Raadsvoorstel Vaststelling Omgevingsvisie Altena 2040

Raadsvoorstel Onderwerp Raadsvoorstel Vaststelling Omgevingsvisie Altena 2040 Samenvatting In de Omgevingsvisie leggen we samen vast hoe we onze leefomgeving op een goede manier willen inrichten. Onze omgeving moeten we bijvoorbeeld op de ene plek beschermen, en op een andere juist benutten of doorontwikkelen. Met deze visie laten we zien wat onze ambities zijn en kunnen we (nieuwe) initiatieven beter afwegen. De zienswijzen die op het eerdere ontwerp zijn ingediend, zijn beoordeeld en deels verwerkt in deze visie. Voorstel 1. Zienswijzen ontvankelijk te verklaren en deels gegrond en deels ongegrond overeenkomstig de bij dit besluit behorende Nota van zienswijzen, Bijlage I en de Ontwerp omgevingsvisie Altena op de aangegeven onderdelen aan te passen. 2. De ambtshalve wijzigingen die worden aangebracht ten opzichte van de Ontwerp Omgevingsvisie Altena 204 zoals opgenomen in de Nota van ambtshalve wijzigingen (bijlage II) vast te stellen. 3. De reactie op het advies van de commissie Mer zoals opgenomen in de Nota Advies Commissie Mer (bijlage III) vast te stellen. 4. De Omgevingsvisie Altena 204o (NL.IMRO.1959.AltOS126OvisieAltVG01) en de Omgevingseffectrapportage gewijzigd vast te stellen. 5. Het college opdracht te verstrekken: A.

De Programmastructuur uit te werken, met dien verstande dat voorafgaande aan de vaststelling van een programma(onderdeel) de gemeenteraad gevraagd wordt wensen en bedenkingen kenbaar te maken. B. Het bestaande beleid aan de verschillende programma’s toe te delen. 6. De herijking van de Omgevingsvisie Altena 2024 minimaal 1 keer per bestuursperiode te laten plaatsvinden met voorbereiding via de uitgebreide voorbereidingsprocedure van afdeling 3.4 Algemene wet bestuursrecht. 7. De structuurvisie Land van Heusden en Altena van 2013 in te trekken.

1/9

Datum voorstel 18 oktober 2023 Kenmerk D2023-10-006096 2021-003845 Opgesteld door Anja Boterblom Telefoonnummer 0183-516727 Team Team Projectbureau Portefeuillehouder S.R. Sheikkariem

Gemeentehuis Altena Sportlaan 170 4286 ET Almkerk Postbus 5 4286 ZG Almkerk T (0183) 516100 E info@gemeenteAltena.nl

www.gemeenteAltena.nl www.gemeenteAltena.nl

Inleiding

De Ontwerp Omgevingsvisie Altena 2040 heeft van 3 juni tot en met 22 juli 2022 ter inzage gelegen met de mogelijkheid voor iedereen zienswijzen kenbaar te maken. Daar is door 11 personen en/of instanties gebruik van gemaakt. Daarnaast heeft ook de Ontwerp omgevingseffectrapportage ter inzage gelegen waarover de commissie Mer een advies heeft uitgebracht. Hierop zijn naast het advies van de commissie Mer geen reacties ontvangen. De Omgevingsvisie Altena 2040 kan worden vastgesteld. In de periode tussen de terinzagelegging van de Ontwerp Omgevingsvisie en de vaststelling is ook nagedacht over de inrichting van de programmastructuur die nodig is om beleid te ordenen maar ook nodig is voor de uitwerking van de ambities uit de Omgevingsvisie. Dit voorstel gaat ook daar op in. Beleidskader De omgevingsvisie is één van de drie belangrijke instrumenten onder de Omgevingswet die 1 januari a.s. in werking treedt. De andere twee betreffende Programma’s onder de Omgevingswet (POW’s) en het Omgevingsplan. De Omgevingsvisie is het strategische document voor de fysieke leefomgeving en geeft aan wat de gemeenteraad wil bereiken op het gebied van de fysieke leefomgeving. Via de POW’s wordt hier verder uitwerking aan gegeven en wordt de hoe vraag beantwoordt.

Zowel de Omgevingsvisie als de POW kunnen vervolgens kaders bevatten die worden doorvertaald naar bindende regels voor burgers in het Omgevingsplan. De Omgevingsvisie bindt de burger niet, maar is wel zelfbindend.

