Raadsvoorstel Richtlijnen ontwerpbegrotingen 2026 gemeenschappelijke regelingen

Raadsvoorstel Onderwerp Richtlijnen ontwerpbegrotingen GR-en 2026 Samenvatting Voor de uitvoering van een aantal gemeentelijke taken werken gemeenten samen. Dit kan via een gemeenschappelijke regeling. De gemeente Altena neemt deel aan verschillende gemeenschappelijke regelingen. De betrokken gemeenten mogen nu (financiële en beleidsmatige) richtlijnen geven voor de ontwerpbegrotingen van de gemeenschappelijke regelingen voor 2026. Voorstel De richtlijnen ten aanzien van de te ontvangen ontwerpbegrotingen 2026 van de gemeenschappelijke regelingen: 1. 2. 3.

Datum voorstel 12 september 2024 Kenmerk D2024-09-004702 2024-034164 Opgesteld door Fleur Groenenberg Telefoonnummer +31183516217 Team Team Bestuursondersteuning Portefeuillehouder drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant; Streekarchief Langstraat Heusden Altena; GGD West-Brabant; 4. Regionale Ambulance Voorziening Brabant Midden-West-Noord; 5. Regio West-Brabant; 6. Gemeenschappelijke Regeling Programma Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten (Regionaal Bureau Leren); 7. Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling; 8. Omgevingsdienst Midden-West-Brabant; 9. Nazorg Gesloten Stortplaatsen Bavel-Dorst en Zevenbergen; 10. MidZuid; 11. Meldpunt Crisiszorg; 12. Geweld in Afhankelijkheidsrelaties, vast te stellen en in te dienen, zoals die in het raadsbesluit zijn opgenomen.

Inleiding De gemeente Altena neemt deel aan diverse gemeenschappelijke regelingen. Het dagelijks bestuur van deze gemeenschappelijke regeling stelt ieder jaar een ontwerpbegroting op voor de taken die aan de GR opgedragen zijn. Voordat het dagelijks bestuur de beleidsmatige ontwikkelingen voor de begroting gaat opstellen, kunnen gemeenten (financiële en beleidsmatige) richtlijnen meegeven. In de nota Verbonden partijen wordt aangegeven dat deelnemers uiterlijk 15 november de richtlijnen aan de verbonden partij sturen, waarop de beleidsmatige en financiële kader gebaseerd dienen te worden. Bij het opstellen van deze richtlijnen is opvolging gegeven aan de

Gemeentehuis Altena Sportlaan 170 4286 ET Almkerk

1/11

www.gemeenteAltena.nl www.gemeenteAltena.nl

Postbus 5 4286 ZG Almkerk T (0183) 516100 E info@gemeenteAltena.nl

motie van de ChristenUnie (2 juli 2024). Beleidskader Het beleidskader bestaat uit de Wet gemeenschappelijke regelingen en de Nota Verbonden Partijen, ten behoeve van het sturen en de beheersbaarheid van de verbonden partijen. Op basis van de Nota Verbonden Partijen, afspraak 2.3, kunnen deelnemers van de verbonden partij richtlijnen aan de verbonden partij sturen, waarop de beleidsmatige en financiële kaders gebaseerd dienen te worden. In de kaderbrief geeft de gemeenschappelijke regeling op hoofdlijnen de uitgangspunten voor de begroting aan. Beoogd resultaat Met dit voorstel worden de richtlijnen vastgesteld ten aanzien van de ontwerpbegroting van de gemeenschappelijke regelingen waaraan de gemeente Altena deelneemt voor het jaar 2025. Dit stelt de gemeenteraad in staat om te sturen op financiële en beleidsmatige kaders van de verbonden partijen. Argumenten 1.1. Het indienen van richtlijnen stelt u in de gelegenheid om grip te hebben en houden op de gemeenschappelijke regelingen. Door de richtlijnen vast te stellen en in te dienen ten aanzien van de ontwerpbegroting over 2026 van de gemeenschappelijke regelingen waaraan Altena deelneemt, kan de gemeente sturen op financiële en beleidsmatige kaders van de verbonden partijen. 1.2.

