Raadsvoorstel Alternatievenonderzoek ontsluiting Werkendam

Raadsvoorstel

Datum voorstel 12 oktober 2021 Kenmerk D2021-10-003477 / 2020002020 Opgesteld door Anja Boterblom Telefoonnummer 0183-516727 Team Team Projectbureau Portefeuillehouder J.P. Tanis

Onderwerp Alternatievenonderzoek ontsluiting Werkendam Samenvatting Het onderzoek naar alternatieven voor de ontsluiting van Werkendam is afgerond. Een alternatief is nodig om de doorstroming op de huidige belangrijkste ontsluitingsweg, de Dijkgraaf den Dekkerweg, te garanderen en de verkeersveiligheid daar te verbeteren. Een voorkeursgebied voor de nieuwe ontsluiting is aan te wijzen in Werkendam Noord. Exacte begrenzing volgt na ruimtelijke verkenning van het gebied.

Voorstel 1. Voorkeur uit te spreken voor het gebied ten noordoosten van Werkendam als zoekgebied voor de nieuwe ontsluiting die nader wordt ingekaderd na opstellen ruimtelijke verkenning 2. De varianten van de zuidelijke ontsluitingsweg en de verbreding van de huidige Dijkgraaf den Dekkerweg niet verder te onderzoeken 3. Een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen van € 200.000,00 en de dekking ten laste te brengen van de investering ontsluitingweg Werkendam en de begroting dienovereenkomstig te wijzigen. Inleiding Vorig jaar april 2020 zijn we gestart met het onderzoek naar een alternatieve ontsluiting voor de kern Werkendam. De resultaten daarvan zijn inmiddels bekend. In een raadsinformatiebrief van mei 2021 hebben wij u beloofd in december een

1/8

www.gemeenteAltena.nl www.gemeenteAltena.nl

voorstel voor de voorkeursvariant aan u voor te leggen. In dit voorstel gaan wij daar op in. Door recente ontwikkelingen is het niet mogelijk de voorkeursvariant qua tracé al nauwkeurig aan u voor te leggen. Wel kan een voorkeursgebied worden aangegeven. Beleidskader De mobiliteitsvisie, de woonvisie en de motie van 13 juli 2021 waarin uw raad vraagt ieder kwartaal geïnformeerd te worden over de stand van zaken onderzoek locatie bedrijventerrein Werkendam. Beoogd resultaat Het maken van een toekomstbestendige tweede ontsluiting voor de kern Werkendam die de doorstroming op de huidige belangrijkste ontsluitingsweg, de Dijkgraaf den Dekkerweg garandeert en de verkeersveiligheid verbetert. Argumenten Het onderzoek is gericht op de beoordeling van drie verschillende varianten, die door twee externe bureaus verkeerskundig en op relevante omgevingsaspecten zijn beoordeeld. Daarnaast zijn ze globaal financieel bekeken. Het gaat om de volgende varianten: 1. een verbreding (met 2 rijstroken) van de huidige Dijkgraaf den Dekkerweg 2. een nieuwe weg ten noorden van de huidige Dijkgraaf den Dekkerweg in het gebied achter de Schans. 3. een nieuwe weg ten zuiden van de huidige Dijkgraaf den Dekkerweg Verkeerskundige aspecten De genoemde varianten zijn verkeerskundig getoetst op afname van verkeer op de huidige Dijkgraaf den Dekkerweg en een aantal andere belangrijke wegen in de kern.

Dat is gebeurd aan de hand van de referentievariant (Referentievariant 2030: Geen maatregelen, wel geactualiseerd met ruimtelijke ontwikkelingen) Variant ref

Variant 1

Variant 2

Variant 3

Intensiteiten Dijkgraaf den Dekkerweg

22.596 mvt

22.694 mvt

16.096 mvt

19.761 mvt

Intensiteiten Kerkeinde

1506 mvt

1402 mvt

1013 mvt

1508 mvt

Intensiteiten Sportlaan Werkendam 9265 mvt

9300 mvt

8579 mvt

9263 mvt

Intensiteiten noordelijke ontsluitingsweg (Variant 2)

-

-

7280 mvt

-

Intensiteiten zuidelijke ontsluitingsweg (Variant 3)

