Raadsvoorstel Bedrijfsplan en begrotingswijziging GR WAVA (MidZuid)

Raadsvoorstel

Datum voorstel 15 maart 2022 Kenmerk D2022-01-003018 2022-000931 Opgesteld door Anja Frankort Telefoonnummer 0183-516641 Team Team Samenleving Portefeuillehouder J.P. Tanis

Onderwerp Bedrijfsplan 2022 en begrotingswijziging MidZuid Samenvatting Met het bedrijfsplan 2022 heeft het dagelijks bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) WAVA (MidZuid) een gewijzigde begroting gepresenteerd. De gewijzigde begroting laat zien dat het financiële resultaat slechter is dan in de oorspronkelijke begroting van de GR WAVA. Dit vraagt een hogere financiële bijdrage van de gemeente. De gemeente verzoekt het bestuur van de GR WAVA, als verlengd lokaal bestuur, om samen de uitdagingen van de GR WAVA nader te analyseren en te bekijken hoe de resultaten verbeterd kunnen worden. Voorstel 1. Kennis te nemen van het bedrijfsplan 2022 en de daarin opgenomen gewijzigde begroting van de Gemeenschappelijke Regeling WAVA (MidZuid), en om ten aanzien van de gewijzigde begroting 2022 de volgende zienswijze in te dienen: Wij onderkennen de uitdagingen waarmee ook MidZuid sinds de COVID-19 pandemie wordt geconfronteerd. We constateren dat het niveau van de gemeentelijke bijdrage 2022 en volgende jaren in de gewijzigde begroting naar boven is bijgesteld, terwijl de afgelopen jaren een dalende financiële bijdrage te zien was. Daarom dienen we een zienswijze in op het bedrijfsplan en de eerste begrotingswijziging voor 2022 en volgende jaren: 1.1. We erkennen de uitdagingen van GR WAVA/MidZuid.

We constateren ook dat deze uitdagingen inpasbaar moeten blijven binnen de begrotingen van de gemeenten. We gebruiken de lopende gesprekken over het duurzaam financieel perspectief van de GR om gezamenlijk te bekijken hoe we omgaan

1/9

www.gemeenteAltena.nl www.gemeenteAltena.nl

met de uitdagingen van de GR. Hierbij kijken we inhoudelijk welke rol MidZuid vanuit zijn missie en visie kan spelen voor onze gemeente. Ook kijken we hierbij naar de mogelijkheden om het resultaat van de GR structureel te verbeteren, zodat we de structurele stijging van de begroting kunnen matigen of voorkomen en bij voorkeur in de buurt brengen van de primaire begroting 2022. 1.2. Ten aanzien van de meerjarenbegroting 2023 en volgende jaren zal er daarom nauwe afstemming moeten plaatsvinden tussen de gemeenten en WAVA/MidZuid. 1.3. Het duurzaam financieel perspectief moet op realistische uitgangspunten gebaseerd zijn. Zowel op het terrein van de kosten van de organisatie als de omzet die gerealiseerd wordt. Deze omzet zal enerzijds beïnvloed worden door de krimp in de bestaande doelgroep; anderzijds kunnen mogelijkheden tot een meer diverse doelgroep nader worden bezien. 1.4. Uitgangspunt blijft dat inwoners die vallen onder de Participatiewet zoveel mogelijk bij reguliere werkgevers geplaatst worden. Hierbij dient zoveel uitgegaan te worden van een arbeidsovereenkomst bij de reguliere werkgever. Bij inzet van een detacheringsconstructie is het uitgangspunt dat dit een tijdelijk karakter heeft. 1.5. In het kader van het transformatieproces is de samenwerking al verbeterd tussen de gemeenten en MidZuid. We roepen op deze lijn voort te zetten (van bestuur tot consulent).

Doel hiervan is de betrokkenheid te vergroten, een goed en transparant besluitvormingsproces te organiseren, tijdig te kunnen anticiperen op ontwikkelingen om uiteindelijk de beste dienstverlening voor onze inwoners te kunnen realiseren tegen een realistische prijs. 2. De verhoging van de deelnemersbijdrage aan GR WAVA van € 90.466 in 2022 ten laste te brengen van programma 2 en dit mee te nemen in de eerste bestuursrapportage 2022. 3. Het meerjarige structurele financiële effect van deze begrotingswijziging mee te nemen in de begroting 2023. Inleiding De gemeente is samen met de gemeenten Drimmelen, Geertruidenberg en Oosterhout deelnemer en eigenaar van de GR WAVA. De GR WAVA is aandeelhouder van de uitvoeringsorganisatie MidZuid BV. De belangrijkste opdracht van de GR WAVA (hierna genoemd: MidZuid) is de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening voor de vier gemeenten. Ook is MidZuid de belangrijkste uitvoerder van de participatievoorziening beschut werk. Verder is MidZuid een belangrijke partner bij de uitvoering van reintegratieactiviteiten voor personen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

