Raadsvoorstel Veerkracht- en Herstelplan Corona

Raadsvoorstel Onderwerp Veerkracht en Herstelplan Corona Samenvatting De coronacrisis bevindt zich in een transitiefase. Waar eerst de nadruk lag op de volksgezondheid gaan we steeds meer naar een blik op de toekomst, met meer nadruk op herstel. Hiervoor is een Veerkracht en Herstelplan gemaakt. Dit gaat over het (beperken) van de lange termijneffecten, het behouden van de positieve effecten en het implementeren van de lessen die corona ons heeft gebracht.

Datum voorstel 17 september 2021 Kenmerk D2021-09-005653 / 2021030660 Opgesteld door Ellen de Milliano / Fleur Groenenberg Telefoonnummer 0183-516217

Ook geeft dit plan het kader aan waarop financiële steunverzoeken worden beoordeeld met als doel om de samenleving weer op gang te helpen.

Team Team Bestuursondersteuning

Voorstel 1. Het Veerkracht en Herstelplan vast te stellen waarmee het college maatwerk kan bieden aan inwoners, verenigingen en ondernemers langs de volgende hoofdlijnen:

Portefeuillehouder drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

-

-

Investeren in/ versterken van de veerkracht van groepen die nu extra hard zijn geraakt door de crisis en minder snel herstellen (inwoners en jongeren die een opeenstapeling van problemen kennen en ondernemers in specifieke branches); Versterken van de openbare ruimte; Inzetten op een vitaal voorzieningenniveau (o.a. maatschappelijke, culturele instellingen en sportverenigingen); Versterken van een veilige en leefbare gemeente;

2. De coronamiddelen die de gemeente vanuit het Rijk ontvangen heeft en nog zal ontvangen, specifiek in te zetten ter bestrijding van de gevolgen van de coronacrisis; 3. De per heden resterende middelen ter beschikking te stellen aan het college ter uitvoering van het Veerkracht en Herstelplan.

Datum voorstel 17 september 2021 Kenmerk D2021-09-005653 / 2021030660 Opgesteld door Ellen de Milliano / Fleur Groenenberg Telefoonnummer 0183-516217 Team Team Bestuursondersteuning Gemeentehuis Altena Portefeuillehouder Sportlaan 170 drs. E.B.A. Lichtenberg MCM 4286 ET Almkerk Postbus 5 4286 ZG Almkerk T (0183) 516100 E info@gemeenteAltena.nl

1/8

www.gemeenteAltena.nl www.gemeenteAltena.nl

Inleiding De coronacrisis bevindt zich momenteel in een transitiefase. Van de gezondheidscrisis gaan we steeds meer naar een blik op de toekomst, met meer nadruk op herstel en stabiliteit. Er is (gelukkig) steeds meer mogelijk en naar verwachting kan de samenleving in dit najaar weer worden heropend. Dat betekent dat alle basisregels worden losgelaten, zoals de 1,5m afstand. Deze heropening loopt parallel met het vaccinatieprogramma. Inmiddels is een groot deel van de Nederlandse bevolking (gedeeltelijk) gevaccineerd. De berichten en vooruitzichten zijn positief, terwijl aan de andere kant een aantal mensen in onze samenleving hard geraakt is door de crisis. Ook moeten wij alert blijven op mogelijk een nieuwe besmettingsgolf in het najaar (bijvoorbeeld door nieuwe varianten). Mocht dit werkelijkheid worden, dan moeten we hier als gemeente direct en flexibel op kunnen reageren. Daarnaast heeft de gemeente Altena een rol bij het (beperken) van de lange termijneffecten, het behouden van de positieve effecten en het implementeren van de lessen die corona ons heeft gebracht. Dit naast alle activiteiten die de gemeente het afgelopen anderhalve jaar heeft ondernomen en de daaraan gekoppelde (financiële) steun om de acute impact van de crisis zo klein mogelijk te houden voor inwoners, ondernemers en instellingen. Het bovenstaande komt terug in dit Veerkracht en Herstelplan. Dit plan: -

Geeft op hoofdlijnen weer waar wij als gemeente op moeten inzetten voor het beperken van de effecten van corona in onze gemeente; Geeft een kader aan waarop financiële steunverzoeken worden beoordeeld met als doel om de samenleving weer op gang te helpen; Geeft een kapstok en ook input voor de verdere uitwerking van regulier beleid op het gebied van de lange termijneffecten van corona.