Beoogd resultaat De omgevingsvisie is de strategische visie waarin al het beleid van de Gemeente Altena op het gebied van de fysieke leefomgeving samenkomt. De visie is een afwegingskader. Het bevat de ambities op het gebied van de fysieke leefomgeving en laat zien hoe deze kan worden benut, beschermd en ontwikkeld. Iedereen kan zien hoe plannen/initiatieven zich verhouden tot de ambities en de te beschermen waarden. Argumenten 1. Van de ingebrachte zienswijzen is een Nota van zienswijzen opgesteld. Hierin worden de zienswijzen puntsgewijs samengevat waarna wordt aangegeven of deze leiden tot aanpassingen aan de omgevingsvisie. Zienswijzen 1.2, 1.7, 1.13, 1.14, 2.2, 3.1, 3.4, 3.14, 3.15, 3.17, 3.18, 3.19, 3.20, 2/9

www.gemeenteAltena.nl

3.22, 5.4, 5.5, 6.1, 10.2, 10.4, 10.11, 10.12, 11.2, 11.4, 11.5 en 11.6 leiden tot wijzingen. De andere zienswijzen leiden niet tot wijzigingen in de omgevingsvisie. De wijzigingen zijn vooral toelichtend en verduidelijkend van aard maar bevatten geen koerswijzigingen. 2. De Omgevingsvisie bevat ten opzichte van het ontwerp ook ambtshalve wijzigingen. Deze gaan vooral om aanpassingen aan de actualiteit van in voorbereiding zijnd beleid beleid van andere overheden en verduidelijkingen. Deze treft u aan in de Nota Ambtshalve wijzigingen Bijlage 2. 3. De commissie Mer heeft advies uitgebracht over de ontwerp Omgevingseffectrapportage. De reactie op dit advies vindt u in Bijlage 3 Advies commissie Mer. Het advies gaat hoofdzakelijk over het feit dat de Omgevingsvisie nog geen totaal beeld geeft van de uitdagingen waar Altena voor staat met daarbij haalbare oplossingen. Echter, in Altena zijn we nog niet zo ver dat het programmatische deel van de ambities al volledig helder is en ruimtelijk is door vertaald in een kaartbeeld met ontwikkellocaties in deze visie. Verderop onder punt 5 vindt u de wijze waarop wij dit vervolg willen vormgeving. 4. De omgevingsvisie bevat vier ambities die sturend zijn voor de inrichting/ontwikkeling van de fysieke leefomgeving.

Het gaat om de volgende ambities die kort worden samengevat: - Groen blauwe oase Altena is een vitale gemeente waarin we streven naar een zo gezond mogelijke leefomgeving. Er is ruimte in de buurt voor sporten, bewegen en spelen met sterke natuur waarin verschillende planten en dieren voorkomen. - Leefbare woonomgeving We streven naar een woonomgeving die toegankelijk en veilig is voor alle inwoners. Er is ruimte voor allerlei activiteiten gericht op ontmoeten. De dorpskernen hebben centra met een brede multifunctionele en sociale functie. Bij alle dorpen moeten woningen gebouwd kunnen worden. - Klimaatbestedig, CO2 neutraal en circulair Onze gemeente is klaar voor de uitdagingen die er zijn op het gebied van energietransitie, klimaatverandering, zeespiegelstijging en duurzame ontwikkeling. Het watersysteem is robuust genoeg en de waterveiligheid is op orde. We verkleinen onze ecologische voetafdruk door in 2046 circulair te zijn in plaats van ??. -Sterk in duurzaam ondernemen We zetten in op voldoende ruimte voor bedrijven op bedrijventerreinen door vraaggericht te ontwikkelen. We hebben daarbij aandacht voor duurzaamheid, bereikbaarheid, veiligheid, zuinig ruimtegebruik en 3/9

