Raadsvoorstel Onderzoek Jeugdhulp in Altena

Rekenkamer Altena

Raadsvoorstel

Datum voorstel: 19 november 2025

Onderwerp Onderzoek Rekenkamer “Worstelen met jeugdhulp” Samenvatting De Rekenkamer van de gemeente Altena heeft onderzoek gedaan naar de jeugdhulp. Het doel van het onderzoek is het bieden van inzicht in het jeugdhulpbeleid van de gemeente Altena, hoe dit beleid wordt uitgevoerd en hoe de raad wordt betrokken. De centrale vraag van dit onderzoek was: “Hoe doeltreffend en doelmatig is de jeugdhulp in de gemeente Altena, mede met het oog op de signalerende en preventieve opdracht zoals geformuleerd in recente beleidskaders?”. De Rekenkamer Altena heeft het onderzoek in de periode december 2024 tot en met november 2025 uitgevoerd. Deze relatief lange doorlooptijd heeft onder meer te maken met de keuze een extern bureau het onderzoek te laten uitvoeren, de omvang van de informatie die verwerkt moest worden en de brede opzet van het onderzoek, waarin met veel betrokkenen is gesproken. Voorstel 1. Het onderzoeksrapport voor kennisgeving aan te nemen. 2. In te stemmen met alle aanbevelingen in het rapport, waar de gemeenteraad als actiehouder is aangeduid. 3. Het college van B&W de opdracht te geven de aanbevelingen in het rapport waar het college als actiehouder is aangeduid, ter hand te nemen en de gemeenteraad uiterlijk in maart 2026 te informeren over de uitgevoerde dan wel nog uit te voeren acties.

Beoogd resultaat Het geven van inzicht in de doeltreffendheid en doelmatigheid van de jeugdhulp in Altena. Conclusie en aanbevelingen Op basis van het onderzoek trekt de Rekenkamer Altena de conclusie dat de jeugdhulp in Altena sterke punten kent in het voorliggend veld, maar wordt belemmerd door versnipperde toegang, lange wachttijden, onvoldoende benutting van preventie, beperkte effectmeting en onvoldoende sturing op effect. De Rekenkamer stelt vast dat de transitie naar Stevige Lokale Teams en matched care is ingezet. De effecten daarvan zijn ten tijde van het onderzoek nog niet zichtbaar in de praktijk. De aanbevelingen van de Rekenkamer Altena zijn hieronder beknopt weergegeven: 1. Doeltreffendheid van de jeugdhulp Aanbeveling 1.1: Los wachttijden bij de gemeentelijke toegang op korte termijn op Actiehouder: College Aanbeveling 1.2: Zorg voor een vaste gids per gezin Actiehouder: College (uitvoering, bijvoorbeeld via het Stevig Lokaal Team) 2. Doelmatigheid van de jeugdhulp Aanbeveling 2.1: Formuleer beleidsdoelen SMART en stel KPI’s op voor het verbeteren van de dienstverlening Actiehouder: Raad (kaderstelling), College (uitwerking en monitoring) 1/3

Aanbeveling 2.2: Pas methodiek procesgericht verbeteren toe bij Jeugdzorg Actiehouder: College (regie en uitvoering), Raad (toezicht op naleving) 3. Signalering en preventie Aanbeveling 3.1: Maak de toegang tot preventieve hulp laagdrempeliger en zichtbaarder Actiehouder: College (uitvoering), Raad (stimuleren en monitoren) Aanbeveling 3.2: Versterk de samenwerking en regie tussen sociale basis, toegang en specialistische hulp Actiehouder: College (regie en uitvoering) Aanbeveling 3.3: Bereik specifieke doelgroepen beter Actiehouder: College (uitvoering), Raad (monitoren of dit gebeurt) Overkoepelend Aanbeveling: Veranker bovenstaande punten in de ontwikkelopdracht voor het Stevig Lokaal Team Actiehouder: College (uitwerking), Raad (kaderstelling en goedkeuring). Bestuurlijk wederhoor en nawoord Rekenkamer De Rekenkamer heeft het rapport op 27 oktober 2025 voor bestuurlijk wederhoor aangeboden aan het college van B&W. De reactie van het college treft u bij de aangeboden stukken aan. De Rekenkamer bedankt het college van B&W voor de bestuurlijke reactie waarin de complexiteit van het vraagstuk wordt herkend en de aanbevelingen grotendeels erkent. De reactie van het college van burgemeester en wethouders geeft de dynamiek van de jeugdhulp aan.

Hoewel de verantwoordelijkheid voor de jeugdhulp ongeveer 10 jaar geleden is overgedragen aan de gemeenten, zijn gemeenten nog volop in beweging om voor jongeren en gezinnen tot een goede aanpak en uitvoering te komen. Ook het college van Altena is daarmee druk doende. De Rekenkamer herkent de landelijke tendens, maar vraagt van het college daadkracht voor de eigen inwoners. De bevindingen tonen aan dat er uitdagingen bestaan die aandacht vereisen. Wij moedigen de raad aan om de aanbevelingen in dit rapport serieus te wegen en het college op te dragen de nodige stappen te ondernemen om de efficiëntie en effectiviteit van de hulp aan jongeren verder te verbeteren. De raad wordt aanbevolen om actief de vinger-aan-de-pols te houden en het college te vragen in een 'actieplan' vooral concréét te maken wat het gaat doen met de aanbevelingen en daarover te rapporteren. Het is belangrijk dat de raad transparant kan volgen of de aanbevelingen van de Rekenkamer daadwerkelijk tot concrete vertaling in de uitvoeringspraktijk komt, zodat zichtbaar blijft welke verbeteringen voor jeugdigen en gezinnen worden gerealiseerd.. Graag lichten wij het rapport in aanwezigheid van het onderzoeksteam van B&A op dinsdag 25 november 2025. De Rekenkamer van de gemeente Altena, de voorzitter, G.T. Schermers 2/3

Raadsbesluit

De raad van de gemeente Altena,

gelezen het voorstel van de Rekenkamer van de gemeente Altena van 19 november 2025,

besluit: 1. Het onderzoeksrapport voor kennisgeving aan te nemen. 2. In te stemmen met alle aanbevelingen in het rapport, waar de gemeenteraad als actiehouder is aangeduid. 3. Het college van B&W de opdracht te geven de aanbevelingen in het rapport waar het college als actiehouder is aangeduid, ter hand te nemen en de gemeenteraad uiterlijk in maart 2026 te informeren over de uitgevoerde dan wel nog uit te voeren acties.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Altena van 16 december 2025.

de voorzitter,

de griffier,

drs E.B.A. Lichtenberg MCM

drs. S.J. Peet

3/3