Raadsvoorstel Nota Grondbeleid 2024

Raadsvoorstel Onderwerp RV Nota Grondbeleid 2024 Samenvatting De gemeente wil een groot aantal doelen realiseren op het gebied van woningbouw, bedrijventerreinen, natuur en maatschappelijke voorzieningen. Het gemeentelijke grondbeleid is een middel om de gemeentelijke doelen te realiseren.Voor woningbouw en nieuwe bedrijventerreinen is in deze nota bepaald hoe we dat gaan doen. Bij het realiseren van maatschappelijke voorzieningen zijn er verschillende mogelijkheden.Deze nieuwe nota grondbeleid is opgezet als een gereedschapskist van maatregelen en mogelijkheden. Per plan, project of visie kijken we hoe we die instrumenten gaan inzetten. Voorstel 1. De Nota Grondbeleid Altena 2024 vast te stellen, specifiek op de volgende beleidsuitgangspunten: a. De ontwikkelstrategie gemeentelijke bedrijventerreinen. b. De ontwikkelstrategie voor de versnelling van de woningbouw. c. De verbetering van de betaalbaarheid van de woningbouw. d. De regels voor het uitgiftebeleid en de implementatie van het Didam-arrest. e. De beleidsstandpunten voor het faciliterend grondbeleid. 2. Kennis te nemen van de beschrijving van de instrumenten uit de gereedschapskist, die het college ter uitvoering kan inzetten. 3. De Nota Grondbeleid Altena 2019 in te trekken. Inleiding Op 8 januari 2019 heeft de gemeenteraad van Altena de “Nota Grondbeleid Altena 2019” vastgesteld.

Het primaire doel van deze nota was het harmoniseren van het grondbeleid na de fusie van de voormalige drie gemeenten. Sindsdien is er op het gebied van wet- en regelgeving (de belangrijkste hierbij is de invoering van de nieuwe Omgevingswet op 1 januari 2023), grondbeleid en gronduitgifte (o.a. het Didam-arrest) veel veranderd. Tot slot liggen er vanuit de gemeenteraad verschillende vragen over bijvoorbeeld de versnelling van de woningbouw, waarop de nota grondbeleid een antwoord moet geven. De nieuwe nota grondbeleid is op al deze punten aangevuld en aangepast. Grondbeleid in de gemeente Altena De gemeente wil een groot aantal doelen realiseren: voldoende en betaalbare woningen voor haar inwoners bouwen, het realiseren van een

1/6

Datum voorstel 13 oktober 2023 Kenmerk D2023-10-004785 2023-003668 Opgesteld door Lenard Schoonen Telefoonnummer 0183-516839 Team Team Omgeving & Vastgoed Portefeuillehouder J.P. Tanis

Gemeentehuis Altena Sportlaan 170 4286 ET Almkerk Postbus 5 4286 ZG Almkerk T (0183) 516100 E info@gemeenteAltena.nl

www.gemeenteAltena.nl www.gemeenteAltena.nl

klimaatbestendige leefomgeving, ruimte creëren voor bedrijven, enz. Al deze doelen vragen ruimte. De gemeente heeft zelf niet voldoende grond in bezit om al deze vragen te faciliteren. In veel gevallen zijn daarvoor de gronden nodig die in eigendom zijn van ontwikkelaars, bouwers, agrariërs en andere grondeigenaren (b.v. natuurverenigingen). Er zijn verschillende wettelijke mogelijkheden om te komen tot realisatie van onze doelstellingen. De keuzes om bepaalde instrumenten wel of niet in te zetten, worden uitgewerkt in de nota Grondbeleid. Grondbeleid is dus een middel om alle ruimtelijke doelstellingen realiseren. De nieuwe nota kent een tweeledig karakter. In de eerste plaats heeft de nota een beleidsmatig, kaderstellend karakter (hoe wil de gemeente acteren op de grondmarkt). Daarnaast heeft de nota de vorm van een gereedschapskist, waarin diverse, soms heel concrete en uitgewerkte instrumenten worden beschreven, waarvan bij de uitvoering van het grondbeleid gebruik kan worden gemaakt. Of dit daadwerkelijk zal gebeuren is niet op voorhand met zekerheid aan te geven. Bij grondbeleid en gebiedsontwikkeling (voor met name woningbouw en de ontwikkeling van bedrijventerreinen) is sprake van voortdurend wijzigende beleidsinzichten van diverse betrokken overheden. Ook marktomstandigheden zijn zeker geen constante.