Het indienen van richtlijnen sluit aan bij de Nota Verbonden Partijen In de Nota Verbonden Partijen is afgesproken dat de deelnemende gemeenten van een verbonden partij sturen op de beleidsmatige en financiële kaders van een verbonden partij door richtlijnen mee te geven. De raden van de deelnemende gemeenten stellen vanuit hun kaderstellende rol voorafgaand aan de kaderbrief de richtlijnen op (afspraak 2.3). Kanttekeningen De aandachtspunten per gemeenschappelijke regeling zijn verwerkt in de bijlage bij dit raadsvoorstel. Financiën De financiële aspecten van de richtlijnen zijn meegenomen in de beleidsmatige en financiële richtlijnen, zie hiervoor de bijlage.

Participatieproces

2

Een financiële werkgroep en een beleidsmatige werkgroep samengesteld vanuit verschillende gemeenten in West-Brabant hebben de richtlijnen voorbereid. Aanpak De dagelijks besturen van de gemeenschappelijke regelingen zullen van de door u vastgestelde richtlijnen op de hoogte worden gesteld. Als er voldoende draagvlak is bij de andere deelnemers, nemen de afzonderlijke verbonden partijen de richtlijnen over in de ontwerpbegroting. De gemeenschappelijke regeling verwerkt de richtlijnen vervolgens in kaders, in de vorm van de Kaderbrief (te ontvangen in februari 2025) Communicatie N.v.t.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Altena, de secretaris,

de burgemeester,

P.J.E. Breukers

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

Bijlagen - Totaaloverzicht richtlijnen gemeente Altena begrotingen GR’en 2026

3

Raadsbesluit De raad van de gemeente Altena, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, gelet op de Nota Verbonden Partijen;

besluit: De richtlijnen voor de ontwerpbegroting 2024 van de gemeenschappelijke regelingen vast te stellen en in te dienen:

Algemene financiële richtlijnen gemeente Altena begroting 2026 (niet geldend voor RAV): In de nota Verbonden Partijen zijn de volgende financiële richtlijnen vastgelegd: 1. We verwachten van het bestuur van de gemeenschappelijke regeling dat zij een structureel sluitende meerjarenbegroting, waarin vier jaar vooruit wordt gekeken, aanbiedt aan de deelnemers. De gemeenschappelijke regeling vermeldt duidelijk de uitgangspunten die gebruikt zijn voor de begroting voor het komende jaar. In de begroting voor het komende jaar neemt de gemeenschappelijke regeling ook een overzicht op met de bijdragen voor de komende vier jaar per deelnemer. 2. De begroting wordt opgesteld op basis van ongewijzigd beleid. Er worden dus geen nieuwe taken of uitbreiding van bestaande taken in de primitieve begroting opgenomen, behalve als dit eerder door het algemeen bestuur is besloten. 3. De begroting bevat een overzicht met het verloop van aanwezige reserves. In dit overzicht is te zien wanneer de reserve wordt ingezet en voor welk bedrag per jaar. Hierin wordt ook het doel van de reserve omschreven. Wanneer een reserve 2 jaar of langer niet wordt ingezet, dan legt de gemeenschappelijke regeling de instandhouding of vrijval van deze reserve in de besluitvorming bij de ontwerpbegroting voor. Het uitgangspunt is dat deze reserve op dat moment vrijvalt.

Wordt er niet besloten tot vrijval dan geeft de gemeenschappelijke regeling in de ontwerpbegroting de planning en het doel van de uitgaven voor deze reserve opnieuw aan. Via de ontwerpbegroting worden de gemeenteraden in de gelegenheid gesteld hierop een zienswijze in te dienen. 4. De bijdrage van de deelnemende gemeenten in de begroting voor het komende jaar stijgt maximaal met de geldende CAO-indexering, overige CAO-afspraken en de prijsontwikkeling uit de meest recente circulaire. Voor het opstellen van zowel de kaderbrief als de begroting gebruikt de gemeenschappelijke regeling 4

