Raadsvoorstel Grondgebruik bij nutstracés

Raadsvoorstel Onderwerp Beschikbaar stellen budget pilot grondgebruik bij nutstracés Samenvatting Altena heeft één van het meest verouderde energienetwerk in Brabant. Daarom geeft Enexis prioriteit aan het vernieuwen van het netwerk in Altena. Soms liggen kabels en leidingen in gemeentegrond die inwoners oneigenlijk in gebruik hebben genomen. Daardoor kunnen werkzaamheden niet plaatsvinden. In 2025 hebben we ervaring opgedaan met een werkwijze die de voortgang niet belemmert. Deze werkwijze zetten we in 2026 als pilot voort. Dit betekent dat inwoners de grond tijdelijk vrijmaken en de grond daarna voor een periode van maximaal vijf jaar onder voorwaarden mogen blijven gebruiken via een bruikleenovereenkomst. Het college vraagt de gemeenteraad budget beschikbaar te stellen voor de uitvoering van de pilot.

Datum voorstel 8 april 2026 Kenmerk D2026-04-002898 2025-028198 Telefoonnummer +31183516817 Team Team Vastgoed & Facilitaire Dienstverlening Portefeuillehouder J.P. Tanis

Voorstel Een incidenteel budget van € 100.000 beschikbaar te stellen voor de kosten van de pilot grondgebruik bij nutstracés.

Inleiding Gemeente Altena heeft een van de meest verouderde energienetwerken in Brabant. De kwaliteit van het netwerk is slecht en nutsbedrijven moeten dringend aan de slag in het kader van de energietransitie. Enexis plaatst onze kernen daarom hoog op hun prioriteitenlijst. Die positie is cruciaal voor het tijdig realiseren van verzwaringen en uitbreidingen in het kader van de energietransitie. Binnen gemeente Altena zijn op veel locaties stroken gemeentegrond zonder toestemming in gebruik genomen door bewoners. Deze stroken liggen vaak boven kabels en leidingen en belemmeren vervangingswerkzaamheden van nutsbedrijven. Het probleem speelt vooral bij oudere straten en lintbebouwing. Belemmeringen, zoals het niet beschikbaar zijn van nutstracés, hebben gevolgen: projecten worden uitgesteld en onze gemeente schuift naar beneden op de lijst van Enexis. Door actief mee te werken en pro-actief grond tijdig vrij te maken, wordt vertraging in de energietransitie voorkomen en behouden we onze prioritaire positie. Daarnaast is de gemeente wettelijk verplicht nutstracés vrij toegankelijk te houden.

1/5

Gemeentehuis Altena Sportlaan 170 4286 ET Almkerk Postbus 5 4286 ZG Almkerk T (0183) 516100 E info@gemeenteAltena.nl

www.gemeenteAltena.nl www.gemeenteAltena.nl

Om deze knelpunten op een zorgvuldige en snelle wijze op te lossen, heeft het college op 7 april 2026 besloten om bruikleenovereenkomsten aan te bieden voor een periode van maximaal vijf jaar bij het vrijmaken van in gebruik genomen gemeentegrond. Dit gebeurt in het kader van een pilot van één jaar. Hoewel de gemeenteraad op 1 juli 2025 heeft besloten lopende zaken rond snippergroen on hold te zetten, heeft de raad daarbij uitdrukkelijk een uitzondering gemaakt voor situaties waarin het publieke belang wordt geschaad door kabel- en leidingwerkzaamheden. Dit volgt uit de motie, waarin staat: “Lopende zaken rond snippergroen per direct on-hold te zetten – tenzij dat het publieke belang schaadt vanwege werk aan leidingen en kabels – en weer op te pakken nadat het beleid herijkt is”. Het onderhavige voorstel valt binnen deze door de raad vastgestelde uitzonderingssituatie. De pilot ziet uitsluitend op het tijdelijk vrijmaken van gemeentegrond ter plaatst van nutstracés, om noodzakelijke urgente werkzaamheden aan kabels en leidingen mogelijk te maken. Gelet op de urgentie van de energietransitie en de afhankelijkheid van tijdige uitvoering door nutsbedrijven, acht het college het noodzakelijk deze uitzonderingsruimte daadwerkelijk te benutten. Voor de uitvoering van deze afgebakende pilot is een incidenteel budget van € 100.000 benodigd.