Er is dan ook voor gekozen om in de Nota Grondbeleid Altena 2024 een zo volledig mogelijk beeld te geven van de gereedschappen waarover raad en college bij de uitvoering van het beleid beschikken. In de nota wordt niet vooraf voor alle beleidsterreinen een keuze gemaakt voor de inzet van bepaalde instrumenten. Per geval zal in het licht van alle omstandigheden van het geval en van alle beleidsuitgangspunten op dat moment een afweging worden gemaakt. Deze benadering geeft de Nota Grondbeleid 2024 gemeente Altena ook een zekere toekomstvastheid. Gelet op de grote druk op de ontwikkeling van de woningbouw (betaalbaarheid en beschikbaarheid) en bedrijventerreinen, is in de nota wel specifiek gekozen voor een aanscherping. De nota geeft vooraf al richting in de te hanteren instrumenten. Beleidskader • Versnelling en betaalbaarheid woningbouw (Woonvisie 2021) • Ontwikkeling bedrijventerreinen (Bedrijventerreinagenda Altena 20232027) • Implementatie Omgevingswet • Implementatie Didam-arrest • Financiële beleidskaders

2/6

www.gemeenteAltena.nl

Beoogd resultaat Grondbeleid is een middel om ruimtelijke doelstellingen op het gebied van onder meer de volkshuisvesting, lokale economie, natuur en groen, infrastructuur en maatschappelijke voorzieningen te realiseren. De gemeente moet zich uitspreken welke rol zij op de grondmarkt wil vervullen. Argumenten 1.1 Voor de vaststelling van de beleidsuitgangspunten door de gemeenteraad, zijn de volgende hoofstukken relevant Voor de vaststelling van de beleidsuitgangspunten door de gemeenteraad, zijn de volgende hoofdstukken relevant: • Beleidssamenvatting (hoofdstuk 2) • Inleiding (hoofdstuk 3) • Gemeentelijke doelen en ambities (hoofdstuk 5) De inhoud van de daaropvolgende hoofdstukken en van de beide bijlagen brengt de gereedschapskist in beeld en heeft daarmee primair een informatief karakter. 1.2

Het tweeledige karakter van de Nota Grondbeleid Altena 2024maakt dat zowel de gemeenteraad als het college (onderdelen van) de nota moeten vaststellen. Zoals aangegeven, heeft de nota een tweeledig karakter: enerzijds kaderstellend en anderzijds de gereedschapskoffer van grondzakeninstrumenten. De vaststelling van de beleidsuitgangspunten in de nota grondbeleid is de bevoegdheid van de gemeenteraad. De uitvoering van het beleid valt onder de bevoegdheid van het college. U wordt dan ook gevraagd om de in de Nota Grondbeleid Altena 2024 genoemde beleidsuitgangspunten vast te stellen. In vervolg hierop zal het college de nota in zijn geheel vaststellen. 1.3 De Algemene Verkoopvoorwaarden zijn vastgesteld door het college Op 17 november 2020 heeft het college de Algemene Verkoopvoorwaarden vastgesteld. In de nota wordt een aantal aanvullingen voorgesteld. Deze wijzigingen worden dan ook door het college vastgesteld tegelijk met de vaststelling van de hele Nota Grondbeleid. 1.4 De Nota Grondbeleid Altena 2024 is Omgevingswet-proof Op 1 januari 2024 treedt de nieuwe Omgevingswet in werking. De nu voorliggende nota is volledig gestoeld op de instrumenten uit de nieuwe wet.

