Raadsvoorstel Visie op Werken gemeente Altena 2035

Raadsvoorstel Onderwerp Visie op Werken gemeente Altena 2035 Samenvatting Altena wil in 2035 een bloeiende plattelandsgemeente zijn met een goed ondernemersklimaat, een gezonde arbeidsmarkt en een toekomstbestendige economie. Om dit te bereiken hebben we samen met het bedrijfsleven en het onderwijs in de Visie op Werken gemeente Altena 2035 een aantal ambities en uitgangspunten uitgewerkt op de thema’s: ruimte om te ondernemen, bereikbaarheid, arbeidsmarkt en onderwijs, innovatie, samenwerking en voorzieningen. Voorstel Wij stellen u voor om vast te stellen: De Visie op Werken gemeente Altena 2035 met als centrale ambitie: "Altena is in 2035 een bloeiende plattelandsgemeente met een goed ondernemersklimaat, een gezonde arbeidsmarkt en een toekomstbestendige economie”,

Datum voorstel 27 januari 2022 Kenmerk D2022-01-010379 2021-033096 Opgesteld door Djenny Kastelijns Telefoonnummer 0183-516058 Team Team Ondernemen Portefeuillehouder J.M. van Oosten

die rust op de volgende 3 pijlers: 1. Sterke sectoren 2. Aantrekkelijk ondernemen en werken 3. Toekomstbestendig en duurzaam waarbij om de ambities en doelstellingen te verwezenlijken beleidsinzet nodig is op de volgende thema's: 1. Ruimte om te ondernemen 2. Bereikbaarheid 3. Arbeidsmarkt en onderwijs 4. Innovatie 5. Samenwerking 6. Voorzieningen zoals uitgewerkt in het raadsbesluit.

Gemeentehuis Altena Sportlaan 170 4286 ET Almkerk Postbus 5 4286 ZG Almkerk T (0183) 516100 E info@gemeenteAltena.nl

1/12

www.gemeenteAltena.nl www.gemeenteAltena.nl

Inleiding In maart 2021 is er een concept bestuursopdracht geformuleerd om te komen tot een nieuwe Visie op Werken voor de gemeente Altena. Op 18 september jl. heeft uw raad in een duidingsdebat aangegeven welke thema’s en keuzes volgens u belangrijk zijn en het college gevraagd aan de hand van bestuursopdracht deze visie op te stellen. In de afgelopen maanden is een intensief proces doorlopen met interne en externe stakeholders en is voorliggende Visie op Werken Altena 2035 opgesteld. Op 25 januari is het concept besproken op de Altenatafel Bestuur en zijn er wensen en bedenkingen besproken. Een aantal hiervan zijn verwerkt in de nu voorliggende Visie op Werken, een aantal anderen zal worden uitgewerkt in het Actieprogramma of wordt in dit raadsvoorstel toegelicht bij de aanpak. Beleidskader In 2008 hebben voormalige gemeenten Aalburg, Werkendam en Woudrichem gezamenlijk een Regionale nota Economische Zaken voor Altena laten opstellen. In 2016 is deze nota geactualiseerd, maar deze is in aanloop naar de herindeling niet meer vastgesteld. Een hernieuwde Visie op Werken was daarom nu nodig. De volgende gemeentelijke documenten vormen een kader voor de Visie op Werken: • de Mobiliteitsvisie; • de Woonvisie; • Concept omgevingsvisie; • het Bestuursakkoord 2019-2022.

Daarnaast is er een aantal provinciale en regionale documenten die mede richting geven aan de Visie op Werken: • Provincie Noord-Brabant: Visie op een toekomstbehendige economie voor Brabant, Beleidskader economie 2030; • Economic Board West-Brabant, Hub voor vernieuwend ondernemerschap, Economische Agenda West-Brabant, januari 2019; • Regio West-Brabant, Programmerings- en investeringsagenda Bedrijventerreinen 2021; • RWB Actieprogramma 2019-2023 Beoogd resultaat De Visie op Werken 2035 vormt een samenhangend kader voor besluitvorming binnen de thema’s die van belang zijn voor de toekomst van de economie en werken in Altena. Dit voorkomt dat iedere vraag of opgave