de dan meest recente circulaire voor zowel de loon- als de prijsindex. Hiervoor gebruiken we de meest recente ramingen zoals opgenomen in het Centraal Economisch Plan van het Centraal Plan Bureau. Voor de loonontwikkeling wordt hierbij ‘de index van de loonvoet sector overheid’ gevolgd en voor de prijsontwikkeling ‘de index van de netto materiele consumptie’. De verbonden partij geeft bij de kaderbrief en de begroting een specificatie weer van de verhouding lonen/prijzen in haar exploitatiebegroting. Voor het opvangen van afwijkingen tussen de indexeringen die in de begroting zijn opgenomen en de werkelijke CAO-indexering, overige CAO-afspraken en de werkelijke prijsontwikkeling houdt de verbonden partij een beperkte algemene reserve aan om de bedrijfsvoering in het lopende boekjaar te kunnen continueren zonder dat hiervoor een beroep moet worden gedaan op de deelnemers en een zienswijzenprocedure moet worden gevolgd. Uiteraard wijzigt de deelnemersbijdrage ook wanneer er wijzigingen zijn in de kwantiteit van de dienstverlening die de deelnemers afnemen. 5. Een besluit van het algemeen bestuur van een verbonden partij tot instelling van een algemene reserve is goed gemotiveerd, onderbouwd en voorzien van bijbehorende spelregels. Op dit besluit van het algemeen bestuur wordt een zienswijzemogelijkheid geboden aan de deelnemende gemeenten bij de conceptbegroting(wijziging).

De algemene reserve wordt aangevuld tot de maximale hoogte zoals vastgesteld door het algemeen bestuur. Voor het bepalen van de omvang van de (beperkte) algemene reserve kan het algemeen bestuur een advies vragen aan de accountant, maar de algemene reserve bedraagt niet meer dan 8% van de totale lasten in de begroting (uitgangspunt is en blijft dat de weerstandscapaciteit bij de deelnemers wordt aangehouden). 6. Een positief jaarrekeningresultaat wordt uitgekeerd aan de deelnemers. De gemeenschappelijke regeling kan hier alleen van afwijken door een duidelijk en gemotiveerd voorstel voor resultaatbestemming voor te leggen aan het algemeen bestuur. Over een dergelijk voorstel besluit het algemeen bestuur. 7. In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing beschrijft de gemeenschappelijke regeling de risico’s met de meeste impact en de getroffen beheersingsmaatregelen. Ook geeft de gemeenschappelijke regeling inzicht in de benodigde weerstandscapaciteit. Aanvullende algemene financiële richtlijn vanuit Altena 8.

De gemeenteraad heeft het college van burgemeester en wethouders opgedragen, vanuit het perspectief dat de gemeenschappelijke regelingen de broekriem moeten aanhalen (motie 2 juli 2024, CU), alleen akkoord te gaan met conceptbegrotingen van de gemeenschappelijke regelingen voor 2026 als daarin slechts een inflatiecorrectie wordt nagestreefd, tenzij afwijking van die lijn 5

noodzakelijk is om te kunnen voldoen aan wettelijk verplichte taken of door onze raad vastgestelde beleidsdoelstellingen. GR’en gemeente Altena: 1. 2. 3. 4. 5.

Veiligheidsregio MW Brabant, incl. GHOR en GMK Streekarchief GGD RAV (Ambulance) Regio West-Brabant a. Ruimte b. Economie c. Arbeidsmarkt d. Mobiliteit 6. Regionaal Bureau Leren 7. Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW) 8. Omgevingsdienst Midden-West Brabant 9. Nazorg gesloten stortplaatsen Zevenbergen & Bavel Dorst 10. MidZuid 11. GIA en Meldpunt Crisiszorg 12. Beschermd wonen 1. Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant Beleidsmatige richtlijnen begroting 2026: Geen. Aanvullende financiële richtlijnen begroting 2026: Geen.

2. Streekarchief Beleidsmatige richtlijnen begroting 2026: 1. De zorg voor en het beheer van de naar de archiefbewaarplaats overgebrachte archiefbescheiden; 2. Het toezicht op het beheer van de niet-overgebrachte bescheiden van de gemeenten en de intergemeentelijke samenwerkingsverbanden, alsmede op de werkzaamheden verbonden aan de voorbereiding van de overbrenging van de niet-overgebrachte archiefbescheiden; 3. Het vanuit een centrale archiefbewaarplaats bevorderen van lokaal en streekhistorisch onderzoek;

