Raadsvoorstel Jaarstukken 2025

Raadsvoorstel Onderwerp Jaarstukken 2025 Samenvatting De raad stelt de Jaarstukken 2025 vast. Deze bestaan uit het Jaarverslag en de Jaarrekening. Het Jaarverslag 2025 bevat een beleidsmatige terugblik op het jaar 2025. De meeste ambities uit het Bestuursakkoord 2022-2026 zijn bereikt. Financieel gezien sluit het begrotingsjaar 2025 af met een positief resultaat. Voorstel 1. De Jaarstukken 2025 over het boekjaar 2025 van de gemeente Altena vast te stellen met een resultaat van € 3.666.000 positief; onder voorbehoud van ontvangst van een goedkeurende controleverklaring dan wel een controleverklaring met een beperking. Zodra een dergelijke verklaring is ontvangen worden het Jaarverslag 2025 en de Jaarrekening 2025 van de gemeente Altena geacht conform te zijn vastgesteld. 2. Van het positieve resultaat een bedrag van € 3.257.000 via budgetoverheveling van 2025 naar 2026 over te hevelen. 3. Het restant van het positieve resultaat ad € 409.000 aan de Algemene reserve toe te voegen. 4. Akkoord te gaan met de rechtmatigheidsverantwoording zoals opgenomen in de stukken inclusief de toelichting in de paragraaf Bedrijfsvoering in het Jaarverslag 2025. 5. Het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2026 bij de Jaarstukken 2025 vast te stellen. Inleiding Voor liggen de Jaarstukken 2025.

De Jaarstukken bestaan uit het Jaarverslag (beleidsmatige verantwoording) en de Jaarrekening (financiële verantwoording) en vormen na het opstellen van de Begroting en de Eerste en Tweede Bestuursrapportages het sluitstuk van het begrotingsjaar 2025. In lijn met de Begroting 2025 bevat het Jaarverslag 2025 een beleidsmatige verantwoording met doelenbomen. De Jaarrekening 2025 laat zien dat het begrotingsjaar 2025 sluit met een positief saldo.

.Datum voorstel 22 mei 2026 Kenmerk D2026-05-010245 2026-022395 Telefoonnummer +31183516301 Team Team Financiën Portefeuillehouder J.P. Tanis

Gemeentehuis Altena Sportlaan 170 4286 ET Almkerk Postbus 5 4286 ZG Almkerk

Beleidskader Het beleidskader wordt gevormd door het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de Financiële verordening gemeente Altena 2025.

T (0183) 516100 E info@gemeenteAltena.nl

1/17

www.gemeenteAltena.nl www.gemeenteAltena.nl

Beoogd resultaat Vaststelling van de Jaarstukken 2025 door de raad vóór de wettelijke termijn van 15 juli 2026. Argumenten 1.1 Het Jaarverslag 2025 laat zien dat het overgrote deel van de ambities is bereikt In het laatste begrotingsjaar van dit college is verder geïnvesteerd in belangrijke onderwerpen. Zo is ervoor gezorgd dat kinderen en jongeren de hulp krijgen die ze nodig hebben en is ingezet op passende jeugdzorg dichtbij. Daarnaast heeft de gemeente inwoners met een laag inkomen ondersteund met de Altenabon. In de afgelopen jaren hebben we actief ingezet op het vergroten van het bereik van de minimaregelingen, waardoor het beschikbare budget onder druk is komen te staan. Om te voorkomen dat we in de toekomst met tekorten worden geconfronteerd, moeten we ervoor zorgen dat het beschikbare budget aan blijft sluiten bij het gebruik van de minimaregelingen in onze gemeente. Verder is gewerkt aan de woningbouwopgave en werd geïnvesteerd in het onderhoud van groen en wegen. De plannen voor een derde haven zijn geconcretiseerd en acties voor maatregelen voor woningisolatie zijn uitgevoerd. Ook is er onderhoud gepleegd aan sporthallen en dorpshuizen. 1.2 De Jaarrekening 2025 sluit met een positief resultaat De Jaarrekening 2025 van de gemeente Altena sluit af met een voordelig resultaat van € 3.666.000. Het resultaat is als volgt opgebouwd. Omschrijving (bedragen x € 1.000)

Begroting 2025

Begroting 2025 na wijziging

Realisatie 2025

Verschil

Lasten

188.987 N

206.791 N

200.559 N

6.231 V

Baten

186.528 V

205.057 V

198.480 V

6.577 N

Saldo van baten en lasten

2.459 N

1.734 N

2.080 N

346 N

Mutaties reserves

2.865 V

6.040 V

5.746 V

294 N

405 V

4.306 V

3.666 V

640 N

Gerealiseerde resultaat

Het gerealiseerde saldo van baten en lasten over het boekjaar 2025 bedraagt € 2.080.000 nadelig. Per saldo is op basis van door de gemeenteraad genomen besluiten een bedrag van € 5.746.000 aan de reserves onttrokken (er is in 2025 dus op de reserves ingeteerd). Het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2025 bedraagt dan € 3.666.000 positief.