2/12

www.gemeenteAltena.nl

apart en ad hoc wordt benaderd. De Visie op Werken kijkt vooruit naar 2035. De uitgangspunten en doelen uit de visie zullen nog worden vertaald in een actieprogramma dat in de nieuwe collegeperiode na de verkiezingen zal worden opgesteld. Dit actieprogramma krijgt een kortere looptijd van ca. 5 jaar. Argumenten De Visie op Werken heeft als centrale ambitie: " Altena is in 2035 een bloeiende plattelandsgemeente met een goed ondernemersklimaat, een gezonde arbeidsmarkt en een toekomstbestendige economie” Deze rust op de volgende 3 pijlers: 1) Sterke sectoren 2) Aantrekkelijk ondernemen en werken 3) Toekomstbestendig en duurzaam Om de ambitie te verwezenlijken is beleidsinzet nodig op de volgende thema's, waarbij per thema een aantal doelstellingen zijn geformuleerd: 1.Thema Ruimte om te ondernemen: • We ontwikkelen bedrijventerreinen vraaggericht voor de lokale behoefte. • We zijn selectief bij de uitgifte van kavels op bedrijventerreinen. • De ruimtevraag van niet-agrarische bedrijven wordt bij voorkeur geaccommodeerd op bedrijventerreinen. • De ruimtevraag van groeiende bedrijven in de kernen wordt indien mogelijk ook geaccommodeerd op bedrijventerreinen. • We benutten VAB's voor de ruimtevraag van kleinschalige bedrijven. • We ontwikkelen voldoende watergebonden (kade)ruimte voor het maritieme cluster.

• Onze bedrijventerreinen zijn toekomstbestendig en voldoen aan de criteria op het gebied van duurzaamheid, energietransitie en circulariteit. 2. Thema Bereikbaarheid • We werken samen met regio, provincie en Rijk aan de externe bereikbaarheid van Altena. • OV-hubs op centrale plekken zijn verbonden met de meeste kernen en grotere werklocaties. • Werklocaties zijn goed ontsloten voor (vracht)verkeer en goed en veilig bereikbaar voor personeel en stagiaires.

3/12

www.gemeenteAltena.nl

3. Thema Arbeidsmarkt en onderwijs • Altena beschikt over voldoende gekwalificeerd personeel met een passend opleidingsniveau en mensen onderhouden hun vaardigheden door leven lang ontwikkelen. • Mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt worden in staat gesteld te participeren op de arbeidsmarkt. • Arbeidsmigranten zijn goed gehuisvest. • Arbeidsmarktvraagstukken in de maritieme en aanverwante technische maakindustrie zijn samengebracht in de maritieme campus (hybride leeromgeving). • Er zijn voldoende betaalbare woningen om (potentieel) personeel en jongeren aan Altena te binden. 4. Thema Innovatie • Kennisinstellingen en uitvoeringsbedrijven zoals REWIN en BOM zijn goed betrokken bij innovaties en innovatieve clusters in Altena. • De innovatiekracht van bedrijven in de maritieme sector is samengebracht. • Er is voldoende fysieke en juridische ruimte voor innovatieve bedrijven om zich te ontwikkelen. • Startups en scale-ups zijn in beeld en worden gefaciliteerd. • Faciliteiten elektriciteitsnetwerk voor energietransitie en digitale netwerken zijn op orde. 5. Thema Samenwerking • Het Ondernemershuis Altena is de centrale belangenbehartiger van het bedrijfsleven. • Het lokale bedrijfsleven is goed georganiseerd op verschillende schaalniveaus. • De 3 O's (ondernemers, overheid en onderwijs) dragen actief bij aan de economische ambities en doelstellingen.

• De gemeente Altena werkt samen in regionale verbanden en met de provincie om de eigen agenda en ambities te realiseren. 6. Thema Voorzieningen • Om het voorzieningenniveau zoveel mogelijk in stand te houden concentreren en beschermen we voorzieningen en consumentendiensten in kernen met winkelgebieden. • Het in stand houden van bezoekersstromen en het creëren van interessante ontmoetingsplekken in dorpscentra. Kanttekeningen 1.1 De Visie op Werken raakt tal van gemeentelijke beleidsvelden: mobiliteit, wonen, participatie, ruimte en duurzaamheid & energietransitie. Daarmee zijn er veel variabelen naar de toekomst. In de visie is naar beste vermogen 4/12

