Raadsvoorstel Kaders leges Omgevingswet en Wkb

Raadsvoorstel Onderwerp Kaders legesverordening Samenvatting Per 1 juli treden de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) in werking. Als gevolg daarvan treedt per 1 juli 2022 een nieuwe legesverordening in werking. Aan de gemeenteraad wordt gevraagd om kaders vast te stellen waar de nieuwe legesverordening aan moet voldoen. Voorstel Vast te stellen de volgende Kaders leges Omgevingwet en Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen: 1. De uitgangspuntennotitie implementatie omgevingswet gemeente Altena, vastgesteld door de raden van Aalburg, Werkendam en Woudrichem is uitgangspunt. 2. Het tarievenbeleid zoals geformuleerd in de kadernota voor de begroting 2022 is onverkort van toepassing. 3. De nieuwe legesverordening wordt binnen bovenstaand tarievenbeleid budgetneutraal ingevoerd. 4. We kiezen voor een ingroeivariant. In dit beginstadium van de Omgevingswet en Wkb zijn een aantal zaken nog niet helder. Ingrijpende beleidswijzigingen op terreinen die onhelder zijn worden in dit stadium vermeden. 5. Wanneer beleidswijzigingen in verband met de inwerking van de nieuwe wettelijke bepalingen wenselijk zijn worden die in het raadsvoorstel bij de nieuwe legesverordening inzichtelijk gemaakt. 6. We gaan uit van de nieuwe modelverordening van de VNG 7.

Bestaande tarieven met overeenkomstige bepalingen blijven in beginsel ongewijzigd tenzij specifiek wordt gemotiveerd waarom bij het betreffende tarief toch een wijziging gewenst danwel noodzakelijk is. 8. We hebben de intentie om milieuleges te gaan heffen. In de kadernota van de begroting 2023 zullen daarvoor kaders worden aangegeven alsmede het tijdpad. Inleiding Per 1 juli treden naar verwachting de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen in werking. Als gevolg daarvan treedt per 1 juli 2022 een nieuwe legesverordening in werking. Aan de gemeenteraad

1/6

Datum voorstel 11 oktober 2021 Kenmerk D2021-10-003179 / 2021033472 Opgesteld door Corne Paans Telefoonnummer 0183-516305 Team Team Financieel Advies Portefeuillehouder J.P. Tanis

Gemeentehuis Altena Sportlaan 170 4286 ET Almkerk Postbus 5 4286 ZG Almkerk T (0183) 516100 E info@gemeenteAltena.nl

www.gemeenteAltena.nl www.gemeenteAltena.nl

wordt gevraagd om kaders vast te stellen waar de nieuwe legesverordening aan moet voldoen. De gemeente heeft 8 jaar de tijd om de Omgevingswet in te voeren en kan elk jaar opnieuw een Verordening leges vaststellen. In de loop van die 8 jaar zullen naar verwachting allerlei wijzigingen in de leges worden doorgevoerd. Bij het opstellen van dit kaderdocument zijn de volgende perspectieven gehanteerd: • Gevolgen voor de dienstverlening • Budgetneutraliteit • Fiscale aspecten. Beleidskader • Belastingbeleid • Diensverleningsconcept • Wet kwaliteitsborging bouw • Omgevingswet Beoogd resultaat Kaders met behulp waarvan het gemakkelijker is om een nieuwe legesverordening, gewijzigd naar aanleiding van de Omgevingswet en de Wkb, vast te stellen. Argumenten Er wordt voorgesteld om een kader vast te stellen waaraan de nieuwe legesverordening moet voldoen. De volgende argumenten zijn daarbij van toepassing. 1.1. In de raden van Aalburg, Werkendam en Woudrichem is de ‘Uitgangspuntennotitie implementatie Omgevingswet Gemeente Altena’ vastgesteld. In deze uitgangspuntennotitie staat, onder andere, dat waar mogelijk vergunningplichten worden afgeschaft of vervangen door meldingsplichten en gewerkt wordt met algemene regels in plaats van verguningplichten. In de notitie staat ook dat er een verschuiving zal plaatsvinden naar toezicht en handhaving. 1.2.

