Raadsvoorstel Visie bibliotheekwerk Altena

Raadsvoorstel Onderwerp Visie bibliotheekwerk Altena 2025-20230 Samenvatting De gemeente en Bibliotheek CultuurPuntAltena blijven zich samen inzetten voor bestrijding laaggeletterdheid, digitaal burgerschap, leesbevordering en cultuureducatie voor de jeugd. Voor de leefbaarheid in de kernen vindt Altena het belangrijk dat de bibliotheekvoorziening voor al onze inwoners makkelijk bereikbaar en toegankelijk is. Voorstel 1. De visie bibliotheekwerk Altena 2025-2030 vast te stellen.

Datum voorstel 14 oktober 2024 Kenmerk D2024-10-005611 2024-037939 Opgesteld door Olav Reijers Telefoonnummer +31183516711 Team Team Ondernemen Portefeuillehouder N.G. van Ooijen

Inleiding De raad van Altena heeft het college verzocht een toekomstvisie op het bibliotheekwerk op te stellen. Het amendement van 8 november 2022 luidt als volgt: ‘een toekomstvisie voor het bibliotheekwerk in Altena te ontwikkelen, waarbij ook een meerjarig financieel perspectief wordt vastgesteld.’ Verder wordt in deze visie de motie van de raad van 4 juli 2023 vastgelegd om inwoners met een taaltraject een gratis bibliotheekabonnement voor een jaar te geven. Beleidskader De Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob) beschrijft vijf wettelijke taken die een bibliotheekvoorziening moet uitvoeren. De Wsob wordt naar verwachting met ingang van 2026 aangevuld met een gemeentelijke zorgplicht om minimaal een volwaardige vestiging met collectie en professionele bemensing binnen de grenzen te hebben. Bibliotheek CultuurPuntAltena (BCPA) biedt een groot aantal diensten en activiteiten aan die vallen binnen gemeentelijke beleidsdoelen, onder andere op het gebied van cultuur, laaggeletterdheid en digitaal burgerschap. Beoogd resultaat Het doel van de toekomstvisie is een bibliotheekvoorziening voor Altena die: • voldoet aan de wettelijke kaders • de sociaal-maatschappelijke doelen van de gemeente versterkt en helpt realiseren • past binnen het budgettair kader van de gemeente

1/5

Gemeentehuis Altena Sportlaan 170 4286 ET Almkerk Postbus 5 4286 ZG Almkerk T (0183) 516100 E info@gemeenteAltena.nl

www.gemeenteAltena.nl www.gemeenteAltena.nl

Argumenten 1.1. De gemeente dient te voldoen aan een nieuwe wettelijke zorgplicht Het Rijk past de Wet openbaar stelsel bibliotheekvoorzieningen (Wsob) aan met een zorgplicht voor gemeenten. Met de toekomstvisie voldoet Altena aan het nieuwe wettelijk kader zoals dat op dit moment als concept voorligt. Dit schrijft minimaal een volwaardige hoofdvestiging met een collectie en voldoende professionele bemensing voor. Pas na goedkeuring door het parlement eind 2025 is bekend wat de definitieve eisen aan de zorgplicht van de gemeente zijn. 1.2. De bibliotheek voert met voorrang de gemeentelijke speerpunten uit Bestrijding laaggeletterdheid, digitaal burgerschap, leesbevordering en cultuureducatie voor de jeugd zijn gemeentelijke speerpunten waarvoor BCPA een van of de belangrijkste uitvoerder is. Met de toekomstvisie is vastgelegd dat BCPA zich blijft inzetten voor deze speerpunten. 1.3. Het netwerk van vestigingen en afhaalpunten is belangrijk voor de leefbaarheid in onze kernen BCPA onderhoudt een fijnmazig netwerk van drie bibliotheekvestigingen (Woudrichem en binnenkort Werkendam en Aalburg) en twaalf service- en afhaalpunten (in Hart van Almkerk wordt in 2026/2027 een servicepunt gerealiseerd). Voor de leefbaarheid in onze kernen is het van belang dat deze voorziening voor al onze inwoners makkelijk bereikbaar en toegankelijk is.

1.4 De visie legt de wens van de raad vast voor een gratis bibliotheekabonnement Op 4 juli 2023 heeft de raad een motie aangenomen om mensen die een taaltraject bij de bibliotheek volgen een gratis bibliotheekabonnement voor een jaar te geven. Deze wens is opgenomen onder het speerpunt laaggeletterdheid. De motie is daarmee afgehandeld. Kanttekeningen 1.1. De wet is nog niet vastgesteld Het wetsvoorstel ligt sinds kort ter openbare consultatie. Daarna volgt een advies van de Raad van State waarna Tweede en Eerste Kamer erover moeten besluiten. Op dit moment zijn er geen signalen dat de zorgplicht zwaarder wordt dan in de huidige tekst staat, maar pas na goedkeuring door het parlement eind 2025 is bekend wat de definitieve eisen aan de zorgplicht van de gemeente zijn. 1.2. De inrichting van het bibliotheekwerk overstijgt het wettelijk kader Het fijnmazig netwerk van vestigingen, service- en afhaalpunten overstijgt het wettelijk kader zoals dat in de voorlopige wetstekst staat. Voor de leefbaarheid van onze kernen vinden wij het echter belangrijk dat deze lokale voorziening behouden blijft voor onze inwoners. Voor iedere inwoner is zo een boek en overige dienstverlening binnen handbereik. 2/5

