Raadsvoorstel Beleidskader gewoon opgroeien in Altena - Een preventieve aanpak

Raadsvoorstel Onderwerp Beleidskader ‘Gewoon Opgroeien in Altena: Een Preventieve aanpak’

Datum voorstel 29 augustus 2023

Samenvatting Het beleidskader ‘Gewoon opgroeien in Altena: Een preventieve aanpak’ richt zich op alle (toekomstige) jonge inwoners en hun directe omgeving van -9 maanden tot en met 27 jaar. Samen met onze maatschappelijke partners en de professionals in het veld willen we bereiken dat jeugdigen in Altena zo gezond, kansrijk en gewoon mogelijk opgroeien.

Kenmerk D2023-05-001806 2023-014211

Voorstel 1. Het beleidskader Gewoon opgroeien in Altena: Een preventieve aanpak vast te stellen, met de ambitie dat de jeugdigen in Altena gezond, kansrijk en zo gewoon mogelijk opgroeien. 2. De komende jaren te focussen op de drie thema’s: - Mentale weerbaarheid van jeugdigen - Vrijetijdsbesteding - Opvoedondersteuning

Opgesteld door Anika Boswinkel Telefoonnummer 0183-516968 Team Team Samenleving Portefeuillehouder N.G. van Ooijen-van Breugel

Inleiding 'Gewoon opgroeien in Altena: Een preventieve aanpak' is het preventief jeugdbeleid van gemeente Altena dat zich richt op alle (toekomstige) jonge inwoners en hun directe omgeving van -9 maanden tot en met 27 jaar in gemeente Altena. Als gemeente zijn wij verantwoordelijk voor het lokaal aanbod van vrij toegankelijke preventieve voorzieningen. Het preventief jeugdbeleid is bepalend voor hoe we als gemeente gaan investeren in het ontwikkelen van een preventief aanbod, met als doel dat de jeugdigen in Altena gezond, kansrijk en zo gewoon mogelijk opgroeien. Er wordt hierin onderscheid gemaakt tussen drie richtlijnen: gewoon opgroeien, kansrijk opgroeien en gezond opgroeien. Zowel vanuit landelijke ontwikkelingen (Hervormingsagenda Jeugd, Brede Specifieke Uitkering (SPUK)) als regionale ontwikkelingen (Regiovisie Jeugd WBO) wordt er steeds meer aandacht besteed aan preventie. Het ontwikkelen van een samenhangende aanpak bouwt voort op de al bestaande preventieve activiteiten. Vanwege de corona pandemie heeft de gemeente de afgelopen jaren extra tijdelijke middelen ontvangen van het Rijk. Deze middelen vallen onder het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) en het Corona Leefstijlpakket. Met deze middelen is er gestart met de implementatie van preventieve interventies zoals Buurtgezinnen, de VoorleesExpress en On My Way.

Daarnaast is er ook geïnvesteerd in een tijdelijke uitbreiding van de functies leerplichtambtenaar, een jongerenwerker en een activiteitenbegeleider

1/6

www.gemeenteAltena.nl www.gemeenteAltena.nl

jongerenwerk in team Voorveld, zodat er door de professionals sneller en preventiever gehandeld kan worden. Naast bovenstaande activiteiten voorziet het beleid ook aan aanvullende activiteiten. Samen vormen deze activiteiten nu één geheel. Beleidskader Het beleidskader dat nu voorligt is het eerste preventief jeugdbeleid van de gemeente Altena. Het is een integraal beleidskader gericht op een brede doelgroep. Het verbindt de bestaande beleidskaders van gemeente Altena: - Visie verbinding onderwijs, kinderopvang en jeugdhulp Altena - Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (alcohol- en drugspreventie) - Beleidskader Onderwijskansen 2022 – 2025 gemeente Altena - Nota Vitaal Leven Altena - Regiovisie jeugd WBO Daarnaast wordt er een verbinding gemaakt met de volgende landelijke wetten en programma’s: - Wet publieke gezondheid - Jeugdwet - Leerplichtwet - Hervormingsagenda Jeugd - Kansrijke Start (-9 maanden tot 2 jaar) - GGD Jeugdgezondheidszorg (0-18 jaar) Beoogd resultaat Het beleidskader beschrijft hoe we een samenhangende aanpak voor preventie ontwikkelen, in samenwerking met onze maatschappelijke partners en de samenleving. De maatschappelijke impact die we met het beleidskader willen bereiken is dat de jeugdigen van Altena gezond, kansrijk en zo gewoon mogelijk opgroeien. We onderscheiden hierin drie richtlijnen: gewoon opgroeien, kansrijk opgroeien en gezond opgroeien.