Voor het opstellen van dit plan heeft de gemeente Altena een impactmeting gehouden onder inwoners en ondernemers van Altena, gebruik gemaakt van de resultaten uit de meest recente GGD-monitor. Daarnaast is gebruik gemakt van signalen uit de samenleving die in gesprekken met ondernemers, organisaties en inwoners zijn opgehaald en is ook gekeken naar plannen zoals deze in andere gemeenten zijn vastgesteld of momenteel worden ontwikkeld (zie ook het kopje ‘participatieproces’ verderop in dit Raadsvoorstel). Beleidskader Het beleidskader bestaat uit de Tijdelijke wet maatregelen covid-19. Deze wet heeft als doel om de coronamaatregelen een specifieke wettelijke basis te bieden en deze steviger democratisch te verankeren. De Tijdelijke wet kent een centrale sturing, maar sluit daarnaast aan bij de bestuurlijke verhoudingen die buiten crisissituaties gelden en voorziet in maatwerk. 2/8

www.gemeenteAltena.nl

Dit Veerkracht en Herstelplan geeft ook een kapstok en input voor de verdere uitwerking van regulier beleid op het gebied van de lange termijneffecten van corona. Denk bijvoorbeeld aan de ‘visie op werken’, de ‘sociale Altenacode’, ‘visie versterking onderwijs en jeugdhulp’, het ‘veiligheidsbeleid Altena’ en de uitwerking van het ‘sport en gezondheid beleid’. Beoogd resultaat Het doel van dit Veerkracht en Herstelplan is om de samenleving weer op gang te helpen na de coronacrisis en om gericht maatwerk te bieden aan die inwoners, verenigingen en ondernemers in Altena die hard zijn getroffen door de coronapandemie. Argumenten 1.1. De afgelopen anderhalf jaar heeft de gemeente voor een groot deel uitvoering gegeven aan Rijksbeleid en hebben wij vooral geacteerd op de acute gevolgen van de crisis. Nu verandert de rol van de gemeente. Van uitvoerder naar meer een regierol, waarbij maatwerk bieden van belang is. Met de input van de verschillende onderzoeken en metingen kunnen wij gericht aangeven waar wij als gemeente een rol kunnen en soms ook moeten pakken samen met de organisaties binnen onze gemeente. Uit de impactanalyse onder inwoners in Altena blijkt dat ongeveer tweederde tot driekwart van de respondenten weinig lastig heeft gehad van de coronaperiode. Een kwart tot een derde heeft wel te maken met negatieve gevolgen: mentale weerslag, financieel, etc.

Een grote zorg gaat uit naar achterstand in het onderwijs. Van de ondernemers geeft driekwart aan beperkt last te hebben gehad van de coronaperiode. Ongeveer 20% tot een kwart heeft flink negatieve gevolgen gehad. 6% heeft echt zorgen over het voorbestaan. 1.2.

Met de lijnen in dit plan geven wij als gemeente aan hoe wij veerkracht en herstel willen vormgeven. Dit is niet in beton gegoten. Corona heeft ons laten zien dat we adaptief moeten zijn en er ook ruimte moet zijn om snel en adequaat op ontwikkelingen in te spelen, ook heel nadrukkelijk samen met inwoners, verenigingen en ondernemers in onze samenleving. De lijnen van dit plan zijn: -

3/8

Investeren in/ versterken van de veerkracht van groepen die nu extra hard zijn geraakt door de crisis en minder snel herstellen (inwoners en jongeren die een opeenstapeling van problemen kennen en ondernemers in specifieke branches); www.gemeenteAltena.nl

1.3.

