Raadsvoorstel Verbetering verkeersveiligheid Middenweg Andel en Veen

Raadsvoorstel Onderwerp CV Verbetering verkeersveiligheid fietsers op de Middenweg tussen Andel en Veen Samenvatting Altena heeft naar aanleiding van een heroriëntatie een alternatief uitgewerkt voor het verbeteren van de verkeersveiligheid op de Middenweg tussen Andel en Veen. Hierin is de inbreng van betrokkenen zoals aanwonenden, grondeigenaren en dorpsraden meegenomen. Het college stelt de gemeenteraad voor de oorspronkelijke opdracht voor een fietspad te staken en de Middenweg als fietsstraat in te richten, waarbij we (doorgaand) gemotoriseerd verkeer ontmoedigen de Middenweg te gebruiken. Op deze manier realiseren we veel sneller en binnen de door de gemeenteraad gestelde financiële kaders een veilige fietsverbinding.

Datum voorstel 6 november 2025 Kenmerk D2025-10-005471 2024-045848 Telefoonnummer +31183516838 Team Team Projectbureau Portefeuillehouder J.P. Tanis

Voorstel 1 De veiligheid op de fietsverbinding Andel – Veen te vergroten door het ontmoedigen van het gebruik van Middenweg en de Veensesteeg tot aan Zoutendijk door gemotoriseerd verkeer (fase 1) en het aanpassen van de indeling van de wegdekinrichting tot fietsstraat (fase 2); 2 De voorbereidende werkzaamheden, waaronder de verwerving van benodigde gronden, voor de aanleg van het vrijliggende fietspad aan de noordzijde van de Middenweg definitief te staken; 3 Geen uitvoering geven aan de plannen vrijliggend fietspad Middenweg en het eerste besluitpunt van het desbetreffende raadsbesluit van 28 september 2021 in te trekken. 4 Het investeringsbudget Vrijliggend fietspad Middenweg af te ramen met € 1.300.000; 5 Het college opdracht te geven het ‘Rondje Andel’ als aanvullende maatregel nader uit te werken. Gemeentehuis Altena Sportlaan 170 4286 ET Almkerk Postbus 5 4286 ZG Almkerk T (0183) 516100 E info@gemeenteAltena.nl

1/10

www.gemeenteAltena.nl www.gemeenteAltena.nl

Inleiding Op 16 juni 2020 heeft de gemeenteraad de motie vreemd aan de orde ‘Fietspad Middenweg Andel' aangenomen1. Met het raadsbesluit2 van 28 september 2021 heeft de gemeenteraad het definitief ontwerp voor een vrijliggend fietspad aan de noordzijde van de Middenweg vastgesteld en een investeringsbudget van € 3,5 miljoen beschikbaar gesteld voor grondverwerving en realisatie. De gemeenteraad heeft op 29 oktober 2024 het bestemmingsplan om dit fietspad te realiseren vastgesteld. Momenteel loopt er bij de Raad van State een beroepsprocedure tegen dat bestemmingsplan. Heroriëntatie Op 24 december 2024 hebben wij uw gemeenteraad via een raadsinformatiebrief3 geïnformeerd dat er een heroriëntatie wordt uitgevoerd op het vrijliggende fietspad aan de noordzijde van de Middenweg, omdat wij te maken hebben met lastige grondverwerving en daarmee fors oplopende doorlooptijd en oplopende kosten. Afgelopen jaren is er veel tijd en energie in het proces gestoken. Er hebben gesprekken over grondverwerving plaatsgevonden, het ontwerp is technisch uitgewerkt en er is een bestemmingsplan opgesteld en vastgesteld. Tevens hebben er intensieve gesprekken plaatsgevonden met betrokkenen en het waterschap. En zijn er tijdelijke verkeersmaatregelen genomen. Om de plannen zo aanvaardbaar mogelijk te maken voor alle betrokkenen.

