Raadsvoorstel Scenario-onderzoeken Woudrichem

Raadsvoorstel

Datum voorstel 16 december 2025 Kenmerk D2025-12-002015 2025-038243 Telefoonnummer +31183516551 Team Team Projectbureau Portefeuillehouder S.R. Sheikkariem

Onderwerp Scenario-onderzoek De Werf - Rondeel Woudrichem Samenvatting Altena onderzoekt de toekomstige invulling van het centrumgebied bij Het Rond in Woudrichem. Het college stelt de gemeenteraad na een eerste onderzoek voor om de volgende richtingen nader uit te werken: De Werf als woonlocatie met op de begane grond ruimte voor commerciële partijen, ’t Rondeel als multifunctionele accommodatie met sociaal-culturele en sportieve voorzieningen zoals een bibliotheek en sporthal, en basisschool Eben-Haëzer te vernieuwen in combinatie met kinderopvang. Bij de nadere uitwerking is aandacht voor de inrichting openbare ruimte, de verkeerssituatie en parkeren. Voorstel 1. Akkoord te gaan met de functionele indeling van het gebied, zoals weergegeven in het vlekkenplan gebaseerd op de modellen 3 en 7: 1. De Werf, een woonlocatie met commerciele plint, 2. ’t Rond, een multifunctionele accommodatie met diverse voorzieningen, 3. Basisschool Eben-Haëzer verbouwen in combinatie met kinderopvang, 4. Verkeer(-sveiligheid), inrichting openbare ruimte en bezoekersstromen. 2. Het college opdracht te geven om de vlekken in het vlekkenplan verder uit te werken conform de voorgestelde projectaanpak, en hiervoor een voorbereidingskrediet ter beschikking te stellen van € 300.000,- en dit krediet van dekking te voorzien bij de eerste Bestuursrapportage 2026.

1/9

www.gemeenteAltena.nl www.gemeenteAltena.nl

Leeswijzer Er zijn reeds twee raadsinformatiebrieven verstuurd, en https://altena.raadsinformatie.nl/document/14586582/1#search=%22werf%20ronde el%22 ( RIB over verbreding scope onderzoek) en https://altena.raadsinformatie.nl/document/15427885/1#search=%22werf%20ronde el%22 (RIB over proces scenario-onderzoeken). Met het voorliggende raadsvoorstel vragen we accoord op de functionele indeling van het gebied. Uit negen modellen heeft het college van B&W drie modellen aangewezen om verder te onderzoeken. Hieronder volgt achtergrondinformatie, toelichting op de negen modellen, keuze voor de drie modellen , financiën en vervolgaanpak. In de bijlages : modellenstudie negen modellen, die onderzocht zijn met toelichting en afwegingskader (bijlage 1), het zogenaamde vlekkenplan, dat uit gewerkt kan worden voor de vervolgaanpak (bijlage 2) en de modellenstudie drie modellen (bijlage 3), die door het college van B&W verder onderzocht zijn en die als basis voor het vlekkenplan dienen. Aanleiding Op 4 juli 2023 heeft de gemeenteraad het college van B&W opdracht gegeven om de mogelijkheden tot gebruik, renovatie en verduurzaming van De Werf, zowel op korte als op lange termijn, in beeld te brengen.

Op 2 juli 2024 heeft het college, met het oog op een goede beoordeling in het kader van de Omgevingswet, besloten de scope van dit onderzoek te verbreden en niet alléén in te zoomen op renovatie/verduurzaming van het pand De Werf. Ook scenario’s, die zien op sloop, nieuwbouw en/of herplaatsing of clustering van voorzieningen, zijn meegenomen in de modellenstudie. ’t Rondeel, op dit moment sport en cultureel centrum, is ook meegenomen in de onderzoeken evenals de nieuwbouw van basisschool Eben-Haëzer. Verder is er gekeken naar andere voorzieningen in de directe omgeving van De Werf en ’t Rondeel en is geïnventariseerd welke nu ontbrekende voorzieningen mogelijk een plek dienen te krijgen in de toekomst. Denk aan de behoefte tot het vestigen van een gezondheidscentrum. In de modellenstudie is al gekeken naar een verbetering van de verkeersinfrastructuur en parkeermogelijkheden, want bij de aanpak van verschillende panden is het van belang dat er integraal gekeken wordt. Afwegingskader Op 26 augustus 2025 heeft het college besloten om de longlist van negen modellen terug te brengen tot drie kansrijke modellen, die nader uitgewerkt zijn. Alle modellen zijn beoordeeld op ruimtelijke invulling, massastudie en benodigde en gewenste voorzieningen en functies. Hierbij is gebruik gemaakt van de multicriteria zoals benoemd in bijlage 1.

