Raadsvoorstel Programmakader Havens Werkendam

Raadsvoorstel Onderwerp Raadsvoorstel Programmakader Havens Werkendam 2201 Samenvatting Altena werkt aan het ‘omgevingsprogramma Havens Werkendam’ met daarin de concrete uitwerking van beleid voor het havengebied. Het college vraagt de gemeenteraad het Programmakader Havens Werkendam vast te stellen. Dit kader dient voor het college als basis voor het maken van het programma. We zetten in op het optimaliseren en een duurzame groei van de bestaande havens in Werkendam. Voorstel Het Programmakader Havens Werkendam vast te stellen met daarin de volgende uitgangspunten: 1. De gemeente wil meer fysieke ruimte te bieden aan het maritieme cluster en innovatieve bedrijven in Werkendam. 2. De gemeente draagt met het maritieme cluster in Werkendam bij aan lokale, bovenlokale en zelfs landelijke belangen (zoals de concurrentiepositie en het verduurzamen van de Nederlandse binnenvaart). 3. De gemeente ziet de economische ontwikkeling van Werkendam in een groter perspectief van Brede Welvaart. 4. De gemeente stimuleert de rol van het maritieme cluster in de verduurzaming van de binnenvaart. 5. De gemeente wil de havens van Werkendam verduurzamen en zo bijdragen aan een gezonde leefomgeving. 6. Door dit cluster beter te positioneren en zichtbaar te maken, vergroten we de aantrekkingskracht op talent en arbeidspotentieel.

De gemeente verkent samen met deze partners welke aanpak het meest effectief is en welke rol ieder daarin kan vervullen. 7. Water- en riviermanagement is een randvoorwaarde voor havenontwikkeling. Hoe dit vorm zal krijgen wordt te zijner tijd duidelijk gemaakt in een omgevingsplan. 8. Voor de havenontwikkelingen zijn Stikstofdepositie en licht- en geluidsverstoring belangrijke randvoorwaarden. Dit is deels wettelijk voorgeschreven maar de gemeente ziet het haar taak hier een goede balans in te vinden (dit wordt uitgewerkt in een omgevingsplan). 9. Bij de havenontwikkeling zijn risico’s voor mens en natuur zorgvuldig in beeld gebracht en afgewogen. De overgang tussen functies heeft hierbij extra aandacht (dit wordt uitgewerkt in een omgevingsplan). 10. Bij de havenontwikkelingen is bereikbaarheid in brede zin zorgvuldig in beeld gebracht en afgewogen (dit wordt uitgewerkt in het omgevingsprogramma).

1/6

Datum voorstel 20 oktober 2025 Kenmerk D2025-10-007276 2025-032053 Telefoonnummer +31641458278 Team Team Economie & Duurzaamheid Portefeuillehouder N.G. van Ooijen

Gemeentehuis Altena Sportlaan 170 4286 ET Almkerk Postbus 5 4286 ZG Almkerk T (0183) 516100 E info@gemeenteAltena.nl

www.gemeenteAltena.nl www.gemeenteAltena.nl

11. Nieuw te vestigen bedrijven in de havens moeten bijdragen aan dat cluster, zij moeten Maritiem-gebonden zijn (zie de eerste opzet in bijlage A). De definitieve regels en juridische definitie stelt de gemeenteraad later vast in het omgevingsplan. 12. In het komende omgevingsprogramma wordt het begrip Kadegebonden verder uitgewerkt (zie de eerste opzet in bijlage A). De definitieve regels en juridische definitie stelt de gemeenteraad later vast in het omgevingsplan. 13. De gemeente wil de havens via herstructurering verder ontwikkelen door met bestaande bedrijven die niet binnen de twee definities vallen in gesprek te gaan over eventuele verplaatsingsmogelijkheden. Deze aanpak wordt uitgewerkt in het omgevingsprogramma (Herstructurering Biesboschhaven krijgt een apart omgevingsprogramma, zie hierna). 14. De gemeente zet in op de herstructurering van de Biesboschhaven conform eerdere raadsbesluiten. Dit wordt verder uitgewerkt en geconcretiseerd in een omgevingsprogramma. 15. Waar mogelijk verminderen we het aantal bedrijfswoningen. 16. De gemeente start een ruimtelijke procedure voor een omgevingsplan (of een wijziging van het omgevingsplan (WOP) of een Buitenplanse Omgevingsplan Activiteit (BOPA)) om de ontwikkelingen voor de herstructurering van de Biesboschhaven planologisch mogelijk te maken en het voorkeursrecht te bestendigen. 17.