Vervolgens hebben wij u op 15 mei 2025 via een raadsinformatiebrief4 geïnformeerd over de voortgang van de heroriëntatie en dat wij verwachten u in december 2025 een definitief voorstel aan te kunnen bieden. In het eerste rapport van Royal Haskoning DHV (bijlage 1) zijn alternatieven uitgewerkt om de veiligheid voor fietsers op de Middenwegen de Veensesteeg te vergroten. Verkenning van alternatieven: De uitkomsten van het eerste rapport zijn op 11 juni 2025 tijdens een informatieavond voorgelegd aan betrokkenen. Dit heeft tot aanpassing en aanvulling van het advies geleid, dat op 2 oktober 2025 op een tweede informatieavond is gedeeld met betrokkenen. Op basis hiervan is een tweede 1

https://altena.raadsinformatie.nl/document/8882813/1?connection_type=17&connection_id= 6303744 2 https://altena.raadsinformatie.nl/document/10473148/1/2021-0824+Raadsvoorstel+fietspad+Middenweg+%28AndelVeen%29?connection_type=1&connection_id=6227619 3 https://altena.raadsinformatie.nl/document/14983396/1/2024-1224+Raadsinformatiebrief+Proces+Fietspad+Middenweg?connection_type=17&connection_i d=11354642 4 https://altena.raadsinformatie.nl/document/15545474/1/2025-0515+Raadsinformatiebrief+Herori%C3%ABntatie+fietspad+Middenweg?connection_type=17 &connection_id=11864446

2/10

www.gemeenteAltena.nl

adviesrapport opgesteld door Haskoning (bijlage 2) met daarin de weging van de alternatieven. Dat advies vormt de basis voor dit raadsvoorstel wat betreft de veilige fietsverbinding op de Middenweg tussen Andel en Veen. Realisatie voorgestelde alternatieve fietsverbinding De realisatie van alternatieve verbinding bestaat uit de twee onderstaande fases, die tegelijkertijd worden opgestart. Fase 1 Aanbrengen uitritconstructies en gedragscampagne ontmoedigen gebruik Middenweg. In de eerste fase wordt het inrijden van de Middenweg en de Veensesteeg minder aantrekkelijk gemaakt door het creëren van uitritconstructies bij de Neerandelseweg en de Zoutendijk en het plaatsen van borden om weggebruikers te stimuleren een andere route te kiezen. Fase 2 Reconstructie van de Middenweg en Veensesteeg. Dit betreft een reconstructie van de Middenweg en de Veensesteeg door het aanbrengen van rood asfalt om een fietsstraat te visualiseren. Daarnaast worden aanvullende snelheidsremmende maatregelen aangebracht. Dit is de hoofdmaatregel. Haskoning heeft een derde fase geadviseerd, namelijk het instellen van een inrijverbod voor de Middenweg. Dit advies wordt niet nu overgenomen. Na realisatie van de eerste twee maatregelen wordt er gedurende een langere periode het effect op de hoeveelheid gemotoriseerd verkeer gemonitord.

Indien dat niet voldoende is afgenomen, kan op dat moment besloten worden alsnog een inrijverbod in te stellen. Een gedetailleerde uitwerking van deze maatregelen treft u in de factsheet alternatieve maatregelen (bijlage 3). Rondje Andel Naar aanleiding van de aankondiging op 24 december 2024 over de heroriëntatie heeft de dorpsraad Andel verzocht het ‘Rondje Andel extra mee te nemen in de plannen. Dit rondje komt neer op een veilige wandel/fietsverbinding tussen de sportfaciliteiten rond AquaAltena en de kern Andel. Het college heeft deze kans onderschreven en Haskoning gevraagd dit aanvullend te onderzoeken. Haskoning concludeert in zijn advies dat er mogelijkheden zijn, welke met een projectopdracht nader uitgewerkt moeten worden. Dit gebeurt via een separaat raadstraject om financiële dekking te verkrijgen. Beleidskader De Mobiliteitsvisie 2040 van de gemeente Altena staat een veilig fietsgebruik voor. De Middenweg en de Veensesteeg zijn onderdeel van het Regionaal