2/9

www.gemeenteAltena.nl

Medio van het jaar wordt door het Algemeen Bestuur van WAVA de begroting voor het volgende jaar vastgesteld. Deze begroting wordt verder uitgewerkt in het bedrijfsplan. Begin februari 2022 heeft het Dagelijks Bestuur van MidZuid ons het bedrijfsplan 2022 “Op weg naar een duurzaam perspectief” met hierbij de eerste begrotingswijziging 2022 toegezonden. Op grond van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen kan uw raad zowel op de begroting van een GR als op een begrotingswijziging een zienswijze indienen. Op de oorspronkelijke begroting is geen zienswijze ingediend. Omdat uw gemeenteraad het bedrijfsplan met de gewijzigde begroting pas na de gemeenteraadsverkiezingen kan behandelen, hebben wij vooruitlopend op besluitvorming van de gemeenteraad het dagelijks bestuur van de GR WAVA geïnformeerd over de zienswijze die is voorgesteld aan uw gemeenteraad. Uiteraard onder voorbehoud van besluitvorming in uw gemeenteraad. Op deze wijze hebben wij tegenmoet willen komen aan de termijn waarbinnen de zienswijze ingediend moest zijn. Financiële gevolgen bedrijfsplan In de oorspronkelijk begroting was er nog sprake van een (lichte) daling van de gemeentelijke bijdrage ten opzichte van voorgaande jaren. In de gewijzigde begroting, die is opgenomen in het bedrijfsplan, is dit beeld echter gedraaid en zien we een toename van de gemeentelijke bijdrage.

Dit geldt niet alleen voor 2022 maar ook in het meerjarig perspectief. Dit ondanks enkele besparingen die zijn doorgevoerd als uitvloeisel van het transformatieprogramma. Ten opzichte van de oorspronkelijke begroting laat de gewijzigde begroting, die is opgenomen in het bedrijfsplan 2022, een sterk gewijzigd beeld zien. De financiële vooruitzichten zijn verslechterd en dit betekent dat een beroep gedaan moet worden op de reserves van MidZuid en dat er een hogere bijdrage van de deelnemende gemeenten wordt gevraagd. De belangrijkste afwijkingen ten opzichte van de oorspronkelijke begroting zijn: - subsidieresultaat Wsw, € 132.000 gunstiger dan begroot. Dit wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door een hogere bijdrage van het Rijk; - resultaat participatievoorziening beschut werk, € 63.000 ongunstiger dan begroot; - resultaat Participatiebanen, € 224.000 ongunstiger; - vaste lasten, € 27.000 ongunstiger door hogere kosten; - operationeel resultaat € 298.000 lager. Dit wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door lagere arbeidscapaciteit door afname van het aantal doelgroepmedewerkers. In totaal is het resultaat € 482.000 lager dan in de oorspronkelijke begroting. Hiervan wordt € 152.000 ten laste gebracht van de reserve van MidZuid. De gemeentelijke bijdrage wordt verhoogd met een bedrag van € 330.000.

Voor Altena betekent dit dat gemeentelijke bijdrage met € 90.466 toeneemt tot een bedrag van € 531.063.

3/9

www.gemeenteAltena.nl

Ontwikkelingen WAVA/MidZuid In 2020 is een start gemaakt met het transformatieprogramma bij MidZuid. Doel hiervan is om van MidZuid een flexibele toekomstbestendige organisatie te maken en de gemeentelijke bijdrage te verlagen. De implementatie van verschillende onderdelen die voortvloeien uit het transformatieprogramma zal in 2022 plaatsvinden. Mede als gevolg van corona heeft MidZuid het afgelopen jaar te maken gehad met een hogere uitstroom van Wsw-medewerkers. Verwachting is dat ook de komende jaren de uitstroom van Wsw-medewerkers hoog zal zijn, onder andere als gevolg van een bepaling in de nieuwe CAO-wsw. De uitstroom uit de Wsw wordt niet volledig gecompenseerd door nieuwe instroom. Het gevolg hiervan is dat de beschikbare arbeidscapaciteit afneemt en er hierdoor sprake is van een lagere omzetverwachting. Momenteel wordt er door het Dagelijks Bestuur van MidZuid gewerkt aan een ‘duurzaam financieel perspectief’ voor MidZuid. Momenteel wordt er een opdracht geformuleerd die het nieuwe bestuur van MidZuid en de nieuwe colleges uitwerken. Daarover kunnen de gemeenten en MidZuid vervolgens besluiten nemen. Beleidskader - Wet Gemeenschappelijke Regelingen. - Wet Sociale Werkvoorziening. - Participatiewet.