2/17

www.gemeenteAltena.nl

Bij de Tweede Bestuursrapportage 2025 (kolom Begroting 2025 na wijziging) werd een voordelig resultaat van € 4.306.000 geraamd, een nadelig verschil van € 640.000. 1.3 Er zijn verschillende oorzaken voor het verschil van € 640.000. In onderstaande tabel worden de voornaamste verklaringen groter dan € 250.000 voor het verschil van € 640.000 weergegeven. Analyse resultaat Jaarrekening 2025

2025

Verschillen > € 250.000 1

Extra storting pensioenen

Actualisatie voorziening (oud-)

(oud-) wethouders

wethouderspensioenen op basis van lagere

962 N

rekenrente, extra storting noodzakelijk om voorziening op peil te brengen. 2

Resultaat opvang

Incidenteel nadeel als gevolg van hogere kosten

Oekraïners

opvang van Oekraïense vluchtelingen die slecht

403 N

ten dele worden gecompenseerd door hogere inkomsten. 2

Jeugdhulp ambulant

In 2025 bleek de zorg binnen Jeugd-ambulant

regionaal

zwaarder dan verwacht, met gelijkblijvend

650 N

cliëntenaantal maar vaker duurdere maatwerkafspraken zonder contract. 4

Lagere baten

De inkomsten uit bouwvergunningen vallen

bouwvergunningen

incidenteel lager uit doordat in de tweede helft

745 N

van het jaar minder aanvragen zijn ingediend en afgehandeld dan verwacht. 4

Lagere uitgaven

Door ondercapaciteit, uitstel en langere

Volkshuisvestingsbeleid

doorlooptijden is een deel van het budget voor

364 V

het themaprogramma Wonen in 2025 niet benut. 4

Specifieke uitkering

In 2025 ontvangt de gemeente € 784.000 aan

Bouwimpuls Wonen

incidentele rijksbijdrage via de

(Realisatiestimulans)

Realisatiestimulans voor de bouw van 112

784 V

betaalbare woningen. Omdat de regeling pas in november 2025 is vastgesteld, konden deze baten niet eerder worden geraamd. 5

Afwikkeling project fiets-

Kosten die waren voor het vrijliggend fietspad

pad Middenweg

Middenweg mogen na de projectwijziging

459 N

(raadsbesluit van 16 december 2025) niet meer mogen worden geactiveerd en moeten daarom financieel worden afgewaardeerd. 5

Onderhoud verhardingen

Door twee onverwachte droogteschades en

404 N

meer niet-verzekerde schades zijn extra kosten gemaakt. Voor het Integraal Beheerplan Kunstwerken was geen budget beschikbaar.

3/17

www.gemeenteAltena.nl

5

Degeneratievergoedingen

De opbrengsten uit leges en degeneratie zijn in

314 V

2025 hoger uitgevallen door meer werkzaamheden van netbeheerders en sneller afgeronde glasvezelprojecten. 5

JOR Projecten wegen

Verschillende JOR- projecten van wegen lopen

263 V

door of zijn uitgesteld naar 2026 als gevolg van een langere voorbereidingstijd en beperkte beschikbare capaciteit. 5

Mobiliteitsvisie

In 2025 is vooral ingezet op de uitvoering van

441 V

concrete investeringsprojecten binnen het mobiliteitsbeleid. Hierdoor is minder uitgegeven aan de nadere uitwerking van de Mobiliteitsvisie dan oorspronkelijk was gepland. 5

Exploitatie veerdiensten

Het nadeel op de exploitatie van de veerdiensten

267 N

wordt vooral veroorzaakt door een incidentele kostenpost voor de vervanging van een motor en hogere exploitatiekosten door stijgende energieen loonkosten. 6a Diverse onvoorziene baten en lasten

De jaarlijkse beoordeling van de inbaarheid van

371 N

openstaande vorderingen leidt tot mutaties in de voorziening dubieuze debiteuren.

6a Afstoten /afwaardering activa

Door opschoning van de activa zijn bezittingen

1.330 N

afgewaardeerd die niet meer in eigendom zijn of al zijn gesloopt, wat leidt tot een incidentele afwijking in 2025.

6a Afwikkeling algemene

De afrekeningen uit de Meicirculaire 2025 over

uitkering oude jaren

eerdere jaren zijn per abuis niet verwerkt in de

1.720 V

Tweede Bestuursrapportage 2025. 6b Lagere storting in

De voorzieningen voor Verlofsparen en FPU zijn

370 V

voorziening verlofsparen en geactualiseerd op basis van de werkelijke FPU

verplichtingen, waardoor in 2025 minder is gestort dan begroot.

6b Vitaliteit

Door fasering van activiteiten en tijdelijke andere

327 V

financiële dekking van kosten is in 2025 een deel van het budget niet benut. -

Diverse lasten en baten Totaal

Overige voor- en nadelen.