www.gemeenteAltena.nl

gezondheid. Op het gebied van toerisme en recreatie zetten we ons bewust niet in op intensieve activiteiten. De waarden die centraal staan zijn en ook sturing geven aan ontwikkelingen zijn: - Landschap Openheid en het alom aanwezige water staan hier centraal - Cultuurhistorie en erfgoed Grote structuren in het landschap, historische kenmerken zoals de dijklinten staan hierbij centraal. Vanzelfsprekend behoren tot deze waarde ook de Nieuwe Hollandse Waterlinie en de vestiging Woudrichem. - Natuur en groen Hierbij gaat het in ieder geval om de uitgestrekte natuurgebieden, de rol van groen/natuur bij gezondheid en klimaatadaptatie. - Water Deze waarde gaat over de beschikbaarheid in tijden van droogte, de ecologische inzetbaarheid maar ook de bescherming tegen te veel water. Intaketafel De Omgevingsvisie krijgt ook een belangrijke rol bij de beoordeling van grote initiatieven bij de zogenaamde intaketafel. Daar staat centraal of een initiatief voorstelbaar is kijkende naar het strategische ruimtelijk beleid, de Omgevingsvisie. Als het een voorstelbaar initatief is, gaat het initiatief door naar de Omgevingstafel waar naar deelaspecten als water, parkeren, groen e.d. wordt gekeken. Omdat de Omgevingswet per 1 januar a.s. van kracht wordt, wordt deze visie ook vastgesteld als structuurvisie op grond van artikel 2.1 lid 1 van de Wet Ruimtelijke Ordening. 5.

Het globale karakter van de Omgevingsvisie vraagt om een verdere vertaling van de ambities en waarden naar de verschillende dorpen, gebieden en thema’s. Ook constateren we dat actuele opgaven telkens om nieuw beleid vragen. Hierdoor blijft er beleidsontwikkeling op diverse terreinen. Dat verandert niet met de Omgevingswet. Daarom is het hele stelsel geënt op de zogenaamde beleidscyclus. Deze ziet op borging van de samenhangende benadering van beleid tot aan uitvoering. In de omgevingsvisie staat ‘wat’ we willen bereiken. De ‘hoe’ vraag wordt opgenomen in de Programma’s onder de Omgevingwet. In de praktijk is er op dit moment ook beleid in ontwikkeling. Het is onmogelijk simpelweg het bestaande beleid op de fysieke leefomgeving allemaal in te trekken. Dan zouden er gaten vallen. Om dat te voorkomen, bouwen 4/9

www.gemeenteAltena.nl

we aan een Programmastructuur of een nieuw beleidshuis. Een kapstok om inzichtelijk te maken hoe we bestaand beleid en lopende trajecten organiseren. Het bestaande beleid dient aan de verschillende programma’s te worden toebedeeld. Wij stellen vijf pijlers voor waarvan er twee meer gebiedsgericht zijn en drie een meer opgavegerichte benadering kennen. Het betreffen: 1. Programma bebouwde omgeving met een uitwerking per dorp 2. Programma buitengebied 3. Programma water, riolering en groen 4. Programma duurzaamheid en energie 5. Programma ondernemen/bedrijven Het beleidshuis en daarmee deze programma’s worden de komende jaren ingericht/gevuld en aangevuld. Deze programma’s maken de inhoud van de visie meer concreet. Wanneer een programma of onderdelen daarvan strijdigheid opleveren met de omgevingsvisie moet deze worden herzien. In de programma’s moet ook aandacht geschonken worden aan financiële bijdragen aan ruimtelijke ontwikkelingen, het zogenaamde kostenverhaal. Als ontwikkelingen in een visie zijn opgenomen is het mogelijk daarvoor een fianciële bijdrage te vragen via een anterieure overeenkomst. Deze visie is daarvoor te globaal. Dit betekent dat het beschrijven van deze ontwikkelingen in de progamma’s moet gebeuren.

Daar moet waar van toepassing, worden aangegeven wat de ruimtelijke en functionele samenhang is tussen de betalende ontwikkeling en de ontvangende ontwikkeling. 6. Maatschappelijke ontwikkelingen en de actualiteit kunnen ook noodzaken tot het bijstellen van de ambities. Wij stellen om die reden voor de Omgevingsvisie sowieso 1 x per bestuursperiode te herijken. 7. Deze Omgevingsvisie Altena 2040 komt in de plaats van de huidige Structuurvisie Landd van Heusen en Altena 2013 die kan worden ingetrokken.

Kanttekeningen 6. Het werken met de instrumenten onder de Omgevingswet als onderdeel van de beleidscyclus is nieuw. Dat geldt zeker voor de Programma’s onder de Omgevingswet. Dat vraagt uitproberen, bijstellen en wijzigen waar dat nodig blijkt. Gaandeweg moet blijken of dit tegemoetkomt aan wat we beogen en ieders rol in dit proces. Wij stellen daarom ook voor de werkwijze daarmee na verloop van tijd te evalueren. De programma’s onder de Omgevingswet worden door het college vastgesteld. Mocht dat leiden tot strijdigheid met de Omgevingsvisie dan moet deze worden herzien. Wij stellen als werkvorm voor om als onderdeel van het vaststellingstraject uw raad

5/9

www.gemeenteAltena.nl

voorafgaand in de gelegenheid te stellen wensen en bedenkingen kenbaar te maken over het programma/de programmaonderdelen. Financiën De kosten voor het opstellen van deze Omgevingsvisie worden gedekt binnen het bestaande budget. De uitwerking er van in de programma’s vindt als dat aan de orde is via bestaande budgetten plaats van het betreffende programma.

