Raadsvoorstel Regiovisie Jeugdhulp Regio West-Brabant Oost

Raadsvoorstel Onderwerp Regiovisie Jeugdhulp West Brabant Oost Samenvatting Met de regiovisie laat gemeente Altena – samen met de vier andere gemeenten in de jeugdhulpregio - zien hoe we samen met alle spelers in het veld optrekken om te komen tot goede hulp voor de jeugdigen en hun systeem: de juiste en de beste hulp voor de jeugdige, zo dichtbij mogelijk. Omdat we dit in partnerschap met onze ketenpartners willen doen, is de visie samen met hen opgesteld. Voorstel 1. De Regiovisie Jeugdhulpregio West Brabant Oost vast te stellen, met als doel de juiste en beste hulp voor de jeugdige zo dichtbij mogelijk te organiseren. De regiovisie dient daarmee als basis om: a. Een nieuwe wijze van contractering te ontwikkelen die bijdraagt aan de doorontwikkeling van het zorglandschap; b. Door te ontwikkelen naar een nieuwe governancestructuur die de effectiviteit van de regionale samenwerking bevordert.

Datum voorstel 23 augustus 2022 Kenmerk D2022-06-012966 2022-004557 Opgesteld door Liesbeth van 't Ende Telefoonnummer 0183-516619 Team Team Samenleving Portefeuillehouder N.G. van Ooijen-van Breugel

Inleiding In april 2022 is de Regiovisie Jeugdhulp West-Brabant Oost aangeboden aan de gemeenteraad van Altena. Uw raad heeft de visie besproken tijdens de Altenaronde van 10 mei en de Altenatafel van 17 mei jl. Uw raad besloot het voorstel niet te agenderen voor besluitvorming. Ook de raden van Breda, Drimmelen, Geertruidenberg en Oosterhout hebben de visie besproken. De visie is begin juni vastgesteld door de raden van Breda, Drimmelen en Geertruidenberg. De raad van Oosterhout besloot om, voorafgaand aan besluitvorming, een debatbijeenkomst te houden over de regiovisie, vergelijkbaar met een Altenatafel. In Oosterhout is een opinierende ronde geen vast onderdeel van raadsbehandeling. In het bestuursakkoord is opgenomen dat het college de Regiovisie Jeugdhulp alsnog ter vaststelling zal aanbieden aan de raad. Wij bieden u hierbij de Regiovisie Jeugdhulp West-Brabant Oost opnieuw en ongewijzigd aan ter besluitvorming.

Gemeentehuis Altena Sportlaan 170 4286 ET Almkerk Postbus 5 4286 ZG Almkerk

Na de vaststelling van de Regiovisie Jeugdhulpregio West Brabant Oost, gaan we verder aan de slag met onze opgaven rondom de inkoop en de governance. Tijdens de Altenatafel van 17 mei is medegedeeld dat de colleges van de vijf regiogemeenten besloten hebben meer tijd te nemen voor het

T (0183) 516100 E info@gemeenteAltena.nl

1/8

www.gemeenteAltena.nl www.gemeenteAltena.nl

inkoopproces1. U gaf het college samengevat de volgende punten mee over de contractering: - Zorg ervoor dat het mogelijk blijft om jeugdhulp van kleine lokale zorgaanbieders in te zetten - Lokaal aanbod is belangrijk en moet mogelijk blijven - Zorg ervoor dat het mogelijk blijft om jeugdhulp in te zetten die past bij de christelijke identiteit van inwoners. Deze punten worden meegenomen bij het verder uitwerken van de opgaven rondom inkoop en contractering. Beleidskader Jeugdwet Het vaststellen van de Regiovisie Jeugdhulpregio West Brabant Oost geeft aanknopingspunten en ontwikkelmogelijkheden om onze taken en verantwoordelijkheden in het kader van de Jeugdwet nog beter uit te voeren. Wetswijziging Jeugdwet Vanuit de Jeugdwet zijn gemeenten verantwoordelijk voor de organisatie van jeugdhulp, kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering. Uitgangspunt is om de zorg dichtbij de inwoners te organiseren, in samenhang met onder andere de Wmo en Participatiewet. De afgelopen jaren is gebleken dat de beschikbaarheid van zorg voor kinderen met complexe en specialistische zorgvragen onder druk staat. Om de beschikbaarheid te bevorderen, stelt het kabinet in een wetsvoorstel dat gemeenten bij de inkoop van specialistische zorg regionaal moeten samenwerken. Het wetsvoorstel, dat voornamelijk een wijziging van de Jeugdwet betreft, verplicht gemeenten om een regiovisie op te stellen.