Voor het in behandeling nemen van meldingen kunnen geen leges worden geheven. Voor het in behandeling nemen van aanvragen voor vergunningen wel. Voor algemeen toezicht en handhaving kunnen eveneens geen leges worden geheven. 2.1. Het begrip “zoveel mogelijk” uit de uitgangspuntennotitie wordt begrensd door het tarievenbeleid zoals geformuleerd in het coalitieakkoord en de nadere uitwerking daarvan in de kadernota van de begroting 2022. 3.1. Het begrip budgetneutraliteit houdt in dat tegenover een stijging van kosten een stijging van de opbrengst staat en tegenover een daling van de kosten een daling van de opbrengst. 2/6

www.gemeenteAltena.nl

4.1.

4.2.

5.1.

6.1.

6.2.

7.1.

8.1. 8.2.

3/6

We hanteren een ingroeivariant. Dit houdt in dat we in de loop van een aantal jaren toegroeien naar de situatie zoals geformuleerd in de uitgangspuntennotitie. De transitie naar het Omgevingsplan Altena zal daarin onder andere van belang zijn. Gevolgen van de nieuwe Omgevingswet en Wkb zijn in dit stadium niet altijd even helder. Daarbij past dat grote beleidswijzigingen zoals de toegroei naar vergunningvrij voorzichtig en getemporiseerd worden doorgevoerd. We beginnen met het vergunningvrij maken van een aantal kleinere vergunningen zoals bijvoorbeeld voor inritten waarvan de gevolgen goed te overzien zijn. Een onontkoombare beleidswijziging binnen de leges is bijvoorbeeld de splitsing in de tarieven die het gevolg is van de inwerkingreding van de Wkb. De gemeente doet voor bouwwerken die in gevolgklasse 1 vallen (bijvoorbeeld grondgebonden woningen, aanbouwen, meeste bedrijfspanden) niet langer de kwaliteitstoets maar nog wel de ruimtelijke toets. De modelverordening hanteert daarom een tarief voor de kwaliteitstoets en daarnaast een tarief voor het ruimtelijk deel. Bij de meeste vergunningen zal alleen sprake zijn van het ruimtelijk deel. In het raadsvoorstel bij de verordening zal de splitsing van het tarief worden onderbouwd. De nieuwe modelverordening van de VNG is in samenwerking tussen de VNG en inhoudelijk deskundigen tot stand gekomen.

Zonder twijfel zullen de meeste gemeenten de modelverordening zoveel mogelijk volgen. Daarmee worden juridische risico’s zoals het onverbindend verklaren van een verordening voorkomen. Dat wil niet zeggen dat we de modelverordening slaafs volgen maar afwijkingen zullen goed moeten worden onderbouwd. Bij de verordening hoort een kostenonderbouwing. Deze moet gebaseerd zijn op de begroting 2022 en de wijzingen daarvan die een gevolg zijn van de inwerkingtreding van de Omgevingswet en Wkb. In de nieuwe modelverordening komen we, weliswaar met een andere nummering, veelal vrijwel dezelfde bepalingen tegen als in onze huidige legesverordening. Voorgesteld wordt om in die situaties de tarieven te handhaven. Als een beleidswijziging wenselijk of noodzakelijk is, kan deze gemotiveerd worden doorgevoerd. De motivatie zal worden weergegeven in het raadsvoorstel bij de verordening. In mei 2022 komt, volgens de huidige planning dit raadsvoorstel in de raad. Onder de nieuwe Omgevingswet kunnen leges worden geheven voor het in behandeling nemen van aanvragen voor milieuvergunningen. Uitgangspunt bij de leges is dat kosten moeten worden neergelegd bij de veroorzakers van die kosten. Daarom wordt geadviseerd om gebruik te gaan maken van de wettelijke mogelijkheid om leges te

www.gemeenteAltena.nl

8.3.

8.4.

8.5. 8.6.

8.7.

gaan heffen voor het in behandeling nemen van aanvragen voor een milieuvergunning. Door de komst van de Omgevingswet wijzigt, op het gebied van milieu, het inrichting gebonden werken in activiteit gericht werken. Op dit moment is nog onvoldoende duidelijk wat dit financieel gaat betekenen. Er kunnen pas leges worden geheven als er inzicht is in lasten en baten. Het moment van invoeren is dus mede afhankelijk van het hebben van dit inzicht. Voor het inzicht in de kosten die op ons af komen zijn wij afhankelijk van de Omgevingsdienst. Bij het invoeren van de milieuleges worden de keuzes van de gemeenten die onder onze Omgevingsdienst vallen, ook meegewogen. Gestreefd wordt naar een invoeringsdatum per 1 januari 2023. Een nadere uitwerking en kaderstelling voor de milieuleges wordt opgenomen in de kadernota voor de begroting 2023. Ook zal in de kadernota het tijdpad worden aangegeven.