6

4. Effectieve archiefinspectie (KPI) die zoveel mogelijk is beperkt op hoofdlijnen; 5. Actieve ondersteuning op het moment dat er bij deelnemers op hoofdpunten van de KPI dezelfde gebreken wordt geconstateerd; 6. Het Streekarchief neemt ons mee bij de consequenties van nieuwe wetgeving en de hieruit voortvloeiende beleidsdocumenten Aanvullende financiële richtlijnen begroting 2026: Geen. 3. GGD Beleidsmatige richtlijnen begroting 2026: 1. De GGD geeft in kaders en Beleidsbegroting 2026 duidelijk weer met welke concrete plannen invulling gegeven gaat worden aan de in het beleidsplan 2023-2026 ‘Wij maken samen gezond gewoon’ opgenomen 4 ambities en laten ze hun 3 gezonde geluiden horen. 2. Wij verwachten dat zij in samenspraak met de deelnemende gemeenten in 2026 een vervolg van het beleidsplan opstelt en presenteert. 3. Gezien de afnemende financiële middelen in 2026 verwachten gemeenten beleidsmatige keuzes te moeten maken. Om deze keuzes gedegen voor te kunnen bereiden is meer gedetailleerd inzicht nodig in het aanbod en in de geleverde producten en kosten. Wij verwachten van de GGD dat zij deze informatie leveren.

Aanvullende financiële richtlijnen begroting 2026: Geen.

4. RAV (Ambulance) Beleidsmatige richtlijnen begroting 2026: 1. De RAV waarborgt onder de Wet ambulancezorgvoorzieningen de kwaliteit en continuïteit van de ambulancezorg in heel haar werkgebied. De ambulancezorg dient blijvend te worden uitgevoerd zonder gemeentelijke financiële bijdragen. 2. Het Meerjarenplan 2022-2025 van de RAV loopt tot en met 2025. De RAV betrekt bij de opstelling van het nieuwe meerjarenplan de stakeholders. Het nieuwe meerjarenplan komt tot uitdrukking in de begroting 2026. 3. Het Landelijk Kwaliteitskader Ambulancezorg 1.0 bevat 26 indicatoren waarmee daadwerkelijk het niveau van de geleverde zorg wordt gemeten. Tijdigheid in het spoedvervoer is er hier één van. De indicatoren zijn onderverdeeld in zeven segmenten: Bereikbare en beschikbare zorg, Patiënt

7

centraal, Veilige zorg, Professionaliteit, Samenwerken, Continue verbeteren en Basis op orde. De RAV informeert de gemeenten in haar begroting hoe zij voldoet aan het landelijke kwaliteitskader en de opgenomen indicatoren. 4. De RAV is in 2024 gestart met de implementatie van de nieuwe urgentieindeling ambulancezorg. De nieuwe indeling kent zeven in plaats van drie urgentieniveaus. De RAV verwerkt de nieuwe urgentie-indeling in haar begroting waarbij inzage in de responstijden op A0 en A1 (voorheen A1 en A2 ritten) behouden blijft. Uitgangspunt dient te zijn dat in het hele werkgebied de responstijd voor A0 ritten niet meer dan 5% wordt overschreden (melding-aankomst meer dan 15 minuten). 5. In haar begroting geeft de RAV aan wat het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en de landelijke Beleidsagenda Toekomstbestendige Acute Zorg van VWS betekent voor de ambulancezorg in haar werkgebied. De beleidsagenda kent drie kernpunten: Kwaliteit en toegankelijkheid van de zorg, Zorgcoördinatie en Samenwerking in de regio. Aanvullende financiële richtlijnen begroting 2026: Geen.

5. Regio West-Brabant Beleidsmatige richtlijnen begroting 2026: In de begroting 2026 wordt in heldere taal aangegeven: 1. Welke doelen uit de strategische agenda en actieprogramma 2024 – 2028 in 2026 worden gerealiseerd en welke doelen in de periode 2027-2028 worden beoogd; 2. Wat de financiële en personele inzet van de RWB hierbij is en welke aanvullende middelen (capaciteit en financiën) van de gemeenten worden gevraagd; 3. Of, en zo ja op welke wijze er voor de uitvoering van de actieagenda samenwerking nodig is met de Stedelijke Regio’s en Rewin en hoe deze samenwerking wordt vormgegeven; 4. Op welke wijze de verbinding met onderwijs en bedrijfsleven wordt gelegd bij de uitvoering van het actieprogramma

Aanvullende financiële richtlijnen begroting 2026: Geen. 6. Regionaal Bureau Leren Beleidsmatige richtlijnen begroting 2026: Geen.