Om dit te bereiken investeren we de komende jaren in de drie thema’s vrijetijdsbesteding, opvoedondersteuning en de mentale weerbaarheid van jongeren. Argumenten 1.1 Met het preventief jeugdbeleid zorgen we voor een netwerk rondom een jeugdige. Een jeugdige met een hulpvraag die niet onder jeugdhulp valt, kan dan toch de laagdrempelige ondersteuning krijgen die nodig is. 1.2 Het preventief jeugdbeleid omvat de verbinding tussen de bestaande activiteiten en nieuwe activiteiten, gebaseerd op een visie die richting geeft aan waar we ons de komende jaren op gaan focussen. 1.3 Het preventief jeugdbeleid omschrijft een visie en schept kaders voor de werkzaamheden die in het preventieve jeugdveld worden uitgevoerd. Met dit

2/6

www.gemeenteAltena.nl

beleidskader geven we vorm aan onze verantwoordelijkheid om te voorzien in een lokaal aanbod van vrij toegankelijke voorzieningen. 1.4 Investeren in effectieve preventie loont op lange termijn. Preventie kan voorkomen dat alledaagse opgroei- en opvoedproblemen escaleren waardoor er (intensievere) jeugdzorg nodig is. Het effect van preventie is niet direct te zien, maar zal voornamelijk langdurig en domeinoverstijgend zijn. Het investeren in collectieve preventie kan ertoe leiden dat beginnende problematiek bij jongeren in de goede banen geleid wordt en problematiek niet terugkomt. 2.1 Naar aanleiding van het cijfermatig beeld van de staat van de jeugdigen in Altena (zie hoofdstuk 2 van het beleidskader) is ervoor gekozen om de komende jaren de focus te leggen op de drie thema’s opvoedondersteuning, mentale weerbaarheid en vrijetijdsbesteding. Kanttekeningen 1.1 Zonder een sluitend netwerk en een samenhangend aanbod is het een risico dat de jongere niet tijdig in beeld is en de problematiek verergert. Een samenhangende en doelgerichte preventieve aanpak verhoogt de effecten van preventie. Om het preventief jeugdbeleid te laten slagen is er per ambitie toegelicht waar we de komende jaren op gaan focussen. Er wordt alleen geïnvesteerd in effectieve preventieve interventies, die gemonitord en geëvalueerd worden. Op deze manier krijgen we zicht op de effecten van het beleidskader.

1.2 De effecten van het investeren in preventie zijn niet direct aantoonbaar. Er is een lange adem nodig en een financiële investering om de gestelde doelen en de uiteindelijke maatschappelijke impact van jeugdigen naar ‘vitale inwoners van waarde’ te realiseren. Daarnaast vertalen de effecten van preventie zich niet altijd aantoonbaar uit in een directe kostenbesparing bij de gemeente. ‘Gewoon opgroeien in Altena: Een preventieve aanpak’ is een duurzaam meerjarig beleidskader dat regelmatig, consistent en langdurig gemeten wordt zodat de maatschappelijke impact op lange termijn aangetoond kan worden. Financiën In 2022 en 2023 hebben we vanuit bestaande budgetten en incidentele coronamiddelen (Nationaal Programma Onderwijs en Welzijn en Leefstijl) kunnen investeren in een aantal preventieve activiteiten. In de onderstaande tabel zijn deze activiteiten en de bijbehorende kosten benoemd.