-

-

-

2845 mvt

2/8

www.gemeenteAltena.nl

Daarnaast zijn ze op de volgende criteria getoetst: Variant ref Variant 1

Variant 2

Variant 3

Robuustheid wegenstructuur Werkendam

0

0

+

0/+

Ruimtelijke structuur Werkendam

0

0

+

+

Schoolfietsroutes

0

+

+

0

Restcapaciteit kruispunten

0

0

+

0

Uit het voorgaande blijkt dat variant 2 de grootste afname van verkeer laat zien op de Dijkgraaf den Dekkerweg. Hierdoor kunnen aanpassingen aan de bestaande rotonde bij de Borcharenweg/Grote Waardweg die bij de andere varianten noodzakelijk is, achterwege blijven. Voordeel van de noordelijke variant is verder dat deze meerwaarde heeft als het gaat om mogelijke toekomstige ontwikkelingen (hierover later in dit voorstel meer) en bijdraagt aan een robuustere wegenstructuur. Deze nieuwe tweede weg bevordert de verkeersveiligheid en beperkt de kwetsbaarheid van de huidige ontsluitingsstructuur. Voor een kern met de omvang van Werkendam is een tweede ontsluiting zeker uitgaande van toekomstige ontwikkelingen, noodzakelijk. Naast verkeerskundige aspecten zijn de varianten ook beoordeeld op relevante omgevingsaspecten. In onderstaande tabel zijn deze omgevingsaspecten opgenomen. Hier is onder 1a ook de referentievariant uit het verkeerskundige onderzoek opgenomen Uit het verkeerskundige onderzoek is naar voren gekomen dat, wanneer uitsluitend naar doorstroming wordt gekeken, de huidige Dijkgraaf den Dekkerweg ook zou voldoen met een aanpassing van de rotonde met de Grote Waardweg/Borcharenweg en een extra afrit bij de Tol richting Werkendam, inclusief aanpassing van de rotonde bij de Tol.

Maar, zoals aangegeven mist deze referentievariant de geschetste voordelen die hiervoor bij de noordelijke variant zijn genoemd. Met slechts één (belangrijke) ontsluiting blijft de kern kwestbaar en is de verkeersstructuur niet robuust zoals dat past bij een kern met de grootte van Werkendam.

3/8

www.gemeenteAltena.nl

Omgevingsaspecten Beoordelingsaspecten Variant 1 (Verbreding DDDW) Omgeving Landschap Cultuurhistorie Geluid Luchtkwaliteit Natuur beschermde soorten Natuur Natura 2000 Natuur Natuurnetwerk Nederland

Variant 1a (minimale aanpassing DDDW)

Variant 2 (Noord)

Variant 3 (Zuid)

-/0 -/0 0 0 -/0

0 0 0 0 -/0

-/0 0 -

--0 0 --

-

-

0 -/0

---

Hieruit blijkt dat met name variant 3 de nieuwe zuidelijke weg slecht scoort als het om omgevingsaspecten gaat. Dit komt met name door de ligging binnen het kwetsbare deel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie en de ligging dichter bij Natura 2000 gebied de Biesbosch. Ook moet voor de zuidelijke variant de Schenkeldijk en de Werkense Boezem doorsneden worden. Beiden worden hierdoor aangetast. De variant die het minste ruimtebeslag heeft, de verbreding, scoort op het oog het beste op omgevingsaspecten, hoewel ook hier een behoorlijke ingreep nodig is omdat de huidige coupure te smal is. Deze variant heeft ook nadeligere effecten op Natura 2000 gebied de Biesbosch omdat deze daar dichterbij is gelegen dan de noordelijke variant. De noordelijke variant scoort op geluid minder goed waarbij is uitgegaan van een ligging dicht achter de in aanbouw zijnde nieuwe woonwijk Achter de Schans. Verschil is wel dat om toch aan geluidseisen te kunnen voldoen maatregelen denkbaar zijn, zoals geluidsarm asfalt en (een grotere) afstand tot de nieuwe woonwijk. Een stikstoftoename is lastiger te beïnvloeden. Daarnaast zijn de varianten globaal financieel doorgerekend. De noordelijke variant komt met circa € 8,5 miljoen als minst kostbare naar voren. Maar deze variant heeft ook een negatief effect dat hierna onder het kopje kanttekeningen beschreven wordt.