368 V 930 N

Het totaalbeeld van de financiële afwijkingen in 2025 is gemengd, maar overwegend goed verklaarbaar. Het merendeel van de afwijkingen hangt samen met incidentele factoren, zoals het uitstellen van activiteiten, onverwachte ontwikkelingen, administratieve correcties en het moment waarop externe informatie beschikbaar komt. Gedurende de P&C-cyclus worden budgetten actief gemonitord en waar nodig bijgestuurd. 4/17

www.gemeenteAltena.nl

Tegelijkertijd geldt dat bij een aantal posten de definitieve financiële effecten pas aan het einde van het jaar kunnen worden vastgesteld. Dit betreft onder meer afrekeningen, voorzieningen, circulaires en regelingen die afhankelijk zijn van gerealiseerde volumes. Hierdoor worden sommige afwijkingen pas bij de jaarrekening volledig zichtbaar. Daarnaast is in meerdere gevallen sprake van fasering: activiteiten die inhoudelijk zijn voorbereid, maar financieel in een later jaar tot uitdrukking komen. De aard en verklaring van de afwijkingen sluiten daarmee in grote lijnen aan bij het beeld uit voorgaande jaren. In bijlage 1 zijn de afwijkingen die leiden tot het verschil van € 640.000 nader toegelicht. Verder is in het Jaarverslag 2025 onder elk programma een uitgebreide analyse van het resultaat opgenomen. Voor een nadere toelichting op de hierboven genoemde verschillen wordt naar deze analyses verwezen. 2.1 Een aantal budgetten wordt naar 2026 overgeheveld. Door diverse omstandigheden zijn in 2025 niet alle budgetten (volledig) tot besteding gekomen. Op basis van de afspraak om gelden voor de themaprogramma’s gedurende de looptijd van het themaprogramma beschikbaar te houden wordt voorgesteld voor de themaprogramma’s een bedrag van € 1.791.000 naar 2026 over te hevelen.

Daarnaast zijn aan het eind van 2025 nog middelen ontvangen waarvoor geldt dat deze in 2025 niet meer besteed konden worden. De besteding vindt plaats in 2026. Tot slot is sprake van een aantal overhevelingen die te maken hebben met incidentele middelen die in 2025 niet geheel tot besteding konden komen. De voorstellen voor budgetoverheveling zijn in onderstaande tabel weergegeven. Een overzicht met uitgebreide toelichting is opgenomen in bijlage 2. Omschrijving

Reden

Bedrag (x € 1.000)

Themaprogramma’s Programma Bestaanszekerheid

Activiteiten deels niet uitgevoerd,

214 N

doorlooptijd Altenabon Programma Vitaliteit

Activiteiten deels niet uitgevoerd

932 N

Programma Wonen

Activiteiten deels niet uitgevoerd

570 N

Programma Circulair Voedselsysteem

Activiteiten deels niet uitgevoerd

76 N

Realisatiestimulans

Middelen eind van het jaar ontvangen

784 N

Vanuit Decembercirculaire 2025

Middelen eind van het jaar ontvangen

74 N

Middelen eind van het jaar ontvangen

5/17

www.gemeenteAltena.nl

Omschrijving

Reden

Bedrag (x € 1.000)

Overige Wegen

Uitvoering vertraagd

263 N

Thuiswerkfaciliteiten

Aanbesteding naar 2026

241 N

Alleenverdienersproblematiek

Uitvoering vertraagd

49 N

Raadsonderzoek Nieuw Banne

Afronding in 2026

31 N

Begraafplaats ’t Laantje

Uitvoering vertraagd

25 N

Totaal voorgestelde budgetoverhevelingen

3.257 N

3.1 Het restant van het positieve resultaat wordt toegevoegd aan de Algemene reserve. Rekening houdend met de voorgestelde budgetoverhevelingen bedraagt het positieve resultaat van de Jaarrekening 2025 per saldo € 409.000. Voorgesteld wordt dit bedrag aan de Algemene reserve toe te voegen. 4.1 Het college legt verantwoording af met de rechtmatigheidsverantwoording. - Het college legt met de rechtmatigheidsverantwoording in de Jaarrekening 2025 verantwoording af aan de raad over het rechtmatig handelen. In de rechtmatigheidsverantwoording verantwoordt het college de rechtmatigheid van de baten, lasten en balansmutaties. Aanvullend daarop wordt in de paragraaf Bedrijfsvoering van het Jaarverslag 2025 een toelichting gegeven op fouten en onzekerheden boven de door de raad bepaalde rapportagetolerantie van € 100.000. - Begrotingscriterium. Er is sprake van een overschrijding van de lasten van € 2.803.000, waarvan € 411.000 meetelt in het oordeel van het college over de rechtmatigheid. Het betreft overschrijdingen waarover de raad niet tijdig is geïnformeerd. De onderschrijding van de baten telt niet mee in het oordeel van het college over de rechtmatigheid. Bij de kredieten is sprake van een overschrijding van € 177.000, waarvan € 38.000 meetelt in het oordeel van het college over de rechtmatigheid. - Voorwaardencriterium.

De geconstateerde onrechtmatigheden (€ 598.000) betreffen het niet juist naleven van Europese aanbestedingsregels, met name als gevolg van de doorloop van aanbestedingsfouten uit eerdere jaren, alsmede onrechtmatigheden als gevolg van het ontbreken van een getekend contract. - Het bedrag aan onrechtmatigheden blijft opgeteld onder de raad vastgestelde verantwoordingsgrens van € 4.011.180 (2% van de totale lasten exclusief toevoegingen aan de reserves). - De genoemde onrechtmatigheden zijn in de paragraaf Bedrijfsvoering van het Jaarverslag 2025 nader toegelicht. - De raad stelt de Jaarstukken 2025 integraal vast en hoeft niet afzonderlijk te besluiten over de rechtmatigheidsverantwoording.