Verder is er rekening gehouden met de Kernstrategie Woudrichem en het IHP Onderwijs, waarin de verbouw van basisschool Eben-Haëzer is opgenomen. Naar aanleiding van deze analyse heeft het college van B&W geconcludeerd, dat er drie modellen verder uitgewerkt moeten worden : model 3,5 en 7. Deze modellen 2/9

www.gemeenteAltena.nl

hadden de beste score in de multicriteria-analyse en voldoen ook aan de motie van de gemeenteraad. Deze drie modellen zijn verder uitgediept op haalbaarheid en faseerbaarheid en tijdspad uitvoerbaarheid. Hieruit is geconcludeerd dat het het niet raadzaam is om met model 5 verder te gaan en dus is deze niet verwerkt in het vlekkenplan. Dit model biedt te veel onzekerheden in volgtijdelijkheid en faseerbaarheid. De opbrengst van model 3 en 7 is geabstraheerd in een vlekkenplan. De afzonderlijke vlekken vragen nog om verdere uitwerking; locaties en functies zijn aangegeven in het vlekkenplan. 1. De Werf-locatie 2. ’t Rondeel-locatie 3. De Eben Haëzer-locatie 4. De openbare ruimte (verkeer en inrichting openbare ruimte, bezoekersgebied) Vlekkenplan In bijlage 2, het Vlekkenplan, worden de twee modellen 3 en 7 verbeeld. Model 5 is afgevallen vanwege faseerbaarheid in relatie tot urgentie nieuwbouw school Eben Haëzer. In de vlekken staan mogelijke maatschappelijke doeleinden en functies genoemd. De basis voor dit vlekkenplan ligt in de twee modellen (3 en 7), die uit de verdiepende studie als meest kansrijk naar voren komen. De basis bestaat uit een toedeling van functies aan locaties. Daarmee worden nog geen uitspraken gedaan over de bebouwde uitwerking ervan. In een vervolgtraject zal de verdere uitwerking per vlek moeten vormkrijgen.

Kaders : • de ruimtelijke structuur van het centrumgebied van Woudrichem wordt fundamenteel verbeterd. Hierbij wordt ook gekeken naar demografische ontwikkelingen, woningbouw en verschillende doelgroepen. • een integrale benadering wordt toegepast voor het centrumgebied. • functies rondom ’t Rond dienen versterking en economische vestigingsvoorwaarden in het gebied verbeteren. • daarnaast is de eerder genoemde multicriteria-analyse van toepassing (bijlage 1, pagina 33) Ad 1. De Werf-locatie De Werf-locatie kan aangewezen worden als toekomstige woonlocatie met een commerciële plint. Binnen deze invulling is ruimte voorzien voor een gezondheidscentrum. In de modellen zijn twee opties mogelijk : * Renovatie met een toekomstige woonlocatie en commerciële plint (evt met gezondheidscentrum). * Of een optie waarin sloop en nieuwbouw op de huidige locatie van De Werf mogelijkheden biedt voor ontwikkeling van een groter aantal woningen dan bij 3/9