3/10

www.gemeenteAltena.nl

fietsnetwerk van de provincie Noord-Brabant. Daarnaast geldt de ‘algemene zorgplicht’ van wegbeheerders (art. 6:162 BW). Beoogd resultaat Een (verkeers)veilige fietsverbinding die goedkoper en sneller te realiseren is dan de oorspronkelijke raadsopdracht uit het raadsbesluit d.d. 28 september 2021, namelijk de aanleg van het vrijliggende fietspad aan de noordzijde van de Middenweg en de Veensesteeg tussen Andel en Veen. Argumenten 1.1. Voor de alternatieve maatregelen is geen grond van derden nodig. De maatregel is sneller uit te voeren omdat het hier ‘slechts‘ om een reconstructie van de bovenste laag asfalt gaat en de werkzaamheden passen binnen de vigerende planologische kaders. 1.2. De alternatieve maatregelen zijn sneller en goedkoper in te voeren. De maatregelen zijn afgewogen op de criteria ‘tijd, geld en kwaliteit’ ten opzichte van de huidige situatie. Onder kwaliteit vallen de deelcriteria fietsveiligheid, verdrijvingseffecten, draagvlak en effectiviteit van de maatregel. De fietsstraat, mogelijk aangevuld met inrijverboden indien de afname van het aantal motorvoertuigen per etmaal niet voldoende is, scoort hierin overall het hoogst. In het tweede adviesrapport (bijlage 2) is de totale scorematrix opgenomen.

De gedragsmaatregelen en het aanbrengen van uitritconstructies zijn maatregelen die altijd een bijdrage leveren, en daarmee altijd bijdragen aan het doel, een veilige fietsverbinding. 1.3. De fietsstraat verbetert de fietsveiligheid. Een vrijliggend fietspad levert de beste verkeersveiligheid voor fietsers op dat fietspad op, echter neemt als gevolg hiervan de snelheid van het autoverkeer en de hoeveelheid autoverkeer op de Middenweg toe. De onveiligheid op de Middenweg neemt dan voor gebruikers toe, en dit zal meer overlast veroorzaken bij aanwonenden. De fietsstraat verbetert de fietsveiligheid, zeker in combinatie met het mogelijk later instellen van een inrijverbod (fase 3). 2.1. Werkzaamheden vrijliggend fietspad worden gestaakt. Er is geen reden meer om de werkzaamheden voor het vrijliggende fietspad aan de noordzijde van de Middenweg, zoals de verwerving van benodigde gronden en het technisch uitwerken van het ontwerp voort te zetten wanneer gekozen wordt voor deze alternatieve maatregelen. 2.2. De lopende verwervingstrajecten worden afgewikkeld. Verder betekent dit dat de doorlopen verwervingstrajecten en het traject naar de Raad van State op basis van de ‘’Regeling vergoeding deskundigenkosten Rijkswaterstaat’’ worden afgesloten met betrokkenen. 4/10

www.gemeenteAltena.nl

2.3. Het bestemmingsplan wordt onderzocht op bruikbaarheid voor ‘Rondje Andel’. Het vastgestelde bestemmingsplan is grotendeels niet meer van toepassing nu de weg zelf wordt gereconstrueerd. Mogelijk is een deel van het bestemmingsplan wel relevant voor het ‘Rondje Andel’, waarin de aansluiting tussen de sportvoorzieningen rond Aqua Altena en de Neer Andelseweg reeds mogelijk wordt gemaakt. Pas na afronding van de uitwerking van het Rondje Andel wordt door uw raad beslist of, en op welke onderdelen, er een herstelbesluit plaats dient te vinden. 3. Intrekken besluitpunt 1 van het oorspronkelijke raadsbesluit Door het beslispunt 1 van het raadsbesluit d.d. 28 september 2021 in te trekken vervalt de opdracht om een vrijliggend fietspad aan de noordzijde van de Middenweg te realiseren. Zodoende kan het voorgestelde alternatief worden uitgevoerd. 4. Het alternatief kost naar verwachting € 2.200.000, waardoor het eerder toegekende investeringsbudget met € 1.300.000 kan worden verlaagd. De totale kosten van het alternatief bedragen € 2.200.000. Dit bedrag is inclusief de kosten die al zijn gemaakt en die aan dit alternatief kunnen worden toegerekend. Omdat dit lager is dan het oorspronkelijke investeringsbudget, kan het investeringsbudget worden bijgesteld naar € 1.300.000. 5.1. Een sterke verbetering van bereikbaarheid Aqua Altena en sportfaciliteiten wordt onderzocht.