De gemeente onderzoekt samen met het maritieme cluster hoe we de verdeling voor ligplaatsen en werkplaatsen kunnen optimaliseren.

Inleiding De haven van Werkendam vervult een belangrijke rol in de economie van de gemeente Altena en de bredere maritieme sector in Zuid-Nederland. De afgelopen jaren is de vraag naar ruimte voor havengebonden bedrijvigheid, verduurzaming en logistieke innovatie sterk toegenomen. Tegelijkertijd brengen ontwikkelingen zoals de energietransitie, klimaatadaptatie en veranderende ruimtelijke kaders (onder meer de Omgevingswet en de Omgevingsvisie Altena) nieuwe opgaven met zich mee. Om richting te geven aan deze ontwikkelingen is behoefte aan een uitvoeringsstrategie (Omgevingsprogramma) voor de ontwikkeling van de havens van Werkendam. Dit aanstaande Omgevingsprogramma wordt door de gemeenteraad ingekaderd door middel van een Programmakader Havens Werkendam. Dit Programmakader ligt nu voor. Beleidskader Dit Programmakader is gebaseerd op de systematiek van de Omgevingswet en op diverse beleidsdocumenten en studies, waaronder het 2/6

www.gemeenteAltena.nl

Bestuursakkoord, de Omgevingsvisie Altena, de Visie op Werken en de Bedrijventerreinenagenda. Beoogd resultaat Het bieden van een strategisch kader voor de ontwikkeling van de havens in Werkendam waarbij een relatie wordt gelegd tussen o.a. economie, duurzaamheid en bovenlokale invloeden rondom deze thema’s. Argumenten 1.1 De raad stelt kaders voor beleid Handelend volgens de structuur van de Omgevingswet, ligt er een kader voor de verdere ontwikkeling van de bestaande havens Werkendam voor ter vaststelling. Het kader is compact omdat op uitvoering gerichte zaken zullen worden opgenomen in het Omgevingsprogramma Havens Werkendam. De raad kan hier nu de strategische kaders voor stellen. 1.2 Het college heeft een kader nodig om het Omgevingsprogramma Havens Werkendam vast te stellen Het college is het bevoegd gezag om het Omgevingsprogramma vast te stellen (Omgevingswet). Een Programmakader biedt het college de mogelijkheid om volgend jaar een dergelijk Omgevingsprogramma vast te stellen. Hierbij wordt samengewerkt met lokale, bovenlokale en landelijke partners; denk aan het bedrijfsleven, regio’s, waterschappen en Rijksorganisaties. Zo is het mogelijk om daadwerkelijk tot uitvoering te komen en de draagkracht te vergroten. Het Omgevingsprogramma is uitgebreider dan het nu voorliggende kader, omdat er meer op uitvoeringszaken wordt ingegaan.

Kanttekeningen 1.1 Het kader wordt pas later ondergebracht in de geactualiseerde Omgevingsvisie Dit kader voor de ontwikkeling van de havens in Werkendam wordt onderdeel van de Omgevingsvisie. Het kader zal in de Omgevingsvisie worden ondergebracht wanneer deze wordt geactualiseerd. Dat gebeurt naar verwachting medio 2027. Tot die tijd zal het kader dienen als beleidsuitgangspunt voor de ontwikkeling van de havens in Werkendam. Financiën Niet van toepassing. Participatieproces Voor dit Programmakader is overleg geweest met een vertegenwoordiging van de ondernemers uit de havens Werkendam, de Dorpsraad Werkendam,

3/6

www.gemeenteAltena.nl

het Regionaal ontwikkelbedrijf (ROB), de havenmeesters en de Economische Adviesraad Altena. Voor de vervolgstappen (zie Aanpak) zal opnieuw een participatietraject doorlopen worden. Aanpak Nadat het Programmakader is vastgesteld kan het college op basis hiervan een Omgevingsprogramma opstellen. Er zal in ieder geval een gebiedsgericht omgevingsprogramma komen voor de Insteekhaven en een algemeen programma voor de hele bestaande haven. Eventueel later nog een gebiedsgericht programma voor een derde haven. In de programma’s zal worden opgenomen dat er een omgevingsplan (bestemmingsplan) komt voor het gebied Insteekhaven en dat het omgevingsplan van de hele bestaande haven wordt aangepast op bepaalde onderdelen (zie kaders). Later eventueel een omgevingsplan voor een derde haven. Communicatie WMI, dorpsraad Werkendam en de Economische Adviesraad Altena zijn op de hoogte van het raadsvoorstel en informeren we opnieuw na vaststelling van het Programmakader. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Altena, de secretaris,

