Raadsvoorstel Warmtevisie Altena 2021

Raadsvoorstel Onderwerp Raadsvoorstel Warmtevisie Altena 2021

Samenvatting In de Warmtevisie Altena 2021 staat de strategie om Altena de komende jaren klaar te maken voor aardgasvrij. De visie is samen met diverse partijen opgesteld, zoals woningcorporaties, Enexis, dorpsraden en ondernemersverenigingen. Deze visie is eerder voor wensen en bedenkingen voorgelegd aan de gemeenteraad. Voorstel 1. De Warmtevisie Altena 2021 vaststellen met als uitgangspunten: • tot 2030 focus op isolatie en besparing; • haalbaar en betaalbaar voor iedere inwoner; • draagvlak in buurten en initiatief vanuit de samenleving; • een aanpak in 3 sporen: A. gemeentebrede aanpak; B. intensieve aanpak voor isoleren meest kansrijke buurten; C. onderzoek naar aardgasvrij. 2. De benodigde structurele formatie en financiële middelen op te nemen in de Kadernota 2023.

Inleiding Op basis van het Klimaatakkoord dient de gemeenteraad eind 2021 de Transitievisie Warmte (wij noemen deze Warmtevisie) vast te stellen. In deze visie beschrijven we hoe de gemeente Altena in de periode tot 2030 klaargemaakt wordt voor de overgang naar aardgasvrij in 2050 en welke route we daarvoor kiezen. Met verschillende betrokkenen (intern en extern, professionele stakeholders en betrokken inwoners) is gewerkt aan de nu voorliggende definitieve versie. Aan de definitieve versie is een uitvoerige technische en financiële analyse en een Warmtevisie 0.5 en een Warmtevisie 1.0 vooraf gegaan. De 1.0 versie is aan u voorgelegd voor wensen en bedenkingen.

Datum voorstel 16 november 2021 Kenmerk D2021-10-009671 / 2021035061 Opgesteld door Mark Roza Telefoonnummer 0183-516816 Team Team Omgeving & Vastgoed Portefeuillehouder R.J. van Vugt

Gemeentehuis Altena Sportlaan 170 4286 ET Almkerk Postbus 5 4286 ZG Almkerk T (0183) 516100 E info@gemeenteAltena.nl

1/6

www.gemeenteAltena.nl www.gemeenteAltena.nl

Beleidskader In het Nationale klimaatakkoord worden gemeenten genoemd als de regisseurs van de warmtetransitie voor de gebouwde omgeving. Op grond van dit akkoord moeten gemeenten samen met partners eind 2021 een transitievisie warmte klaar hebben. De Altena Klimaatagenda is de uitwerking van de Altena Energiestrategie 2019-2046. In de klimaatagenda is het opstellen van een Transitievisie Warmte als actie benoemd (GE1). Hoewel de RES1.0 vooral gericht is op grootschalige duurzame elektriciteit (de warmtestrategie wordt uitgewerkt in de RES2.0) wordt wel een verwijzing gemaakt naar de opgave die gemeenten hebben om een Transitievisie Warmte vast te stellen.

Beoogd resultaat Met dit voorstel wordt u geïnformeerd over het gevoerde proces en het resultaat daarvan in de vorm van de definitieve Warmtevisie Altena. Met het vaststellen van de visie wordt voldaan aan de afspraak die hierover is gemaakt in het landelijke klimaatakkoord.