Het door de dorpsraad Andel geopperde ‘Rondje Andel’ is onderzocht door Haskoning. Hieruit blijkt dat dit een sterke verbetering vormt van de route tussen de kern Andel met de sportfaciliteiten en het zwembad. De exacte vormgeving en routing vergt nadere uitwerking door het college en vervolgens besluitvorming door de gemeenteraad om financiële dekking te verkrijgen. 5.2. Voor deze verbetering wordt een projectplan uitgewerkt en een raming opgesteld. Het is nog onbekend hoeveel de realisatie van het ‘Rondje Andel’ kost. Daartoe dient eerst een (project)plan te worden uitgewerkt. Daarnaast wordt beschouwd in hoeverre een herstelbesluit van het bestemmingsplan nodig is. 5.3 De ontwikkelingen in de nabije omgeving worden betrokken bij het onderzoek. De routes van die verbinding zijn afhankelijk van de ontwikkelingen in de omgeving, waaronder de vestiging van een sportschool en de voltooiing van de nieuwe woonwijk Bronkhorst .

5/10

www.gemeenteAltena.nl

Kanttekeningen 1.1. Voor het slagen van de fietsstraat moet het autoverkeer beperkt worden. Onderdeel van het slagen van de fietsstraat is het (flink) omlaag brengen van de hoeveelheid autoverkeer. Momenteel rijden er maximaal 3.500 mvt/etmaal, Haskoning adviseert dit terug te brengen naar 2.000 mvt/etmaal. Wanneer dit met de voorgestelde maatregelen uit de fases 1 en 2 niet voldoende lukt, dan kan, na monitoring en evaluatie worden overwogen om inrijdverboden in te stellen (fase 3). Deze kunnen in diverse zwaartes worden uitgevoerd (tijdens de spitsen, gedurende de gehele dag, met bebording en incidentele controle of met permanent cameratoezicht). Op de informatieavond van 11 juni 2025 werd uit de reacties duidelijk dat veel betrokken niet zitten te wachten op een dergelijk verbod als eerste maatregel, en zij zich daartegen verzetten. 1.2. De alternatieve maatregelen zijn alleen in combinatie mogelijk. De ‘altijd goed’ maatregelen (fase 1) zijn wenselijke maatregelen met voldoende draagvlak, echter maken deze separaat niet direct het verschil qua (on)veiligheid. Een combinatie met fase 2 is altijd noodzakelijk. 2.1.

De eerder gemaakte kosten Vrijliggend fietspad Middenweg worden deels overbodig Van de uitgegeven kosten werken enkel de tijdelijke verkeersmaatregelen en het bestemmingsplan voor ‘Rondje Andel’ door na het staken van de werkzaamheden voor het vrijliggende fietspad. 2.2. Lopende onderhandelingen worden financieel afgewikkeld. Er wordt, op basis de ‘’Regeling vergoeding deskundigenkosten Rijkswaterstaat’’ met de betrokken partijen gesproken over de afwikkeling van lopende processen over o.a. grondverwerving en door hun gemaakte kosten (onder andere inschakelen adviseur voor grondverwerving). Aan de hand van vaste jurisprudentie over tegemoetkoming in gemaakte kosten leggen we daarin de wijze vast waarop de gemeente betrokkenen tegemoetkomt. 2.3. Een herstelbesluit voor het bestemmingsplan is mogelijk noodzakelijk. Het bestemmingsplan heeft in principe geen functie meer na het staken van de werkzaamheden vrijliggend fietspad. Mogelijk enkel voor het ‘Rondje Andel. Dat kan pas na onderzoek en uitwerking worden geconcludeerd. Wanneer dat het geval is, dan wordt een herstelbesluit van het bestemmingsplan voorgesteld. 2.4. Vrijliggend fietspad blijft bij een deel van de bewoners en de grondeigenaren draagvlak behouden. Ongeveer de helft van de aanwezigen op de tweede informatieavond is, ongeacht de alternatieven, nog steeds voorstander van de aanleg van het vrijliggende fietspad.

Dat zou in hun ogen de meest veilige oplossing zijn.