In deze regiovisie brengen we duidelijk in beeld wat de zorgvraag in de regio is en hoe de gemeenten de benodigde hulp met de aanbieders gaan organiseren. Hierin is ook aandacht voor de aanpak van wachtlijsten en het omgaan met (zeer) complexe casuïstiek. Daarnaast richten gemeenten die dat nog niet hebben (zoals jeugdhulpregio WBO), een regionale entiteit op die verantwoordelijk wordt voor de inkoop van specialistische zorg op regionaal niveau. Het wetsvoorstel sluit aan bij de NvO die door gemeenten zelf (VNG) is ontwikkeld. Norm voor Opdrachtgeverschap Met de vaststelling van de Regiovisie Jeugdhulpregio West Brabant Oost voldoet de gemeente Altena, onderdeel van Jeugdhulpregio WBO, aan de Norm voor Opdrachtgeverschap.

1

Hierover is op 25 mei 2022 een raadsinformatiebrief gestuurd.

2/8

www.gemeenteAltena.nl

Beleidskader WBO Jeugdhulp 2020 – 2023 Het beleidskader WBO Jeugdhulp is geldig voor de periode tot en met 2022, en beschrijft ons inhoudelijke beleid voor specialistische jeugdhulp – hulpvormen die beschikbaar zijn met een verwijzing. De beleidsuitgangspunten zijn meegenomen in de regiovisie, en beide documenten sluiten op elkaar aan. Beoogd resultaat De juiste en beste hulp voor de jeugdige, zo dichtbij mogelijk en zo thuis mogelijk. Dát doel staat voor alle partijen in het jeugdhulplandschap van jeugdhulpregio WBO centraal: gemeenten, jeugdhulpaanbieders, verwijzers, ketenpartners en onderwijs voorop. Jeugdigen en gezinnen moeten weten waar zij terecht kunnen voor deskundige ondersteuning voor hun vraagstukken en problemen. Deze steun wordt tijdig en passend geboden door professionals die integraal en effectief samenwerken. Het moet niet uitmaken waar je als jeugdige aanklopt voor hulp, iedereen wordt benaderd vanuit dezelfde visie en aanpak. Dat is wat we willen bereiken. De Regiovisie dient als basis voor het ontwikkelen van een nieuwe wijze van (a) contractering van jeugdhulp en (b) een nieuwe governancestructuur. Het beoogde resultaat is als volgt: a. Contractering Het stelsel voor jeugdhulp is nog niet zo effectief als we voor ogen hebben. Voor veel ouders en jongeren is het nog lastig om tijdig en ontschot de hulp te krijgen die nodig is.

Hoewel budgetten niet leidend moeten zijn in de jeugdhulp, zijn de uitgaven fors toegenomen. We staan als vijf gemeenten in samenwerking met de aanbieders aan de lat om het jeugdhulplandschap efficiënt en effectief te organiseren. De wijze van contractering draagt hieraan bij. Het doel is het aangaan van langdurig, strategisch partnerschap met jeugdhulpaanbieders. Samenvattend willen we het volgende bereiken: • Doelmatig kwalitatief goede jeugdhulp binnen het beschikbare budget; • Een impuls aan de transformatie en innoveren om (organisatorische) knelpunten in het jeugdhulplandschap op te lossen; • Langdurig, strategisch partnerschap met onze jeugdhulpaanbieders en andere partners, om samen problemen detecteren, erkennen en oplossen; • Wederzijds vertrouwen in elkaars intenties en ook betrouwbaar zijn om zo de ontwikkelopgaven op te pakken en in te richten zoals een goede poortwachtersfunctie richting jeugdhulplandschap ; • Werkruimte inrichten voor de (jeugdhulp)professional en regeldruk verlagen.

3/8

www.gemeenteAltena.nl

b. Governance De effectiviteit van de regionale samenwerking neemt toe wanneer er binnen de jeugdhulpregio één samenwerkingsvorm is en er heldere afspraken zijn over wie wat doet, over wat het mandaat van de samenwerking is en wat er lokaal en regionaal georganiseerd wordt. De regiovisie vormt de basis om door te ontwikkelen naar een nieuwe governancestructuur. We ontwikkelen door naar een gemeenschappelijke regeling om sterk en wendbaar te blijven. In deze gemeenschappelijke regeling wordt goed belegd wat de strategische verantwoordelijkheid van gemeenten is en hoe deze wordt vormgegeven. Een gemeenschappelijke regeling benadrukt onze sterke, gezamenlijke identiteit. Met een intensieve regionale samenwerking bereiken we slagkracht en efficiëntie: gezamenlijke bedrijfsvoering, een uniforme contractadministratie, eenduidigheid in verwijzingen en beschikkingen en uniforme kwaliteitscontrole. Uniformiteit zorgt ervoor dat er goed en snel kan worden samengewerkt in het belang van de jeugdige. In het najaar van 2022 zal het college u informeren over het verdere proces.

