Raadsvoorstel Addendum lokaal eigendom en participatie bij het Zonnekader Altena

Raadsvoorstel Onderwerp Addendum lokaal eigendom en participatie bij het Zonnekader Altena Samenvatting In het Zonnekader Altena staan regels voor grootschalige grondgebonden zonneparken. Het addendum geeft meer duidelijkheid over de invulling van lokaal eigenaarschap en participatie bij zonneparken. Voorstel Het Addendum lokaal eigendom en participatie bij het Zonnekader Altena vast te stellen met daarin: • Een scherpere definitie van het begrip lokaal eigendom. • Aanvullende voorwaarden voor het realiseren van actieve en passieve participatie. • Aanscherping van de reikwijdte van het Zonnekader Altena.

Datum voorstel 17 september 2024 Kenmerk D2024-09-006500 2024-031670 Opgesteld door Mark Roza Telefoonnummer +31183516816 Team Team Omgeving & Vastgoed Portefeuillehouder C.W.E.M. Schipper

Inleiding Op 22 juni 2021 heeft u het 'Zonnekader Altena' vastgesteld. Dit beleid bevat regels bedoeld voor grootschalige grondgebonden zonneparken. In de praktijk is gebleken dat er in Altena behoefte was aan meer duidelijkheid over de invulling van lokaal eigenaarschap en participatie bij zonneparken. In een motie vreemd aan de orde “Zonnekader en lokaal eigenaarschap”, die op 26 maart 2024 is aangenomen, is dit als volgt verwoord: “… voor projecten groter dan 0,5 ha voor direct-omwonenden en inwoners van de dichtstbijzijnde kern actieve participatie (bijv. medeeigenaarschap) en/of passieve participatie (bijv. omgevingsfonds en/of omwonende regeling) te borgen.” Landelijk onderzoek lokaal eigendom Eind 2023 is door NPRES en EnergieSamen onderzoek gedaan naar het verankeren van het streven naar lokaal eigendom in het gemeentelijk beleid. Voor elke gemeente in Nederland is de stand van zaken in beeld gebracht. Uit het onderzoek blijkt dat lokaal eigendom in 107 van de in totaal 342 gemeenten goed is geborgd. Altena doet het daarin goed met, als enige in de regio West-Brabant, een score van 3 (complete borging). Slechts 8 gemeenten in Nederland scoren een 4 (optimale borging). Voor het nu voorliggende Addendum is ook gekeken naar het beleid van gemeenten met een score 4.

Gemeentehuis Altena Sportlaan 170 4286 ET Almkerk

1/5

www.gemeenteAltena.nl www.gemeenteAltena.nl

Postbus 5 4286 ZG Almkerk T (0183) 516100 E info@gemeenteAltena.nl

Beleidskader Het Zonnekader Altena bevat regels voor grootschalige grondgebonden zonneparken. In par 3.3 van het zonnekader is aandacht besteed aan het onderwerp participatie. In de omgevingsverordening van de provincie Noord-Brabant is het belang benoemd van maatschappelijke meerwaarde, waaronder de mogelijkheid voor de omgeving om te participeren in het project; “Maatschappelijke meerwaarde is ook gericht op de betrokkenheid van inwoners bijvoorbeeld doordat inwoners kunnen participeren in het project of doordat de ontwikkeling bijdraagt aan maatschappelijke cohesie of (financiële) bijdragen aan andere maatschappelijke opgaven, zoals de ontwikkeling van natuur of landschap.”

Beoogd resultaat Met het toevoegen van een addendum aan het Zonnekader Altena wordt duidelijker omschreven wat we in de gemeente Altena verstaan onder lokaal eigenaarschap en hoe we dit borgen.Ook wordt de reikwijdte van het Zonnekader nader gespecificeerd (in relatie tot kleine zonneparken bij particulieren of bedrijven).