Participatieproces Er is een participatieproces doorlopen met een gebiedsconferentie, brede werkbijeenkomsten met een klankbordgroep van ketenpartners en dorpsraden die hierin inbreng hebben geleverd door vraagstukken aan te scherpen en mee te denken in oplossingen. Er is een digitale enquête geweest en er hebben op meerdere momenten (digitale) ontmoetingen plaatsgevonden met bewoners om reacties te peilen op de vraagstukken en om de ambities en waarden in beeld te krijgen. Ook de inbreng van de raad is daarin meegenomen. De raad is ook op meerdere momenten betrokken bij de totstandkoming van de visie, waaronder: 5 en 12 oktober 2021: richting geven aan keuzes via botsproeven om de ambities en waarden te duiden. 22 januari 2022: wensen en bedenkingen over 0,8 versie omgevingsvisie. 15 november 2022:informatieve bijeenkomst over stand van zaken en werkwijze van onder andere de omgevingsvisie. 30 mei 2023: informatieve bijeenkomst over omgevingsvisie, programma’s en omgevingsplan. 29 augustus 2023: raadswerkgroep. Op 14 november a.s. is een extra bijeenkomst met de raad om hem aan de hand van concrete casussen mee te nemen in de werking van de omgevingsvisie. Aanpak Na vaststelling is de Omgevingsvisie gereed en voor iedereen raadpleegbaar. Communicatie De vaststelling van de Omgevingsvisie wordt bekend gemaakt. Indieners van een zienswijze krijgen persoonlijk bericht.

Er is geen bezwaar/beroep mogelijk. De Omgevingsvisie Altena 2024 is digitaal raadpleegbaar.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Altena,

6/9

www.gemeenteAltena.nl

de secretaris,

de burgemeester,

drs. R.J.M. van Wuijtswinkel MPA

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

Bijlagen 1. Nota van zienswijzen, 2. Nota van ambtshalve wijzigingen 3. Nota advies commissie Mer 4. Tekst Omgevingsvisie met in kleur de aanpassingen ten opzichte van de ontwerp Omgevingsvisie 5. Omgevingseffectrapportage 6. Advies commissie Mer

7/9

www.gemeenteAltena.nl

Raadsbesluit De raad van de gemeente Altena, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, gelet op artikel 2.1 lid 1 Wet Ruimtelijke Ordening

besluit: 1. Zienswijzen ontvankelijk te verklaren en deels gegrond en deels ongegrond overeenkomstig de bij dit besluit behorende Nota van zienswijzen, Bijlage I en de Ontwerp omgevingsvisie Altena op de aangegeven onderdelen aan te passen. 2. De ambtshalve wijzigingen die worden aangebracht ten opzichte van de Ontwerp Omgevingsvisie Altena 2040 zoals opgenomen in de Nota van ambtshalve wijzigingen (bijlage II) vast te stellen. 3. De reactie op het advies van de commissie Mer zoals opgenomen in de Nota Advies Commissie Mer (bijlage III) vast te stellen 4. De Omgevingsvisie Altena 204o (NL.IMRO.1959.AltOS126OvisieAlt-VG01) en de Omgevingseffectrapportage gewijzigd vast te stellen 5. Het college opdracht te verstrekken: A. De Programmastructuur uit te werken, met dien verstande dat voorafgaande aan de vaststelling van een programma(onderdeel) de gemeenteraad gevraagd wordt wensen en bedenkingen kenbaar te maken. B. Het bestaande beleid aan de verschillende programma’s toe te delen. 6. De herijking van de Omgevingsvisie Altena 2040 minimaal 1 keer per bestuursperiode te laten plaatsvinden met voorbereiding via de uitgebreide voorbereidingsprocedure van afdeling 3.4 Algemene wet bestuursrecht. 7. De structuurvisie Land van Heusden en Altena 2013 in te trekken.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Altena van 12 december 2023 de voorzitter,

de raadsgriffier,

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

drs. S.J. Peet

8/9

www.gemeenteAltena.nl

9/9

www.gemeenteAltena.nl