8

Aanvullende financiële richtlijnen begroting 2026: Geen. 7. Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW) Beleidsmatige richtlijnen begroting 2026: Geen richtlijnen. Aanvullende financiële richtlijnen begroting 2026: Geen aanvullende richtlijnen. 8. Omgevingsdienst Midden-West Brabant Beleidsmatige richtlijnen begroting 2026: 1. De omgevingsdienst is in 2024 gestart met de implementatie van het kwaliteitsmanagementsysteem in de organisatie. In de kaderbrief 2026 geeft de omgevingsdienst concreet aan op welke wijze de resultaten van het kwaliteitsmanagementsysteem en de doorontwikkeling van datamanagement en -beheer worden verwerkt in de (meerjaren)begroting 2026. Bijvoorbeeld door in het beleidsdeel van de begroting inzage te geven in de aanpak van de ontwikkeling van kritieke prestatie-indicatoren (kpi’s) voor de primaire processen (dienstverlening). 2. Wij hebben de OMWB gevraagd om in 2025, samen met de deelnemers, de MWB-norm te herzien en te komen tot een nieuwe financieringsopzet. Hierbij wordt aansluiting gezocht bij de rapportage ‘Financieringssystematiek omgevingsdiensten’ vastgesteld op 20 juni 2024 door het bestuurlijk overleg Interbestuurlijk Programma Versterking VTH (IBP VTH) en het Gemeenschappelijk Uitvoeringskader (GUK).

Het proces om tot een nieuwe financieringssystematiek te komen wordt in de Kaderbrief 2026 beschreven en ook de (potentiële) gevolgen voor de (meerjaren)begroting 2026 en verder. Aanvullende financiële richtlijnen begroting 2026: Geen. 9. Nazorg gesloten stortplaatsen Zevenbergen & Bavel Dorst Beleidsmatige richtlijnen begroting 2026: Geen. Aanvullende financiële richtlijnen begroting 2026: Geen.

9

10. MidZuid Beleidsmatige richtlijnen begroting 2026: 1. De wet- en regelgeving op het gebied van het bieden van werk aan mensen met een arbeidsbeperking is continu in beweging. We verwachten dat MidZuid anticipeert op de aanpassingen in de Participatiewet, de veranderingen in de regelgeving rondom het beschut werk en de veranderingen van de arbeidsmarktinfrastructuur. Deze veranderingen zien we graag op een adequate en efficiënte manier terug in de begroting 2026. 2. MidZuid zet in op ontwikkeling zodat inwoners die vallen onder de Participatiewet zoveel mogelijk bij reguliere werkgevers geplaatst worden. Hierbij dient zoveel mogelijk uitgegaan te worden van een arbeidsovereenkomst bij de reguliere werkgever. Bij inzet van een detacheringsconstructie is het uitgangspunt dat dit een tijdelijk karakter heeft. 3. MidZuid houdt inzichtelijk welke activiteiten en risico’s verbonden zijn aan de afbouw van het huidige SW-bestand in combinatie met de opdrachtportefeuille en stelt maatregelen voor om nadelige financiële gevolgen daarvan zoveel mogelijk te beperken. Dit kan ook betekenen dat bepaalde activiteiten verminderd of afgestoten of gewijzigd kunnen worden voor een optimaal maatschappelijk en financieel resultaat. 4. De uitwerkingen van de strategische toekomstvisie worden opgenomen in de begroting 2026.

Het streven hierbij is een meer stabiele en voorspelbare situatie in de financiële lasten voor MidZuid en de deelnemende gemeenten. Ook de consequenties voor de huisvesting worden hierbij meegenomen. Tot de besluitvorming worden investeringen in het gebouw beperkt tot noodzakelijk wettelijk onderhoud, behalve als het algemeen bestuur anders besluit 5. We verwachten dat MidZuid in afstemming met de ketenpartners en gemeenten zorgt voor passende leerroutes en ontwikkeltrajecten die aansluiten bij de vraag op de arbeidsmarkt en de veranderende doelgroep waarvoor deze trajecten worden ingezet. We vragen MidZuid daarbij innovatief te werk te gaan, zodat recht wordt gedaan aan de uitdagingen rond de doelgroep. Aanvullende financiële richtlijnen begroting 2026: Geen.

10

11. Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA) en Meldpunt Crisiszorg Beleidsmatige richtlijnen begroting 2026: Vanuit Altena bestaat de wens om bij de beoordeling van het crisismeldpunt in te zetten op de omvorming van het meldpunt naar een interventieteam.. Aanvullende financiële richtlijnen begroting 2026: Geen.

12. Beschermd wonen Beleidsmatige richtlijnen begroting 2026: Geen. Aanvullende financiële richtlijnen begroting 2026: Geen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Altena van

de voorzitter,

de raadsgriffier,

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

drs. S.J. Peet

11