Regiovisie Jeugd West Brabant Oost

39

“Het proces van verwijzen moet echt eenvoudiger.”

“Huisartsen vormen een stabiele factor voor de jeugdigen.”

“Geef de toegang ruimte om te implementeren.” interne collega

verwijzer

verwijzer

“Het is verwarrend dat de toegang in elke gemeente anders geregeld is.” verwijzer

“Goede triage is al hulpverlenen! Triage is verder kijken dan de vraag en vraagt om een brede blik.” aanbieder

“Regelmatig bijeenkomsten hebben met gemeente en aanbieders werkt goed?”

“Gezinstriage is onderdeel van het traject en de hulpverlening.” aanbieder

aanbieder

“Vraag gewoon hoe ik het gesprek wil voeren, of ik alles zelf wil vertellen of dat ik vragen wil beantwoorden.” jeugdige

“Het dossier mag ook steeds geactualiseerd worden passend bij de situatie. Sommige zaken doen er op een gegeven moment niet meer toe. Het is niet altijd nodig om te weten dat ik als 2- of 5-jarige heel agressief was. Dat ben ik nu niet meer. Zie me zoals ik nu ben.” jeugdige

Reacties van spelers uit het jeugdhulp-landschap De zes ontwikkelopgaven zijn geladen en verrijkt in een traject van dialoogsessies, werkconferenties, ontwikkeltafels en individuele gesprekken met jeugdhulpaanbieders, onderwijspartners, verwijzers en de jeugdigen zelf. Van elkaar leren stond centraal. Tijdens deze contactmomenten is wederom gebleken dat de betrokkenheid en expertise van alle spelers in ons jeugdhulplandschap bijzonder en groot is.

REGIOVISIE Vast te stellen

40

11

STRATEGISCH PARTNERSCHAP IN HET JEUGDHULPLANDSCHAP: INKOOP Waar komen we vandaan? Partnerschap in het jeugdhulplandschap tot 2022 Een goed jeugdhulpbeleid vraagt om een goede inkoop van jeugdhulp. Vanaf 1 januari 2015 werken we in Regio WBO samen bij de inkoop van niet vrij toegankelijke jeugdhulp, oftewel jeugdhulp waarvoor een verwijzing nodig is. De ingekochte jeugdhulp stellen we via de verwijzers beschikbaar aan de jeugdigen uit Regio WBO. Lokaal waar mogelijk, regionaal waar nodig. Het uiteindelijke doel is de juiste en de beste hulp voor de jeugdige, zo dichtbij mogelijk. Een belangrijk uitgangspunt hierbij is dat we breder kijken dan alleen het beschikbare hulpaanbod. Het eigen netwerk van de jeugdige positioneren, uitbreiden en versterken heeft de eerste prioriteit. Voor een goed functionerend jeugdhulpstelsel is het belangrijk dat alle spelers in het jeugdhulplandschap achter dit uitgangspunt staan en er een bijdrage aan leveren. In 2020 is de inkoopvisie WBO 2021 vastgesteld door de individuele colleges van de vijf gemeenten. Er was vanuit het jeugdhulplandschap behoefte en noodzaak om concreter te gaan sturen op de kwaliteit en efficiëntie van de ingezette jeugdhulp. Ook bleek het nodig om door te gaan met transformeren om het hoofddoel te bereiken: jeugdhulp in dienst van de jeugdige, zodat deze op kan groeien tot een zo zelfstandig mogelijke volwassene.

In deze visie stond het afbakenen van de regionale

REGIOVISIE Vast te stellen

41

jeugdhulp centraal. Hierbij was het doel om helderheid te creëren in de aansluiting van het voorliggend veld met de niet vrij toegankelijke jeugdhulp. Daarnaast is er hard gewerkt de inkoop en het contractmanagement naar een hoger niveau te tillen. Wat we zien Het stelsel voor jeugdhulp is nog niet zo effectief als we voor ogen hebben. Voor veel ouders en jeugdigen is het nog lastig om de hulp te krijgen die nodig is. Hoewel budgetten niet leidend moeten zijn in de jeugdhulp, zijn de uitgaven fors toegenomen. Dit maakt de roep om effectiviteit van de ingezette middelen actueel. Een doelmatige uitvoering is dus belangrijk voor een betere en ook op de lange termijn houdbare jeugdhulp. Tegen deze achtergrond zien we de situatie ontstaan dat de manier van contracteren niet meer past bij dat wat ons te doen staat. Het open house-model waarvoor wij kozen, heeft niet geleid tot de ambitie van ontschotting. Hierdoor is op- en afschalen nog steeds een ingewikkelde uitdaging. Dit komt juiste en tijdige hulp aan de jeugdigen niet ten goede. Het aantal jeugdhulpaanbieders groeit fors. Het huidige stelsel van bijna 250 aanbieders maakt dialoog binnen het veld lastig en het verzilveren van de innovatiekracht in de regio ingewikkeld. We merken dat een beheersbaar jeugdhulpstelsel continu veel aandacht vraagt en dat het de slagkracht belemmert.