Kanttekeningen 1.1. De benodigde tijd voor het behandelen van meldingen zal minder zijn dan de benodigde tijd voor het behandelen van vergunningen. 1.2. De kosten voor het behandelen van meldingen mogen in de kostentoerekening van de legesverordening niet worden meegenomen. Deze komen ten laste van de algemene middelen. De tarieven voor vergunningen die niet in meldingen worden omgezet kunnen dan nog steeds 100% kostendekkend zijn. 2.1. Bij iedere soort vergunning die afgeschaft wordt en/of omgezet wordt in een melding zal een impactanalyse plaatsvinden. 8.1. De gemeente zal een aantal milieutaken die we nu zelf uitvoeren, overdragen aan de Omgevingsdienst. Dit betreft taken op het gebied van toezicht en handhaving. 8.2. De gemeente krijgt wettelijk de ruimte om een aantal regels op het gebied van milieu lokaal invulling te geven. Dit wordt “de bruidsschat” genoemd. Er mag niet de indruk ontstaan dat dit geld oplevert voor de gemeente.

Financiën 3.1 De nieuwe legesverordening zal zoveel mogelijk budgetneutraal worden ingevoerd. 3.2. De invoering van de Omgevingswet en Wkb heeft personele en financiële consequenties. De inrichting van de organisatie en de personele consequenties worden nog verder uitgewerkt. 4/6

www.gemeenteAltena.nl

Participatieproces Voor belastingen geldt geen participatieproces. Aanpak De planning is dat de kaders worden vastgesteld in de raad van februari 2022. Op 1 juli 2021 treden naar verwachting de nieuwe Omgevingswet en de Wkb in werking. Vervolgens zijn de door de raad vastgestelde kaders het uitgangspunt bij het opstellen van de verordening voor het tweede halfjaar. Voor die tijd, waarschijnlijk ergens in mei 2022 zal de nieuwe legesverordening voor het tweede halfjaar worden vastgesteld.

Communicatie De verordening leges voor het tweede halfjaar van 2022 zal worden gepubliceerd in de krant en op www.overheid.nl. Het college van burgemeester en wethouders, de gemeentesecretaris, de burgemeester,

drs. R.J.M. van Wuijtswinkel MPA

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

Bijlage: Uitgangspuntennotitie implementatie Omgevingswet Gemeente Altena

5/6

www.gemeenteAltena.nl

Raadsbesluit De raad van de gemeente Altena, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, besluit: vast te stellen de volgende kaders voor de Verordening leges voor het tweede halfjaar van 2022; 1. De uitgangspuntennotitie implementatie omgevingswet gemeente Altena, vastgesteld door de raden van Aalburg, Werkendam en Woudrichem is uitgangspunt. 2. Het tarievenbeleid zoals geformuleerd in de kadernota voor de begroting 2022 is onverkort van toepassing. 3. De nieuwe legesverordening wordt binnen bovenstaand tarievenbeleid budgetneutraal ingevoerd. 4. We kiezen voor een ingroeivariant. In dit beginstadium van de Omgevingswet en Wkb zijn een aantal zaken nog niet helder. Ingrijpende beleidswijzigingen op terreinen die onhelder zijn worden in dit stadium vermeden. 5. Wanneer beleidswijzigingen in verband met de inwerking van de nieuwe wettelijke bepalingen wenselijk zijn worden die in het raadsvoorstel bij de nieuwe legesverordening inzichtelijk gemaakt. 6. We gaan uit van de nieuwe modelverordening van de VNG 7. Bestaande tarieven met overeenkomstige bepalingen blijven in beginsel ongewijzigd tenzij specifiek wordt gemotiveerd waarom bij het betreffende tarief toch een wijziging gewenst danwel noodzakelijk is. 8. We hebben de intentie om milieuleges te gaan heffen.

In de kadernota van de begroting 2023 zullen daarvoor kaders worden aangegeven alsmede het tijdpad. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Altena van 1 februari 2022 de voorzitter,

de raadsgriffier,

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

drs. S.J. Peet

6/6

www.gemeenteAltena.nl