Versterken van de openbare ruimte; Inzetten op een vitaal voorzieningenniveau (o.a. maatschappelijke, culturele instellingen en sportverenigingen); Versterken van een veilige en leefbare gemeente. De gemeente heeft coronamiddelen ontvangen via de algemene uitkering en via specifieke compensatiepakketten (zie ook de financiële paragraaf in dit raadsvoorstel). Een aantal pakketten wordt de komende periode nog verder uitgewerkt samen met inwoners, organisaties en het onderwijsveld. Zoals het Welzijn en Leefstijlpakket en het Nationaal Programma Onderwijs. In lijn met het amendement ‘uitstel afbouw subsidies aan vereniging’ (juli 2021) is de vitaliteit van verenigingen en maatschappelijke voorzieningen voor Altena van belang. Een aantal verenigingen en stichtingen heeft reeds een beroep gedaan op de gemeente voor steun. Waar het in eerste instantie ging om noodsteun is het belangrijk om de omslag te maken van noodsteun naar steun om de verenigingen sterker uit te crisis te laten komen. Voor het beoordelen van verzoeken voor financiële coronasteun door verenigingen, stichtingen en (ouderen)bonden is onderstaand afwegingskader leidend. Er wordt gekeken naar:

-

-

-

-

4/8

Maatschappelijke doelen, de activiteiten van verenigingen en stichtingen dient een bijdrage te leveren aan maatschappelijke doelen; Ondersteuning op maat, waarbij ook wordt gekeken naar de levensvatbaarheid op langere termijn; Een aantal voorzieningen is de afgelopen tijd tussen wal en schip gevallen. Voor tijdelijk extra steun wordt ook gekeken naar de impact die de crisis heeft gehad op de reserves van stichtingen en verenigingen; Een aantal ondernemers heeft geen beroep kunnen doen op de landelijke steunpakketten. In schrijnende gevallen kan ervoor gekozen worden om directe noodsteun te bieden. Dit is maatwerk; Voorrang krijgen initiatieven die een bijdrage leven aan het floreren van de gemeente zodra het weer kan; Activiteiten die door de samenleving zelf worden ‘aangedragen; Initiatief vanuit de samenleving wordt aangemoedigd en gewaardeerd; Activiteiten gericht op initiatieven voor kwetsbare groepen in de gemeente (zie ook hierboven).

www.gemeenteAltena.nl

Kanttekeningen 1.1. De onzekerheid met betrekking tot het verloop van de coronapandemie is groot. Dit Veerkracht en Herstelplan is opgesteld met de op dit moment beschikbare informatie. Met een nieuwe persconferentie of nieuwe herstelagenda’s vanuit het Rijk kan het zijn dat de gemeente een heroriëntatie moet maken ten aanzien van de in dit plan beschreven kaders. 1.2. Net zoals er op het gebied van de maatregelen of met betrekking tot herstelagenda’s voortdurend nog nieuwe informatie kan komen, geldt dat ook op financieel gebied. Dat kan ertoe leiden tot er op termijn nieuwe keuzes gemaakt moeten worden die niet stroken met de lijnen uit dit Veerkracht en Herstelplan. Financiën Van maart 2020 tot en met mei 2021 zijn er vier compensatiepakketten door de gemeente ontvangen. Coronamiddelen worden verstrekt via de algemene uitkering en zijn niet op voorhand specifiek gelabeld. Naast de algemene uitkering heeft de gemeente een aantal specifieke uitkeringen ontvangen. Grofweg komt het neer op de volgende bedragen: • • •

Ongeveer € 1,8 miljoen heeft de gemeente Altena ontvangen via de algemene uitkering; Een kleine € 1,7 miljoen is de verwachting dat er uitgegeven gaat worden c.q. is uitgegeven in 2020 en 2021 (zie hieronder een toelichting); Een bedrag van € 140.000 kan worden ingezet voor specifieke steun conform de in het Veerkracht en Herstelplan genoemde afwegingskader.

