Raadsinformatiebrief Financiële effecten meicirculaire gemeentefonds 2025

Raadsinformatiebrief Brief van het college aan de raad onderwerp Financiële effecten meicirculaire 2025 Publiekstoelichting

Portefeuillehouder Hans Tanis Geachte leden van de raad,

Datum verzonden 27 juni 2025 Ons kenmerk D2025-06-007973 2025-019638 Behandeld door Maarten Verweijen Team Team Financiën Telefoonnummer 0183-516303 E-mail m.verweijen@gemeentealten a.nl

Aanleiding Bijlage(n) Op 28 mei 2025 verscheen de Meicirculaire 2025 van het gemeentefonds. De Meicirculaire wordt, zoals in de gemeente Altena gebruikelijk, begrotingstechnisch niet verwerkt. De Septembercirculaire 2025 vormt de basis voor de Begroting 2026 en de Meerjarenraming 2027-2029. De uitkomst van de Meicirculaire 2025 heeft invloed op het financieel perspectief voor de jaren 2026 tot en met 2029, zoals geschetst in de Kadernota 2026. In deze Raadsinformatiebrief informeren wij u daarover. Kennisnemen van De gevolgen van de uitkomst van de Meicirculaire 2025 voor het financieel perspectief voor de jaren 2026 tot en met 2029. Betekenis/gevolgen In de Kadernota 2026 heeft het college een sluitend meerjarenperspectief voorgelegd aan de raad. Onder het motto ‘Altena in evenwicht’ is een samenhangend pakket aan uw raad voorgelegd met voorstellen voor investeringen in het onderhoud van onze kapitaalgoederen, in het behoud van onze voorzieningen en in kwalitatief goed wonen, werken en recreëren in Altena; ook op de lange termijn. Daar hebben we voorstellen aan toegevoegd die enerzijds tot besparingen leiden en anderzijds slechts geringe maatschappelijke impact hebben. Zo kan Altena blijven inzetten op krachtige gemeenschappen, een dienstverlenende en faciliterende overheid en zorg voor de inwoners die dat nodig hebben.

Bij de totstandkoming van de Kadernota zijn de structurele effecten van de Decembercirculaire 2024 en de Voorjaarsnota 2025 van het Rijk verwerkt. Ook is een meer reële raming opgenomen van de hoogte van de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Inmiddels hebben wij de werkelijke uitkomsten van de Meicirculaire 1/4

www.gemeenteAltena.nl

2025 ontvangen. Deze uitkomsten wijken af van waar wij rekening mee gehouden hebben. In onderstaande tabel wordt het verschil weergegeven, waarbij voordeliger betekent dat het begrotingssaldo positiever (V) wordt en nadeliger dat het begrotingssaldo negatiever (N) wordt.

Het verschil tussen de uitkomst van de Meicirculaire 2025 en de inschatting die in de Kadernota 2026 is verwerkt kan als volgt worden verklaard: Verschillen Meicirculaire 2025 ten opzichte van Kadernota 2026 Omschrijving (bedragen * € 1.000) 1. WOZ-waardering en aanpassing rekentarieven 2. Ontwikkeling uitkeringsbasis in meicirculaire 2025 3. Aantallen, met name huishoudens met laag inkomen boven drempel 4. Op te nemen ramingen voor jeugdhulp Totaal verschil