6/17

www.gemeenteAltena.nl

4.2 De accountant geeft een oordeel over de getrouwheid. De verantwoordelijkheid voor het rapporteren over de rechtmatigheid van de jaarrekening ligt bij het college. De accountant geeft alleen een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening. Dit omvat ook een oordeel over de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording van het college. De accountant is voornemens bij de Jaarstukken 2025 een goedkeurende controleverklaring te verstrekken voor het getrouwe beeld, inclusief de daarin opgenomen rechtmatigheidsverantwoording van het college. 5.1 Het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2026 wordt vastgesteld. In het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2026 bij de Jaarstukken 2025 wordt gerapporteerd over de stand van zaken op basis van de geactualiseerde grondexploitaties per 1 januari 2026. De uitkomsten hiervan zijn verwerkt in de Jaarstukken 2025. Om die reden dient het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2026 bij de Jaarstukken 2025 te worden vastgesteld. Kanttekeningen 1.1 De accountantscontrole is nog niet afgerond. De accountantscontrole verloopt voorspoedig. Verwacht wordt dat het accountantsverslag voor 11 juni 2026 gereed is. Omdat de accountantscontrole op dit moment nog niet definitief is afgerond vindt de vaststelling van de Jaarstukken 2025 door het college plaats onder voorbehoud.

Indien de definitieve uitkomst van de accountantscontrole na verzending van de Jaarstukken 2025 aan de griffie leidt tot wijzigingen in het resultaat zal de raad daarover separaat worden geïnformeerd. Dit is echter niet de verwachting. Financiën Het resultaat van de Jaarrekening 2025 bedraagt € 3.666.000 positief. Voorgesteld wordt voor een bedrag van € 3.257.000 budgetten naar 2025 over te hevelen. Het uiteindelijke resultaat over 2025 komt dan uit op € 409.000 positief. Voorgesteld wordt dit bedrag aan de Algemene reserve toe te voegen. Omschrijving (bedragen x € 1.000) Resultaat Jaarrekening 2025

3.666 V

Budgetoverhevelingen

3.257 N

Naar Algemene reserve

409 N

Resultaat Jaarrekening 2025

7/17

-

www.gemeenteAltena.nl

Participatieproces Niet van toepassing. Aanpak Niet van toepassing. Communicatie Persbericht Gemeentelijke website Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Altena, de secretaris,

de burgemeester,

P.J.E. Breukers

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

Bijlagen - Jaarstukken 2025 - Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2026

8/17

www.gemeenteAltena.nl

Bijlage 1. Toelichting op de analyse van de verschillen Programma 1

Omschrijving

Bedrag

Extra storting pensioenen (oud-)wethouders

962 N

In 2025 is een extra storting gedaan in de voorziening wethouderspensioenen. Deze storting is nodig om de voorziening op het juiste niveau te brengen, mede vanwege de overgang van de pensioenverplichtingen naar het nieuwe pensioenstelsel. Per 1 januari 2028 worden de pensioenen van politieke ambtsdragers ondergebracht bij het ABP. De voorziening moet hier tijdig op worden afgestemd. Uit onderzoek is gebleken dat de bestaande voorziening onvoldoende was om de toekomstige verplichtingen volledig te dekken. Daarnaast is de voorziening aangepast op basis van de actuele rentestand. Deze aanpassing leidt tot nu tot een eenmalige afwijking, maar bijstelling van de voorziening komt jaarlijks voor. Afhankelijk van de ontwikkeling van de rente kan dit leiden tot een positief effect (onttrekking uit de voorziening) of een negatief effect (extra storting in de voorziening). De definitieve rente wordt pas aan het einde van het jaar vastgesteld. 2

Opvang Oekraïense vluchtelingen Voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen is sprake van een nadeel aan de lastenkant van € 0,6 miljoen. Dit wordt vooral veroorzaakt door hogere kosten voor inhuur, als gevolg van extra benodigde capaciteit, en door extra uitgaven vanwege onvoorziene gebeurtenissen bij de exploitatie van opvanglocaties. Aan de batenkant is sprake van € 0,2 miljoen hogere inkomsten. Dit komt door het terugvorderen van onterecht verstrekte uitkeringen en door aanvullende rijksmiddelen via de SISA-afrekening. Per saldo resulteert

403 N

dit in een nadeel van € 0,4 miljoen. Het gaat om een incidentele afwijking, die pas aan het einde van het jaar definitief kan worden vastgesteld. Dan is duidelijk hoeveel Oekraïense vluchtelingen zijn opgevangen, welke kosten daadwerkelijk zijn gemaakt en wat de definitieve compensatie van het Rijk is. De uiteindelijke afwijking kan zowel positief als negatief uitvallen. 2

