Raadsvoorstel Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2024-2029

Raadsvoorstel Onderwerp Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2024-2029 Samenvatting Het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2020-2024 (IHP) is herijkt. Met dit plan geven we invulling aan de noodzakelijke vernieuwingen van onze schoolgebouwen. Kwalitatief goede schoolgebouwen dragen bij aan goed onderwijs.

Voorstel 1. Het herijkte Integraal Huisvestingsplan 2024-2029 (IHP) vast te stellen. 2. De financiële consequenties die volgen uit de herijking van het IHP op te nemen in de meerjarenbegroting 2025-2029. 3. Na 5 jaar het IHP 2024-2029 te herijken.

Datum voorstel 30 april 2024 Kenmerk D2024-04-012862 2024-007714 Opgesteld door Gerty Vonk Telefoonnummer +31183516608 Team Team Samenleving Portefeuillehouder N.G. van Ooijen

Inleiding In 2020 is het Integraal huisvestingplan Onderwijs (IHP) voor de gemeente Altena opgesteld. Bij de vaststelling van het IHP heeft de raad ook besloten het IHP na vier jaar te herijken. In 2023 is daarom onder begeleiding van Hevo gestart met de herijking van het IHP 2020-2024. Het herijkte IHP bestaat uit vier onderdelen: 1. Visie: de bouwstenen 2. Inventarisatie van het gebouwenbestand 3. Opgaven gemeente Altena 4. Financiële vertaling In het IHP zijn per kern en school de verwachte opgaven opgenomen. Deze opgaven worden onderbouwd aan de hand van quickscans, capaciteitsanalyses en strategische overwegingen. De gewenste kwaliteit is in dit IHP bepaald op: • Het Bouwbesluit 2021. • Een hoge mate van flexibiliteit en toekomstbestendigheid. • Energieneutraal (ENG) voor nieuwbouw, met een minimum bijna energieneutraal (BENG) voor renovatie. • Frisse Scholen: het kwaliteitskader van Hevo, dit is een combinatie van Frisse Scholen klasse B en C.

1/7

Gemeentehuis Altena Sportlaan 170 4286 ET Almkerk Postbus 5 4286 ZG Almkerk T (0183) 516100 E info@gemeenteAltena.nl

www.gemeenteAltena.nl www.gemeenteAltena.nl

• •

•

Exploitatiegericht bouwen: toepassen van onderhoudsarme vloer- en wand-afwerking en aluminium kozijnen om hoge exploitatiekosten te voorkomen. Duurzaam en circulair bouwen: het betreft keuzes waardoor het gebouw een stap verder gaat dan ENG. Voor circulair bouwen is het ambitieniveau laag aangehouden in de bepaling van het investeringsbedrag. Esthetische onderwijskundige kwaliteit.

Beleidskader Het Integraal huisvestingsplan onderwijs 2020-2024 gemeente Altena De Verordening voorzieningen onderwijs gemeente Altena 2019. Beoogd resultaat • Kwalitatief goede schoolgebouwen in de gemeente Altena. • Een financieel planmatig beleid op het gebied van onderwijshuisvesting dat duidelijkheid biedt aan zowel schoolbesturen als gemeente voor de lange termijn. Argumenten 1.1 In het IHP zijn alle te verwachten renovatie- en nieuwbouwprojecten opgenomen Uitgangspunt bij schoolgebouwen is renovatie na 40 jaar en nieuwbouw na 60 jaar. Voor uitbreiding wordt de Verordening huisvesting onderwijs gemeente Altena aangehouden. Bij nieuwbouwopgaven wordt rekening gehouden met eigen ruimte voor kinderopvang, bij uitbreidingsopgaven wordt per opgave onderzocht of kinderopvang gewenst is. In tegenstelling tot het huidige IHP zijn in dit herijkte IHP alle verwachte renovatie- en nieuwbouwprojecten opgenomen op basis van het huidige scholenbestand in de gemeente. Tevens is bij nieuwbouwprojecten budgettair rekeningen gehouden met de toevoeging van kinderopvang. 1.2 In het herijkte IHP wordt uitgegaan van ENG bouwen, het kwaliteitskader van Hevo ten aanzien van Frisse Scholen en circulair bouwen - ENG bouwen: we verwachten dat op korte termijn ENG bouwen wettelijk verplicht gaat worden. Daarnaast is in de Klimaatwet opgenomen dat Nederland in 2050 geen CO2 uitstoot meer mag hebben.

Dit betekent dat een gebouw dat nu neergezet wordt, gedurende de levensduur naar ENG moet worden gebracht. Bij nieuwbouw is dit eenvoudiger te realiseren dan gedurende de looptijd. Om deze reden sorteren we daar bij deze herijking op voor. - Frisse scholen: voor wat betreft ‘frisse scholen’ zijn we uitgegaan van het Kwaliteitskader van Hevo. Dit is een combinatie van Frisse scholen klasse B en C. Zie de bijlage bij het IHP voor een specificatie.