Nadere toelichting € 1,7 miljoen De volgende onderdelen zijn onderdeel van dit bedrag: - Welzijn en Leefstijl pakket (€ 325.000); - Ondernemersfonds (€ 100.000); - Budget voor de verenigingen (€ 250.000): beschikbaar gesteld door de Raad met een amendement bij behandeling van de jaarrekening 2020. Naast de gelden via de algemene uitkering heeft de gemeente een aantal specifieke uitkeringen ontvangen. Een daarvan is Het Nationaal Programma Onderwijs (€ 943.000 over een periode van twee schooljaren). Middels de september- en/of decembercirculaire 2021 komt een 5e compensatiepakket via de algemene uitkering beschikbaar. Op dit moment is nog het nog niet bekend wat het bedrag zal zijn. 5/8

www.gemeenteAltena.nl

Participatieproces Voor het opstellen van dit plan is onder meer een impactmeting gehouden. In totaal hebben 221 inwoners en 100 ondernemers de enquête ingevuld. De uitkomsten van deze impactmeting zijn onder meer gedeeld tijdens een bijeenkomst met de dorpsraden. Ook de grote lijnen uit dit plan zijn besproken en hun input en suggesties zijn meegenomen in de uitwerking van dit plan. Signalen uit de samenleving die in gesprekken met ondernemers, organisaties en inwoners zijn opgehaald zijn eveneens meegenomen in dit plan. En voor de uitwerking van de specifieke steunpakketten volgt een apart participatietraject met inwoners, verenigingen, instellingen en het onderwijsveld. Aanpak Aanvragen voor steun zullen aan de hand van de kaders in dit plan getoetst worden. De toetsing vindt plaats in de projectstructuur corona. Wanneer blijkt dat er een aanvraag ligt en/of vanuit de organisaties een suggestie komt voor extra steun voor een bepaalde groep, die buiten de kaders van dit plan vallen, volgt er een advies aan het college. Ook vindt er in de komende periode een uitwerking plaats van de steunpakketten voor Welzijn en Leefstijl en het Onderwijs. Dit gebeurt heel nadrukkelijk met het onderwijsveld zelf en de inwoners van onze gemeente. Er wordt structureel gemonitord op de uitvoering, dit verloopt via het reguliere verantwoordingsproces.

Communicatie Dit herstelplan wordt na toezending aan de leden van de gemeenteraad gepresenteerd aan de media. Diverse mediakanalen worden hiervoor ingezet. Daarnaast wordt het gedeeld in netwerkverbanden zoals de P-10 en de VRMWB. Dit plan zal ook worden gedeeld met de Veiligheidsregio Midden-WestBrabant en de P10 gemeenten.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Altena, de loco-secretaris,

6/8

de burgemeester,

www.gemeenteAltena.nl

drs. ir. C. Verweij

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

Bijlagen - Veerkracht en Herstelplan Corona Altena (september 2021); - Amendement van juli 2021

7/8

www.gemeenteAltena.nl

Raadsbesluit De raad van de gemeente Altena, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, gelet op -

het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van gemeente Altena

besluit: 1. Het Veerkracht en Herstelplan vast te stellen waarmee het college maatwerk kan bieden aan inwoners, verenigingen en ondernemers langs de volgende hoofdlijnen: -

-

Investeren in/ versterken van de veerkracht van groepen die nu extra hard zijn geraakt door de crisis en minder snel herstellen (inwoners en jongeren die een opeenstapeling van problemen kennen en ondernemers in specifieke branches); Versterken van de openbare ruimte; Inzetten op een vitaal voorzieningenniveau (o.a. maatschappelijke, culturele instellingen en sportverenigingen); Versterken van een veilige en leefbare gemeente;

2. De coronamiddelen die de gemeente vanuit het Rijk ontvangen heeft en nog zal ontvangen, specifiek in te zetten ter bestrijding van de gevolgen van de coronacrisis; 3. De per heden resterende middelen ter beschikking te stellen aan het college ter uitvoering van het Veerkracht en Herstelplan.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Altena van

de voorzitter,

de raadsgriffier,

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

drs. S.J. Peet

8/8

www.gemeenteAltena.nl