Raadsvoorstel Vaststelling RPE-WBEB

Raadsvoorstel Onderwerp Vaststelling RPE-WBEB Samenvatting Altena werkt regionaal samen aan de ambities voor duurzame energieopwekking. Om deze te realiseren wordt ook gekeken naar elektriciteit, warmte, waterstof en groen gas. Er is aandacht voor de impact van de overgang naar duurzame energie op inwoners. Deze moet voor iedereen haalbaar en betaalbaar blijven. Voorstel Het definitieve Regionaal Plan Energiesysteem: West Brabant Energie in Balans (RPE-WBEB) vaststellen met daarin de volgende bestuurlijke keuzes: 1. Werken met een gebiedsgerichte aanpak; 2. Het ontwikkelen van energiehubs; 3. Regie voeren op inzet van batterijparken; 4. Procesafspraken maken over warmteprogrammering; 5. Ontwikkelen van kansrijke waterstofclusters; 6. Regie voeren op locatiekeuzes voor groen gasproductie; 7. Solidariteit tonen bij de ruimtelijke opgave van Powerport Moerdijk.

Inleiding In 2021 is de RES West-Brabant 1.0 vastgesteld met daarin de regionale ambities voor duurzame energieopwekking. Het RPE-WBEB bouwt voort op de RES West-Brabant 1.0, maar de opgave wordt verbreed en verdiept naar het hele energiesysteem. Het bod van RES 1.0 (2,2 Thw) en de bijdrage van Altena wijzigt niet. Een belangrijk kenmerk is de ontwikkeling naar een volledig energiesysteem dat bestaat uit vier energiedragers: elektriciteit, warmte, waterstof en groen gas. Deze combinatie zorgt voor een meer diverse en robuuste energievoorziening. Daarnaast wordt nu een gebiedsgerichte aanpak gehanteerd, waarbij gewerkt wordt met vijf deelgebieden, in plaats van individuele gemeentelijke bijdragen. Dit maakt een betere regionale afstemming mogelijk. Altena is een separaat deelgebied onder de naam Energie-eiland. Een ander belangrijk kenmerk is de integrale benadering. Hierbij wordt niet alleen gekeken naar energie als losstaand thema, maar wordt het in samenhang gebracht met andere maatschappelijke opgaven. Ook is er in het RPE-WBEB meer aandacht voor de maatschappelijke impact van de energietransitie en de betaalbaarheid voor inwoners. Het uitgangspunt is om

1/5

Datum voorstel 22 april 2025 Kenmerk D2025-04-009113 2025-012851 Opgesteld door Mark Roza Telefoonnummer +31183516816 Team Team Ondernemen Portefeuillehouder C.W.E.M. Schipper

Gemeentehuis Altena Sportlaan 170 4286 ET Almkerk Postbus 5 4286 ZG Almkerk T (0183) 516100 E info@gemeenteAltena.nl

www.gemeenteAltena.nl www.gemeenteAltena.nl

ervoor te zorgen dat de overgang naar duurzame energie voor iedereen haalbaar en betaalbaar blijft. In de eerdere Raadsbrief wensen & bedenkingen hebben wij u uitgebreid geïnformeerd over het RPE-WBEB. Tijdens de Altenatafel van 11 maart heeft u wensen en bedenkingen geuit bij het concept-RPE-WBEB. Door de gemeenteraden, Provinciale Staten en de besturen van de twee waterschappen zijn in totaal 170 wensen en bedenkingen meegegeven, waarvan 20 vanuit Altena. De wensen en bedenkingen zijn door de RESorganisatie beoordeeld en verwerkt in de nu voorliggende definitieve versie van het RPE-WBEB (inclusief bijlagen, waaronder bijgevoegd projectenboek). De uitvoerige bijdrage vanuit Altena heeft geleid tot aanpassingen met betrekking tot lokale en regionale balans tussen vraag en aanbod van energie en energie als afwegingscriterium bij ruimtelijke keuzes (zie bijgaand overzicht). Beleidskader Met het RPE-WBEB wordt invulling gegeven aan de doelstellingen uit het landelijke Klimaatakkoord. Beoogd resultaat Het doel van het Klimaatakkoord is het terugdringen van de uitstoot van CO2. Argumenten 1.1. Het is belangrijk om nu bestuurlijke keuzes te maken of richting te kiezen. We willen voorbereid zijn op de toekomst als het gaat om het regionaal energiesysteem.

Het creëren van een goede balans tussen verschillende energiedragers vraagt om zorgvuldige afstemming, terwijl ook het waarborgen van solidariteit tussen gemeenten essentieel is voor een eerlijke verdeling van lusten en lasten. Een andere belangrijke uitdaging is het borgen van betaalbaarheid voor inwoners, zodat de energietransitie voor iedereen haalbaar blijft. 1.2. De wensen en bedenkingen vanuit de gemeenteraad zijn meegenomen in het definitieve stuk. Uw raad heeft veel wensen en bedenkingen meegegeven bij de eerdere conceptversie van het RPE-WBEB. In bijgaand exceldocument is een overzicht gegeven van alle wensen en bedenkingen, met daarbij een inhoudelijke reactie. Concreet heeft de reactie vanuit Altena geleid tot meer duiding bij de balans tussen vraag en aanbod van energie en nadrukkelijker aandacht voor energie als afwegingscriterium bij ruimtelijke keuzes. Daarnaast is beter geduid wat de solidariteit met Powerport betekent.