2/7

www.gemeenteAltena.nl

-

Circulair bouwen: met het opnemen van meerkosten voor circulair bouwen komen we tegemoet aan de ambitie om aan de slag te gaan met de circulaire economie.

2.1 Door middel van fasering van projecten binnen het IHP en bijstelling van het kwaliteitskader voor frisse scholen is de extra benodigde structurele storting verlaagd Uit de initiële herijking van het huidige IHP volgde een aanvullende jaarlijkse storting in de reserve dekking kapitaallasten van € 623.000. Om dit structurele nadelige financiële effect te beperken zijn een tweetal maatregelen genomen. Enerzijds ontstaat door aanpassing van het gehanteerde kwaliteitskader voor frisse scholen een voordelig structureel effect op de storting van € 57.000. Besloten is om te kiezen voor het Kwaliteitskader van Hevo ten aanzien van Frisse Scholen B. Met deze norm zitten wij boven de wettelijke norm en in de praktijk wordt er vaak ook een combinatie van Frisse Scholen klasse B en C gerealiseerd. Indien een school toch Frisse scholen klasse B wil realiseren, kan het schoolbestuur hier aanvullend op investeren. Door alle projecten die gepland staan na 2030 met drie jaar door te schuiven ontstaat een voordelig financieel effect van € 208.000. Door de opgenomen investeringen vanaf 2030 3 jaar door te schuiven is sprake van een optimale besparing rekening houdend met de huidige situatie en noodzaak voor renovatie en nieuwbouw zoals opgenomen in het plan. Voor schoolbesturen is het doorschuiven van 3 jaar te overzien.

Een dergelijke termijn vraagt niet veel extra onderhoud aan de bestaande gebouwen. Met bovenstaande maatregelen bedraagt de benodigde jaarlijkse structurele storting in de reserve onderwijshuisvesting vanaf 2025 niet € 623.000, maar € 380.000. Een verlaging dus van € 243.000. 3.1 Het IHP wordt ieder 5 jaar herijkt om te zorgen voor een up-to-date planning Het college van B&W handelt in de looptijd van het IHP conform de in het IHP gestelde kaders. Het college zal bij iedere school altijd een project-specifieke afweging maken op basis van een businesscase. Daarnaast kunnen er zaken voorbij komen die maken dat er geschoven moet worden binnen de planning. Scholen hebben altijd de vrijheid een aanvraag in te dienen op basis van de Verordening huisvesting onderwijs gemeente Altena waar het college dan een besluit over moet nemen. Het IHP biedt op deze manier de kaders (inhoudelijk en financieel) waarbinnen het college opereert. Kanttekeningen Op 8 maart 2024 heeft Enexis aangegeven geen grootverbruikaansluitingen meer te verstrekken in verband met de netschaarste. Dit heeft gevolgen voor de huidige, maar waarschijnlijk ook toekomstige onderwijs 3/7

www.gemeenteAltena.nl

nieuwbouwprojecten. Momenteel wordt gekeken naar de gevolgen en mogelijke (tijdelijke) oplossingen. Momenteel loopt er een onderzoek naar de samenwerking van de VO-scholen in de gemeente Altena. De uitkomsten van dit onderzoek zouden kunnen leiden tot een gewijzigde huisvestingsbehoefte van het VO. Mocht dit zo zijn zal hiervoor een afzonderlijk besluitvormingstraject worden opgestart. In het herijkte IHP wordt vooralsnog uitgegaan van de huidige situatie. Financiën In het herijkte IHP is rekening gehouden met budget voor voorbereiding, sloopkosten en tijdelijke huisvesting. Omdat het erg lastig is om hier een budget te noemen, de markt schommelt flink, vooral met betrekking tot slopen van gebouwen en tijdelijke huisvesting, zijn we uitgegaan van normbedragen per m2 die Hevo heeft opgesteld. De opgenomen bedragen voor de projecten zijn inclusief BTW. We zijn voornemens om de schoolpleinen in het kader van ontmoeten en vitaliteit openbaar te maken. Dit heeft mogelijk ook een voordelig fiscaal effect omdat het openbare deel als openbaar gebied wordt aangemerkt. De omzetbelasting zou daarmee verhaald kunnen worden op het BTWcompensatiefonds. Dit zal in de voorbereiding per project nader worden onderzocht. Periodieke indexatie als basis voor de financiële vertaling van dit IHP is noodzakelijk.