www.gemeenteAltena.nl

renovatie en een duurzame, ruimtelijke optimalisatie voor de lange termijn. Bij behoud van De Werf zijn de mogelijkheden kleiner. Ad 2. ’t Rondeel-locatie Het heeft de voorkeur om ’t Rondeel te ontwikkelen tot een volwaardige multifunctionele accommodatie (MFA) met sociaal-culturele en sportieve voorzieningen. Het gebouw kent een urgente opgave op het gebied van verduurzaming en renovatie. Door middel van nieuwe voorzieningen en versterking van diverse faciliteiten kan voor het MFA een sterkere positie gecreëerd worden dan nu het geval is. Ad 3. De Eben Haëzer-locatie In het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) van de gemeente Altena is nieuwbouw van de basisschool Eben Haëzer opgenomen voor 2027. Nieuwbouw is noodzakelijk in verband met de bouwkundige toestand en de verduurzamingsopgave. Ad 4. De openbare ruimte en verkeer In de openbare ruimte zijn aandachtspunten, die we bij de vervolguitwerking graag willen oppakken. Denk aan veiligheid, verkeersroutes, bezoekersstromen, parkeren en inrichting openbare ruimte. Beoogd resultaat Een vastgesteld functioneel en ruimtelijk vlekkenplan, waarmee zo optimaal mogelijk invulling wordt gegeven aan het gewenste voorzieningenniveau in Woudrichem en dat dient als basis voor de nadere uitwerking van de individuele locaties.

Argumenten 1.1 De voorgestelde functionele indeling in het vlekkenplan biedt op lange termijn ruimtelijke ontwikkelkansen voor de kern Woudrichem Doel is om de ruimtelijke structuur van het centrumgebied fundamenteel te verbeteren met een integrale kwaliteitsimpuls als gevolg. Door de functies rondom ’t Rond te versterken, kunnen aantrekkelijke loopstromen worden gecreëerd, die naar verwachting ook de economische vestigingsvoorwaarden in het gebied verbeteren. Tevens biedt de indeling ruimte om ook naar woningbouwinitiatieven te kijken. 1.2 De functionele indeling in het vlekkenplan kan gefaseerd uit gevoerd worden. Wanneer de vlekken één voor één worden uitgewerkt, is het ook mogelijk om er een logische en gefaseerde uitvoering aan te koppelen. Noodzakelijke maatregelen aan panden — waaronder Eben-Haëzer en ‘t Rondeel — kunnen binnen overzichtelijke termijnen worden gerealiseerd en zijn niet gekoppeld aan (andere) gebiedsontwikkelingen. De onderlinge afhankelijkheid tussen de projectlocaties is beperkt, wat flexibiliteit in planning en uitvoering vergroot ten opzichte van andere scenario’s. Tegelijkertijd geeft het vlekkenplan de mogelijkheid om de onderdelen

4/9

www.gemeenteAltena.nl

integraal te beoordelen, zodat het centrum van Woudrichem voldoet aan het afwegingskader, zoals hierboven genoemd. Ook is en blijft het mogelijk om tijdens renovatie dan wel nieuwbouw voorzieningen op bestaande locaties te handhaven. Dit draagt bij aan continuïteit van maatschappelijke functies en minimaliseert de noodzaak voor externe tijdelijke huisvesting. 1.3 Een akkoord op het vlekkenplan geeft richting en kaders aan de vervolgstappen. Om te komen tot een definitieve en haalbare businesscase pér locatie, is verdere uitwerking nodig samen met organisaties, die in de desbetreffende locaties gehuisvest worden dan wel andere betrokkenen in het gebied. Door nu een keuze te maken voor de functies in het vlekkenplan wordt het mogelijk om verder doelgericht onderzoek te doen. 1.4 Het voorkeursmodel past binnen de ambities van de kernstrategie Woudrichem Bij het scenario-ondezoek is rekening gehouden met de Kernstrategie Woudrichem. Wensen, ambities, het participatieproces dat doorlopen is, is betrokken bij de modellenstudies om stedebouwkundige analyses te maken. Ook in het vervolgproces blijft de kernstrategie een belangrijke leidraad voor verdere onderzoeken. 1.5 Met een functionele indeling van het gebied zijn we in staat een aanzienlijk aantal woningen toe te voegen. Door het vrijspelen van locaties en het combineren van functies ontstaat er ruimte voor extra woningen.