Jeugdhulp ambulant regionaal

650 N

In 2025 is de zorg binnen Jeugd-ambulant regionaal zwaarder gebleken dan vooraf was ingeschat. Het aantal cliënten is daarbij ongeveer gelijk gebleven. Wel is vaker gebruikgemaakt van maatwerkafspraken met zorgaanbieders zonder contract. Deze afspraken zijn doorgaans duurder. Het betreft een openeinderegeling. De definitieve afrekening ontvangen wij aan het einde van het jaar via de gemeente Breda. Dit kan leiden tot zowel een positieve als een negatieve afwijking. De toekomstige uitgaven op dit onderdeel zijn

9/17

www.gemeenteAltena.nl

Programma

Omschrijving

Bedrag

mede afhankelijk van het aantal en de aard van deze maatwerkafspraken. 4

Lagere baten bouwvergunningen

745 N

De inkomsten uit bouwvergunningen vallen lager uit dan geraamd. Dit komt doordat in de tweede helft van het jaar aanzienlijk minder aanvragen zijn ingediend en afgehandeld dan vooraf werd verwacht. Het betreft een incidentele afwijking. De ontwikkeling wordt gedurende het jaar gemonitord, maar pas bij de jaarrekening kan definitief worden vastgesteld of het aantal aanvragen achterblijft bij de raming. Het is vooraf lastig te ramen hoeveel verbouwingen plaatsvinden en wat de bijbehorende bouwsom is, waardoor schommelingen in de inkomsten mogelijk zijn. 4

Lagere uitgaven Volkshuisvestingsbeleid

364 V

Door ondercapaciteit, prioritering (uitstel) en langere doorlooptijden van projecten en activiteiten is in 2025 een deel van het budget voor het themaprogramma Wonen niet benut. Daarnaast is in de Decembercirculaire 2025 sprake geweest van een onvoorziene compensatie, waardoor extra dekking beschikbaar is gekomen. Het gaat om een incidentele afwijking. Het uitstel is het gevolg van capaciteitsgebrek en een deel van de uitgaven kon gedekt worden uit eenmalige aanvullende middelen uit de Decembercirculaire 2025. 4

Specifieke uitkering Bouwimpuls Wonen (Realisatiestimulans)

784 V

Om de bouw van betaalbare woningen te versnellen, stelt het Rijk gemeenten een financiële bijdrage beschikbaar via de zogenoemde Realisatiestimulans. Per gerealiseerde woning bedraagt de bijdrage € 7.000. In 2025 is in Altena gestart met de bouw van 112 betaalbare woningen. Dit leidt tot een totale subsidie van € 784.000. De regeling is door het Rijk op 5 november 2025 officieel bekendgemaakt en gepubliceerd in de Staatscourant. Deze baten konden niet eerder geraamd worden. De regeling loopt tot en met 2029. In de Tweede Bestuursrapportage 2026 wordt een inschatting opgenomen van de te verwachten rijksbijdragen voor de jaren 2026 tot en met 2029, op basis van het aantal betaalbare woningen waarvan de bouw start. 5

Afwikkeling project fietspad Middenweg

459 N

De overschrijding wordt veroorzaakt doordat kosten die eerder zijn gemaakt voor het vrijliggend fietspad Middenweg na de projectwijziging (raadsbesluit van 16 december 2025) niet meer mogen worden geactiveerd. Deze kosten moeten daarom financieel worden afgewaardeerd. Het betreft een incidentele, financieel-technische afwijking, die het directe gevolg is van een raadsbesluit. 5

10/17

Onderhoud verhardingen

404 N

www.gemeenteAltena.nl

Programma

Omschrijving

Bedrag

Er hebben zich twee onverwachte droogteschades voorgedaan aan de Lageweg in Uitwijk en de Landweg in Dussen. Deze schades moesten acuut worden hersteld. Daarnaast zijn er meer schades geweest die niet door de verzekering werden vergoed. Voor het opstellen van het Integraal Beheerplan Kunstwerken (IBK) was vooraf geen afzonderlijk budget beschikbaar. De hiermee gemoeide kosten zijn grotendeels opgevangen binnen een bestaand, wat heeft geleid tot een overschrijding op dit bestaande budget. Het betreft een incidentele afwijking. Droogteschades zijn moeilijk te voorspellen. 5

Degeneratievergoedingen

314 V

Door een toename van werkzaamheden door netbeheerders zijn de opbrengsten uit leges en degeneratie in 2025 hoger uitgevallen dan geraamd. Daarnaast zijn projecten voor de aanleg van glasvezel sneller afgerond dan verwacht, waardoor de bijbehorende degeneratie-opbrengsten eerder zijn ontvangen. Degeneratie-opbrengsten zijn vergoedingen die netbeheerders betalen voor het tijdelijk openbreken van wegen, trottoirs en andere openbare ruimte. Deze werkzaamheden leiden tot extra slijtage en een kortere levensduur van de infrastructuur. De vergoeding is bedoeld om het versneld onderhoud of eerder herstel hiervan te bekostigen. Het betreft een incidentele afwijking, omdat vooraf niet bekend is hoeveel werkzaamheden netbeheerders uitvoeren en in welk tempo projecten worden gerealiseerd. De opbrengsten uit leges en degeneratie zijn structureel in de begroting opgenomen en worden gedurende het jaar gemonitord binnen de reguliere P&C-cyclus. 5