www.gemeenteAltena.nl

aangegeven welke majeure trends en ontwikkelingen er zijn en in welke richting deze beleidsvelden bewegen. Daarbij is steeds aangegeven en op welke manier daarop vanuit het perspectief van werken en economie in Altena wordt geanticipeerd. Hoewel de doorkijk nu tot 2035 is, is het goed voorstelbaar dat de visie over 5 jaar geactualiseerd moet worden. 1.2 De economie en werkgelegenheid worden niet bepaald door de gemeente. Het zijn de bedrijven en instellingen die de lokale economie en de werkgelegenheid maken. De ontwikkeling van de conjunctuur is daarin natuurlijk ook bepalend. De rol van de gemeente ligt vooral in het scheppen van de juiste randvoorwaarden, een goede ondernemersdienstverlening, het verbinden van partijen en het aanjagen van initiatieven. Maar ook het bedrijfsleven en onderwijs zullen hun rol moeten pakken om de Visie op Werken tot een succes te maken. Als gemeente zullen we deze partijen uitnodigen, enthousiasmeren en faciliteren. Maar ook zij moeten gemotiveerd zijn. Dit vereist onder meer dat de organisatiegraad in Altena omhooggaat. 1.3 De agenda’s van onze samenwerkingspartners zoals regio en provincie kunnen veranderen in de loop van de tijd. Dit kan leiden tot accentverschuivingen in het beleid.

Het is daarom belangrijk om goed met de andere overheden in overleg te blijven en te zorgen dat de beleidsuitgangspunten zoals in Altena geformuleerd, terugkomen in beleidsplannen voor andere overheden.

Financiën De visie op werken kent een stevige ambitie die vertaald is in zes thema's met bijbehorende doelstellingen. Een aantal daarvan past binnen de reguliere formatie en begroting op economie, maar voor een aantal thema's en doelstellingen zal naar verwachting een aanvullende vraag naar middelen nodig zijn. Wij denken onder meer aan: • Toekomstbestendige bedrijventerreinen; • Arbeidsmarkt en onderwijs; • Innovatie; • Samenwerking. Op dit moment is nog geen zicht op de omvang van de benodigde middelen. Dat vraagt namelijk eerst een verdere uitwerking van het actieprogramma. We zullen samen met het actieprogramma een vraag naar middelen doen. Participatieproces Het participatieproces is afgetrapt met de conferentie Visie op Werken die de gemeenteraad op 9 september 2021 heeft georganiseerd. Hiervoor zijn breed vertegenwoordigers van de overheid, het bedrijfsleven en het onderwijs uitgenodigd. Centraal daarbij stond het informeren van alle 5/12

www.gemeenteAltena.nl

belangenbehartigers over de verschillende vraagstukken en thema’s die belangrijk zijn voor de toekomst van de lokale economie van Altena. Bureau Buiten is vervolgens samen met een projectgroep vanuit Team Ondernemen aan de slag gegaan. Bureau Buiten heeft 15 diepte-interviews afgenomen met sleutelpersonen met verschillende achtergronden (sectoren/onderwijs). Op 10 november 2021 hebben creatieve werksessies plaatsgevonden. Ook hierbij zijn breed vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven en het onderwijs uitgenodigd. In deze sessies zijn samen met het veld de contouren en uitgangspunten van de Visie op Werken bepaald. Op 25 november 2021 is de Visie op Werken op hoofdlijnen gepresenteerd aan alle externe partijen met gelegenheid tot reflectie. Tevens is er een begeleidingscommissie geformeerd van vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven (Ondernemershuis Altena/Rabobank Altena), het onderwijs (ROC Da Vinci) en de overheid (gemeente Altena/ Werkgeversservicepunt West-Brabant). Ook binnen de gemeentelijke organisatie is een proces doorlopen. Zo is er een ambtelijke werksessie geweest met ambtenaren uit verschillende disciplines en met het college heeft een themasessie plaatsgevonden. Na het vaststellen van de visie zal bij de start van de nieuwe bestuursperiode begonnen worden met het opstellen van een Actieprogramma.

Ook deze zal in samenwerking met de stakeholders uit bedrijfsleven en onderwijs worden opgesteld. Conform de planning in de bestuursopdracht zal het actieprogramma in het vierde kwartaal van 2022 klaar zijn. Aanpak Op 25 januari jl. heeft uw raad in de Altenatafel wensen en bedenkingen op de concept-Visie op Werken gemeente Altena 2035 geuit. In de onderstaande bullets is aangegeven hoe de toezeggingen zijn verwerkt in de Visie op Werken en is dit ook nader toegelicht: De toezeggingen (25 januari jl.): •

Voorstel tekstwijziging Het voorstel voor de tekstwijziging bij paragraaf 3.3 Ruimte voor bedrijven, doelstelling 3 is één op één overgenomen in de Visie op Werken gemeente Altena 2035. De titel is gewijzigd naar “De ruimtevraag van niet-agrarische bedrijven wordt bij voorkeur geaccommodeerd op bedrijventerreinen.”