Doordat deze ontwikkellocaties gemeentelijk eigendom zijn, is er maximale invloed op de doelgroepen waarvoor gebouwd gaat worden. 1.6 Clustering van de sociaal culturele functies zorgt voor synergie en multifunctionaliteit. Het clusteren van sociale en culturele functies in één multifunctionele Accommodatie (MFA) biedt verschillende voordelen. Het doel is dat er een optimale bezetting gecreeerd wordt en een gebouw dat gedurende de gehele dag aantrekkingskracht heeft. Sterke clustering leidt tot meer interactie en kruisbestuiving tussen verschillende doelgroepen en tot samenwerking tussen huurders. 1.7 Vergroten verkeersveiligheid en verbeteren bezoekersstromen, versterking openbare buitenruimte, voldoende parkeren. Bij een integrale uitwerking van de gebieden in het vlekkenplan is het mogelijk om tegelijk de verkeerssituatie in ogenschouw te nemen, (nieuwe) bezoekersstromen te bekijken en met de komst van diverse voorzieningen, nieuwe functies en woningen is er de mogelijkheid om de parkeersituatie te verbeteren.

5/9

www.gemeenteAltena.nl

Kanttekeningen 1.1. Het pand De Werf wordt mogelijk vervangen door nieuwbouw. Sloop van De Werf biedt kansen met betrekking tot herstructurering van het gebied rondom De Werf. De grootte van de locatie is interessant om woningen te kunnen toevoegen. In principe kunnen de functies zoals ze ten grondslag liggen aan het vlekkenplan ook worden ingepast in een renovatie van het huidige pand De Werf. De mogelijkheden voor het aantal toe te voegen woningen en een integrale ruimtelijke optimalisatie worden dan echter kleiner. Het vlekkenplan en het nu gevraagde besluit laten ruimte om in een later stadium, na nadere uitwerking van de opties, nog een keuze te maken over het gebouw van De Werf eo. 1.2 Verfijning is nodig om definitieve keuzes voor te kunnen leggen. Het maken van een definitieve keuze per locatie vraagt om meer onderzoek op verschillende vakgebieden en nauwe afstemming met organisaties. Tevens moeten de toekomstige beheerlasten betrokken worden in de opties. Het nu toedelen van functies op de betreffende locaties biedt houvast om het gesprek aan te gaan met betrokken organisaties en de benodigde verfijning vorm te geven, om uiteindelijk per locatie met een definitief voorstel naar de raad te komen. 1.3 Kinderopvang en bibliotheek niet meer bij elkaar. Een nadrukkelijk keuze is om kinderopvang toe te voegen aan een of meer scholen.

Daarbij kiezen we er ook voor om de bibliotheek dan toe te voegen aan de multifunctionele accommodatie in ’t Rondeel. Die keuze maken we om de loop aan deze zijde van Het Rond te versterken en de functie van het MFA te versterken.

Participatieproces In aanloop naar de uitwerking van de onderzoeken zijn gesprekken gevoerd met relevante stakeholders. Daarbij is waardevolle informatie opgehaald. Voor de uitwerking van het vlekkenplan is het noodzakelijk om met (meer) stakeholders en betrokkenen om de tafel te gaan. Dat kan gefaseerd per gebiedsontwikkeling. We merken op dat participatie een dynamisch proces is, dat voortdurend ontwikkelingen met zich meebrengt. Daarmee moeten nieuwe inzichten ook ingebracht kunnen worden gedurende de verdere uitwerking van de modellen. Voor nu is er voldoende informatie opgehaald. Mede op basis van die informatie is naar verschillende scenario’s gekeken en zijn modellen uitgewerkt; op basis daarvan is het vlekkenplan tot stand gekomen. Zoals eerder aangegeven zijn ook inzichten uit de Kernstrategie Woudrichem meegenomen. Een breed participatief traject heeft bijgedragen aan de totstandkoming van die visie.