JOR Projecten wegen

263 V

Verschillende JOR- projecten van wegen lopen door of zijn uitgesteld naar 2026. Het project Singel Nieuwendijk is begin 2026 afgerond. De projecten Kappenwaard in Werkendam en Jettebos–Viveenstraat in Woudrichem zijn nog in uitvoering. Deze projecten zijn later gestart dan oorspronkelijk gepland, als gevolg van een langere voorbereidingstijd en beperkte beschikbare capaciteit. 5

Mobiliteitsvisie

441 V

In 2025 is vooral ingezet op de uitvoering van concrete investeringsprojecten binnen het mobiliteitsbeleid. Hierdoor is minder uitgegeven aan de nadere uitwerking van de Mobiliteitsvisie dan oorspronkelijk was gepland. De lagere lasten bij de nadere uitwerking van de Mobiliteitsvisie zijn het gevolg van een eenmalige verschuiving in prioriteiten. De verdere uitwerking van de Mobiliteitsvisie vindt op een later moment plaats. 5

11/17

Exploitatie veerdiensten

267 N

www.gemeenteAltena.nl

Programma

Omschrijving

Bedrag

Het nadeel op de exploitatie van de veerdiensten is voornamelijk het gevolg van een onverwachte vervanging van de motor van één van de veerboten. Dit was noodzakelijk om de bedrijfszekerheid en veiligheid van de veerdienst te waarborgen. Daarnaast zijn de reguliere exploitatiekosten hoger uitgevallen door stijgende energieprijzen en hogere loonkosten. Deze ontwikkelingen werken structureel door in de kostprijs van de veerdiensten. Het motorprobleem betreft een incidentele tegenvaller. Om beter aan te sluiten bij het huidige kostenniveau is het exploitatiebudget inmiddels verhoogd. Hiermee wordt ingespeeld op de structurele kostenontwikkelingen en wordt de continuïteit van de veerdiensten geborgd. 6a

Diverse onvoorziene baten en lasten

371 N

Jaarlijks wordt beoordeeld in hoeverre openstaande vorderingen nog daadwerkelijk invorderbaar zijn. Op basis hiervan worden mutaties doorgevoerd in de voorziening dubieuze debiteuren, zowel voor het algemene deel als voor het sociaal domein. Deze mutaties kunnen leiden tot een bijstelling van de voorziening, afhankelijk van de actuele stand van openstaande vorderingen en de inschatting van het risico op oninbaarheid. De exacte omvang hiervan wordt pas duidelijk bij de afronding van de jaarrekening, wanneer alle recente ontwikkelingen zijn verwerkt. De bijstelling is incidenteel van aard, maar komt jaarlijks terug als onderdeel van het reguliere en noodzakelijke financiële beheer. 6a

Afstoten /afwaardering activa

1.330 N

Bij een opschoning van de staat van activa is vastgesteld dat hierin bezittingen waren opgenomen die inmiddels niet meer in eigendom zijn van de gemeente of die al zijn gesloopt. Deze activa voldoen daardoor niet langer aan de voorwaarden om op de balans te blijven staan en worden daarom afgewaardeerd. De afwaardering leidt tot een incidentele afwijking in het huidige jaar, maar heeft ook een structureel positief effect doordat de afschrijvingslasten in de toekomst lager uitvallen. Dit structurele voordeel is verwerkt in de Eerste Bestuursrapportage 2026. 6a

Afwikkeling algemene uitkering oude jaren

1.720 V

In de Meicirculaire 2025 heeft het Rijk afrekeningen van de algemene uitkering uit het gemeentefonds bekendgemaakt die betrekking hebben op eerdere jaren. Deze mutaties zijn abusievelijk niet verwerkt bij de financiële vertaling van de Meicirculaire 2025 in de Tweede Bestuursrapportage 2025. De verwerking in de Jaarstukken 2025 heeft geen beleidsmatige oorzaak, maar betreft een administratieve omissie. 6b

12/17

Lagere storting in voorziening verlofsparen en FPU

370 V

www.gemeenteAltena.nl

Programma

Omschrijving

Bedrag

De voorzieningen voor Verlofsparen en Flexibel Pensioen en Uittreden (FPU) zijn geactualiseerd op basis van de stand per 31 december 2025. Bij deze actualisatie is gekeken naar de daadwerkelijk opgebouwde verlofrechten en de feitelijke verplichtingen rondom FPU. Per saldo is in 2025 minder geld in deze voorzieningen gestort dan vooraf was begroot. Pas na afloop van het kalenderjaar is definitief bekend is hoeveel verlof door medewerkers daadwerkelijk is gespaard en hoeveel medewerkers gebruikmaken van de FPU-regeling. Deze systematiek is vergelijkbaar met die bij de wethouderspensioenen: ramingen worden vooraf gemaakt, maar kunnen pas achteraf worden bijgesteld op basis van de werkelijke stand. De bijstelling betreft een incidentele afwijking, die jaarlijks terugkomt als onderdeel van de jaarafsluiting. 6b

