Raadsvoorstel beleidskader Onderwijskansen 2022-2025

Raadsvoorstel Onderwerp Beleidskader onderwijskansen Samenvatting Het beleidskader Onderwijskansen Altena voor de periode 2022-2025 beschrijft de wijze waarop de gemeente, met haar partners, in de komende beleidsperiode invulling geeft aan het onderwijskansenbeleid in Altena.

Datum voorstel 21 juni 2022 Kenmerk D2022-04-001280 2022-008829 Opgesteld door Karlijn Lotens Telefoonnummer 0183-516607

Voorstel Het beleidskader Onderwijskansen 2022-2025 vast te stellen, om: - kinderen een zo goed mogelijke start op de basisschool te geven; - het onderwijs te ondersteunen zodat zij onderwijsachterstanden zo goed mogelijk kunnen aanpakken; - de educatieve partners met elkaar en met de gemeente te laten samenwerken om aanbod en voorzieningen te verbinden. Hierbij gaan we uit van een pro-actieve, integrale en thuisnabije aanpak waarbij curatie en preventie van groot belang zijn.

Team Team Samenleving Portefeuillehouder N.G. van Ooijen-van Breugel

Inleiding Het beleidskader Onderwijskansen Altena voor de periode 2022-2025 beschrijft de wijze waarop de gemeente, met haar partners, in de komende beleidsperiode invulling geeft aan het onderwijskansenbeleid in Altena. Een beleidskader dat concrete aanknopingspunten biedt om de komende vier jaar gemeentebreed samen te werken aan kwaliteitsgericht onderwijskansenbeleid. Beleidskader Gemeenten krijgen financiële middelen van het Rijk (GOAB) om goed onderwijsachterstandenbeleid te voeren. Dit is geregeld in de wet op het primair onderwijs. Voor- en vroegschoolse educatie (VVE) is onderdeel van het onderwijsachterstandenbeleid. De gemeente is wettelijk verantwoordelijk voor: • voldoende en kwalitatief hoogwaardig aanbod van voorschoolse educatie; • het vaststellen van de doelgroep; • het bereik van alle doelgroepkinderen en goede toeleiding van kinderen naar voorschoolse educatie; • toezicht op en handhaving van de kwaliteit de kinderopvang en de peuteropvang;

1/6

Gemeentehuis Altena Sportlaan 170 4286 ET Almkerk Postbus 5 4286 ZG Almkerk T (0183) 516100 E info@gemeenteAltena.nl

www.gemeenteAltena.nl www.gemeenteAltena.nl

•

jaarlijks overleg voeren met de schoolbesturen over de resultaten van vroegschoolse educatie.

Om bovenstaande zaken te borgen kan een gemeente ervoor kiezen dit vast te leggen in een beleidskader. De gemeente Altena kiest daarvoor, omdat we op deze manier een goede basis kunnen leggen voor de verdere uitvoering en verfijning van het beleid. Beoogd resultaat Met dit beleidskader werken we toe naar een kwaliteitsgericht onderwijskansenbeleid waarbij we ervoor zorgen dat kinderen tijdig en blijvend in aanraking komen met een taalrijke omgeving. Argumenten 1.1 Met dit beleidskader wordt de basis gelegd voor verdere versterking van de samenwerking op het gebied van onderwijskansen. De behoefte hieraan was, zowel bij partners als de gemeente, groot. 1.2 In dit beleidskader gaan we uit van twee componenten: preventie en curatie. We streven in Altena naar een proactieve, integrale en thuisnabije aanpak voor deze groep kinderen. • preventie: het tijdig signaleren en voorkomen van achterstanden • curatie: het effectief aanpakken van bestaande achterstanden 1.3 We werken aan drie doelen binnen het onderwijskansenbeleid. We willen dat kinderen een zo goed mogelijke start op de basisschool kunnen maken. We ondersteunen het onderwijs zodat de scholen onderwijsachterstanden zo goed mogelijk kunnen aanpakken. En we willen de educatieve partners met elkaar laten samenwerken om aanbod en voorzieningen te verbinden. 1.4.