Argumenten Uw raad heeft tijdens de Altenatafel van 12 oktober 2021 wensen en bedenkingen geuit. De portefeuillehouder heeft toegezegd de volgende punten mee te nemen: • Voorkomen tweedeling door energie-armoede benoemen. • Ondanks uitdagingen van pilots willen we wel ervaringen opdoen met aardgasvrij, bijvoorbeeld op basis van quickscan Aquathermie. • Ventilatieverliezen/warmteterugwinning voldoende benoemen in de Warmtevisie. • Benoemen rol VVE’s. • Draagvlak als basis voor selecteren van focusbuurten (Spoor B). • Mogelijkheden voor gemeentelijke financiering van isolatiemaatregelen onderzoeken en benoemen in raadsvoorstel. Tijdens de Altenaronde van 5 oktober is tevens toegezegd de benodigde capaciteit zoals verwoord in hoofdstuk 8 van de Warmtevisie meer specifiek te maken voor de gekozen lijn. Ten aanzien van het laatste punt heeft uw raad bij de behandeling van de begroting een motie aangenomen. Het college zal nagaan of het aansluiten op de laagrentende duurzaamheidslening voor Altena meerwaarde oplevert en zal hier voor 1 maart over rapporteren. Daarnaast gaan we conform de motie energiearmoede ook aan de slag met het thema energiearmoede.

2/6

www.gemeenteAltena.nl

De visie is opgesteld in goed overleg/samenwerking met verschillende partijen en maatschappelijke organisaties. Hiermee is sprake van een gebalanceerde en breed gedragen visie die de basis vormt voor de verdere uitvoering van de warmtetransitie in de komende jaren.

Kanttekeningen • De Warmtevisie Altena richt zich voor de komende jaren met name op het aardgasvrijgereed maken van 3.000 woningen. Dit is voor sommigen niet ambitieus genoeg. Daarentegen is er ook weerstand in de maatschappij tegen het daadwerkelijk aardgasvrij maken, niet in de laatste plaats vanwege de hoge kosten. Het aardgasvrijgereed maken levert én CO2-reductie op én zorgt voor een lagere energierekening. • Op het moment van schrijven van dit voorstel is er nog onvoldoende zicht op de mogelijkheden van eventuele financiële ondersteuning vanuit de gemeente voor het nemen van isolerende maatregelen. Om voldoende handelingsperspectief te kunnen bieden aan inwoners zal dit nader moeten worden onderzocht en uitgewerkt. Dit is mede afhankelijk van de beschikbaarheid van financiële ondersteuning door het Rijk. • Recent is bekend geworden dat bepaalde diersoorten (waaronder vleermuizen) kunnen worden benadeeld door het isoleren van woningen. Het gaat dan met name om het isoleren van spouwmuren waarbij vleermuizen gevangen worden in de spouw en sterven. Dit is niet alleen onwenselijk maar ook in strijd met de wet. In overleg met Natuurinclusief Altena en een deskundige is vastgesteld dat dit probleem kan worden opgelost door het uitvoeren van onder andere een nulmeting zoals ook gemeente Tilburg heeft gedaan. Op basis van goede ervaringen daar wordt dit nog nader uitgewerkt.

Financiën In hoofdstuk 8 van de Warmtevisie wordt ingegaan op de uitvoeringskosten. Voor extern advies met betrekking tot communicatie/participatie en technisch advies voor de uitvoering van de buurtuitvoeringsplannen is nu een jaarlijks bedrag van €100.000,- geraamd voor de periode 2022-2030. Binnen de huidige budgetten (inclusief 2021) is nog voldoende ruimte om deze kosten in 2022 te dekken. Voor de periode daarna is dit niet het geval. De benodigde capaciteit zoals beschreven in hoofdstuk 8 van de visie is Altena-specifiek gemaakt en ten opzichte van het onderliggende onderzoeksrapport van het Rijk en de eerdere Warmtevisie 1.0 naar beneden bijgesteld (aangezien onze visie is gericht op aardgasvrijgereed en niet op aardgasvrij). Deze begint met 1,6-2,4 fte (geraamde bandbreedte) in 2022 en loopt daarna op. Een deel van deze inzet kan binnen de huidige formatie worden opgevangen.