2025 1.148 V

1.148 V

2026 320 V 1.054 V 715 V 2.088 V

2027 344 V 1.143 V 779 V 2.265 V

2028 347 V 1.207 V 828 V 908 V 3.290 V

2029 351 V 1.309 V 916 V 939 V 3.515 V

Deze verschillen worden hieronder nader toegelicht. 1. Effect WOZ- waardering en rekentarieven Elk jaar wordt de ontwikkeling van de landelijke WOZ-waarden verwerkt in de rekentarieven van het gemeentefonds. Op basis van informatie van de Waarderingskamer wordt de marktontwikkeling tussen 1 januari 2024 en 2025 voor woningen op 10,5% en voor niet-woningen op 2% ingeschat. De inflatie bedraagt in deze volgens de ramingen van het CPB 4,2%. De ontwikkeling van deze landelijke WOZ- waarden en daarmee de vertaling in de tarieven is aan de voorkant niet in te schatten. 2. Ontwikkeling uitkeringsbasis De actualisatie van de landelijke ontwikkeling in de aantallen wordt gecorrigeerd via de zogenoemde uitkeringsfactor. Een daling van aantallen heeft een opwaarts effect op de algemene uitkering. Om te zorgen dat door de ontwikkeling in de landelijke aantallen de omvang van het gemeentefonds niet veranderd wordt, vindt een correctie van de uitkeringsbasis plaats. In de Meicirculaire 2025 is onder andere sprake van een neerwaartse bijstelling van het aantal bijstandsontvangers. De afgelopen jaren laten zien dat op dit onderdeel zowel grote voordelige als negatieve financiële effecten in de algemene uitkering zijn ontstaan. Het positieve financiële effect dat nu uit de verwerking van de Meicirculaire 2025 volgt, was vooraf niet in te schatten.

2/4

www.gemeenteAltena.nl

3. Aantallen, met name huishoudens met laag inkomen boven drempel De maatstaf huishoudens met laag inkomen boven drempel betreft een nieuwe maatstaf die bij de herijking van het gemeentefonds is ingevoerd. De bepaling van de omvang van deze maatstaf is complex. De omvang fluctueert sterkt en heeft een aanzienlijke impact bij wijzigingen in deze maatstaf. In de algemene uitkering ontvangen wij middelen voor lage inkomens, waarbij laag inkomen is gedefinieerd als: “Het aantal particuliere huishoudens (exclusief studentenhuishoudens) in de gemeente in de laagste segmenten van de landelijke inkomensverdeling in verhouding tot het aantal woonruimten”. De drempel heeft betrekking op het tweejarig gemiddelde van het aantal woonruimten over de afgelopen twee jaren. Voor 2026 en verder gaat het om een driejarig gemiddelde over de afgelopen drie jaren. Vanwege de complexiteit van deze maatstaf en het sterk fluctuerende karakter is de omvang en daarmee financiële effect aan de voorkant niet in te schatten. 4. Raming Jeugdhulp In de op 23 mei jl. verschenen aanvullende Begrotingscirculaire 2025 van de provincie is duidelijk geworden welke stelposten we in de Begroting 2026 mogen meenemen. Het gaat dan om een stelpost aan de opbrengstenkant voor eigen bijdrage jeugdhulp en voor het beperken van de trajectduur. Dit was bij het opstellen van de Kadernota 2026 nog niet bekend.

Vervolg Naar aanleiding van de effecten van de Meicirculaire 2025 hebben wij de voorstellen die ingaan vanaf 2026 nog eens tegen het licht gehouden. Wij zien geen aanleiding om hier wijzigingen in aan te brengen. Immers, zoals u kunt opmaken uit voorgaande duiding, zijn de verschillen die nu optreden niet op voorhand te voorspellen. Bovendien zijn deze gedurende de komende jaren aan veranderingen onderhevig. De Septembercirculaire 2025 kan op zijn beurt nog afwijkingen laten zien. Dit gebrek aan voorspelbaarheid brengt onzekerheid met zich mee. Om die reden houdt het college vast aan de Kadernota 2026 die met uw raad is gedeeld. Hoewel de effecten van de Meicirculaire 2025 vooralsnog een structureel sluitende meerjarenraming teweegbrengen, is dat, met het volledig instandhouden van het totale ombuigingenpakket, voor het begrotingsjaar 2026 nog niet het geval. Door het intact laten van het ombuigingenpakket en de verminderde inzet van de Algemene reserve, houden we onze vermogenspositie op peil en zetten we zo koers naar een toekomst waarin de gemeente Altena krachtig, financieel fit en in balans is én blijft. Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Altena, de secretaris,

3/4

de burgemeester,

www.gemeenteAltena.nl

P.J.E. Breukers

4/4

drs. E.B.A. Lichtenberg MCM

www.gemeenteAltena.nl