Beoogd resultaat Door de gemeenteraad een zienswijze in te laten dienen, geven wij een signaal af richting MidZuid dat zij naar de toekomst toe de financiën weer meer in lijn moeten brengen met de begroting 2022 en in samenwerking met de gemeenten moeten werken aan een duurzame financiële oplossing. Het doel met zijn onze inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt effectief en efficiënt te begeleiden naar duurzaam werk. Argumenten 1.1. De gewijzigde begroting geeft aanleiding om actie te ondernemen. Er wordt daarom voorgesteld om hierover de volgende zienswijze in te dienen zoals geformuleerd in het besluit. Uitgangspunt is om de opgave als gezamenlijke opgave te zien en gezamenlijk op zoek te gaan naar een oplossing om het resultaat te verbeteren. 1.2.

4/9

De verhoging van de deelnemersbijdrage aan GR WAVA in 2022 wordt gedekt binnen programma 2 en opgenomen in de 1e bestuursrapportage van 2022. Het structurele financiële effect van deze begrotingswijziging wordt verwerkt in de begroting 2023.

www.gemeenteAltena.nl

Kanttekeningen 1.1. Ten opzichte van de oorspronkelijke begroting heeft MidZuid de gemeentelijke bijdrage in de gewijzigde begroting verhoogd. Daarnaast is een deel van het tekort ten laste gebracht van de bij de GR aanwezige reserves. Op dit moment is hiervoor binnen de reserves voldoende ruimte. De financiële situatie is in korte tijd verslechterd. De vraag is hoe zich dit verder gaat ontwikkelingen. Financiën Voor de uitvoering van de Wsw ontvangt de gemeente middelen van het Rijk via de integratie-uitkering Sociaal Domein. In 2022 gaat het voor de Wsw om een bedrag van € 2.890.804 (stand decembercirculaire 2021). Dit bedrag wordt doorbetaald aan WAVA. Daarnaast is een aanvullende gemeentelijk bijdrage aan WAVA noodzakelijk. In de oorspronkelijke begroting was deze aanvullende bijdrage € 440.597, in de gewijzigde begroting bedraagt deze € 531.064. Dit is dus een verhoging van € 90.466. In de gemeentelijke begroting 2022 is voor de betaling van de gemeentelijke bijdrage aan WAVA een bedrag opgenomen van € 440.597. In de eerste bestuursrapportage verwerken we de structurele extra financiële bijdrage. De extra bijdrage wordt gedekt binnen programma 2. Onderstaande tabel toont de totale bijdrage per gemeente begroting 2022 en bedrijfsplan 2022.

Meerjarig is de totale gemeentelijke bijdrage aan MidZuid als volgt:

5/9

www.gemeenteAltena.nl

Op basis van de in het bedrijfsplan opgenomen meerjarencijfers ontwikkelt de gemeentelijke bijdrage zich volgens onderstaande cijfers:

Voor de uitvoering van de participatievoorziening beschut werk ontvangt de gemeente middelen in het Buig-budget en de integratie-uitkering Sociaal Domein. De kosten die gemoeid zijn met de verstrekking van de loonkostensubsidie worden gedekt uit het Buig-budget en de kosten van begeleiding uit het re-integratiedeel van de integratie-uitkering Sociaal Domein. Voor de uitvoering van reguliere reintegratieactiviteiten ontvangt de gemeente middelen in de algemene uitkering van het gemeentefonds. Participatieproces N.v.t. Aanpak Formeel is de zienswijze niet binnen de wettelijk termijn ingediend. Dit is ondervangen door de concept zienswijze van het college naar het bestuur van MidZuid te sturen. Over deze werkwijze heeft vooraf communicatie met MidZuid plaatsgevonden. De definitieve zienswijze wordt na uw besluitvorming aan de DB van MidZuid gestuurd. Over het duurzaam financieel perspectief van MidZuid en de begroting 2023 vinden in 2022 gesprekken plaats in het DB en ook samen met de gemeenten. Daar waar nodig worden besluiten genomen door het DB en de gemeenten.