3/6

www.gemeenteAltena.nl

Ten tijde van het opstellen van de begroting 2022 was over het voorgaande nog onvoldoende duidelijkheid. Het structureel benodigde budget (inclusief de benodigde aanvullende personele capaciteit) wordt meegenomen in de Kadernota 2023. Verwacht wordt wordt dat op korte termijn vanuit de rijksoverheid duidelijkheid komt over aanvullende financiële middelen voor de uitvoering van het klimaatakkoord. Dit is nu echter nog onbekend en hangt af van de kabinetsformatie. De VNG zegt hierover: “Het is nu wel zaak om door te pakken en ervoor te zorgen dat gemeenten de plannen ook daadwerkelijk kunnen gaan uitvoeren. Gemeenten staan samen met inwoners in de startblokken om aan de slag te gaan. Daarbij hoort wel duidelijkheid over de financiële ondersteuning voor gemeenten bij het uitvoeren van de transitievisies warmte en duidelijkheid over de betaalbaarheid van de energietransitie in de gebouwde omgeving voor inwoners.” Wij stellen voor om na besluitvorming te starten met de beschikbare financiele middelen en personele capaciteit maar de structurele uitvoering van de Warmtevisie af te laten hangen van deze rijksmiddelen: zonder financiële steun voor de gemeente geen warmtetransitie.

Participatieproces Verschillende groepen hebben, vanuit hun eigen rol, meegewerkt aan de Warmtevisie Altena: • Een stuurgroep met daarin bestuurders van de woningcorporaties, de portefeuillehouders duurzaamheid en wonen en onze directeur Ruimte&Strategie. • Een werkgroep met daarin professioneel betrokkenen vanuit de gemeentelijke organisatie, de woningcorporaties en Enexis. • Een klankbordgroep waarin onder andere dorpsraden, huurdersbelangenverenigingen, ondernemersverenigingen en energiecoöperatie Altena Nieuwe Energie zijn vertegenwoordigd. Tijdens de Altenaronde van 5 oktober heeft Altena Nieuwe Energie een inspraakreactie gegeven. De strekking van deze reactie was dat de Warmtevisie onvoldoende ambitieus is. Tegelijkertijd pleitte Altena Nieuwe Energie ervoor vol in te zetten op isoleren; een aanpak waar de Warmtevisie nu juist op insteekt.

4/6

www.gemeenteAltena.nl

Aanpak Na vaststelling van de Warmtevisie Altena 2021 door uw raad zal een intentieverklaring worden ondertekend door in ieder geval de woningcorporaties en de gemeente Altena. Ook andere partijen (denk bijvoorbeeld aan Enexis en relevante lokale partijen) zal worden gevraagd deze verklaring te ondertekenen. Verder gaan we aan de slag met de uitvoeringsplannen voor spoor A (gemeentebrede aanpak) en B (focusbuurten). U wordt daar te zijner tijd nader over geïnformeerd.

Communicatie Na vaststelling van de Warmtevisie Altena 2021 zal dit bekend worden gemaakt via de bekende kanalen. Ook gaat dan een persbericht uit in verband met de mijlpaal die dan is bereikt. Vooruitlopend op de besluitvorming (naar aanleiding van de Warmtevisie 1.0 die eerder aan de gemeenteraad is aangeboden is in oktober een webinar georganiseerd voor inwoners waarin de Warmtevisie en het vervolgproces nader is toegelicht. Tenslotte hebben we op onze website een speciale pagina ingericht voor het thema aardgasvrij.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Altena, de secretaris,

de burgemeester,

drs. R.J.M. van Wuijtswinkel MPA

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

Bijlagen Warmtevisie Altena 2021

5/6

www.gemeenteAltena.nl

Raadsbesluit De raad van de gemeente Altena, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, besluit: 1. vast te stellen de Warmtevisie Altena 2021; in deze nota staan de volgende volgende uitgangspunten/keuzes: • • • •

tot 2030 focus op isolatie en besparing; haalbaar en betaalbaar voor iedere inwoner; draagvlak in buurten en initiatief vanuit de samenleving; een aanpak in 3 sporen: A. gemeentebrede aanpak; B. intensieve aanpak voor isoleren meest kansrijke buurten; C. onderzoek naar aardgasvrij.

2. De benodigde structurele formatie en financiële middelen op te nemen in de Kadernota 2023.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Altena van

de voorzitter,

de raadsgriffier,

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

drs. S.J. Peet

6/6

www.gemeenteAltena.nl