Daarnaast heeft de ervaring geleerd dat afhankelijkheid

REGIOVISIE Vast te stellen

van één aanbieder die het totaalpakket levert, de jeugdhulp in de regio enorm kwetsbaar maakt. Regio WBO heeft gemiddeld langere jeugdhulptrajecten dan landelijk het geval is. Dat valt op en vraagt om collectieve daadkracht van het veld. Ook loopt een groot deel van de huidige contracten met jeugdhulpaanbieders af. Om die redenen is dit hét moment om de inkoop opnieuw te bezien en in te zetten op strategisch partnerschap. Wat we willen bereiken: Inkoopstrategie 2023 De expertise van onze jeugdhulpaanbieders is enorm. Daar zijn we trots op. Wij zijn ervan overtuigd dat de uitdagingen die er zijn alleen aangepakt kunnen worden met strategische en langdurige samenwerking tussen de spelers in het jeugdhulplandschap. Hierbij is het vanzelfsprekend belangrijk dat partners achter de leidende principes (hoofdstuk 4) staan en willen werken aan de ontwikkelopgaven die we formuleerden (hoofdstuk 5 t/m 10). We vragen van aanbieders dat ze mee ontwikkelen, leren en inspireren. Alleen op die manier kunnen we tegelijkertijd passende jeugdhulp bieden én de transformatie in het jeugdhulplandschap versterken. Samen ontwikkelen voor de jeugdige Door duurzaam samen te werken kunnen we ruimte pakken om samen te detecteren waar de problemen zitten en de oplossingen te ontwikkelen waar nodig. Door duurzame samenwerking kunnen we verder bouwen aan

42

vertrouwen en op basis daarvan maximaal innoveren. Met langdurige contracten worden aanbieders in staat gesteld te investeren in de jeugdhulp en kunnen gemeenten investeren in de aanbieders. De samenwerking wordt hiermee écht wederkerig. En het maakt de samenwerking financieel beheersbaar waardoor middelen daadwerkelijk ten goede komen aan passende jeugdhulp en niet aan onnodige overhead. Dat is nodig, aangezien het steeds weer een uitdaging is om binnen het beschikbare budget kwalitatief goede jeugdhulp te garanderen.

rust en stabiliteit in het jeugdhulplandschap brengen en de goede dingen goed doen voor onze jeugdigen en hun gezinnen. Door opnieuw de samenwerking te intensiveren kunnen we uitdagingen en ambities die er liggen aanpakken. Een nieuwe inkoopstrategie is daarnaast een belangrijk instrument om de Regiovisie die u nu leest te implementeren. Een nieuwe inkoopstrategie is daarmee geen doel op zich maar een gevolg van de ervaringen, ambities en visie.

Jeugdige centraal Goede en passende jeugdhulp is jeugdhulp die om de jeugdige heen wordt georganiseerd in plaats van andersom. Het is in dit kader belangrijk dat op- en afschalen van jeugdhulp vlot kan gebeuren. Het aantal beschikkingen van de afgelopen jaren laat zien dat dat stroef loopt. Een ketenbrede samenwerking waar ontschotting een belangrijk streven is, kan de jeugdigen en hun gezinnen ontzorgen en het aantal beschikkingen beperken. Deze ketenbrede samenwerking vraagt partijen in het jeugdhulplandschap om elkaar te vertrouwen, elkaars expertises te kennen en over eigen schaduwen heen te stappen. Dit kan alleen als jeugdhulpaanbieders onderling intensief en langdurig samenwerken. Inkoop is geen doel op zich Kortom, door samenwerking te intensiveren naar strategisch partnerschap kunnen we

REGIOVISIE Vast te stellen

43

BEGRIPPENLIJST Ambulante hulp

Een vorm van behandeling en begeleiding waarbij iemand niet wordt opgenomen in een instelling. Ambulante hulp kan plaatsvinden bij de cliënt thuis of bij een hulpverlenende organisatie.

Gezinshuis

Een kleinschalige vorm van jeugdhulp - georganiseerd vanuit een natuurlijk gezinssysteem - waar gezinshuisouders volgens het 24x7-principe opvoeding, ondersteuning en hulp bieden aan bij hen in huis geplaatste jeugdigen. Deze jeugdigen zijn tijdelijk of langdurig aangewezen op intensieve en professionele hulpverlening als gevolg van beschadigende ervaringen en/of complexe problematiek.

Gecertificeerde instellingen

Organisaties die, conform de Jeugdwet, maatregelen van jeugdbescherming en jeugd-reclassering uitvoeren. Deze instellingen moeten in het bezit zijn van een certificaat.

