisis en (4) online aangejaagde ordeverstoringen. Dat gaan doen we door kennis en bewustwording bij inwoners, bedrijven en collega’s te verhogen, een integrale aanpak en het verbeteren van onze informatiepositie. Focus: De focus van het thema digitale veiligheid en maatschappelijke onrust ligt de komende jaren op de volgende gebieden: -

Informatiepositie Integrale aanpak en samenwerking Trends en ontwikkelingen Bewustwording en communicatie Gedigitaliseerde criminaliteit Arda (is een online intern leerprogramma en vergroot de bewustwording rond cybersecurity) in het kader van eigen huis op orde Toolkit instrumenten digitale wereld

De komende jaren zal de crisisorganisatie- en beheersing doorontwikkeld worden met daarbij aandacht voor werving en betrokkenheid van medewerkers, alarmering en actualisering van de (hoogwater)draaiboeken. Crisisbeheersing vraagt alertheid, een (pro)actieve houding en waar nodig voorbereidingen ten opzichte van actuele ontwikkelingen, zeker ook gezien de recent veranderde veiligheidssituatie in Europa en de als gevolg daarvan toenemende bedreigingen. We houden steeds meer rekening met andere vormen van crisis, zoals een flitscrisis, maar ook een langdurige crisis wat grote impact heeft op de bedrijfsvoering. Dit vergt een andere, vernieuwende aanpak. Mogelijke scenario’s waar we ons op voorbereiden zijn hoogwater/overstroming, cyberaanval, gas tekort, klimaat (droogte, extremen regenval), stikstof, asielketen, energiecrisis, etc.

Algemene focus op veiligheidsvraagstukken: - Samenwerking met en het blijven betrekken van de inwoners en maatschappelijke partners - Werken van buiten naar binnen met behulp van boa’s - Aandacht blijven houden voor de zorgen over de politiecapaciteit en inzet wijkagenten - Samenwerking met veiligheidsregio’s (wendbaar en duurzaam) - Actieve communicatie: preventie en voorlichting voor inwoners en bedrijfsleven en succes delen - Informatie gestuurd/ datagericht werken - Maak capaciteit inzichtelijk - Infomeer de raad bij wisseling/wijziging van trends en ontwikkelingen en veiligheidsanalyse op basis van onderzoek. - Samenwerking met handhaving: Zet boa’s preventief in en maak inzichtelijk wat zij doen. Linken: - VTH-beleid: van reactief naar actief handhaven - Regionaal Beleidsplan Politie Zeeland West-Brabant 2022-2026 - Plan crisismanagement van de Veiligheidsregio