www.gemeenteAltena.nl

1.3. De invulling van de wettelijke taken is niet voorgeschreven De Wsob noemt vijf wettelijke taken maar geeft niet aan op welke manier en met welke intensiteit iedere taak ingevuld dient te worden. Voor de uitvoering van deze wettelijke taken hebben wij samen met BCPA een koppeling gemaakt met de uitvoering van onze eigen doelen en beleid. BCPA is daar een onmisbare partner in zodat wij het dienstenpakket op het huidge niveau wensen te handhaven, met inachtneming van de genoemde speerpunten. Financiën Het in 2025 beschikbare bedrag voor het bibliotheekwerk is als volgt opgebouwd: € 1.192.000 Basissubsidie (voor 2025 nog op basis van een bedrag per inwoner en inclusief € 5.000 voor gratis bibliotheekabonnementen) € 72.000 Cultuureducatie met Kwaliteit (incl. 50% cofinanciering Rijk) € 40.000 Combinatiefunctionaris / cultuurcoach (incl. 40% cofinanciering Rijk) € 1.304.000 Totale subsidie 2025 Vanaf 2026 wordt het eerste bedrag van het overzicht de basissubsidie. Dit is dan een vast bedrag per jaar en geen bedrag meer per inwoner. Over de basissubsidie vindt dan een jaarlijkse door het college vast te stellen indexatie plaats, conform de afspraken die bij de Kadernota 2025 met de gemeenteraad zijn gemaakt. Als er binnen het huidige budget alsnog financiële krapte optreedt, blijft de financiering voor de speerpunten zoveel mogelijk intact.

Voorts ontvangt BCPA in 2024 nog subsidie (afgerond) voor de volgende projecten / activiteiten: €57.187 Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) € 105.000 Muziekwijzer € 130.000 Boekstart (2025 en 2026 jaarlijks € 60.000) € 26.000 Voorleesexpres € 1.000 VVE kisten € 27.000 Taalcafe Oekraïne In 2025 en 2026 ontvangt de gemeente een decentralisatie uitkering van het Rijk (geoormerkt voor bibliotheekwerk) van € 171.917. De huidige Subsidieregeling openbaar bibliotheekwerk Altena 2022 wordt aangepast op basis van de nieuwe Wsob en deze visie. De aanpassing vindt plaats nadat de nieuwe Wsob is vastgesteld, waarschijnlijk tweede helft 2025. Ombuigingen 3/5

www.gemeenteAltena.nl

De visie geeft een beeld van de toekomst van het bibliotheekwerk in Altena over meerdere jaren. Wij zien de huidige gesprekken over ombuigingen als een apart traject. De visie fungeert daarbij als kader om het belang van het bibliotheekwerk af te wegen tegen de staat van de gemeentefinanciën. Participatieproces De visie is tot stand gekomen in nauw contact met BCPA. Iedere stap in het proces is met de directie besproken. Ook is een gezamenlijke bijeenkomst gehouden met medewerkers van BCPA en gemeente Altena. Aanpak BPCA maakt jaarlijks een plan met begroting. In het kader van een integrale accountaanpak trekken wij samen op in de planvorming zodat BPCA met haar plannen meer en beter kan aansluiten bij onze beleidsdoelen. In deze gesprekken is de visie leidend. De neerslag van deze gesprekken is te vinden in de subsidieaanvraag van BCPA en de beschikking die wij afgeven. Communicatie Na vaststelling in de raad wordt de toekomtsvisie met een persbericht aan de media aangeboden. De toekomstvisie is in nauw overleg met BCPA opgesteld en wordt overhandigd aan de directie van BCPA na vaststelling door de raad.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Altena, de secretaris,

de burgemeester,

P.J.E. Breukers

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

Bijlagen 1. Toekomstvisie bibliotheekwerk Altena 2025-2030

4/5

www.gemeenteAltena.nl

Raadsbesluit De raad van de gemeente Altena, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, gelet op -

de wettelijke kaders waaraan de gemeente dient te voldoen vanuit de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen; de sociaal-maatschappelijke doelen die de gemeente wenst te versterken en realiseren; het budgettair kader van de gemeente;

besluit: 1. De visie bibliotheekwerk Altena 2025-2030 vast te stellen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Altena van

de voorzitter,

de raadsgriffier,

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

drs. S.J. Peet

5/5

www.gemeenteAltena.nl