Argumenten Met het vaststellen van bijgevoegd addendum wordt uitvoering gegeven aan de op 26 maart 2024 aangenomen Motie vreemd aan de orde met onderwerp Zonnekader en lokaal eigenaarschap. Het addendum geeft meer duidelijkheid over het toepassen van Lokaal eigenaarschap bij zonneparken. Dat helpt bij het toetsen van initiatieven aan het Zonnekader Altena. Met het toevoegen van een bepaling over de reikwijdte is duidelijk wanneer het Zonnekader Altena van toepassing is (en wanneer het “Beleid kleinschalige grond- en veldopstellingen van zonnepanelen voor eigen gebruik”) In het Zonnekader Altena is geen ondergrens aangegeven voor de toepassing van de randvoorwaarden. Het “Beleid kleinschalige grond- en veldopstellingen van zonnepanelen voor eigen gebruik” is van toepassing op zonneparken met een oppervlakte tot 350 m2 die zijn aangesloten op een kleinverbruiksaansluiting (tot 3x80 A). Het is logisch om voor het Zonnekader te bepalen dat dit van toepassing is vanaf 350 m2. Evenwel ligt het niet voor de hand om de voorwaarden ten aanzien van participatie op een klein zonnepark van bijvoorbeeld 500 m2 toe te passen. 2/5

www.gemeenteAltena.nl

Daarom is hiervoor de grens van 0,5 hectare (5.000 m2) uit de motie overgenomen in het Addendum bij het zonnekader. Daarbij geldt dat in alle gevallen een omgevingsfonds moet worden ingericht (passieve participatie). Actieve participatie (mede-eigenaarschap of financiële deelneming) eisen we alleen bij zonneparken die niet in hoofdzaak worden gebruikt voor de eigen energie-voorziening van een bedrijf.

Kanttekeningen Het voorstel betreft een addendum in plaats van een herziening Voorgesteld wordt om het Zonnekader Altena niet (integraal) te herzien maar te kiezen voor een addendum. De motie gaat tenslotte alleen om het aspect lokaal eigenaarschap. Een integrale herziening ligt niet voor de hand vanwege de RES 2.0 die ophanden is én omdat daarvoor de tijd ontbreekt. Het addendum komt niet geheel tegemoet aan de motie. In de motie wordt overwogen dat lokaal eigenaarschap en/of social return onvoldoende als verplichting/voorwaarde kan worden opgenomen bij de vergunningverlening. Hoewel het college niet wordt opgedragen actieve en/of passieve participatie als verplichting op te nemen bij de vergunningverlening (in een eerdere versie van de motie wel) moet duidelijk zijn dat er geen sprake kan zijn van een resultaatsverplichting. Het Nationaal Programma RES zegt hierover : ”Het streven naar lokaal eigendom is een inspanningsverplichting. Dat wil zeggen dat de initiatiefnemer de verplichting heeft om zich in te spannen om (een deel van) het project in lokaal eigendom te realiseren. Die inspanningsverplichting kan alleen worden opgelegd aan een initiatiefnemer als dit vastgelegd is in beleid dat door de gemeenteraad is vastgesteld. Daarbij moet aangegeven zijn hoe die inspanningsverplichting eruit ziet en welke stappen daarbij gezet moeten worden.“

Financiën Dit voorstel kent geen financiele of personele consequenties.

Participatieproces Bij de totstandkoming van het zonnekader is uitgebreid gesproken met verschillende maatschappellijke organisaties. Ook participatie is hierbij aan bod gekomen. Voor dit addendum is vooral gekeken naar de motie, die betrekking heeft op slechts een klein onderdeel van het zonnekader. Er is gebruikt gemaakt van informatie van het Nationaal Programma RES, het ministerie van EZK en voorbeelden van andere gemeenten.

3/5

www.gemeenteAltena.nl

Aanpak Na vaststelling van het addendum treedt dit per direct in werking. De nadere randvoorwaarden zijn dan van toepassing op initiatieven die vanaf dat moment ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd.

Communicatie Na vaststelling zal het addendum ter kennisneming worden gepubliceerd via de gebruikelijke weg.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Altena, de secretaris,

de burgemeester,

P.J.E. Breukers

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

Bijlagen Addendum lokaal eigendom en participatie bij het Zonnekader Altena

4/5

www.gemeenteAltena.nl

Raadsbesluit De raad van de gemeente Altena, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders,

besluit: vast te stellen de nota het Addendum lokaal eigendom en participatie bij het Zonnekader Altena; in deze nota staan de volgende volgende uitgangspunten/keuzes: • • •

Een scherpere definitie van het begrip lokaal eigendom. Aanvullende voorwaarden voor het realiseren van actieve en passieve participatie. Aanscherping van de reikwijdte van het Zonnekader Altena.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Altena van

de voorzitter,

de raadsgriffier,

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

drs. S.J. Peet

5/5

www.gemeenteAltena.nl