6/9

www.gemeenteAltena.nl

Aanpak De gemeenteraad wordt gevraagd akkoord te geven op het vlekkenplan. Het vlekkenplan is kaderstellend voor de nadere uitwerking. De drie betrokken locaties worden daarbij als afzonderlijke projecten uitgewerkt, en in onderlinge functionele samenhang. Deze aanpak maakt een gefaseerde en overzichtelijke ontwikkeling mogelijk. Vlek 1: Een uitwerking van locatie De Werf. Voor de locatie De Werf wordt eveneens een bedrag van circa €150.000 geraamd voor de uitwerking van het kavelpaspoort, inclusief afstemming met de openbare ruimte en overkoepelende sturing. Vlek 2: Een uitwerking van de locatie ’t Rondeel. Voor de locatie ’t Rondeel is een voorbereidingskrediet van circa €150.000 nodig ten behoeve van het functioneel Programma van Eisen (PvE) en een verdere uitwerking in een haalbaarheidsfase. Vlek 3: Een verdere uitwerking van het kindcentrum bij de Eben-Haëzer-locatie. De verdere uitwerking van de locatie Eben-Haëzer wordt bekostigd vanuit het Integraal Huisvestingsplan (IHP). De uitwerking van de locatie moet in 2026 worden afgerond om over te gaan tot spoedige nieuwbouw. Vlek 4: openbare ruimte Ten behoeve van een integrale benadering en rekening houdend met het afwegingskader, zal er ook gekeken moeten worden naar looprichting, verkeer en indeling openbaar gebied.Kosten hiervan worden vooralsnog betaald uit het voorbereidingskrediet.

Financiën Tegelijk met de uitwerking van diverse scenario’s is gekeken naar een financiele onderbouwing. Voor geen van de vlekken is het mogelijk om nu al financiele kaders mee te geven. Binnen de uit te werken gebieden in het vlekkenplan zijn nog zoveel keuzes mogelijk, dat we voorstellen om financiele kaders per vlek uit te werken in vervolgopdrachten. De vlekken kunnen afzonderlijk van elkaar uitgewerkt worden, maar vanwege de integraliteit van het gebied moet een aantal 0nderzoeken worden uitgevoerd, die bruikbaar zijn voor de losse vlekken. De gemeenteraad wordt gevraagd accoord te gaan met een voorbereidingskrediet van € 300.000,- excl BTW. Dit krediet wordt van dekking voorzien bij de eerste bestuursrapportage 2026. De onderdelen 1,2,3 en 4 van het vlekkenplan kunnen los van elkaar uitgewerkt worden, maar er wordt wel voor gepleit om het totale gebied integraal te beoordelen. In deze vervolgfase vindt uitwerking plaats vanuit de integraliteit naar de verschillende onderdelen, zodat deze los van elkaar verder ontwikkeld kunnen worden afhankelijk van nadere prioritering. De ontwikkeling van de schoollokatie is van dekking voorzien binnen het vastgestelde Integrale Huisvestingsplan (IHP).

7/9

www.gemeenteAltena.nl

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Altena, de secretaris,

de burgemeester,

P.J.E. Breukers

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

Bijlagen 1. Stedebouwkundige modellenstudie Woudrichem, 9 modellen schuifpuzzel centrum 27/05/2025 . 2. Vlekkenplan 3. Stedebouwkundige modellenstudie Woudrichem, uitwerking 3 modellen schuifpuzzel centrum 25/08/2025

8/9

www.gemeenteAltena.nl

Raadsbesluit De raad van de gemeente Altena, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, gelet op besluit: 1. Akkoord te gaan met de functionele indeling van het gebied zoals weergegeven in het vlekkenplan gebaseerd op de modellen 3 en 7. 1. De Werf, een woonlocatie met commerciele plint, 2. ’t Rond, een multifunctionele accommodatie met diverse voorzieningen, 3. Basisschool Eben-Haëzer verbouwen in combinatie met kinderopvang, 4. Verkeer(-sveiligheid), inrichting openbare ruimte en bezoekersstromen. 2. Het college opdracht te geven om het vlekkenplan verder uit te werken conform de voorgestelde projectaanpak, en hiervoor een voorbereidingskrediet ter beschikking te stellen van € 300.000,- excl BTW en de hieruit volgende kapitaallasten vanaf 2026 te betrekken bij de opstelling van de meerjarenraming.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Altena van

de voorzitter,

de raadsgriffier,

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

drs. S.J. Peet

9/9

www.gemeenteAltena.nl