2/5

www.gemeenteAltena.nl

Kanttekeningen 1.1 Het is niet nodig om nu een nieuwe RES te maken Hoewel niet wettelijk verplicht, is het vanwege de omvang en urgentie van de vraagstukken (met name netcongestie) goed om nu in regioverband te verdiepen en verbreden op de eerder in 2021 vastgestelde RES 1.0. Door de integrale benadering zorgen we voor een meer diverse en robuuste energievoorziening. Door ook andere energiedragers te betrekken kunnen vraag en aanbod beter op elkaar worden afgestemd. Dit helpt in het beperken en oplossen van congestie op het elektriciteitsnet. 1.2 Het RPE-WBEB bevat onvoldoende concrete doelen en handelingsperspectief. Een aantal van de wensen en bedenkingen uit Altena (en van andere gemeenten) hebben betrekking op de uitvoering van het RPE-WBEB. Hiertoe worden uitvoeringsprogramma’s opgesteld (te beginnen met jaarprogramma’s voor 2025 en 2026 en vervolgens een meerjarig uitvoeringsprogramma) met concrete projecten en activiteiten over de volle breedte van het energiesysteem. Daar zullen we de vertaling maken vanuit onze lokale doelstellingen en ambities. De gemeenteraad wordt daarin meegenomen. Financiën De kosten voor het opstellen van het RPE-WBEB zijn proceskosten welke zijn opgenomen in de lopende begrotingen.

Eventuele financiële verplichtingen die in een later stadium voortvloeien uit het RPE-WBEB zijn niet meegenomen in de begroting Participatieproces Voor het opstellen van het RPE-WBEB is een uitgebreid participatietraject doorlopen waarbij op verschillende manieren in gesprek is gegaan met inwoners en stakeholders uit de regio. Een uniek onderdeel hiervan was het burgerforum, waarbij door loting geselecteerde inwoners vijf keer bijeenkwamen om mee te denken over grootschalige energieopwekking. Daarnaast is er een ‘tour’ door West-Brabant gedaan om op een laagdrempelige manier met verschillende groepen inwoners (ongeveer 400) te spreken over thema's als rechtvaardigheid, betaalbaarheid en solidariteit in de energietransitie. Het eindverslag van deze straatgesprekken is bijgevoegd. De RES-organisatie organiseerde ook een grote stakeholderbijeenkomst uit verschillende sectoren en een EnergieDag met als thema 'Beter in balans'. Voor continue afstemming is een klankbordgroep actief die vier tot zes keer per jaar bijeenkomt. Om een breed publiek te bereiken, wordt gebruik gemaakt van de website RES West-Brabant, webinars, podcasts en LinkedIn.

3/5

www.gemeenteAltena.nl

Aanpak Conform bijgaand besluitvormingsproces nemen genoemde bestuursorganen uiterlijk 20 juni een besluit tot vaststelling van het RPE-WBEB. Vervolgens zal worden gewerkt aan een het meerjarig uitvoeringsprogramma met daarin de uitkomsten van een plan-milieueffectrapportage. Voor Altena (deelgebied Energie-eiland) zijn we al gestart met het vormgeven van een gebiedsaanpak. Dit doen we onder begeleiding van de RES-organisatie en samen met Enexis. Communicatie De voorliggende definitieve versie van het RPE-WBEB is het resultaat van een consultatieronde waarin alle gemeenteraden, de twee algemene besturen van de waterschappen en Provinciale Staten wensen en bedenkingen hebben kunnen uiten. Deze wensen en bedenkingen zijn verwerkt in de nu voorliggende definitieve versie. Zie ook “Participatieproces”.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Altena, de secretaris,

de burgemeester,

P.J.E. Breukers

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

Bijlagen a. b. c. d. e. f. g.

4/5

Aanbiedingsbrief RPE-WBEB Definitief RPE-WBEB Projectenboek Overzicht wensen en bedenkingen Besluitvormingsproces Eindverslag straatgesprekken Raadsinformatiebrief Wensen & Bedenkingen

www.gemeenteAltena.nl

Raadsbesluit De raad van de gemeente Altena, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders,

besluit: 1. vast te stellen de nota Regionaal Plan Energiesysteem: West Brabant Energie in Balans (RPE-WBEB) in deze nota staan de volgende volgende uitgangspunten/keuzes: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Werken met een gebiedsgerichte aanpak; Het ontwikkelen van energiehubs; Regie voeren op inzet van batterijparken; Procesafspraken maken over warmteprogrammering; Ontwikkelen van kansrijke waterstofclusters; Regie voeren op locatiekeuzes voor groen gasproductie; Solidariteit tonen bij de ruimtelijke opgave van Powerport Moerdijk.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Altena van

de voorzitter,

de raadsgriffier,

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

drs. S.J. Peet

5/5

www.gemeenteAltena.nl