Argumenten Norm voor Opdrachtgeverschap Met de vaststelling van de Regiovisie Jeugdhulpregio West-Brabant Oost (WBO) voldoet de gemeente Altena, onderdeel van Jeugdhulpregio WBO, aan de Norm voor Opdrachtgeverschap. In de regiovisie omschrijven we wat onze visie is op de belangrijkste doelstellingen van de norm: • De beschikbaarheid van de benodigde zorgfuncties borgen; • Een zorgvuldige transformatie van het zorglandschap realiseren; • Verminderde bureaucratie door efficiëntere samenwerking. Om deze doelstellingen te behalen leggen we met de regiovisie duurzame afspraken vast over de samenwerking binnen onze jeugdhulpregio, bepalen we een richting voor de langere termijn over wat onze jeugdhulpregio samen doet en waar wij naartoe werken. Een belangrijk onderdeel is ook de verbinding met bovenregionale afspraken en met het lokale beleid en de (lokale) toegang om deze goed aan te laten sluiten op de beschikte jeugdhulp. Jeugdwet Het vaststellen van de Regiovisie Jeugdhulp West Brabant Oost geeft aanknopingspunten en ontwikkelmogelijkheden om onze taken en verantwoordelijkheden in het kader van de Jeugdwet nog beter uit te voeren. Denk hierbij aan verantwoordelijkheden als: • Het versterken van het opvoedkundig klimaat in gezinnen, wijken, buurten, scholen en kinderopvang;

4/8

www.gemeenteAltena.nl

• •

Het voorzien in een kwalitatief en kwantitatief toereikend aanbod van jeugdhulp; Het adviseren over en het bepalen en inzetten van de aangewezen vorm van jeugdhulp etc.

Kanttekeningen Een minder inhoudelijke regiovisie Indien we geen regiovisie opstellen en vaststellen, voldoen we niet aan de Norm voor Opdrachtgeverschap. Een alternatief voor de voorliggende regiovisie is een meer beleidsarme regiovisie, waarbij we enkel het minimale met elkaar afspreken om als Regio WBO de jeugdhulp te organiseren. De ervaring leert wel dat wanneer wij voor een beleidsarme regiovisie kiezen wij niet in staat zijn het hoofd te bieden aan de forse opgaven die spelen binnen het jeugdhulpstelsel.

Continu leren en ontwikkelen De regiovisie WBO geeft richting en ruimte voor koersvaste ontwikkeling. Om voldoende ruimte te houden om in te spelen op landelijke dan wel regionale ontwikkelingen, is een bepaald abstractieniveau vereist. Om dit abstractieniveau te vertalen naar een eenduidige lijn voor de dagelijkse praktijk, is continue reflectie met alle partijen nodig. Indien hier onvoldoende tijd voor genomen wordt, ontstaat het risico in de praktijk ieder een eigen invulling geeft aan de Regiovisie WBO. Dan bereiken we de doelen niet. Dan organiseren we niet de beste hulp, zo thuis en dichtbij mogelijk, op een doelen rechtmatige wijze. Om dit continue reflecteren en leren te versterken, wordt het plan leren en ontwikkelen opgesteld. Hierin staan de instrumenten om dit aspect structureel vorm te geven. Bijdrage van Altena aan de gezamenlijke ontwikkelopgaven In de visie wordt gesignaleerd dat bepaalde thema’s extra energie en urgentie vragen – de zogenoemde ontwikkelopgaven. Van alle regionale partners, dus ook van gemeente Altena, wordt verwacht dat ze met woord en daad een bijdrage leveren aan de ontwikkelopgaven. Dit vraagt in de aankomende jaren om kritische zelfreflectie, en waar nodig om aanpassing van beleid. Implementatie In de Regiovisie staat een kop vermeld met de tekst ‘Wat we willen bereiken: Inkoopstrategie 2023’.

Nu besloten is om het inkoopproces te temporiseren, is het niet meer zo dat een nieuwe inkoopstrategie per 2023 al andere contracten met zorgaanbieders oplevert. Dit detail in het document is niet aangepast omdat drie van de vijf gemeenteraden in de regio het document al hebben vastgesteld.

