Raadsvoorstel Mantelwoonbeleid gemeente Altena

Raadsvoorstel Onderwerp Mantelwoonbeleid gemeente Altena Samenvatting Altena maakt met nieuw beleid mogelijk om op het perceel van een bestaande woning tijdelijk een extra woning te maken voor mantelwonen van een familielid. Mantelwonen biedt jongeren de kans zelfstandig te wonen en maakt pré-mantelzorg mogelijk.

Voorstel 1. Op het perceel van een bestaande woning tijdelijk een afhankelijke woning voor mantelwonen mogelijk te maken voor familieleden in de 1e, 2e en 3e graad. 2. Het college op te dragen voor de uitvoering van besluit 1, beleidsregels vast te stellen.

Datum voorstel 19 maart 2024 Kenmerk D2024-03-007361 2023-013482 Opgesteld door Rianne de Graaf Telefoonnummer +31183516808 Team Team Omgeving & Vastgoed Portefeuillehouder J.P. Tanis

Inleiding Vorig jaar heeft u een motie aangenomen waarin het college gevraagd wordt Mantelwoonbeleid op te stellen. Mantelwonen biedt de mogelijkheid om op het perceel bij een bestaande woning, tijdelijk een extra woning te maken. Deze woning biedt jongeren de kans om zelfstandig te wonen en daarnaast biedt het een uitkomst in geval van pré-mantelzorg. Beleidskader Woonvisie gemeente Altena 2021-2025 Bestuursakkoord gemeente Altena 2022-2026 Beoogd resultaat Het mogelijk maken van een tijdelijke woonvorm bij een bestaande woning. Dit biedt de mogelijkheid om in kleine kring, binnen familie, zorg te dragen voor elkaar en samen op één erf/bouwperceel te wonen. Het biedt een kans voor jongeren in Altena om zelfstandig te wonen. Daarnaast biedt het de mogelijkheid om in aanloop naar mantelzorg eerder bij elkaar te wonen en ondersteuning te geven.

Gemeentehuis Altena Sportlaan 170 4286 ET Almkerk Postbus 5 4286 ZG Almkerk T (0183) 516100 E info@gemeenteAltena.nl

Argumenten

1/6

www.gemeenteAltena.nl www.gemeenteAltena.nl

1.1 Mantelwonen kan alleen bij een bestaande woning. De realisatie van de tijdelijke woning kan door gebruik te maken van de bestaande bouwmogelijkheden op een perceel waarop wonen is toegestaan. Dit kan door gebruik te maken van bestaande bebouwing, zoals bijvoorbeeld de garage, of door het plaatsen van een tijdelijk bouwwerk op het perceel. 1.2 De Omgevingswet geeft de mogelijkheid tijdelijke vergunningen te verlenen voor maximaal 15 jaar. Mantelwonen is bedoeld als tijdelijke oplossing. Daarom wordt een tijdelijke vergunning verleend. Onder de oude wetgeving was dit mogelijk voor maximaal 10 jaar. In de Omgevingswet is dit verruimd naar maximaal 15 jaar. Na 15 jaar moet de mantelwoning worden verwijderd of in geval van gebruik van een bestaand bijgebouw, moet deze weer de functie van bijgebouw krijgen. Er kan ook een heroverweging plaatsvinden. Mogelijk dat op dat moment sprake is van mantelzorg en kan een ontheffing voor mantelzorgwoning worden aangevraagd. 1.3 Er moet sprake zijn van een familieband met de bewoner van de hoofdwoning. Een tijdelijke vergunning wordt alleen verleend als er sprake is van een familieband in de 1e, 2e of 3e graad met een bewoner van de hoofdwoning. Als er geen sprake is van een familieband wordt dus geen vergunning verleend. Het is niet de bedoeling om huisvesting aan willekeurige derden te verlenen, die toevallig om woonruimte verlegen zit.

Dat gaat immers voorbij aan het doel van mantelwonen. 1.4 Realisatie van tijdelijke huisvesting wordt mogelijk zonder dat er sprake is van zorg. Het tijdelijk wonen op een erf bij een bestaande woning is nu alleen mogelijk als er sprake is van mantelzorg. Het mantelwoonbeleid maakt het mogelijk om te wonen op het erf van een familielid. Daarbij hoeft geen sprake te zijn van zorg. Daarmee kan ook vergunning worden verleend indien sprake is van pré-mantelzorg. Dus als de verwachting is dat er mantelzorg gaat ontstaan. 1.5 De mantelwoonvoorziening is bedoeld voor gebruik door 2 personen. De mantelwoonvoorziening is een tijdelijke extra woning op een perceel. Deze mag maximaal 80m2 groot zijn. De vergunning kan worden verleend als er sprake is van bewoning van de mantelwoning door 2 personen. 2.1 Vaststelling van het beleid is een bevoegdheid van het college. Het gaat hier om beleid waarbij het college bevoegd is vergunning te verlenen. De vaststelling van dit beleid is daarmee een bevoegdheid van het college. Omdat het beleid ontwikkeld is naar aanleiding van een 2/6

www.gemeenteAltena.nl

motie van de raad, wordt u in dit geval gevraagd het college opdracht te geven uitvoering te geven aan het mogelijk maken van mantelwonen voor familieleden in de 1e, 2e en 3e graad. Bijgevoegd treft u het concept beleid aan.