3/6

www.gemeenteAltena.nl

Financiën Preventieve Jeugdveld 2023, 2024 en verder Bestaande preventieve activiteiten Inzet 2023 2024 en verder JGZ basispakket € 1.597.000 € 1.597.000 Opgroeien in een Kansrijke € 270.000 € 270.000 Omgeving (OKO) -preventie middelengebruik Collectieve trainingen op school € 125.000 On My Way projectmiddelen € 35.000 VoorleesExpress € 30.000 Activiteitenbudget jongerenwerk € 5.000 JIM aanpak (Jouw Ingebrachte € 13.000 Mentor) Nieuwe activiteiten naar aanleiding van het preventief jeugdbeleid Netwerkbijeenkomsten en €0 ouderschapsavonden JGZ plusproducten (Voorzorg, € 50.000 Stevig Ouderschap en M@ZL PO) Buurtgezinnen € 50.000 Kortdurende laagdrempelige €0 ondersteuning Totaal € 2.175.000

€ 125.000 € 35.000 € 30.000 € 20.000 € 13.000

€ 15.000 € 104.000 € 50.000 € 100.000 € 2.359.000

Voor 2023 is een totaalbudget beschikbaar van € 2.175.000. Om het beleidskader tot een succes te maken is vanaf 2024 een budget van € 2.359.000 nodig. In de conceptbegroting 2024-2027 is extra budget van € 200.000 opgenomen. Deze middelen worden conform de Kadernota ingezet voor aanvullende taken bij de JGZ, het structureel maken van de pilot Buurtgezinnen en het bieden van kortdurende laagdrempelige ondersteuning door professionals in het jeugdveld. In de onderstaande tabel is de dekking van de kosten voor de benoemde activiteiten weergegeven: Dekking kosten activiteiten naar aanleiding van het preventief jeugdbeleid 2023 2024 en verder Dekking binnen huidige begroting € 2.075.000 € 2.109.000 Dekking via incidentele middelen € 100.000 € 50.000 (o.a. specifieke uitkering GALA) Conceptbegroting 2024 - 2027 €0 € 200.000 (Kadernota 2024) Totaal € 2.175.000 € 2.359.000

4/6

www.gemeenteAltena.nl

Participatieproces Bij de totstandkoming van het beleidskader is er samengewerkt met de maatschappelijke partners (zoals de GGD en het onderwijs) en de professionals in het preventieve jeugdveld. Ook is bij de opstelling van het beleid de BASDA meegenomen in het proces. Zij hebben een advies geschreven waarin ze instemmen met de ambitie van het preventief jeugdbeleid. Aanpak Na vaststelling van het beleidskader gaan we aan de slag met het implementatie ervan. In de P&C cyclus houden wij u de hoogte van de ontwikkelingen binnen dit dossier. Communicatie Na de vaststelling van het nieuwe beleidskader zal deze kenbaar gemaakt worden in het AltenaNieuws op de gemeentepagina.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Altena, de secretaris, de burgemeester,

drs. R.J.M. van Wuijtswinkel MPA

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

Bijlagen Beleidskader Gewoon opgroeien in Altena: Een preventieve aanpak.

5/6

www.gemeenteAltena.nl

Raadsbesluit De raad van de gemeente Altena, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, gelet op -

Jeugdwet Wet Publieke Gezondheid Visie verbinding onderwijs, kinderopvang en jeugdhulp Altena Beleidskader Onderwijskansen 2022 – 2025 gemeente Altena Nota Vitaal Leven Altena Regiovisie jeugd WBO Hervormingsagenda Jeugd

besluit: 1. Het beleidskader Gewoon opgroeien in Altena: Een preventieve aanpak vast te stellen, met de ambitie dat de jeugdigen in Altena gezond, kansrijk en zo gewoon mogelijk opgroeien. 2. De komende jaren te focussen op de drie thema’s: - Mentale weerbaarheid van jeugdigen - Vrijetijdsbesteding - Opvoedondersteuning. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Altena van de voorzitter,

de raadsgriffier,

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

drs. S.J. Peet

6/6

www.gemeenteAltena.nl