Vitaliteit

327 V

Een deel van de activiteiten binnen het programma Vitaliteit is in 2025 voorbereid, maar wordt pas in 2026 daadwerkelijk uitgevoerd. Hierdoor zijn in 2025 niet alle beschikbare programmamiddelen benut. Daarnaast zijn de kosten voor projectleiding en ondersteuning in 2025 deels op een andere manier gefinancierd dan oorspronkelijk voorzien. Hierdoor zijn deze lasten niet volledig ten laste van het programma Vitaliteit gekomen. Vanaf 2026 verandert dit. De kosten voor projectleiding en ondersteuning worden dan grotendeels vanuit het programma Vitaliteit betaald en vervalt de inzet van IZA-middelen voor de projectleiding van de Vitaliteitscentra. De onderbesteding in 2025 betreft een incidentele afwijking, die samenhangt met fasering van activiteiten en tijdelijke financieringsafspraken. -

Diverse lasten en baten

368 V

Het saldo van alle overige voor- en nadelen < € 250.000. Totaal

13/17

640 N

www.gemeenteAltena.nl

Bijlage 2. Toelichting op budgetoverhevelingen Omschrijving

Reden

2025

Raadsonderzoek

Het raadsonderzoek Nieuwe Banne wordt in 2026 afgerond. In

31 N

Nieuwe Banne

dat kader worden nog facturen ontvangen.

Schadeafhandeling

Voor het herstel van door vandalisme beschadigd geraakte

vandalisme

gedenktekens op begraafplaats 't Laantje in Werkendam is in

begraafplaats 't Laantje

2025 een budget van € 25.000 beschikbaar gesteld. Door een

25 N

samenloop van omstandigheden in de voorbereiding is de realisatie uiteindelijk niet in 2025 tot stand gekomen. Door de complexiteit van de casus bleek het lastig om vooraf een realistische inschatting te maken van de doorlooptijd van schade-opname tot herstel. Decembercirculaire

Voor een aantal onderdelen zijn in de Decembercirculaire 2025

2025

van het gemeentefonds nog middelen beschikbaar gesteld. Het

74 N

betreft middelen voor aanvullende ondersteuning lokale energiehulp, voor implementatie automatisering gegevens inburgeraars en voor tegemoetkoming kinderopvang pleegouders. Vanwege het late moment van beschikbaar komen konden deze middelen in 2025 niet meer besteed worden. Besteding vindt in 2026 plaats. Alleenverdieners-

De alleenverdienersproblematiek is een situatie waarbij een

problematiek

(echt)paar door een samenloop van wet- en regelgeving te

49 N

weinig toeslagen ontvangt en daarmee onbedoeld op een besteedbaar inkomen onder het bestaansminimum uitkomt. Door knelpunt in de capaciteit is de uitvoering vanaf januari 2026 vertraagd opgepakt. Realisatiestimulans /

Altena heeft in 2025 een bedrag van € 784.000 uit de

Bouwimpuls

Realisatiestimulans van het Rijk ontvangen. Dit geld is bedoeld

784 N

voor betaalbare woningen waarvan de bouw in 2025 is gestart. Gemeenten krijgen een vast bedrag (€ 7.000) per betaalbare woning waarvan de bouw is gestart. De gemeente mag zelf bepalen hoe zij dit geld inzet, zolang dit past binnen het doel van de regeling: het stimuleren van betaalbare woningbouw. De regeling is door het Rijk op 5 november 2025 officieel bekendgemaakt en gepubliceerd in de Staatscourant. De bijdrage is daarna nog ontvangen. De middelen worden naar 2026 overgeveheld en beschikbaar gehouden in het kader van de betaalbare woningbouwopgave. Wij werken aan een raadsvoorstel voor het inzetten van dit bedrag en de naar verwachting de komende jaren nog te ontvangen bedragen. De raad kan zo zorgvuldige keuze maken over de besteding van deze middelen.

14/17

www.gemeenteAltena.nl

Omschrijving

Reden

2025

Uitvoering JOR-

Het project Singel Nieuwendijk is begin 2026 afgerond, hiervoor

263 N

projecten Wegen

volgen nog een aantal facturen. De projecten Kappenwaard Werkendam en Jettebos-Viveentraat Woudrichem zijn nog in uitvoering. Door een langere voorbereidingstijd en een beperkte capaciteit zijn deze later gestart. In 2026 worden beide projecten volledig afgerond. In 2026 is geen budget voor deze projecten begroot.

Thuiswerkfaciliteiten

In de Begroting 2025 is budget opgenomen voor

241 N

thuiswerkfaciliteiten. Tijdens de coronaperiode hebben medewerkers vaak op eigen kosten thuiswerkvoorzieningen aangeschaft. Door faciliteiten centraal en gereguleerd aan te bieden, creëren we een arbo-proof (thuis)werkomgeving. Dit is nodig om te voldoen aan de arbo-wetgeving. Daarnaast ondersteunt deze investering de huisvestingsdoelstellingen van de organisatie. Omdat de marktconsultatie meer tijd nodig had kon de aanbesteding pas in 2026 opgestart worden. Het eenmalig beschikbare budget wordt overgeheveld naar 2026. Themaprogramma

Voor een aantal activiteiten geldt dat deze in 2025 wel

Bestaanszekerheid

voorbereid zijn, maar nog niet tot uitvoering zijn gekomen.