De projecten zijn van 2023 naar 2024 geïndexeerd met een percentage van 4,4% op basis van de CPI-index. In dit IHP is rekening gehouden met een vast percentage indexatie per jaar (2%) om zo ook de doorrekening te maken voor projecten die verder weg in de tijd liggen. Dit percentage is een schatting op basis van de CPI-index over de afgelopen jaren. Het bedrag van de indexeringen wordt voor alle dotaties aan voorzieningen herijkt vanwege de P&C-cyclus. Wellicht dat de indexatie derhalve nog tot wijzigingen leidt bij de Kadernota. In het huidige IHP was sprake van een totaal investeringsvolume van € 81.337.000. Uit de herijking van het IHP blijkt dat een hoger investeringsvolume noodzakelijk is, rekening houdend met de uitgangspunten zoals die zijn opgenomen in het IHP. De verhoging bedraagt € 103.412.000, waarmee het investeringsvolume na herijking € 184.749.000 bedraagt voor de planperiode 2024-2043. De verhoging van het investeringsvolume kent voornamelijk de volgende oorzaken: - Bij de herijking zijn alle verwachte renovatie- en nieuwbouwprojecten op basis van het huidige scholenbestand in de gemeente aan het programma toegevoegd net als enkele noodzakelijke uitbreidingen. 4/7

www.gemeenteAltena.nl

-

De investeringen zijn opgetrokken naar prijspeil van oplevering van de desbetreffende schoolgebouwen.

Alle in het IHP opgenomen projecten worden geactiveerd en afgeschreven. We handhaven daarbij de in het huidige IHP gehanteerde uitgangspunten. De afschrijvingstermijn voor nieuwbouw is 60 jaar. Voor verbouwingen is de termijn 20 jaar. De toe te rekenen rente is zoals gebruikelijk het huidig geldende omslagpercentage van 0,75%. Waar sprake is van een multifunctioneel gebouw, met meerdere functies buiten onderwijs, wordt het uitgangspunt gehanteerd dat de kapitaallasten die betrekking hebben op deze onderdelen worden gedekt door huurinkomsten. Voor dekking van de kapitaallasten voor de onderwijsfunctie wordt de huidige systematiek van het gebruik van een specifieke kapitaaldekkingsreserve gehandhaafd. De stand van deze dekkingsreserve kapitaallasten per 1-1-2024 is € 20.905.000. Een deel van deze reserve is bestemd voor dekking van het IHP. Dit deel bedraagt € 11.228.000. De jaarlijkse kapitaallasten worden aan de reserve onttrokken. Daartegenover staat een jaarlijkse gelijkblijvende structurele storting in de reserve om de stand van de reserve gedurende de looptijd van 20 jaar niet negatief te laten worden. Op grond van het huidige IHP bedraagt deze jaarlijkse storting € 2.014.000. Met de verwerking van de extra kapitaallasten die voortvloeien uit het IHP wordt in de toekomst de reserve onderwijshuisvesting negatief.

Om dit te voorkomen is een extra jaarlijkse storting van € 623.000 benodigd. Om dit financiële effect te beperken is gekeken naar besparingsmogelijkheden. Hiervoor zijn de onderstaande opties onderzocht: • • • •

Niet ENG bouwen, maar BENG bouwen. Geen frisse scholen klasse B aanhouden, maar het kwaliteitskader frisse scholen van Hevo. Dit is combinatie van klasse B en klasse C. Niet circulair bouwen. Het voorliggende programma faseren.

In het nieuwe IHP is ervoor gekozen om te kiezen voor het Kwaliteitskader van Hevo ten aanzien van Frisse Scholen B. Daarnaast zijn de opgenomen investeringen vanaf 2030 met 3 jaar doorgeschoven. Met deze maatregelen bedraagt de benodigde jaarlijkse structurele storting in de reserve onderwijshuisvesting vanaf 2025 niet € 623.000, maar € 380.000. Hiermee neemt de totale jaarlijkse storting in de reserve toe van € 2.014.000 naar € 2.394.000.

5/7

www.gemeenteAltena.nl

Participatieproces Het traject voor de herijking van het IHP is gelopen met alle schoolbesturen in de gemeente Altena. Daarnaast is er ook een sessie gehouden met de verschillende kinderopvangorganisaties in de gemeente. Deze organisaties worden op de hoogte gehouden van het verdere traject en de uitkomst hiervan. Aanpak Als uw raad instemt met het IHP 2024-2029 zal gestart worden met de uitvoering. Elk nieuw project start met het opstellen van een businesscase. In een businesscase wordt een project verder geconcretiseerd en geactualiseerd. Na vaststelling van de businesscase door het college zal het project daadwerkelijk worden opgestart. Communicatie De gemeenteraad wordt jaarlijks bijgepraat over de voortgang van de uitvoering van het IHP.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Altena, de secretaris,

de burgemeester,

drs. R.J.M. van Wuijtswinkel MPA

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

Bijlagen IHP Onderwijs 2024-2029

6/7

www.gemeenteAltena.nl

Raadsbesluit De raad van de gemeente Altena, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, gelet op de Verordening huisvesting onderwijs gemeente Altena, besluit: 1. Het herijkte Integraal Huisvestingsplan 2024-2029 (IHP) vast te stellen. 2. De financiële consequenties die volgen uit de herijking van het IHP op te nemen in de meerjarenbegroting 2025-2029. 3. Na 5 jaar het IHP 2024-2029 te herijken.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Altena van

de voorzitter,

de raadsgriffier,

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

drs. S.J. Peet

7/7

www.gemeenteAltena.nl