Om dat effect op heffen zijn maatregelen nodig die kostenverhogend zijn. De verbreding en de zuidelijke variant komen qua kosten min of meer gelijk uit op circa € 10 miljoen. Over de noordelijke variant zijn binnen de voormalige gemeente Werkendam uitgangspunten voor een intentieovereenkomst vastgelegd en ondertekend met Waterschap Rivierenland over een bijdrage van Waterschap Rivierenland. Daarover vindt overleg met het Waterschap plaats. In het genoemde bedrag is geen rekening gehouden met een eventuele bijdrage van Waterschap Rivierenland. 4/8

www.gemeenteAltena.nl

Op basis van het voorgaande zijn wij van mening dat de variant aan de noordzijde de voorkeur heeft. Deze zorgt voor de grootste verkeersafname op de Dijkgraaf den Dekkerweg en zorgt voor een robuust en toekomstbestendige ontsluiting van Werkendam mede gelet op mogelijk toekomstige ontwikkelingen. In algemene zin draagt een weg in dit gebied bij aan een verbetering van de verkeersveiligheid in deze kern. Bij calamiteiten is er met twee volwaardige ontsluitingen van en naar de kern een veilige route beschikbaar. Deze beperkt de huidige kwetsbaarheid van de kern en is noodzakelijk in een kern met deze omvang.

Kanttekeningen De noordelijke variant heeft tot gevolg dat een behoorlijke toename (ongeveer 700 mvt/etm) van verkeer wordt geprognosticeerd over de Richter in de woonwijk Werkensepolder en op de Werkensedijk. In deze gebieden is zo’n toename niet wenselijk. Om die reden is (extern) nader onderzoek gedaan naar de mogelijkheden deze toename te voorkomen of te beperken. Het adviesbureau heeft meerder opties onderzocht om dit te bereiken (opwaardering Monnikenhoef en de Werken, een nieuwe weg ten noorden van de Werkensepolder richting Sleeuwijksedijk en/of verkeersmaatregelen op de Richter. Met meerdere onderzochte varianten is het voorkomen van dit negatieve effect denkbaar zonder dat dit afbreuk doet aan het gebruik van de noordelijke ontsluitingsweg. Neemt niet weg dat hierdoor de noordelijke variant kostbaarder wordt tot een totaal kostenplaatje van tussen ongeveer € 11 en 15 miljoen afhankelijk van de keuze van de variant. Bij het bekijken van de varianten is overigens op alle cruciale plekken (zoals bijvoorbeeld Sportlaan (ter plaatse van de Groenewegenschool) en Sleeuwijksedijk gekeken wat de effecten van maatregelen zijn. Op dit moment kunnen wij nog geen keuze maken voor deze aanvullende oplossing. Die hangt ook samen met het feit dat we de voorkeur voor een nieuwe ontsluiting op hoofdlijnen kunnen geven, maar nog niet naar de inkadering daarvan in het gebied zelf.

Dat heeft te maken met de volgende ontwikkelingen: Wij zijn ook bezig met het locatieonderzoek voor de realisatie van een uitbreiding van de Kop van Brabant. De idee was hierin twee gebieden te onderzoeken (gebied ten westen huidige Kop van Brabant) en het gebied ten noord/oosten van de kern Werkendam (omgeving energiefabriek/rwzi Waterschap Rivierenland). Deze zoekgebieden vloeien voort uit de ontwerp omgevingsvisie die momenteel herijkt wordt. Het eerste zoekgebied (westelijk van de Kop van Brabant) is destijds toen de oorspronkelijke tweede fase van de Kop van Brabant niet aan de zuidkant kon worden gerealiseerd, ook reeds betrokken in het zogenaamde Heritage Impact Assesment om de gevolgen op de (toen nog) nominatie als werelderfgoed inzichtelijk te maken. Inmiddels is de status als werelderfgoed definitief toegekend. De provincie heeft negatief geadviseerd, ondanks bestuurlijke gesprekken, dit zoekgebied in het locatieonderzoek te betrekken. In de praktijk komt een negatief

5/8

www.gemeenteAltena.nl

advies overigens neer op het niet bespreekbaar zijn van ontwikkelingen in dit gebied. Op dit moment is de Kop van Brabant helemaal uitgegeven en ligt er een vraag van een kleine 10 hectare die we niet kunnen faciliteren. Daarom hebben we er voor nu noodgedwongen voor gekozen de focus vooral te leggen op het zoekgebied Werkendam Noordoost, ook het gebied waar de voorkeur naar uitgaat voor een nieuwe ontsluitingsweg. Neemt niet weg dat we met de provincie in gesprek blijven om voor de westelijk van de Kop van Brabant gelegen gronden een uitbreiding als afronding van het gebied te kunnen realiseren. Met de provincie is ook nadrukkelijk gecommuniceerd dat wij ons niet in hun standpunt kunnen vinden. Wij gaan er vanuit dat hiermee ook de motie is afgehandeld van juli 2021 over de gevraagde informatieverstrekking over dit onderwerp dit kwartaal. Ook in het kader van ‘Werken in Altena’ is u deze informatie verstrekt. Verder is er ook na realisatie van de 300 woningen in het gebied Achter de Schans behoefte aan de ontwikkeling van nieuwe woningen in Werkendam. Op regionaal niveau hebben we onze amibitie op dit gebied ook aangegeven. Als we naar Werkendam kijken, mede ingegeven door belemmeringen vanuit de Nieuwe Hollandse Waterlinie, maar ook ten opzichte van Natura 2000 gebied de Biesbosch, is dit eigenlijk het enige gebied waar ontwikkelingen kansrijk lijken.