Gemeenschappelijke Regeling

Een samenwerkingsverband tussen meerdere overheden. Dit zijn meestal gemeenten, maar een samenwerking tussen overheidslagen (gemeenten, provincies en waterschappen) komt ook voor.

Governance

De samenwerkingsvorm en de wijze waarop kernactiviteiten en samenwerking georganiseerd is binnen de jeugdhulpregio. Hierin staan heldere afspraken over wie wat doet, over wat het mandaat van de samenwerking is en wat er lokaal, regionaal en bovenregionaal georganiseerd wordt.

Inkoop van jeugdhulp

De manier waarop gemeenten komen tot contracteringsafspraken met jeugdhulpaanbieders over het toewijzen, hulpverlenen, bekostigen, administreren, verantwoorden en beheersen van jeugdhulp.

REGIOVISIE Vast te stellen

44

BEGRIPPENLIJST Jeugdhulp

Ondersteuning van, en hulp en zorg (niet zijnde preventie) aan jeugdigen en hun ouders bij het verminderen, stabiliseren, behandelen en opheffen van of omgaan met de gevolgen van psychische problemen en stoornissen, psychosociale problemen, gedragsproblemen of een verstandelijke beperking van de jeugdige, of opvoedingsproblemen van ouders.

Jeugdhulplandschap

Het jeugdhulplandschap is een netwerk van organisaties en voorzieningen waar jeugdhulp en jeugdhulp wordt verleend en/of die op een of andere manier een rol hebben in deze hulpketen.

Jeugdige

Kind of jongere tot 18 jaar. In het geval van verlengde jeugdhulp of jeugdhulp in het kader van het Jeugdstrafrecht kan het een jeugdige tot 23 jaar zijn.

Jeugdwet

Wet waarin regels staan over de verantwoordelijkheid van gemeenten voor (het beschikbaar stellen van) preventie, ondersteuning, hulp en zorg aan jeugdigen en ouders bij opgroei- en opvoedingsproblemen, psychische problemen en stoornissen. De wet geldt vanaf van 1 maart 2014.

Niet vrij toegankelijke jeugdhulp

Hiervoor is een beschikking nodig van een wettelijke verwijzer: de (gemeentelijke) toegang, arts, en/of een gecertificeerde instelling.

Norm voor Opdrachtgeverschap

Met de Norm voor Opdrachtgeverschap erkennen de gemeenten dat voor sommige vormen van hulp regionale en bovenregionale samenwerking vereist is. De norm schetst hoe ze dat willen regelen. Het gaat daarbij vooral om de beschikbaarheid van weinig voorkomende en specialistische vormen van hulp.

REGIOVISIE Vast te stellen

45

BEGRIPPENLIJST Ouder

Gezaghebbende ouder, adoptiefouder, stiefouder of een ander die een jeugdige als behorend tot zijn gezin verzorgt en opvoedt, niet zijnde een pleegouder.

Passend Onderwijs

Alle leerlingen moeten een plek krijgen op een school die past bij hun kwaliteiten en hun mogelijkheden. Passend onderwijs moet ervoor zorgen dat elke jeugdige het beste uit zichzelf haalt. Scholen bieden daarom extra hulp aan leerlingen die dit nodig hebben.

Toegang

Er zijn diverse toegangen waar jeugdigen en ouders met een jeugdhulpvraag terecht kunnen. Zo is er de gemeentelijke toegang, maar jeugdhulp is ook toegankelijk na verwijzing door de huisarts, de medisch specialist en de jeugdarts.

Triage

Triage is het beoordelen van de urgentie van de hulpvraag. Dat wil zeggen dat de triagist bepaalt met hoeveel spoed een jeugdige gezien moet worden. Vervolgens bepaalt de triagist de wijze waarop de hulpvraag het beste kan worden beantwoord en door wie die jeugdige gezien moet worden.

VNG

Vereniging Nederlandse Gemeenten: verbindt alle gemeenten in Nederland en de overzeese gebieden.

Verwijzers

Wettelijke verwijzers naar de jeugdhulp zijn gemandateerde professionals van de gemeentelijke toegang, huisartsen, jeugdartsen, medisch specialisten, rechters, jeugdbeschermers en jeugdreclasseerders.

Vrij toegankelijke jeugdhulp

Hulp en ondersteuning waar alle jeugdigen tot 18 jaar gebruik van kunnen maken zonder beschikking of verwijzing.

REGIOVISIE Vast te stellen

46

COLOFON Tekst: Beleidsadviseurs Jeugd en Contractmanagement jeugdhulpregio WBO | Redactie: Marieke Wagener (Mindmatterz) | Projectleiding: Unieke Ronde | Vormgeving: Linet Tekelenburg (Ctrl-L Design) | Fotografie: Freepik.com

REGIOVISIE Vast te stellen

47

Meer informatie op

www.regiowbo.nl Vragen of suggesties? Neem dan contact met ons op via jeugdhulp@breda.nl

REGIOVISIE Vast te stellen

48