•

Initiatiefnota Palland Tweede Kamer aangaande familiebedrijven We hebben de initiatiefnota zorgvuldig bestudeerd. Veel van de

6/12

www.gemeenteAltena.nl

aanbevelingen in de initiatiefnota Palland zijn vooral richting familiebedrijven zelf en zijn niet direct gericht op de lokale overheid. We zullen het Ondernemershuis Altena vragen hier aandacht aan te besteden. Voor ons lokale beleid en de visie volgen we de beleidslijn van de provincie Noord-Brabant. We maken- net als de provincie geen onderscheid tussen typen ondernemingsvormen. Uiteraard staan wij voor alle bedrijven met een (hulp)vraag klaar en kunnen onze accountmanagers bedrijven familiebedrijven indien gewenst op de hoogte brengen van de initiatiefnota en ontwikkelingen en hen koppelen aan de juiste instanties, zoals de Kamer van Koophandel. •

Behoefteraming bedrijventerreinen De visie is tekstueel aangepast. De laatste jaren is door de aanhoudende hoogconjunctuur de voorraad bedrijventerreinen versneld uitgegeven. Door het niet doorgaan van fase 2 van het RBT Kop van Brabant is nauwelijks nog voorraad beschikbaar. Tot en met 2035 wordt er op basis van modelramingen, die de provincie en het Regionaal Ontwikkelingsbedrijf Land van Heusden en Altena (ROB) voor Altena hebben laten opstellen, een uitbreidingsvraag geraamd van 20-30 ha. Deze modellen houden rekening met perioden van zowel hoog- als laagconjunctuur en de effecten van vergrijzing op de werkgelegenheid. In 2022 actualiseren zowel de provincie als het ROB hun vraagprognoses. De praktijk leert dat niet al deze vraag ook wordt omgezet tot koop. Belangrijk is dat de ontwikkeling van bedrijventerreinen goed wordt gemonitord en past binnen de afspraken met regio en provincie, gelet op diverse modelramingen en vraagprognoses. Voorkomen moet worden dat overaanbod wordt gecreëerd. Enerzijds omdat dit financiële risico's met zich meebrengt en anderzijds omdat leegstand en verloedering kan ontstaan op de bestaande bedrijventerreinen doordat bedrijven daar kavels achterlaten die niet opnieuw worden ingevuld. We ontwikkelen nieuwe bedrijventerreinen daarom gefaseerd en zetten ook in op het economisch vitaal houden van de bestaande bedrijventerreinen.

•

Dienstverlening Wij hebben toegezegd het bericht over de dienstverlening met de organisatie te delen. Daarnaast is de visie tekstueel aangepast waar het gaat om inzet van de gemeente en dienstverlening. We hebben dienstverlening hoog in het vaandel staan.

•

Elektriciteitsnetwerk en digitale netwerk Wij hebben uw wensen en bedenkingen tekstueel verwerkt in de visie. Voor succesvolle transities van de economie op het gebied van energie en digitalisering is het noodzakelijk dat het

7/12

www.gemeenteAltena.nl

elektriciteitsnetwerk en het digitale netwerk op orde zijn en van een hoogwaardig niveau zijn. De gemeente is hierin afhankelijk van de netwerkbeheerders en telecomprovidersproviders. De netwerkproviders moeten zorgen dat de ondergrondse infrastructuur wordt aangelegd. De providers zijn verantwoordelijk voor netwerkdiensten en de kwaliteit van hun dienstverlening. Wij blijven netwerkbeheerders en netwerkproviders oproepen om hun netwerk uit te breiden of te upgraden. Daarnaast willen we dit faciliteren en meedenken. Wij hebben aandacht voor ontwikkelingen en lobbyen waar mogelijk om op ontwikkelingen in te spelen. Daarnaast stimuleren en faciliteren we innovatieve lokale oplossingen buiten het elektriciteitsnetwerk om waarbij duurzaam opgewekte energie tijdelijk wordt opgeslagen. Na vaststelling van de Visie op Werken gaan wij samen met de stakeholders uit het bedrijfsleven en het onderwijs de visie uitwerken in een actieprogramma. In dit actieprogramma zullen per doelstelling een of meerdere acties worden benoemd. Deze acties zullen SMART: Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden worden opgesteld. Per actie zal worden aangegeven wie de trekker zal zijn, wat de rol van de gemeente (trekker, faciliteren, organiseren, financieren, etc.) is, welke prioriteit de actie heeft en wanneer er met de actie zal worden gestart.