6/10

www.gemeenteAltena.nl

3. Het investeringsbudget blijft beschikbaar voor uitvoering werkzaamheden. Na intrekking van besluitpunt 1 van het raadsbesluit van 28 september 2021 blijft besluitpunt 2 overeind. Dit besluitpunt ziet toe op het beschikbaar stellen van een krediet van € 3.500.000. 4. Het investeringsbudget wordt afgeraamd. Het krediet wordt afgeraamd omdat een grove inschatting laat zien dat € 1.300.000 niet benut gaat worden voor de realisatie. 5

De kosten van het nader uitwerken van het ‘Rondje Andel’ zijn nog niet bekend. Het is nog onbekend hoeveel de uitwerking van het ‘Rondje Andel’ kost, dat wordt nader uitgewerkt en worden voorgelegd aan uw gemeenteraad voor budget. Daarnaast wordt beschouwd in hoeverre een herstelbesluit van het bestemmingsplan nodig is.

Financiën Conform uw raadsbesluit van 28 september 2021 is er een investeringsbudget van € 3,5 miljoen beschikbaar voor realisatie van een veilige fietsverbinding tussen Andel en Veen in de vorm van een vrijliggend fietspad. De kosten voor het vrijliggend fietspad bedragen € 690.000. Deze gemaakte kosten betreffen tijdelijke verkeersmaatregelen, civieltechnische voorbereiding en ontwerp, opstellen bestemmingsplan, grondverwervingstraject inclusief afwikkeling, interne ambtelijke uren en de advisering door externen. Een deel van deze kosten (ca. € 470.000) kan door de heroriëntatie niet geactiveerd worden. Dit betekent dat deze kosten direct ten laste komen van de exploitatie en dus het jaarrekeningresultaat. Het andere deel (ca. € 220.000) kan ten laste komen van het investeringsbudget en kan daarmee wel geactiveerd worden. Hier gaat het bijvoorbeeld om het hergebruik van het bestemmingsplan voor het rondje Andel en de aangebrachte tijdelijke verkeersmaatregelen. Voor de verdere uitvoering van de voorgestelde maatregelen zijn de onderstaande inschattingen gemaakt. Deze inschattingen worden tijdens het ontwerpproces nader gepreciseerd.

Geschatte kosten • Aanpassing Middenweg • Gedragscampagne en aanpassing kruispunten • Monitoring gebruiksintensiteiten voor en na aanpassing • Invoering inrijverbod • Ambtelijke uren na raadsbesluit • Reeds uitgegeven ten laste van het investeringsbudget 7/10

€ 1.800.000 € 120.000 € 25.000 € 10.000 € 25.000 € 220.000 www.gemeenteAltena.nl

•

TOTALE KOSTEN (UITGEGEVEN EN NOG TE MAKEN)

€ 2.200.000

Het totaal gevoteerde investeringsbudget bedraagt € 3,5 miljoen. Het investeringsbudget wordt afgeraamd met € 1.300.000. De totale geschatte kosten inclusief de reeds gemaakte voorbereidende kosten blijven binnen het door uw raad gevoteerde investeringsbudget. Participatieproces Sinds 24 december 2024 is op verschillende momenten gecommuniceerd en overlegd met betrokkenen, hieronder een overzicht van deze momenten. • • • • • • •

RIB en brief betrokkenen 24 december 2024 RIB en brief betrokkenen 15 mei 2025 Informatieavond I 11 juni 2025 Brief omwonenden 18 september 2025 Informatieavond II 2 oktober 2025 Gebruikers enquêtes 7 oktober 2025 Bericht betrokkenen tegelijk met versturen stukken aan gemeenteraad

Op de projectpagina5 op de gemeentelijke website staan de presentaties en verslagen van de twee informatieavonden. Betrokkenen zijn de direct aanwonenden, aangelegen bedrijven, eigenaren benodigde gronden voor vrijliggend fietspad en de dorpsraden Andel en Veen. De fietsende gebruikers zijn een aparte doelgroep. Deze groep is bereikt via een enquête aan de Middenweg. Hier hebben 30 fietsers aan meegewerkt. Inhoudelijk heeft de participatie het volgende inzicht gegeven: 11 juni 2025 Er is begrip voor de heroriëntatie gelet op de extra doorlooptijd en de extra kosten. Wel is er weerstand tegen het afsluiten van de Middenweg met een paaltje of een inrijverbod. Er zijn door de aanwezigen alternatieven aangedragen om tot een grotere veiligheid voor fietsers te komen. In het verslag van de avond en het tweede adviesrapport van Haskoning zijn deze alternatieven verder geduid.