In dit beleidskader durven we ongelijk te behandelen om de kansengelijkheid te vergroten. We hebben in ons beleid extra aandacht voor hotspots. We besteden extra tijd, aandacht en middelen aan die plekken (opvanglocaties, scholen, kernen) waar de problematiek het zwaarst is. 1.5 Er zijn verschillende raakvlakken met het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) en het dossier afstemming onderwijs-jeugdhulp. De aandacht die onderwijs krijgt in de gemeente Altena is de afgelopen jaren sterk gegroeid. Er zijn verschillende factoren te benoemen die dit beïnvloeden. Enerzijds de landelijke aandacht voor preventie en thuisnabij onderwijs, anderzijds de lokale breed levende wens (bij zowel partners, college als raad) om als educatieve partners beter te gaan samenwerken met als doel

2/6

www.gemeenteAltena.nl

eerder en beter ondersteuning te kunnen bieden aan het kind. Al deze ontwikkelingen hebben een bepaalde synergie. Kinderen met een onderwijsachterstand hebben soms ook te maken met andere problematiek. De scholen in onze gemeente met hogere achterstandscores zijn ook de scholen waar meer dan gemiddelde jeugdhulpproblematiek speelt. Het is van groot belang om dit verder te onderzoeken en hierin verbindingen te gaan leggen. In dit beleidskader beginnen we daarmee. Tegelijkertijd werken we ook aan een visie en uitvoeringsagenda op onderwijs-jeugd en aan preventief jeugdbeleid. Met de extra middelen vanuit het NPO realiseren we de functie consulent 0-4 jaar, die zich specifiek zal gaan richten op het jonge kind. Kanttekeningen 1.1 Het beleidskader is voor een groot deel gericht op samenwerkingsafspraken. Met de partners moet na vaststelling van het beleidskader verder gepraat worden over de uitvoeringsafspraken. Er moet dus nog wel een verfijning plaatsvinden maar met het beleidskader wordt een goede basis gelegd. 1.2 Het OAB budget schommelt jaarlijks Het OAB budget wordt jaarlijks aangepast aan de hand van achterstandsscores in onze gemeente. Die kunnen ieder jaar anders zijn. Er zijn nooit hele grote afwijkingen, maar een verschil ten opzichte van het vorige jaar kan er wel voor zorgen dat we de uitvoering van ons beleid soms moeten bijsturen.

Daarnaast is het prettig om wat ruimte in het budget te houden zodat incidentele zaken bekostigd kunnen worden. Financiën De gemeente ontvangt jaarlijks middelen in het kader van de GOAB. De hoogte van de middelen is gebaseerd op opleidingsniveau van ouders, de verblijfsduur in Nederland, herkomstland van ouders en eventuele schuldsanering. Door wijzigingen in deze basisgegevens kan de verdeling van het budget elk jaar worden aangepast aan de ontwikkelingen in de gemeente. In 2022 hebben we een bedrag van € 813.580 in de begroting voor het OABbeleid. Hiervan worden de subsidies voor het VVE-beleid betaald aan de kinderopvangorganisaties. Daarnaast ontvangen we de Asscher-gelden voor de peuters waarvan de ouders geen recht hebben op kinderopvangtoeslag. We blijven met de gemaakte kosten binnen de begroting. Ook voor de toekomst verwachten we dat.

3/6

www.gemeenteAltena.nl

Begroting 2022 Verwachte uitgaven 2022

€ 813.580 € 795.290

Specificatie uitgaven Subsidies 2022 € 712.290 Taalklas € 60.000 Peutermonitor € 23.000 Totaal € 795.290 Over de OAB-periode 2019-2022 hebben we een reserve opgebouwd. Deze bedraagt per 31-12-2021 € 658.900. De reserve is ontstaan doordat de gemeente Altena aanzienlijk meer OABmiddelen krijgt dan de voormalige gemeenten Aalburg, Werkendam en Woudrichem opgeteld. Het gaat om een voordeel van ruim € 300.000 per jaar ten opzichte van de oude gemeenten. Vanaf de datum van de fusie hebben we gewerkt aan nieuw beleid op het gebied van 16-uurs aanbod VVE. Dit beleid hield in dat we van een aanbod van 10 uur per week voor een doelgroeppeuter naar een aanbod van 16 uur per week zijn gegaan. Het nieuwe beleid is ingegaan per 1 januari 2021 en daarmee zijn de kosten aanzienlijk gestegen. In 2019 en 2020 waren de kosten nog een stuk lager maar de OAB-middelen wel al hoger waardoor de reserve is ontstaan. 50% van de reserve mag meegenomen worden naar de volgende OABperiode. De andere 50% moeten we in 2022 nog uitgeven anders moet dit terugbetaald worden aan het Rijk. We werken nu aan een plan om op korte termijn nog een aantal projecten uit te voeren zodat we optimaal van de middelen gebruik kunnen maken. We gaan bijvoorbeeld Boekstart in de kinderopvang financieren en trainingen voor professionals werkzaam binnen het VVE aanbieden.