Communicatie De vastgestelde Visie op Werken zal worden gepubliceerd op de website van de gemeente Altena. Wij zullen ook het Ondernemershuis Altena vragen de visie een plek te geven op hun website. Daarnaast stellen we de visie actief beschikbaar aan alle stakeholders die in het hele proces hebben deelgenomen aan de totstandkoming ervan. Verder laten we de Visie op Werken een vast onderdeel zijn in ons overleg met het bedrijfsleven en het onderwijs en vormt het de basis voor het actieprogramma dat we samen met hen gaan uitwerken.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Altena, de secretaris,

de burgemeester,

drs. R.J.M. van Wuijtswinkel MPA

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

8/12

www.gemeenteAltena.nl

Bijlagen a. De Visie op Werken gemeente Altena 2035

9/12

www.gemeenteAltena.nl

Raadsbesluit De raad van de gemeente Altena, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders,

besluit:

vast te stellen de Visie op Werken gemeente Altena 2035; met als centrale ambitie: " Altena is in 2035 een bloeiende plattelandsgemeente met een goed ondernemersklimaat, een gezonde arbeidsmarkt en een toekomstbestendige economie”, die rust op de volgende 3 pijlers: 1. Sterke sectoren 2. Aantrekkelijk ondernemen en werken 3. Toekomstbestendig en duurzaam Waarbij om de ambitie te verwezenlijken beleidsinzet nodig is op de volgende thema's, waarbij per thema een aantal uitgangspunten is geformuleerd: 1.Thema Ruimte om te ondernemen: • We ontwikkelen bedrijventerreinen vraaggericht voor de lokale behoefte. • We zijn selectief bij de uitgifte van kavels op bedrijventerreinen. • De ruimtevraag van niet-agrarische bedrijven wordt bij voorkeur geaccommodeerd op bedrijventerreinen. • De ruimtevraag van groeiende bedrijven in de kernen wordt indien mogelijk ook geaccommodeerd op bedrijventerreinen. • We benutten VAB's voor de ruimtevraag van kleinschalige bedrijven. • We ontwikkelen voldoende watergebonden (kade)ruimte voor het maritieme cluster. • Onze bedrijventerreinen zijn toekomstbestendig en voldoen aan de criteria op het gebied van duurzaamheid, energietransitie en circulariteit. 2. Thema Bereikbaarheid • We werken samen met regio, provincie en Rijk aan de externe bereikbaarheid van Altena. 10/12

www.gemeenteAltena.nl

• •

OV-hubs op centrale plekken zijn verbonden met de meeste kernen en grotere werklocaties. Werklocaties zijn goed ontsloten voor (vracht)verkeer en goed en veilig bereikbaar voor personeel en stagiaires.

3. Thema Arbeidsmarkt en onderwijs • Altena beschikt over voldoende gekwalificeerd personeel met een passend opleidingsniveau en mensen onderhouden hun vaardigheden door leven lang ontwikkelen. • Mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt worden in staat gesteld te participeren op de arbeidsmarkt. • Arbeidsmigranten zijn goed gehuisvest. • Arbeidsmarktvraagstukken in de maritieme en aanverwante technische maakindustrie zijn samengebracht in de maritieme campus (hybride leeromgeving). • Er zijn voldoende betaalbare woningen om (potentieel) personeel en jongeren aan Altena te binden. 4. Thema Innovatie • Kennisinstellingen en uitvoeringsbedrijven zoals REWIN en BOM zijn goed betrokken bij innovaties en innovatieve clusters in Altena. • De innovatiekracht van bedrijven in de maritieme sector is samengebracht. • Er is voldoende fysieke en juridische ruimte voor innovatieve bedrijven om zich te ontwikkelen. • Startups en scale-ups zijn in beeld en worden gefaciliteerd. • Faciliteiten elektriciteitsnetwerk voor energietransitie en digitale netwerken zijn op orde. 5. Thema Samenwerking • Het Ondernemershuis Altena is de centrale belangenbehartiger van het bedrijfsleven. • Het lokale bedrijfsleven is goed georganiseerd op verschillende schaalniveaus. • De 3 O's (ondernemers, overheid en onderwijs) dragen actief bij aan de economische ambities en doelstellingen.

• De gemeente Altena werkt samen in regionale verbanden en met de provincie om de eigen agenda en ambities te realiseren. 6. Thema Voorzieningen • Om het voorzieningenniveau zoveel mogelijk in stand te houden concentreren en beschermen we voorzieningen en consumentendiensten in kernen met winkelgebieden. • Het in stand houden van bezoekersstromen en het creëren van interessante ontmoetingsplekken in dorpscentra.

11/12

www.gemeenteAltena.nl

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Altena van

de voorzitter,

de raadsgriffier,

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

drs. S.J. Peet

12/12

www.gemeenteAltena.nl