Om die reden laten wij een verkenning opstellen die op hoofdlijnen aangeeft of deze functies in het gebied passend zijn en hoe het gebied er dan uit zou kunnen zien. Als dat beeld helder is, verwachten wij ook het gewenste tracé van een noordelijke ontsluitingsweg meer te kunnen kaderen. En daarbij ook een goede integraal gewogen keuze te maken over het alternatief dat zorgt voor een ontlasting van de genoemde gebieden. Financiën Dit voorstel betreft nog niet het nemen van een investeringsbeslissing omdat daarvoor nadere keuzes en uitwerking daarvan nodig zijn. In het voorgaande deel zijn de kosten om die reden globaal in beeld gebracht. In de begroting is een bedrag van € 2.000.000,00 opgenomen voor de nieuwe ontsluitingsweg. Bij de volgende kadernota wordt dit aangepast. Wel stellen wij voor voor de uitwerking van de ontsluitingsweg uit het beschikbare budget € 200.000,00 vrij te laten vallen voor de verdere voorbereiding van dit project. Als de variant verder is uitgewerkt komen wij met een investeringsvoorstel bij u terug. Participatieproces Aan het begin van het onderzoek naar een alternatieve ontsluiting voor Werkendam, is een klankbordgroep geformeerd die betrokken is bij de uitgevoerde onderzoeken. Deze klankbordgroep bestaat uit vertegenwoordigers van WMI, BIZ/ondernemersvereniging Bruine Kilhaven, Vereniging Veilige Mooie Dijk,

6/8

www.gemeenteAltena.nl

Kozakken Boys, Dalm Werkendam, werkgroep tegen geluidsoverlast Dijkgraaf den Dekkerweg, ZLTO, bewoner(s) van Richter, Schans en Welgelegen. Verdere communicatie met alle belanghebbenden in de kern vindt plaats nadat de ruimtelijke verkenning gereed is. Voor het maken van definitieve keuzes over de ligging van een tracé en de aanvullende voorziening ter voorkoming van de beschreven negatieve effecten, worden zij betrokken. Aanpak Hiervoor is aangegeven dat na het opstellen van de verkenning keuzes kunnen worden gemaakt voor een voorkeursalternatief die vervolgens verder kan worden uitgewerkt (planologisch, civieltechnisch, financieel etc). De verwachting is dat de verkenning in maart 2022 gereed is. Wij informeren u over de uitkomst Communicatie Er wordt een bericht gestuurd aan de klankbordgroep, het besluit wordt op de website geplaatst en er wordt een persbericht gemaakt. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Altena, de loco-secretaris, de burgemeester,

drs. ir. C. Verweij

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

Bijlagen - onderzoek RHDHV variantenonderzoek ontsluiting Werkendam - onderzoek mRO omgevingsaspecten varianten ontsluiting Werkendam - optimalisatie aansluiting noordelijke ontsluitingsweg RHDHV - chronologisch overzicht inspanningen richting provincie gronden westkant Kop van Brabant. - Standpunt provincie locatie westkant Kop van Brabant - Reactie college op standpunt provincie

7/8

www.gemeenteAltena.nl

Raadsbesluit De raad van de gemeente Altena, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders,

besluit: 1. Voorkeur uit te spreken voor het gebied ten noordoosten van Werkendam als zoekgebied voor de nieuwe ontsluiting die nader wordt ingekaderd na opstellen ruimtelijke verkenning 2. De varianten van de zuidelijke ontsluitingsweg en de verbreding van de huidige Dijkgraaf den Dekkerweg niet verder te onderzoeken 3. Een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen van € 200.000,00 en dit te dekken ten laste van de investering ontsluitingsweg Werkendam en de begroting dienovereenkomstig te wijzigen. .

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Altena van 21 december 2021

de voorzitter,

de raadsgriffier,

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

drs. S.J. Peet

8/8

www.gemeenteAltena.nl