5/8

www.gemeenteAltena.nl

Financiën De afgelopen jaren hebben de meeste gemeenten, zo ook Altena, te maken met budgetoverschrijdingen op de jeugdhulp. Ook weten we dat er financieel nog uitdagingen liggen voor de toekomst, zoals de voorgenomen bezuinigingen van het kabinet. Wél is de verwachting dat we, door intensiever samen te werken als gemeenten aan strategisch beleid en uniforme werkprocessen, efficiënter en effectiever onze taak op het gebied van de jeugdhulp vorm kunnen geven. Participatieproces In de totstandkoming van onze Regiovisie spraken we met diverse stakeholders in dialoogsessies om de regiovisie te verrijken en onze leidende principes en ontwikkelopgaven concreet en uitvoerbaar te maken. De regiovisie is van ons allemaal, van eenieder die zich om de jeugdige beweegt. We zijn samen verantwoordelijk voor het jeugdhulpstelsel en willen goede adequate jeugdhulp dichtbij voor onze kinderen jeugdigen. Kortom: samen en met elkaar maken we de jeugdhulp in Regio WBO beter.

We zijn in dialoog gegaan met: • Jeugdhulpaanbieders en toeleiding (partners uit het voorliggend veld): Om te zorgen voor aansluiting lokaal en (boven)regionaal; • Cliënten/jeugdigen: De beleving en ervaringen van de jeugdigen en ouders die (jeugd)hulp hebben ontvangen zorgen voor onmisbare input: waar kan het beter? • Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs: Voor aansluiting en verbinding van jeugdhulp en onderwijs; • Verwijzers: In gesprek met jeugdartsen, huisartsen, gemeentelijke toegangen en rechters hoe we de weg naar niet vrij toegankelijke jeugdhulp zo ontschot en efficiënt mogelijk kunnen inrichten; • Interne collega’s: beleidsadviseurs en uitvoerders op het gebied van Wmo, Participatie, Veiligheid etc., om te zorgen voor aansluiting en integraliteit; Tevens is de regiovisie voorgelegd aan de lokale adviesraad BASDA. De adviesbrief van de BASDA is met u gedeeld op 12 mei jl. De genoemde zorgen hebben betrekking op de inkoopstrategie, en hebben daarom niet geleid tot aanpassing van de visie. Aanpak Voor het vormgeven van de regionale governance is een regionale werkgroep gestart. In het najaar van 2022 zal het college u informeren over het verdere proces. Samenvattend willen we een sterke, gezamenlijke identiteit creëren in een voortdurend veranderend jeugdhulplandschap, zodat we wendbaar zijn en blijven. Het beleggen van rollen en verantwoordelijkheden in heldere 6/8

www.gemeenteAltena.nl

communicatie is hierbij cruciaal. Met de Regiovisie stellen we een gedeelde visie op, met de inkoopstrategie gaan we naar koersvaste overeenkomsten. De governance zal passen bij de Regiovisie en het strategisch partnerschap. Aan de in de Regiovisie genoemde ontwikkelopgaven zal ook binnen gemeente Altena een bijdrage geleverd worden. Op onderdelen zal het nodig zijn hiervoor nieuwe beleidskaders vast te stellen. Een visie op betere verbinding tussen onderwijs, kinderopvang en jeugdhulp, en een beleidskader preventief jeugdbeleid worden momenteel voorbereid. Communicatie De regiovisie Jeugdhulpregio WBO wordt gepubliceerd op de website www.regiowbo.nl. Op die manier is voor alle spelers in het jeugdhulplandschap terug te vinden waar wij voor staan en hoe wij georganiseerd zijn. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Altena, de secretaris,

de burgemeester,

drs. R.J.M. van Wuijtswinkel MPA

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

Bijlagen Regiovisie Jeugdhulp West-Brabant Oost

7/8

www.gemeenteAltena.nl

Raadsbesluit De raad van de gemeente Altena, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, besluit: 1.

De Regiovisie Jeugdhulpregio West Brabant Oost vast te stellen, met als doel de juiste en beste hulp voor de jeugdige zo dichtbij mogelijk te organiseren. De regiovisie dient daarmee als basis om: a. Een nieuwe wijze van contractering te ontwikkelen die bijdraagt aan de doorontwikkeling van het zorglandschap; b. Door te ontwikkelen naar een nieuwe governancestructuur die de effectiviteit van de regionale samenwerking bevordert.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Altena van 27 september 2022,

de voorzitter,

de raadsgriffier,

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

drs. S.J. Peet

8/8

www.gemeenteAltena.nl