de burgemeester,

P.J.E. Breukers

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

Bijlagen Programmakader Havens Werkendam

4/6

www.gemeenteAltena.nl

Raadsbesluit De raad van de gemeente Altena, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, besluit: Het Programmakader Havens Werkendam vast te stellen met daarin de volgende uitgangspunten: 1. De gemeente wil meer fysieke ruimte te bieden aan het maritieme cluster en innovatieve bedrijven in Werkendam. 2. De gemeente draagt met het maritieme cluster in Werkendam bij aan lokale, bovenlokale en zelfs landelijke belangen (zoals de concurrentiepositie en het verduurzamen van de Nederlandse binnenvaart). 3. De gemeente ziet de economische ontwikkeling van Werkendam in een groter perspectief van Brede Welvaart. 4. De gemeente stimuleert de rol van het maritieme cluster in de verduurzaming van de binnenvaart. 5. De gemeente wil de havens van Werkendam verduurzamen en zo bijdragen aan een gezonde leefomgeving. 6. Door dit cluster beter te positioneren en zichtbaar te maken, vergroten we de aantrekkingskracht op talent en arbeidspotentieel. De gemeente verkent samen met deze partners welke aanpak het meest effectief is en welke rol ieder daarin kan vervullen. 7. Water- en riviermanagement is een randvoorwaarde voor havenontwikkeling. Hoe dit vorm zal krijgen wordt te zijner tijd duidelijk gemaakt in een omgevingsplan. 8. Voor de havenontwikkelingen zijn Stikstofdepositie en licht- en geluidsverstoring belangrijke randvoorwaarden.

Dit is deels wettelijk voorgeschreven maar de gemeente ziet het haar taak hier een goede balans in te vinden (dit wordt uitgewerkt in een omgevingsplan). 9. Bij de havenontwikkeling zijn risico’s voor mens en natuur zorgvuldig in beeld gebracht en afgewogen. De overgang tussen functies heeft hierbij extra aandacht (dit wordt uitgewerkt in een omgevingsplan). 10. Bij de havenontwikkelingen is bereikbaarheid in brede zin zorgvuldig in beeld gebracht en afgewogen (dit wordt uitgewerkt in het omgevingsprogramma). 11. Nieuw te vestigen bedrijven in de havens moeten bijdragen aan dat cluster, zij moeten Maritiem-gebonden zijn (zie de eerste opzet in bijlage A). De definitieve regels en juridische definitie stelt de gemeenteraad later vast in het omgevingsplan. 12. In het komende omgevingsprogramma wordt het begrip Kade-gebonden verder uitgewerkt (zie de eerste opzet in bijlage A). De definitieve regels en juridische definitie stelt de gemeenteraad later vast in het omgevingsplan.

5/6

www.gemeenteAltena.nl

13. De gemeente wil de havens via herstructurering verder ontwikkelen door met bestaande bedrijven die niet binnen de twee definities vallen in gesprek te gaan over eventuele verplaatsingsmogelijkheden. Deze aanpak wordt uitgewerkt in het omgevingsprogramma (Herstructurering Biesboschhaven krijgt een apart omgevingsprogramma, zie hierna). 14. De gemeente zet in op de herstructurering van de Biesboschhaven conform eerdere raadsbesluiten. Dit wordt verder uitgewerkt en geconcretiseerd in een omgevingsprogramma. 15. Waar mogelijk verminderen we het aantal bedrijfswoningen. 16. De gemeente start een ruimtelijke procedure voor een omgevingsplan (of een wijziging van het omgevingsplan (WOP) of een Buitenplanse Omgevingsplan Activiteit (BOPA)) om de ontwikkelingen voor de herstructurering van de Biesboschhaven planologisch mogelijk te maken en het voorkeursrecht te bestendigen. 17. De gemeente onderzoekt samen met het maritieme cluster hoe we de verdeling voor ligplaatsen en werkplaatsen kunnen optimaliseren.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Altena van

de voorzitter,

de raadsgriffier,

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

drs. S.J. Peet

6/6

www.gemeenteAltena.nl