6/9

www.gemeenteAltena.nl

Communicatie De zienswijze wordt ter kennis gebracht van het bestuur van MidZuid.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Altena, de secretaris,

de burgemeester,

drs. R.J.M. van Wuijtswinkel MPA

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

Bijlagen a. Aanbiedingsbrief bedrijfsplan 2022 Altena b. Bedrijfsplan 2022 en begrotingswijziging MidZuid c. Brief concept zienswijze bedrijfsplan aan DB d. Brief zienswijze bedrijfsplan en begrotingswijziging GR WAVA (MidZuid)

7/9

www.gemeenteAltena.nl

Raadsbesluit De raad van de gemeente Altena, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, gelet op: -

de Wet Gemeenschappelijke Regelingen; de Wet Sociale Werkvoorziening; de Participatiewet;

besluit: 1. Kennis te nemen van het bedrijfsplan 2022 en de daarin opgenomen gewijzigde begroting van de Gemeenschappelijke Regeling WAVA (MidZuid), en om ten aanzien van de gewijzigde begroting 2022 de volgende zienswijze in te dienen: Wij onderkennen de uitdagingen waarmee ook MidZuid sinds de COVID-19 pandemie wordt geconfronteerd. We constateren dat het niveau van de gemeentelijke bijdrage 2022 en volgende jaren in de gewijzigde begroting naar boven is bijgesteld, terwijl de afgelopen jaren een dalende financiële bijdrage te zien was. Daarom dienen we een zienswijze in op het bedrijfsplan en de eerste begrotingswijziging voor 2022 en volgende jaren: 1.1. We erkennen de uitdagingen van GR WAVA/MidZuid. We constateren ook dat deze uitdagingen inpasbaar moeten blijven binnen de begrotingen van de gemeenten. We gebruiken de lopende gesprekken over het duurzaam financieel perspectief van de GR om gezamenlijk te bekijken hoe we omgaan met de uitdagingen van de GR. Hierbij kijken we inhoudelijk welke rol MidZuid vanuit zijn missie en visie kan spelen voor onze gemeente. Ook kijken we hierbij naar de mogelijkheden om het resultaat van de GR structureel te verbeteren, zodat we de structurele stijging van de begroting kunnen matigen of voorkomen en bij voorkeur in de buurt brengen van de primaire begroting 2022.

1.2 Ten aanzien van de meerjarenbegroting 2023 en volgende jaren zal er daarom nauwe afstemming moeten plaatsvinden tussen de gemeenten en WAVA/MidZuid. 1.3 Het duurzaam financieel perspectief moet op realistische uitgangspunten gebaseerd zijn. Zowel op het terrein van de kosten van de organisatie als de omzet die gerealiseerd wordt. Deze omzet zal enerzijds beïnvloed worden door de krimp in de bestaande doelgroep; anderzijds kunnen mogelijkheden tot een meer diverse doelgroep nader worden bezien. 1.4 Uitgangspunt blijft dat inwoners die vallen onder de Participatiewet zoveel mogelijk bij reguliere werkgevers geplaatst worden. Hierbij dient zoveel uitgegaan te worden van een arbeidsovereenkomst bij de reguliere werkgever. Bij inzet van een detacheringsconstructie is het uitgangspunt dat dit een tijdelijk karakter heeft. 8/9

www.gemeenteAltena.nl

1.5 In het kader van het transformatieproces is de samenwerking al verbeterd tussen de gemeenten en MidZuid. We roepen op deze lijn voort te zetten (van bestuur tot consulent). Doel hiervan is de betrokkenheid te vergroten, een goed en transparant besluitvormingsproces te organiseren, tijdig te kunnen anticiperen op ontwikkelingen om uiteindelijk de beste dienstverlening voor onze inwoners te kunnen realiseren tegen een realistische prijs. 1. De verhoging van de deelnemersbijdrage aan GR WAVA van € 90.466 in 2022 ten laste te brengen van programma 2 en dit mee te nemen in de eerste bestuursrapportage 2022. 3. Het meerjarige structurele financiële effect van deze begrotingswijziging mee te nemen in de begroting 2023. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Altena van

de voorzitter,

de raadsgriffier,

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

drs. S.J. Peet

9/9

www.gemeenteAltena.nl