Ook bekijken we de mogelijkheden van uitbreiding van de taken van de JGZ om eventueel nonbereik aan te kunnen pakken. Recentelijk hebben we de Peutermonitor aangeschaft. Dit is een applicatie die zicht geeft op het bereik en non-bereik van de voorschoolse opvang. We kunnen hiermee in een vroeg stadium zien of de subsidie die als voorschot is toegekend ook toereikend is. Bovendien laat de monitor zien wat de exacte verdeling in subsidie is voor de reguliere peuter en de geïndiceerde peuter. De Peutermonitor brengt alle informatie, die door de peuteropvang en kinderdagverblijven, de GGD en de gemeente wordt geleverd, bijeen. Deze data is voor de gemeente toegankelijk via dashboards. Het gebruik van dit systeem gaat ervoor zorgen dat we sneller kunnen sturen op de subsidies en gaat ons helpen om te kunnen sturen op het non-bereik. We verwachten hiermee ook de administratieve last terug te kunnen brengen.

4/6

www.gemeenteAltena.nl

Participatieproces Dit beleidskader is tot stand gekomen in samenwerking met de educatieve partners in de gemeente Altena: kinderopvangorganisaties, onderwijs, Bibliotheek Cultuurpunt Altena en de GGD jeugdgezondheidszorg. Al vele jaren werkt de gemeente samen met haar educatieve partners om kinderen met een (risico op) (taal)achterstand die ondersteuning te bieden die zij nodig hebben om succesvol deel te nemen aan het onderwijs. Als gemeente hebben we gebruik gemaakt van de kennis en ervaring van deze partners om tot een nieuw beleidskader onderwijskansen te komen. Het beleidskader is onder voorbehoud van vaststelling door de raad akkoord bevonden door alle partners tijdens een vergadering van de Lokale Educatieve Agenda (LEA) op 8 maart 2022. Aanpak Het afgelopen jaar is gewerkt aan de totstandkoming van dit beleidskader. Hierbij zijn alle betrokken partners intensief betrokken. Vervolgens is het akkoord bevonden tijdens een OOGO. Na vaststelling door uw raad nemen we in 2022 en verder de uitvoering ter hand en gaan we aan de slag met het verder verbeteren van de samenwerking. Communicatie Het beleidskader is besproken in een op overeenstemming gericht overleg (OOGO) met alle schoolbesturen en kinderopvangorganisaties op 8 maart 2022.

Verdere verdieping van de samenwerkingsafspraken die genoemd zijn in dit beleidskader vindt plaats in de VVE-werkgroep en in het overleg met de schooldirecteuren van het PO.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Altena, de secretaris,

de burgemeester,

drs. R.J.M. van Wuijtswinkel MPA

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

Bijlagen Beleidskader Onderwijskansen 2022-2025

5/6

www.gemeenteAltena.nl

Raadsbesluit De raad van de gemeente Altena, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, gelet op - Wet op het primair onderwijs besluit: 1. Vast te stellen de nota Beleidskader Onderwijskansen 2022-2025; waarin de volgende uitgangspunten/keuzes zijn opgenomen: - kinderen een zo goed mogelijke start op de basisschool te geven; - het onderwijs te ondersteunen zodat zij onderwijsachterstanden zo goed mogelijk kunnen aanpakken; - de educatieve partners met elkaar en met de gemeente te laten samenwerken om aanbod en voorzieningen te verbinden, en - hierbij uit te gaan van een proactieve, integrale en thuisnabije aanpak waarbij curatie en preventie van groot belang zijn.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Altena van

de voorzitter,

de raadsgriffier,

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

drs. S.J. Peet

6/6

www.gemeenteAltena.nl