3/6

www.gemeenteAltena.nl

1.5

De motie over erfpacht (9-11-2021 Erfpachtregeling gemeente Altena) is verwerkt in de nota grondbeleid. De gemeenteraad heeft het college gevraagd om onderzoek te doen naar de mogelijkheden deze financieringsvorm (erfpacht) toe te passen op toekomstige woningbouwprojecten in de gemeente Altena en ook na te gaan welke woningbouwprojecten hier eventueel voor in aanmerking komen. In de nota Grondbeleid is in hoofdstuk 7.6 beschreven wat erfpacht precies inhoudt. Ook worden uitgebreid de voor- en nadelen benoemd voor zowel de gemeente (als blooteigenaar), als voor de erfpachter. Erfpacht is één van de maatregel die vanuit de gemeente kan wordt geïnitieerd. Erfpacht kan in een aantal gevallen leiden tot lagere maandlasten. Om de woningbouw betaalbaar te houden gaan we onderzoeken onder welke condities de gemeente Altena de inzet van uitgifte van gronden in erfpacht mogelijk kan maken. Omdat er ook financiële risico’s zijn voor de gemeente, moet dat via een apart besluit worden geïnitieerd. 2.1 De Nota Grondbeleid Altena 2019 moet worden ingetrokken Om onduidelijkheid te voorkomen, moet de huidige Nota Grondbeleid gemeente Altena 2019 worden ingetrokken. Het college zal uiteraard tot de vaststelling van de nieuwe nota de uitgangspunt van 2019 blijven hanteren.

Kanttekeningen 1.1 Aan een actieve rol van de gemeente in het grondbeleid zitten mogelijke risico's De beleidslijn voor de woningbouw en de bedrijfsontwikkeling is om een meer actieve rol aan te nemen bij de ontwikkeling van nieuwe locaties. Als de gemeente zelf gaat ontwikkelen, moeten goed de (financiële) risico’s in beeld worden gebracht bij het besluit van de gemeenteraad om de grondexploitatie vast te stellen. Deze risicoanalyse vindt in eerste instantie plaats op planniveau. Vervolgens wordt de raad op de hoogte gehouden van de stand van zaken van de projecten via het MPG. Financiën De nota zelf geeft alleen aan hoe de gemeente wil gaan handelen. Zoals aangegeven bij de kanttekeningen, moeten de risico’s van een ontwikkeling goed in beeld worden gebracht. Dat gebeurt op plan- of projectniveau. Participatieproces De ontwikkeling van Altena doen we niet alleen. Aannemers, ontwikkelaars en beleggers spelen daarin ook een grote rol. Wij werken graag samen met

4/6

www.gemeenteAltena.nl

hen, onze inwoners en ondernemers. Om Altena die prachtige plek te laten blijven.

Communicatie • Publicatie van de nota via de reguliere wijze (melding op de gemeentelijke pagina).

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Altena, de secretaris,

de burgemeester,

drs. R.J.M. van Wuijtswinkel MPA

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

Bijlagen Nota Grondbeleid Altena 2024

5/6

www.gemeenteAltena.nl

Raadsbesluit De raad van de gemeente Altena, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders,

besluit: 1. De volgende beleidsuitgangspunten die zijn benoemd in de nota Grondbeleid Altena 2024 specifiek vast te stellen: a. De ontwikkelstrategie gemeentelijke bedrijventerreinen; b. De ontwikkelstrategie voor de versnelling van de woningbouw; c. De verbetering van de betaalbaarheid van de woningbouw d. De regels voor het uitgiftebeleid en de implementatie van het Didamarrest; e. De beleidsstandpunten voor het faciliterend grondbeleid. 2. De Nota Grondbeleid Altena 2019 in te trekken.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Altena van

de voorzitter,

de raadsgriffier,

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

drs. S.J. Peet

6/6

www.gemeenteAltena.nl