Kanttekeningen 1.1 Het mantelwoonbeleid is beter toetsbaar dan het mantelwoonbeleid van de gemeente Oss. In de motie werd verwezen naar het mantelwoonbeleid van de gemeente Oss. In deze gemeente is het mogelijk een vergunning te krijgen indien sprake is van een ondersteuningsrelatie. Wat onder een ondersteuningsrelatie wordt verstaan is niet vastomlijnd en redelijk subjectief. Daarmee is het moeilijk vast te stellen wanneer er sprake is van een ondersteuningsrelatie.Dit maakt een aanvraag lastig toetsbaar met mogelijk risico op ongewenste situaties die moeilijk handhaafbaar zijn. Om deze reden is het conceptbeleid voor Altena op dit punt anders. We stellen u voor een vergunning voor mantelwoning te verlenen indien sprake is van een familierelatie met de hoofdbewoner. Dit moet familie zijn in de 1e, 2e of 3e graad. Er hoeft daarnaast niet onderbouwd te worden of er een ondersteuningsrelatie is. Daarmee is een vergunningaanvraag voor een mantelwoning toetstbaar en handhaafbaar. 1.2 Er kan niet altijd een vergunning worden verleend. Na de vaststelling van het beleid zijn er duidelijke regels voor wanneer er meegewerkt kan worden aan een vergunning. Om op basis van pragmatische argumenten in bijzondere gevallen af te kunnen wijken van de beleidsregels is een maatwerkartikel opgenomen in de beleidsregel.

In de concept beleidsregel is opgenomen dat het college bevoegd is om een individuele belangenafweging te maken indien de beleidsregel niet passend is. In die gevallen zal een afweging worden gemaakt op de noodzaak van het toestaan van het mantelwonen op het perceel, de mate van aanvaarbaarheid binnen het woon- en leefklimaat en het afwijkende onderdeel of -delen ten aanzien van dit beleid. 1.3 Realisatie van extra woningen op een perceel kan gevolgen hebben voor de directe omgeving. In geval van een aanvraag van een mantelwoning bij een bestaande (agrarische) bedrijfswoning, zal goed getoetst moeten worden wat daarvan de gevolgen zijn voor het betreffende bedrijf of voor de gezondheid van de bewoners van de mantelwoning. Dit kan er voor zorgen dat geen vergunning voor een mantelwoning kan worden verleend.

3/6

www.gemeenteAltena.nl

1.4 Een mantelwoning is een afhankelijke woonvoorziening. Daarmee bedoelen we dat het een niet zelfstandige extra woonvoonvoorziening in de hoofdmassa, aan-of uitbouw of bijgebouw van een hoofdwoning is, zonder eigen erf of toegang voor mantelwonen. De ontheffing wordt verleend aan de eigenaar van het perceel en vervalt na beïndiging van het gebruik of als de hoofdbewoner vertrekt/verhuist. Net als bij mantelzorg moet de mantelwoning worden teruggebracht in oorpronkelijke staat.

Financiën Aan de vaststelling van het beleid zijn geen financiele consequenties verbonden. Initiatiefnemers betalen de gebruikelijke legeskosten bij een vergunningaanvraag. Participatieproces Voor de opstelling van het conceptbeleid is gesproken met de gemeente Oss over de opstelling van het mantelwoonbeleid en de ervaringen met de toepassing van hun beleid. Er zijn inmiddels meer gemeente die mantelwoonbeleid hebben vastgesteld, waaronder de gemeente Heusden. Beleidsregels van andere gemeenten hebben ook ten grondslag gelegen aan de conceptbeleidsregels voor Altena. Met de provincie is kortgesloten dat voor een tijdelijke afhankelijke woonvoorziening geen ruimte voor ruimte titel hoeft te worden aangeschaft als de mantelwoning in het buitengebied is gelegen. Aanpak Na het besluit van de raad, wordt het beleid ter vaststelling aan het college voorgelegd. Als de beleidsregel door het college is vastgesteld, wordt dit op de gebruikelijke wijze bekend gemaakt. Communicatie Dit raadsbesluit wordt op de gebruikelijke wijze gepubliceerd.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Altena, de secretaris,

de burgemeester,

drs. R.J.M. van Wuijtswinkel MPA

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

4/6

www.gemeenteAltena.nl

Bijlagen Concept Beleid Mantelwonen gemeente Altena

5/6

www.gemeenteAltena.nl

Raadsbesluit De raad van de gemeente Altena, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, gelet op de aangenomen motie van 18 april 2023 waarin het college gevraagd wordt Mantelwoonbeleid op te stellen.

besluit: 1 2

Op het perceel van een bestaande woning tijdelijk een afhankelijke woning voor mantelwonen mogelijk te maken voor familieleden in de 1e, 2e en 3e graad. Het college op te dragen voor de uitvoering van besluit 1, beleidsregels vast te stellen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Altena van

de voorzitter,

de raadsgriffier,

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

drs. S.J. Peet

6/6

www.gemeenteAltena.nl