214 N

Hierdoor is een deel van het budget in 2025 niet besteed. Daarnaast duurt de aanvraagperiode voor de Altenabond 2025 tot en met maart 2026. De bon is na activering een jaar geldig, waardoor de daadwerkelijke kosten voor de Altenabon 2025 ook in 2026 en 2027 nog kunnen vallen. Themaprogramma

De verwachting was dat in 2025 gestart kon worden met de

76 N

Circulair voedselsysteem projecten binnen het themaprogramma Circulair voedselsysteem die onder de Samenwerking Integrale Gebiedsontwikkeling( SIG)-subsidie vallen. Deze subsidie is echter pas in 2026 beschikbaar, waardoor de start van deze projecten is uitgesteld. Daarnaast zouden in 2025 enkele kleinere activiteiten op het gebied van de circulaire economie worden uitgevoerd. Het ontwikkelperspectief dat hiervoor nodig is, is in 2025 niet opgeleverd. Ook deze activiteiten schuiven door naar 2026. Themaprogramma

Het budget is bedoeld voor het verbeteren van de mentale,

Vitaliteit - Vitale

fysieke en sociale vitaliteit van de medewerkers. In het najaar

organisatie

van 2025 zijn alleen activiteiten voor de fysieke en mentale

130 N

gezondheid opgestart. In 2026 worden ook de activiteiten voor de sociale vitaliteit afgerond. Daarna wordt gestart met structurele activiteiten. Themaprogramma

In 2025 kon de inzet van een aantal medewerkers tijdelijk gedekt

Vitaliteit - algemeen

worden uit budgetten (IZA-middelen) en zijn diverse activiteiten

534 N

tijdelijk gedekt met GALA-middelen. Hierdoor hoefde geen

15/17

www.gemeenteAltena.nl

Omschrijving

Reden

2025

beroep gedaan te worden op de oorspronkelijk geraamde budgetten. Enkele projecten en initiatieven, onder meer projecten die bijdragen aan het bevorderen van de fysieke en sociale leefomgeving, zijn in 2025 voorbereid, maar nog niet geheel tot uitvoering gekomen. Daarnaast zijn enkele geplande activiteiten niet doorgegaan, waardoor een deel van het budget in 2025 niet is besteed. Themaprogramma

In het kader van een zorgvuldig en transparant

Vitaliteit -

besluitvormingsproces rondom de Vitaliteitscentra is bewust

Vitaliteitscentra

ruimte genomen om de kaderstellende rol van de raad goed tot

68 N

zijn recht te laten komen. Daarnaast heeft vertraging in de afgifte van beschikkingen binnen de Regio Deal invloed gehad op de voortgang van het programma. Als gevolg hiervan zijn in 2025 niet alle voorgenomen activiteiten en werkzaamheden tot uitvoering gekomen. Deze activiteiten worden doorgeschoven naar 2026. Themaprogramma

Bij de uitvoering van het plan van aanpak voor groene

Vitaliteit - Groene

ontmoetingsplekken zijn knelpunten geconstateerd die de

ontmoetingsplekken

voortgang in 2025 hebben belemmerd. Hierdoor is het voor dit

200 N

doel geoormerkte budget in 2025 niet volledig benut. In 2025 is verkend op welke wijze het budget voor groene ontmoetingsplekken doelmatig en effectief kon worden ingezet. Een deel van het budget is in 2025 ingezet voor het inwonersbudget. Themaprogramma

Door ondercapaciteit, prioritering (uitstel) en langere

Wonen

doorlooptijden van projecten en inspanningen alsook

570 N

onvoorziene compensatie in Decembercirculaire 2025 is een deel van het budget voor het themaprogramma Wonen in 2025 niet benut. Totaal budgetoverhevelingen

16/17

3.257 N

www.gemeenteAltena.nl

Raadsbesluit De raad van de gemeente Altena, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, besluit: 1. De Jaarstukken 2025 over het boekjaar 2025 van de gemeente Altena vast te stellen met een resultaat van € 3.666.000 positief; onder voorbehoud van ontvangst van een goedkeurende controleverklaring dan wel een controleverklaring met een beperking. Zodra een dergelijke verklaring is ontvangen worden het Jaarverslag 2025 en de Jaarrekening 2025 van de gemeente Altena geacht conform te zijn vastgesteld. 2. Van het positieve resultaat een bedrag van € 3.257.000 via budgetoverheveling van 2025 naar 2026 over te hevelen. 3. Het restant van het positieve resultaat ad € 409.000 aan de Algemene reserve toe te voegen. 4. Akkoord te gaan met de rechtmatigheidsverantwoording zoals opgenomen in de stukken inclusief de toelichting in de paragraaf Bedrijfsvoering in het Jaarverslag 2025. 5. Het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties 2026 bij de Jaarstukken 2025 vast te stellen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Altena van 7 juli 2026

de voorzitter,

de raadsgriffier,

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

drs. S.J. Peet

17/17

www.gemeenteAltena.nl