Aangezien hiervoor geen middelen zijn opgenomen in de vastgestelde begroting, is een expliciet raadsbesluit noodzakelijk. Beleidskader Grondzaken Beoogd resultaat Met het beschikbaar stellen van het budget wordt de financiële randvoorwaarde gecreërd om de pilot rechtmatig en ononderbroken uit te kunnen voeren. Argumenten 1. Rechtmatige en transparante budgetbeschikbaarheid Voor de uitvoering van de pilot in het jaar 2026 zijn kosten gemoeid met inventarisatie, begeleiding, juridische vastlegging en communicatie richting bewoners. Deze kosten zijn niet opgenomen in de vastgestelde begroting. Door het budget expliciet beschikbaar te stellen bij raadsbesluit wordt invulling gegeven aan het budgetrecht van de raad en wordt de financiële rechtmatigheid van de pilot geborgd. 2. Voorkomen van vertraging en hogere kosten Zonder beschikbaar budget kan de pilot niet worden uitgevoerd. Dit zou kunnen leiden tot stilstand of vertraging van noodzakelijke

2/5

www.gemeenteAltena.nl

nutswerkzaamheden. Vertraging heeft niet alleen gevolgen voor het realiseren van infrastructurele doelen en de energietransitie, maar kan ook leiden tot hogere uitvoeringskosten, het uitstellen van projecten en het verschuiven van de gemeente Altena op de prioriteitenlijst van nutsbedrijven. Het beschikbaar stellen van het incidenteel budget maakt tijdige en planmatige uitvoering mogelijk en voorkomt escalatie. 3. Beheersbare en afgebakende inzet van middelen Het gevraagde budget is gemaximeerd en bedoeld voor een afgebakende pilot met een looptijd van één jaar. Op basis van deze pilot wordt ervaring opgedaan met de gekozen werkwijze, zowel juridisch als financieel. De inzet van middelen is daarmee tijdelijk, gericht en beheersbaar. De resultaten van de pilot kunnen worden betrokken bij toekomstige besluitvorming over structureel beleid, zonder dat nu vooruitgelopen wordt op beleidswijziging of structurele budgetten. Kanttekeningen Vooruitlopend werken op besluitvorming Hoewel het college vooruitlopend op het raadsbesluit noodzakelijke kosten tijdelijk heeft gedekt uit de lopende begroting, blijft het formele budgetrecht bij de raad. Indien de raad besluit het budget niet beschikbaar te stellen, heeft dit gevolgen voor de voortgang en afronding van de pilot en dient de gemaakte inzet te worden heroverwogen.

Gezien de urgentie van lopende en geplande nutswerkzaamheden is deze handelwijze echter als onvermijdelijk en proportioneel beoordeeld. Financiën Voor de uitvoering van de pilot is een incidenteel budget van € 100.000 benodigd. Dit budget is niet opgenomen in de vastgestelde begroting. Met dit raadsvoorstel wordt, conform de financiële verordening, aan de gemeenteraad gevraagd het benodigde budget beschikbaar te stellen, zodat de kosten van de pilot rechtmatig kunnen worden gedekt. Indien u positief besluit, wordt dit bedrag opgenomen in de tweede bestuursrapportage 2026.

Participatieproces Niet van toepassing. Aanpak Niet van toepassing, dit voorstel ziet uitsluitend op het beschikbaar stellen van financiële middelen. Communicatie

3/5

www.gemeenteAltena.nl

Dit besluit ziet uitsluitend op budgettaire besluitvorming en vraagt daarover geen (externe) communicatie. Bij de uitvoering van de pilot infomrerne en betrekken we vanzelfsprekend de betreffende bewoners.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Altena, de secretaris,

de burgemeester,

P.J.E. Breukers

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

Bijlagen Geen

4/5

www.gemeenteAltena.nl

Raadsbesluit De raad van de gemeente Altena, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, gelet op artikel 189 van de Gemeentewet besluit: een incidenteel budget van € 100.000 beschikbaar te stellen voor de kosten van de pilot grondgebruik bij nutstracés. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Altena van 23 juni 2026.

de voorzitter,

de raadsgriffier,

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

drs. S.J. Peet

5/5

www.gemeenteAltena.nl