5

Fietspad Middenweg | Gemeente Altena

8/10

www.gemeenteAltena.nl

2 oktober 2025 De uitkomst van de bijeenkomst van 11 juni 2025 heeft geleid tot aanpassing en aanvulling van het advies van Haskoning over de alternatieve maatregelen. Deze zijn op 2 oktober 2025 gepresenteerd aan betrokkenen. Voor de voorgestelde maatregelen om tot een herinrichting van het profiel van de Middenweg/ Veensesteeg te komen is draagvlak. Aanpak • Start gedragscampagne 1e kwartaal 2026 • Uitwerking ontwerp (van SO naar DO) 1e helft 2026 • Afwikkeling ‘voorbereidende werkzaamheden vrijliggend fietspad’ 1e helft 2026 • Start aanpassing Middenweg en kruisingen medio 2026 • Afronding aanpassing Middenweg en kruisingen begin 2027 • Monitoring gedrag permanent • Overweging en besluit invoering inrijverboden begin 2028 Communicatie We communiceren over het raadsvoorstel met een bericht aan aanwonenden en betrokkenen, zoals aanwezigen op de informatieavonden en de dorpsraden. Hierin leggen we ook het proces uit van het besluitvormingstraject van uw gemeenteraad. Ook actualiseren we de projectpagina op onze website.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Altena, de secretaris,

de burgemeester,

P.J.E. Breukers

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

Bijlagen 1. 1e rapport : “Herijking fietspad Middenweg Andel -Veen Beoordeling alternatieven voor een veiligere verkeerssituatie”, RoyalHaskoning DHV, d.d. 18 maart 2025; 2. 2e rapport: “Uitwerking maatregel verbeteren veiligheid fietsers Middenweg”, Haskoning, d.d. 14 oktober 2025. 3. Factsheet ‘Alternatieve Maatregelen, Haskoning, d.d. 14 oktober 2025 4. Raadsbesluit Fietspad Middenweg (Andel-Veen), d.d. 28 september 2021.

9/10

www.gemeenteAltena.nl

Raadsbesluit De raad van de gemeente Altena, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, gelet op -

-

De geschatte kostenstijging van € 2,4 miljoen; De verwachte extra doorlooptijd van drie jaar voor de realisatie van het vrijliggend fietspad ten noorden van de Middenweg; De recente advisering van Haskoning die laat zien dat er alternatieve maatregelen zijn voor verbetering van de fietsveiligheid tussen Andel en Veen via de Middenweg; De resultaten van de consultatie met de betrokken bedrijven/bewoners, die er toe hebben geleid dat gedurende proces van heroriëntatie er tot andere inzichten is gekomen.

besluit: 1

2

3

4 5

De veiligheid op de fietsverbinding Andel – Veen te vergroten door het ontmoedigen van het gebruik van Middenweg en de Veensesteeg tot aan Zoutendijk door gemotoriseerd verkeer (fase 1) en het aanpassen van de indeling van de wegdekinrichting tot fietsstraat (fase 2); De voorbereidende werkzaamheden, waaronder de verwerving van benodigde gronden, voor de aanleg van het vrijliggende fietspad aan de noordzijde van de Middenweg definitief te staken; Geen uitvoering geven aan de plannen vrijliggend fietspad Middenweg en het eerste besluitpunt van het desbetreffende raadsbesluit van 28 september 2021 in te trekken. Het investeringsbudget Vrijliggend fietspad Middenweg af te ramen met € 1.300.000; Het college opdracht te geven het ‘Rondje Andel’ als aanvullende maatregel nader uit te werken.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Altena van 16 december 2025 de voorzitter, de raadsgriffier,

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM 10/10

drs. S.J. Peet

www.gemeenteAltena.nl